Google
This is a digital copy of a book that was prcscrvod for gcncrations on library shclvcs bcforc it was carcfully scanncd by Googlc as part of a projcct
to make the world's books discoverablc onlinc.
It has survived long enough for the copyright to cxpirc and thc book to cntcr thc public domain. A public domain book is one that was never subjcct
to copyright or whose legal copyright term has expircd. Whcthcr a book is in thc public domain may vary country to country. Public domain books
are our gateways to the past, representing a wealth of history, cultuie and knowledge that's often difficult to discovcr.
Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this flle - a reminder of this book's long journcy from thc
publishcr to a library and fmally to you.
Usage guidelines
Googlc is proud to partncr with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to thc
public and wc arc mcrcly thcir custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing tliis resource, we liave taken stcps to
prcvcnt abusc by commcrcial partics, including placing lcchnical rcstrictions on automatcd qucrying.
Wc also ask that you:
+ Make non-commercial use ofthefiles Wc dcsigncd Googlc Book Scarch for usc by individuals, and wc rcqucst that you usc thcsc filcs for
personal, non-commercial purposes.
+ Refrainfivm automated querying Do nol send aulomatcd qucrics of any sort to Googlc's systcm: If you arc conducting rcscarch on machinc
translation, optical character recognition or other areas where access to a laige amount of tcxt is hclpful, plcasc contact us. Wc cncouragc thc
use of public domain materials for these purposes and may be able to help.
+ Maintain attributionTht GoogXt "watermark" you see on each flle is essential for informingpcoplcabout thisprojcct and hclping thcm lind
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.
+ Keep it legal Whatcvcr your usc, rcmember that you are lesponsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just
bccausc wc bclicvc a book is in thc public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other
countrics. Whcthcr a book is still in copyright varies from country to country, and wc can'l offer guidance on whether any speciflc usc of
any speciflc book is allowed. Please do not assume that a book's appearancc in Googlc Book Scarch mcans it can bc uscd in any manncr
anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe.
About Google Book Search
Googlc's mission is to organizc thc world's information and to makc it univcrsally acccssiblc and uscful. Googlc Book Scarch hclps rcadcrs
discovcr thc world's books whilc hclping authors and publishcrs rcach ncw audicnccs. You can scarch through thc full icxi of ihis book on thc wcb
at |http://books.qooqle.com/|
mmms
PUBLICATIONS
STJETEES SOCIETY.
ESTABLISHED IN THE TEAE
M.Dccc.xxxrv.
VOL. LXIII.
FOR THE YEAE M.DCCC.LXXIV.
Ly
LzsDS:
Pbznted bt McCosquodaijb A Co.,
Banx Stbeet.
{_-3-TtvouC- c-h.u.rch,. JL.iiu.rd^M ^vv4
MANUALE
ET
PEOCBSSIONALE
AD USTJM mSIGNIS ECCLESU:
EBOEAOENSIS.
.^
• • •
.•
:.•
• • •
• •
• •
• • •
• •' •*
• » •
• •
Ipttblis^tir fax tlgt Sitftitiji bg
ANBBEWS & CO., DUBHAM;
WHITTAKEB dc CO., 18, AYE MABIA LANE;
BEBNABD QUABITCH, 16, PICCADILLY;
BLACKWOOD dc SONS, EDINBUBGH.
1876.
21 821 5
At a Meeting of ihe Council of the Subtees Society held in the
Castle of Durham, on Tnesday, December the 2nd, 1872, it was
ordered —
'' That the York Manual should be edited for the Society by
the Bev. Dr. Henderson, of Leeds."
JAMES RAINE, Secretary.
• t •
CONTENTS.
■*¥-
ra«6
PbSFACB ----.---xi
MaNUALB IN8IGNIS EcCLESIiE EbORACBNSIS —
Ordo ad faciendam aquam benedictam - . . - i
Ordo ad catechumeuum faciendum . . - . 5
Benedictio fontis -- - - - - -10
BituB baptizandi - - - - - - -16
lUtus baptizandi in necessitate - - - - - 17
4^t)rdo ad facienda sponsalia - . . . - 24
Ordo ad visitandum infirmum - - - - - 40
De eztrema unctione - - - - - - 50
Commendatio animarum - - - - - - 66
Exsequise defunctorum - - - - - - 60
Commendationes mortuorum - - - - - 92
Inhumatio defuncti - - - - - - 95
Benedictio panis in diebus Dominicis .... 103
Benedictio perse et baculi - - - - - - ib.
Pro iter agentibus > - . - ^ - - 104
Benedictio crucis et eorum qui in Hienisalem proficiscuntur - ib,
X n clipei et baculi hominis proficiscentis ad duellum - 106
„ super fructum novum ..... 107
,y pomorum - - - - - " ib,
„ super butjrum et caseum .... los
„ super potum qualemcunque vel cibum - - ib.
„ ad domum novam - - - - - t&.
„ in horrea - - - - - - i6.
„ ad omnia quse volueris - - - - - ib,
„ salis et camis - - - > - - ib,
„ eleemosynarum pro salnte vivomm ... 109
„ eleemosynarum pro defunctis - - . - ib,
In die Parasceves -.....- 109
In Sancto Sabbato Paschse ..... m
Evangelium Nativitatis Domini - - - - -117
Evangelium in Conceptione beat» Mariae - - - 118
De Anathemate, the Great Cursing - - - - 119
vi Contenta.
Mjw iTtij nmiains Ecclxsls Ebokacinsib {ccntituttet)— m»
Z>o Excommiiiucatioiie .----- 188
Pr«ce> in Doimnicis diebiu dicendte— BiJJins Prayer - - I*S
Co«meiidatio»iumiiniiii,froni tbeBodleidiiMS. - - • 128
Pormie abBolutiouiB, from the Bodleian M8., «nd from Sir John
lAW»n'iMS. 129
pROCBSBioNAU tiECUTntxni xmvu EBOBAcrami-'
In Domioicis -Adventua ------ 133
In JieNativitatiB - - - - - • -138
In DomiaicftinfraNatiTitalem - - ' ' ' ^**
In Fealo Circum-ciaioniB ..-.-- 143
In die Epiphaniie - • - - ■ • A
In Festo Traualationla S. Villemi ■ - - - t*.
In DominiciapoBtOctavasEpiiihaui;'' - - - - t&.
In I>omiuic& in Septmigeairan ----- 145
In Dominia in Scxag-esima ----- 146
lu Dominicft in <JuinqiiageBima - ■ - ■ - ib.
In Dominicia in QiiadrageHima , . - . - 147
Id Domiiiicft iu Bamis l^lmMran) - - - - -' 148
InFerinQuint.1 - 16«
In (lie FarMceves ------- IM
[rndieCenic] ^'
In Vigili» PmcLb; - - - - • - ■
In diePaachre - - -- - • "'
In FeriiB port P«acha - - - - - - '
InDomiuiciHposlFaachanaqnoad Aacennonem - - ■ ■
In Fetu BcenndA in Bogatiouibua - - - ■ - 1
In Ferift tertia iu Bogstionibni - - - - ■ 1
In Vigili.iAsociiaionis - - - ■ • - ^
In Dio AaceniioiuB - - -'
In Die Pent«coat«s - - - 3
iDDieSauttEcTriniUliH 1
Id Festo Corpori» Chriall J
InDominidadiebuBUWiiiead Adventum • - - - 1
In Purificatione beatss ilarifc Virginia - - • - 1
In AuuuQliatiouB beatje Mariie Virginis - • - - 1
In Ferto S. WiUelmi
In Festo Nativitatis S. Johaimis Baptutie - - - 1
IuFeBto3S.PctrietPanlI
luod VinculnS. Petri
Indie AaaiimptionisIip.itipMariBe Virginia • - -1
In die Nativitatis bcataj MariM Virginis- - - - ]
In Fnto omnium Sauctorum - ~ • '
De Comiuuni Sanctorum - - - - - - S
Conteiris. vii
Processionalb sbcukdum usuii Eboracbnbbh {conHnued) — Pa^e
In Dedicaiione £cclesi«e ------ 202
De omnibus Sanctis ..--.. 203
De Sancta Trinitate - - - - - - 204
De S. Sampsone - - - - - - • i6.
From Sir John LavmtCB 218.
De S. Johanne Baptista - • • - - - 205
De S. Johanne, evangelista - - - - - i6.
De S. Thoma» martyre - - - - - - i&.
De S. Jacobo, apostolo - - - - - - »6.
De S. Laurentio, martyre .--.-- 206
De S. Nicolas, episcopo - - - - - - »6.
De S. Elatharina - - - - - - -i&.
De S. Margareta - - - - - - -i6.
De S. Anna - - - - - . - 207
De S. Maria Magdalena - - - - - - i5.
APPENDIX.
I.
^fANUALX AD USUM INSIOlfflS ECCLXSLE SaRUM —
Benedictio salis et aqnes - - - - - * - 5*
„ panis in Dominicis diebus - - - - 6*
Evangelium in nocte Nativitatis Domini - - - - 7*
yy in nocte Epiphanise ----- id.
In Pnrificatione beatae Marise ----- i&.
Feria quarta in Capite Jejunii - - - - - 8*
Dominica in Bamis Pahnarum . . - . . i&.
Feria quinta in Cena Domini - - - - - ih,
Sabbato Sancto Paschae ...--- i&.
Bitus baptizandi -.....-9*
Ordo ad purificandum mulierem ----- xix
Ordo ad faciendum sponsalia - - . . . 17*
Ordo ad servitium peregrinorum faciendum ... 26*
Benedictio ensis novi militis ... - - 28*
,, camium in die Paschse - - - - - t6.
„ camiS| casei, butyri, ovorum sive pastillarum in Pascha 29*
„ novorum fructuum quorumcunque - - - i&.
„ ad omnia qusecunque volueris - - - - i6.
„ seminis ------- 30*
viii Contents.
Mahualb ad usnx ihsignib Ecclbsls Sabum {contintted) — ^h*
Benedictio pomoram in die sancii Jaoobi . > - - 30*
„ pomorom - - - - - - 16.
eleemoBynie it.
„ paniB in Dominicis diebus .... 31*
,y scnti et baculi ad duellum faciendum - - - ib,
„ oculorum infirmoram . . - - - 32*
„ nayis -.-----tJ.
Benedictiones mens» ...--- 33*
Servitium includendorum ------ 37*
Benedictio aghi Paschalis, ovorum et herbarum in die Paschn - 43*
Ordo ad visitandum infirmum ----- 44*
Commendatio animse in articulo mortis ... - 52*
Commendatio animarum - - - - * - 56
VigilisB mortuomm ....-- 60*
Miss» pro defimctis ------ 75*
Inhumatio defuncti 80*
Articuli ge neralis majoris ezcommunicationis in lingua matema - 86*
Benedictiones epiflcoporum et sufiraganeorum —
Confirmatio puerorum . - - - . 96*
Indumentorum Sacerdotalium - - - - - 97*
Specialis cujuslibet indumenti - - - - - t&
Amictus .------ 98*
Alb» .--.---.fft.
Cinguli - - - - - - ' ib,
Manipuli - - - - - - -tJ.
Stolfle .------. i5.
Stolse et manipuli simul - . - . . 99*
Casuke - -- - - - - ib.
Mapparum seu linteaminmn altaris - - - - f6.
Patense ..-----i^.
CaUcis 100*
Yasorum sacrorum et aliorum omamentomm Ecclesise in
generali --.---.i6.
Libromm ------- lOl*
ThuribuH ib.
Incensi - - - - - - - t6.
CorporaHs .----.-ift.
Precularum ------- 102*
From later editions —
Ad signandum sive benedicendum campanam - - 103*
Modus ejiciendi leproeos - . . - - 106*
From MS. Manual in St John's College, Ozford —
Formse absolutionis ------ 107*
Senritium includendomm ----- 108*
In die Tisitationis infirmorum - - - - . no*
OmcES AccoKDiNG TO THE Ube of Herefoiid—
Orfo ad faciendu Bponsalia - - ■ - - .
Banedictio saper eoB qui peregre proficiBCuntnr . - -
Officium pro defiinctia ,.--.-
ni.
OnDiNEa Baftibui —
FroDi the Sacramentar; of Leofric, Bishop of Eieter, now in tbe
Bodleian Library ; date of M8., ejuly part of Tentli Century -
From tbe Missal of Bobert (of Jumii^ges), ArchbiBhop of Cantor'
bury, A.D, 1050-1052, now in tlie Public Library of Houea
" Ad CiitechizaDdum laiirmuni," from tbe Bame MS.
From a Pontifical belongiiig to St, Tbomaa of Oanterbury, copied
frooi a MS. of the middle of the Eleventh Century, no» in the
Library of Boiiai ......
" Ad Cat«chizandum Inflrmum," from the same MS.
From the "Eede Boke of Darbye," written about A.D. lOGl, now
in the Library of Corpua CbriBti College, Cambridge
" Ad Catechiza,Qdum Infirmuni," froni the same MS.
From an " Ordo RomanuB," written in the time of ArchbiBhop
Aldred, now in BritiBh Muaeum. Cotton MSS., Vitelliua, E. lii.
From Cotton MSS. Tiberius, C. 1, Britiab Museum, written in
the Dioceae of Saliflbuiy, and during the Epiacopate of either
nerman or Osmund, latter part oE Eleventh Century
From three Pontificala ot the Twetfth Century ...
Cambridge Uuiversity Librai7, Ee, ii., 3 (Winton).
Library of Trinity-College, Cambridge (Ely).
Library of Magdalen College, Oiford.
From the Pontifical of Anianus, Bibhop of Bangor, a.d. 12C8
From a Welsh Manual, probably of the Dioceae ot St. Asaph, now
in the Library of the Dean and Chapter of Hereford, Fifteenth
Ccntuiy ...-.-..
IV.
OHDIHES AD FACKHDUM BPOBSALIA—
From the Pontifical of Egbert, ArchfaiBhop ot Yorli, Surteea
Society, vol. ixvii. ; and the Pontifical of St. Tbomaa of Canter-
bury, uow preserved at Douai . . - - -
From theSacramentaryof Leofric, Stec. x. inennt; andMS. Claud.
A. iii., Britiab MiiBeum. Siec. xii - - ■ ■
From the "Eede Book ot DarLje," now in the Libraiy of Corpu*
B ChriBti CoUege, Cambridge. Siec. li. med.
I
J
X Oontents.
OrDIKXS AD FACIBVDX7M 8P0N81XIA {contlfiued)^ Pa|tt
From the Pontifical in the Library of Magdalen College, Oxford.
S«c. xiL leo*
From tlie Elj Pontifical, Cambridge UuiTendtj Library. Saec. xiL 161*
Erom the Pontifical of Anianns, Bishop of Bangor, a.d. 1268 - 162*
From the Pariflh Missal of ELanley Castle, Worcestershire, now in
the Cambridge UniTersity Library. Saec. xiiL - - - 163*
From a Pontifical once belonging to an Abbot of Westminster,
now in the Bodleian Librarj (Bawlinaon, 425). Saec. xiT. - 165*
From the Harleian MS., No 2860, Britiah Muaeum. S»c. xt.,
early 166*
From a Welsh Mannal, probably of the Diocese of St. Aaaph, in
the Librarj of the Dean and Chapter of Hereford. Stec xt. - 167*
V.
OrDINSS AD TISITAKDUM, AD COMMUKICANDITH, ET AD UNGEVDXTM
INFIEM08 ; AD COMMSNDATIONKM ANIMABUM ; ET AD INHUMA-
TIONSM DBrUNCTOBUM —
From LeoMc^s Sacramentary in the Bodleian Library, Oxford.
Saec. X. ineunt ------- 173*
From the Missal of Bobert, Archbishop of Cauterbuiy, 1050-1052,
now in the Public Libraiy of Bouen - - - . 180*
Trom the Pontifieal in the Library of Magdalen College, Oxford.
SaBCxii 189*
From the Pontifical of Anianus, Bishop of Bangor, a.d. 1268-1304 ld4*
yk. PlRXORINOBUM 8XRTITIUM —
From Cotton MS., Britiah Museum. Yitellius, £. xiL Saec. xi. 207*
FromsameMS. ---..-. 208*
From the Pontifical of Sampeon, Bishop of Worcester, a.d. 1096-
1112; in the Librarj of Corpus Christi College, Cambridge.
No. 146 • ' ib.
From a Pontifieal in the Libraiy of Magdalen College, Oxford.
Saec. xiL ---.-.-i:^.
From the Ely Pontifical in the UniTersity Librarj, Cambridge.
SeBC.xiL --.--.. 209«
From the CoTentry Pontifical in the UniTersity Library, Cam-
bridge. Seec. xiii. ...... 210*
vn.
BkNSDIOTIONXS CUPXI XT BACUU AD BuEUiUM «• - • 811*
From the Glasgow Pontifical, British Museum, Tib. R VIIL
Oirea a.d. 1180.
Contents. xi
vin.
ORDO AD PURIFICAKDUM HULIEREH ..... 213*
From the Pontifical of Archbishop Chichele, now in the Libnuy
of Trinity CoUegey Cambridge.
IX.
BSNSDICTIONES 1IEN&£ ...... 215*
From Leo&ic's Sacramentary, now in the Bodleian Library,
Oxford. Ssec x.
X.
Preces in Dominicis dicend^ — FoRMs OF BiDDiNO Prater —
From Leofric^s Sacramentary, Bodleian library, Oxford. S»c x. 219*
From MS. Grospels, now in the Treasury, Tork Minster. Ssec xi. ib.
From a Sarom Missal in the Bodleian library, Oxford, Barlow
MS., No. 5. Circa A.D. 1400 220*
For the Diocese of London. From BEarleian MS., No. 335. British
Miisemn .--..--- 223*
From a Sarum Processional, now in the Library of the Dean and
Chapter of Salisbury Cathedral; formerly in nse in that
CathedraL Ssec xv. - .... 225*
Index of Manual Offices -.-.-- 227*
Ot tlie Tork Maaual, reprinted in this volume, there appeor
io have been two editions only; one by "Wyiikyn de Worde,
London, 1509, and a second by Gachet, at York, withoQt date.
Of the firat, five copies a,re known : — (1) in tho Bodleian;
'2) in the Library of the Dean and Chapter of Ripon ; (3) in
■bat of 8t, Cuthberfn College, Ushaw ; (4) in that of Magdalen
Dollege, Cambridge ; and a fiilh belonging to Mr. Beresford Hope,
The Title of this Edition ia aa foCows ; —
Ad laudcm Dei ct honorem tuamquc non immerito, flos virgo Maria,
ecce manua,Ie quoddam secundum usum matris occlesiie EboraccDaia,
aovis tandem ez repetita perleotione bonaque matuKtate eliinatnm eat.
& mendia penitus (mea Hententia) olienum, vigiliiB iQgubratioiiibuBque et
industria bona jta nunc redactum, ut in oymbaliB jubilationis omnis
ihorus laadet Dominum.
And the Colophon —
Manuale inBigni» Eccleaiie Eboracensis. Impreasum per Wynandum
de Wordo commorautam Londonii, in vico nuncupato Fleteatrete sub
interaignio solia tcI in cimiterio Sancti Pauli sub jmagine divra Mario!
Eietatis {pro Jobanne Gascliet et Jocobo Ferrebouc aociis) finit. Anno
lomini miUesimo quingeutesimo nouo quarto ydus Febrmirii
Sane hoc volumen digeasit arte magister
Wynandus de Worde incola Londonii.
Of the edition by Gachet, a unique copy is preserved in Arch-
t>ishop Marsh'8 Library, Bublin, an account of whieh I owo to the
fcindneas of Robert Travers, Esq., the librarlan.
It bears no date, but is probably later than 151G, as there ia
tto evidenco of Gachet having settled at York before that year,
Of this edition the Title is—
Ad laudem Doi et honorem, tuamque uon immerito flos virgo Haria,
lcce manuale quoddam secundum usum matris Ecclesiie Eboracensis
OOTis tandem ex repetita preelectione bonaque matnritate elimatum est.
ft. mendis penitus (mea aententia) alienum, vigiliis lugubrationibui et
induBtria bona ita nunc redactum, correctum et emcndatum. Impensis
iu>nesti viri Johannis Oaohct in civitate Eboracensi morani tenentia.
It enda with —
Explicit manuale ad uaum inaigoia Ecolesiee Eboracensia ad laudem
|t honorem Dei.
i
i
xiv Prefobce.
On ihe obverae of the penoltimate leaf at the top of the psp
18 written —
YendelMitiir 4^ BolidiB et 4* denariis.
And in the same hand at the bottom of the page —
Iste liber pertinet ad Eodesiam parochialem de Raddyfre saper Sona
(Ratcliffe-npon-Soary Notts.) In Anno Domini M* coooc* liiif, Anai
Marin primo, oid donet Deos Methnsaleos annoa et nltra. — Syr Jcla
Dniry, Vycar.
This Edition ends with the ''Evangeliam de
DominL"
On a blank leaf at the beginning of the book is written^ piO'
bably also in the reign of Queen Mary : —
Saoerdos dicat hunc Vermm sequeniem :
£n rex venit mansaetus tibi, Sion filia mystica, homilis, Bedoii
Btiper animalia, qnem ventnrum jam prsedixit lectio prophetica.
Clerici dicatU genufleetendo usque ad testatur :
Salve, quem Jesum (stand upj testatur plebs Hebneorom
Obvia cum palmis tibi clamans verba salutis.
Sacerdos in altis iurrihus :
(Here knele downe) Salvc, lux mundi (stand up) Hez r^[am, fjM
cseli,
Cui manet imperium laus et decus bic et in feyum.
Sacerdos prophetice :
(Here knele doume) Salve nostra salus (stand up) pax Ttt^
redemptio, virtus,
TJltro qui mortis pro nobis jura subiistL
There also exist four manuscript copies which have been ool-
lated for this edition : —
(T.) In the University Library, Cambridge. Ssea xiv.
(II.) In the Library of Sir John Lawson, Bariy of BrOagh Halli
Catterick, A.D. 1403.
(III.) In the Bodleian. Circa A.D. 1410.
(IV ) In the Library of the Dean and Chapter of York. SsBt
XV., early.
I.
The first of these Manuscripts is described in the Libraif
Catnlogue as *' A small folio on parchment, containing ffi 93, witfc
28 lincs in each page. It has blue initial letters, and mosical
«otes. J)ato, xivth century.
»>
Pvefaee.
At the end has been added—
Orate pro aniaiabus domiiii Johannia Castylfurth et domini Wil-
lelmi Bramelay capeUanorum, parentiim Buorum et fratrum suorum et
omnium beaefactorum Buonim, qui dederuDt librum hunc EccleaiB
B. Leosardi • *
,33)en is added iii a later hand — i
ica auper nos niisericordiam tuam, et preces nostraa propitiuV J
digoeris, Bieut exaudisti famuluia tuum regem David, qtii tc id
hostias ofierendo placavit, iram avertit, indidgentiam impetrnTitj
itaTeiiiat,quiesumu3,tute Bperatce bencdictionia ubertas, ut repleti fhictibui
tnis de tua miBericordia semper gloriemnr. Fer Dominum.
Benedic, Domine, creatnram iatam JT. ut Bit remediiun aalata^
generi humano, et pricsta per inTocationem nomiuis tui, ut quicunque ex |
ea sumpserint, corporis Banitatem et tutekm percipiant. Fer Danunum. {
ir.
The second MS. belongs to Sir John Lawson, Eart., who has
veiy kindly placed it at the disposal of the Society.
It3 date Beems to bo A.D. 1403, It contains a Pa-schal Tabla
irhich commences with the note : " Notandum, quod iata tabula
Paechfe incipit Anno Domini raillesimo quadringentesimo tertio."
It containa not only the uaual Offices of the Manual (with the
exception of tliat for the Purification of Women), but also Officea
or parts of Offices which would regularly appear in the Breviary,
Hissal, or Processional. It has also a Calendar and a Faschal
Table.
The volume ia perfect, in admirable condition, with an illumi-
nation at the " Te igitur " in the " Missa de Trinitate " in the
Marriage Office. The Music ia most carcftdly written.
The partfl of the book which belong to the Breviary are the
Seven Penitential Psalms, Litany and ColIectB following, and
Faalms 22—30. To the Missal a number of occasional and votive
nia£seB, with Offices for the Puritication, Ash Wecinesdaj-, Palm
Snnday, Holy Thuraday, Easter Eve, as well as the different
Chants for the " Gloria in excelsis," " Ite Missa est," and " Bene-
dicamus Domino ;" and to the Processional, the Responsoriea for
the Purification, Eaiter Day and the two dnys following, Trinity
Sunday, AIl Soula' Day, and others.
All the more important variations fi-om the text of tho printed
Mftn uftl are noted in this edition. The collation of the Calendar
I
A.
\
xvi Preface. .
is given in the first volume of fhe York Missal, Surtees Society,
voL 69.
The English Forms in this MS. in the Office for Matrimony
Here I take je N. to mj wedded wjfe, to hald and to haue at bed
and at borde, for fa^rer for lajther, for better for wers, in sekenes and
in hele, till ded us depart»* and jare to I pljght ye my trowth.
Here I take ye to my wedded hoasban<^ to hald and to haue at bed
and at borde, for fajrer for layther, for better for wers, in sekenes and in
hele, till dede ws depart^ and yare to I plyght ye my trowth.
Wyth yis ryng I wedde ye, and wyth yis gold and sylvere I honouie
ye, and wyth my gyft^a I dow ye.
III.
The third MS. is very imperfect, and calls for no special notioe.
IV.
The last volimie is in the Fothergill collection in the Minst^
library at York. The MS. is perfect, and consists of 177 foL It
has some small omamented letters, but no illuminations.
The following forms of notice, etc, are written on the outsidB
leaves of this book : —
1. Frendys, y« cawse of our commyng at y^ tyme es for y* worthy
sacrament off Matrimone, the qwylk es for to. cupyll . two persoDS
in one wyll, ayere of yam gowemynge one sawle.* Alkso, frendyB, it yi
noght unknawn uhto ^ow yat efitjrr y^ forome and use of holy kirk€^
y^ N, and N,^ ye qwylk er here precent, hase bene spirred thre solemnA
dayes in y* kirke, no lettyng ne none ympedymenrtbnd, bott y^ yaj
niay go togydir efter the law and forome off haly kyrke ; bott ^itt as for
y* moro Bekymes yet I spyrr y« beynis off j* forsayde N. and N^ if
y' be any man can tell us any lettyng or impediment, tell us now or
newyr,
2. Freyndes, we sall hawe apon Tewysday y« fest of Philip and Jaodb^
y^ whilk we charge and commawnde der halyday ; and ye sall come to
God and haly kyrke and her divyne in the wyrchip of Grode and our
lady and y* apostyllis Fhilip and Jacob. Also we sall hawe a ncyflr
wortihy fest in haly kyrk on Thuresday of Saynt Ellyn, y* wEilk Vri
chaige, &C. Other halyday hawe ^e noght yis weke, bot y^ j* may do aO
manner of g^de wyrkys) and y' to Gode Allmyghty spede 30W.
3. £e autorite of God Almyghti Fadir and the Sonne and the Hoh
Gost and holy apostolles and holy k^rrke and owre autorite, we curBe aal
desery and fro the boundes of all holy kyrke sequestre and depart al
* On margin — " if haly kirk it will ordayn."
Preface.
xvii
lios tfaat ihis illys liase done, or y^ to concentis, or tliaj tliat tfae lande
f Seynt Peter hase pollute or defowled, so tliat tfaay be partles wyth
rod and his aungels : bot if thay tume and make satisfaccion, be thare
kDtem slokyn fro y® blys that eu*^ schall last.
Of the puDted ProcessioDal the following editions and copies
re koown : —
530
8vo.
Bouen
Olivier-
4to. London Eyngston
555
555
4to, London Kyngflton & Hutton
The Title of the First Edition is—
Bodleian.
St. Cnthbert*8 Con., Ushaw.
Kipon Minster Library.
British Mnsenm.
Cathedral Library, Lineohi.
Bodleian.
Bodleian, Gongh 113.
St John'i ColL, Cambridge.
Bev. J. Marriott, Hythe, near
Southampton.
Processionale completum per totum anni circulum ad nsum celebris
Ikx^lesise Eboracensis Rothomagi recentissime impressum arte et opere
1 Petri OU^er artis impressori» ntcunque scioU ibidem moram tiu-
lentis. Ere vero et impensa Johannis Gachet alias de France librarii,
Cboraci commorantis.
The only MS., so far as I am aware, which contaiDS any part
f the contents of the Processional, is Sir John Lawson's MS.
ibove described, which has a part of the Processions found in
he printed editions, and a few special ones which wiU be found
n pp. 206-207.
The Appendix contains in the first place an abbreTiated
«print of the Sarum Manual, and of such Manual Offices as occur
n the Missal or Manual of the Hereford Use.
In these, as throughout tbe Appendix, all the rubrics have been
;iven in full, except where, as at the close of the Baptismal Office,
ong rubrics occur identical or nearly so with the York Form :
»ut for the prayers and longer Antiphons which are practically
he same as the York, the reader is referred to the earlier part of
he volume.
The Sarum Manual is reprinted from the Edition of 1508,
>y Pynson, Bouen ; of which a splendid, and as far as is known»
iviii Prejuoe.
imique copy^ on vellum, has been most courteously lent bj the
the Bector of Stonyhurst College.
Ab this Yolume has not been described, and is omitted in Mr.
Dickinson's list of service books, I extract the following account
of it firom the catalogue of early books and MSS. belonging to
Stonyhurst : —
•I» •
Manucde ad vsum insignis eeclesie Sarum. aummaq. dUigeHa emendaiiL'
B. PyneoTiy 1 506, foj.
Bed and black. Perhaps unique. Not described by any bibliographer.
Vellum.
In frontispiece Arms of France and England, quartered, crowned, and
supported beneath by a greyhound and gnjQin : portcullis on either floda
Above the crowned arms is a rose wound about by two garters with legend,
held by an angel on either side. Title over this. On the reverse a laige
figure of Qod the Father with globe surmounted by a cross in ihe left^ anil
in the act of blessing a multitude of people of difierent grades with the
ihe right.
Text begins on foL iL, signat. " aiL" Signatures '^a " in eight, '^b'
to '< V " in sixes. SiDgle column ; 41 lines ; 121 leaves, the last (Tabuk)
not nnmbered.
Atihe end over Pynsou^s device No. 1 (Dibdin) is '' Ihesus eety" and
beneath '' Amor meus/' in white letters on black ground. Colophon :^
'/ Huicvolumini Ricardus Pynson Fioem imponere iubetad interaignium
iHincti Georgii in flestrete [sic] commorfis penes ecclesia scti Dustaiii
Anno d&L M.ccocc.vL''
WanticLgfols. 1 12-117 (signat.J* ti" to " viii" excl.), which, according
to the table, contained " Articuli gnales maioris excommunicatois i Ijgna
mauia.
On the reverse of the last foL is written '' Iste liber Ptinet ecclesie de
loddon," showing that it anciently belonged to the old church of Loddon
in Noifolk.
Remarkably fine and clean copy : and fuUy bearing out Dibdin'*
remark (Tjp. Ant. iL 426), that the Mjssals (&c.) cxecuted by FynnoB
are among the most magnificent productions of the press, at the coii'
mencement of the sixteenth century.
The " Form of the great Cursing " which has been remoTed
from this volume, has been supplied from the copy of the editioo
of 1510 in the Bodleian. Additional Offices printed in later
editions of the Manual wiU be found in pp. ]03*-107*.
One M8. Manual of Sarum Use (early XVth centuiy) has beeij
used, No. 47 of the MSS. in the Library of St John'8 ColI(
Qxford, lent for this purpose by the President and FellowB^ TbeRJ
will be foundy some noticeable variations from the printed
especially in the Marriage Service ; e.^., That the woman
Pre/ace.
on the right hand of the man. The woman is given iu tba
first place to the Chvrch. Slie kisscs the bridegrooma right foot,
whether t here \s land in the dowry or iiot.
iTie " Bcnedictio oculorum infirmorum " p. 32* is stated to be
"aecundum Willeboum de Montibua, cancellarium Lincolniensem."
Tbe form for a Rccluse is whoUy diflerent to tbat in the printed
Ofiice, and there is aa address to the sick and dying in Englisb,
■which will be found at p. 110*, and which has also beeu printed
by Mr. Maakell, peculiar to this MS.
I ineert here the OtSce for tho Churcliing of Women from tbe
Sarum Mauuol, which has been accidentally omitted in tho text.
It Ghould come in at page 16*, betweeu tlie Office for Baptism and
tiiat for Matrimony.
OBDO AD PUBirlCASnUH uuliersh fobt fartuu astb ostiuu EcCLESUe.
Primo Sacerdo» et miiiislri ejm dicant Psalmo» aequentes :
Psalmui. LoTari ocnloa (c^J.
Psalmu». Beati omnea fcjxci™i_j.
Gloria. Micut eraL
Sequalur. Kyrie eleyson. Chriate elejaon. Kyrie elejBon,
Pftter noster. Et ne noa. Sed libera.
Domine, salTam foc ancillam tuani :
Deus meuB, sperantem in t«.
E«to ei, Dominc, turris fortitudinii
Domine, ezaudi orationem meam :
Et clamor meua ad te veniat.
Dominus Tobiacum.
£t cma B]>iritu tuo.
Oremus. Oratio.
Deus, qui hanc &,malam tuam de pariendi periculo liberasti et eam
ia «rTitio tuo devotam esse feoisti ; concede, ut temporali cursu fideliter-
peracto sub alis misericordiw tuw vitam perpetuam et quietam conae-.
qoatur. Fer Cbriatum Dominum.
Tvnc aapergalur mulier aqua benedieta : deinde indtteal eam Sacerdct
ptr manum dexleram in Ecelesiam dicens :
Ingredere in templum Dei, ut habeaa vitam letemam et vivas ia
atecula steculorum. Amen.
Nota quod mulierei post prolem emiaaam, quaitdocunque Eccletiam
intrare wluerint acturee graliag, purificari possunt, et nuUajiroindfpeccaH
mole gravaniur ; i\ec eccletianim aditus eat eis denegandus, tie pana iili§
converfi videatur in eu^am. Si tamen ex veneralione voluerint aliquam-
diu abslinere, devotionem earum non credimus improbandam. Depvrifi-
catione pott partum capitido uno.
XX Preface.
For an account of ihe Hereford Missal and BreTiary I jdxj
refer to my reprint of tlie Missal of that Use.
The reader thos has the printed Manuals of the three IJaes ia
as full a fonn as can be given. The remainder of the Appendiz
consists of various forms of the Manual offices, firom the time of
Egbert, Archbishop of York, to the beginning of the fifteenth
oentuiy. These are mostly taken from Pontificals^ a sufficient
description of which will be found in the Preface to the Pontifiad
of Archbishop Bainbridge, shortly to be published bj the Surteei
Sodety. The only two MSS. which require special notice in tUi
plaoe are the ''Bede Boke of Darbye" and the Missal of Azdi-
bishop Bobert. The Welsh Manual used, which probably belonged
to the Diocese of St. Asaph, has been described in the PrefiM» io
the second volume of the York Missal, pp. xiv.-xviii. (Surteei
Sodety, voL Ix.)
THE BEDE BOKE OF DABB7E.
This is one of the MSS. in the Parker library^ Corpus Chiisti
CoUege^ Cambridge.
It is a thick volume, about 7^ in. by 5, with this note on aa
outside folio : —
*^ The Bede boke of Darbje in the Peake in Darbyshire. This hodkM
was samtime had in sach reyerence in Darbieshire, that it was oommonlj
beleyed that whoscever should sweare untruelie upon this booke shooU
nmmadd.*'
It appears by the Paschal Table to have been written aboot
the year A.D. 1061.
Its contents are : — Calendar and Paschal Tables ; Oanon
of the Mass (without rubrics) ; a great number of Masses ; the
''Detestanda Exsecratio ;" Offices for Baptism, Marriage, and for the
Sick and the Dead ; Ordeals ; at the end are a number of Anti-
phons, Yerses, and Besponsories.
Unfortunately a veiy large part of the rubrics are whoUy woin
away.
The MS. is described in Wanley^s edition of Hickes' Thesaumfl^
149. It may be noticed that in the Canon in the first dause
** pro r^ nostro " is added. The second clause runs —
Memento, Domine, fiEunnloram famulanimqae taaram, omnis oongrs-
gationis beatse Dei genetricis semperqae Y irginis Mari», omniumqot
Preface. xxi
iropinquornm noatronim et quonim eleemosynaa suscepinms, seu (^uorura
icminn aupcr sanctuni altare tutun acripta habenttiF, et qui uobis do pro-
iiia criniiiiibuB confesai fueriut, et ornnium circQmadatantium, et eelera.
In the clause " Communicantes," after "Daraiani," follow
'Hilarii, Martini, Benedicti, Gregorii, Augu.stini, Amandi, Lau-
entii."
After " Memento etiam " comca —
Memento, qufeso, Domine, et miaorare mei, licet hiEc Bancta iadigno
ibi, Bancte Pater, omoipoteaa leterne Dciia, meis raanibus ofierantur
lcrificia, qui uec invocaro sanctuni et venerabile nomen tuum dignua sum,
)d quoniam in honoro laudis et meraoria gloriosiuimi dilcctique Filii tui
oraiai Dei nostri Jesu Christi ofTerantar, sicut incensum in conspectu
loe majestatis tuffi cum odore Guavitatia accendantur, Fer Christum.
Cardijial Bona, Kerum Liturgicarum iL, c. xi, 5, aud c. xir. 1.)
The Missal of Robert, Archbishop of Canterbury,
A.D. 1050-1052.
This splendid volume is preaerveii in the Public Library of
toucn, to whicb it was brought from the Monastery of Jumifegea,
f which tho Archbishop had been Abbot.
It contains a Calendar, the Canon without rubrica. Mtisses,
^ces for the Puriiication, Ash-Wednesday, aud Holy Week,
arious minor benedictions, Officea for the Sick and the Dead, and
iose for the benediction of Monks and Nuns.
In the Canon the clause " Memento raei quaeso, et ceUra," Ib
Rind as in the " Rede Boke of Darbye," but preceding the clausQ
&remento etiara."
It need haxdly be aaid that any one who deaires to atudy tho
Irious Offices chvonologically, sliould commence with thoae in
le Appendix, beginning at p. 127*, and cnd with tbose of tho
Eiree Uses.
I ■will add a few words iipon the York Colours and the
ditiona of tbe MissaJ, of which I have eaid something in the
feface to the Reprint of tbc Missal. (Surtees Socicty, Vol. 59.)
A few months sincc Canon Simmons sent rae some extracts
k these two aubjects from thc volumes of York Willa and the
.l^ric Rolls of the Minster published by the Surtees Society.
Xm these and frora sorao other notices which further examina-
I
xxii Prefau^e.
tion of iheBe volumes gave, a good deal of infonnation has be<
gaihered ad to Colours, ihe results of which I subjoin, with a £b
of ihe more important notices. It wiU be seen also that evidem
has been found of lost editions of the Missal and Frocessional.
OOLOURS ACCORDING TO THE TJSB OP YORK.
Red.
This was the colour for Doubles (except Feasts of S. Maiy]
but in Chapels and Chantries which had only two sets of yefi
ments, it was used on ali Festivals and Sundays.
Fabric RoUs, p. 300 :—
The altar of S. Paulinus and St Chad in York Cathedial had i
A.D. 1378 (irUer aliaj *^ Unum vestimentum pro Festis Duplicibus c
mbeo sateyn pulyerizato cum rosis albis de serico.''
So, too, the Boy-Bishop^s cope on Innocents' Day was Bed
pp. 229, 230, and see several other quotations given below.
White.
This was the colour for all Feasts of S. Mary ; but in case (
an altar having no set of blue Yestments, it might be uaed for ai
Sundays and Feasts of nine lections, not being Doubles.
Test Ebor. iL 25. — Another hoU vestemento of white <1ft.wi*ialr irit
iii co[)e8 of wbite damaske ... for to serve on our Ladj dajes in loTys
and worahippjng of hir.
Test. Ebor. ii. 157. — ^Also I bequeth unto the said church (Galverkj
iL sewtes of westimentes, one of qwhit for the Festes of our Ladjr, a node
of blake for Requiem.
Ib. 278. Lego sectam albi ooloris ad deserriendum summo altari ii
in EccL Oath. in Festis B. M. Y.
Fabric BoUs, 294. At the altar of S. Mary the Yiigin wei^
inl360—
1. Secta de rubio et viridi colore de serico, pro Duplicibus Fe6ti&
2. Una casula alba cum stola, &c,, cum alba pro Dominicis diebua
3. A set of baudekjn, also of white.
At the same altar in 1420, was also —
Unum vestimentum cum (de) serico albo cum iL tuellis pio diebtf
ferialibns.
i,e.f At this altar Bed was used for Double Feasts, White for
others, and it would seem also for Ferial days.
White was aJso used in Lent.
Preface. xxiii
Fabric RoUs, 275—
Anotlier vestement for Lent of white fostiane w^ a read crosse.
\ Ibid., 276—
^ Aliud Testimentum album pro zl* de fuatian.
Ibid., 288—
Coopertura pro Quadragesima alba.
. Blue, not being Doubles,
' Was the colour for Sundays and Feasts of ix. Lections; but in
•case of an altar having only blue and green sets of Yestments,
the blue would be the ^estival colour and green the FeriaL
, Fabric Bolls, p. 300. At the altar of S. Paulinus and S.
: Ohad was —
TJnum vestimentum de inde camaka pre Dominicis diebus, et aliis
. Pestis minoribus.
im. p. 211. On the visit of Bichard III. to York, in 1483,
on the 29th of August ; i.e., on the Feast of the DecoUation of S.
John the Baptist, a Feast of ix. Lections but not a Double,
' . Bex honorifice receptus est cum processione et domino Decano et
: Canonicis cum omnibus ministris dict» EcclesiBe in capis sericis blodii
-eoloris.
Test. Ebor iv. 210, is found a legacy from the omaments of a
^ private chapel of —
Yestimenti de sercenet blodii coloris, quo utitur Sacerdos in Festis
* principalibus.
See also bdow on Lenten colours.
In an Inventory taken in the reign of Edward YL is found *' a
vestement of blew with tunicles for funeral days ;" but that In-
ventory has no purple copes. Probably blue and purple reckoned
^ the same colours.
Gbbbk.
This was the Ferial colour in summer ; i.e., from Trinity to
Advent.
Test Ebor. il 51.
Unum vestimentum viride pro sestate.
Fabric BoUs, 281. At the altar of S. Ohristopher, in 1477,
vere two sets of Yestments only (the Festival and the Ferial)—
1. De rubio worsted.
2. Aliud viride vestimentum de burde Alexsand^T.
Prefaoe,
The Inventoiy taken in the reign of Edward YI. giv€8 imdflr
Qbeen Copes —
Four copes for double Feast8 for Standers.
Qreen was also used on the Feast of Belics. Fabric BoUa» 23L
PUBPLE
Was the colour for the more solemn and splendid OflSoes for dM^
Dead.
Test Ebor, vol. L, 24. From the will of Thomas Beek, formexly
Bishop of lincoln ; dato of wiU, A.D. IS^S : —
Lego Ecclesi» Gath. de Linoohi Testimentam meam de paipaxc»
Telveto ad celebrandam pro mortius in sollenmibos ezseqaiiB.
I assnme this to have bcen the use of York and Saram as weD
as Lincoln ; in fact the gcneral use.
It may be taken as a corroboration that in the list of vestmentt
belonging to the Minstor in 1500, are given twenty-one copes of
purple velvet with gold omaments, but no purple copes of other
material, nor any sets of Yestments of this colour.
Black
Was the colour for Offices for the Dead.
Fabric RoUs, 287. At the altar of S. Jerome—
1 Yestmentt de nigro worsitt for Requiem.
Test. Ebor iii. 227. John of Gaunfs wilL
Mo\m entier vestiment de camaca noir ^ deserver pour Mesae it
Requiem.
Fabric BoIIs, 306. Inventorv taken in the reign of Edwaii
YI.—
One oope of black cloth of gold for obites.
Otheb Coloubs mentioned.
1. At the altar of S. Anne, S. Anthony, and S. Crux —
Unum bonum vestimentum ooloris crooei de serioo.
2. At the altar of the Holy Innocents —
One vestimente of yawlow.
3. At the altar of S. Outhbert—
One of violet damask.
Of these probably the yellow was used indifferently witlr
green, and the violet with black or purple. So it is laid dowii
Preface.
VL the Exeter Rule of Colours given in MS. Lansdowne, 451.
faritish Museiim, and elsewhere : —
Color croceus et yiridis pro eodem habentor.
Nota quod purpureus et violaceus oolor pro eodem habentur.
Seciaidum quosdam yiolaceus et niger pro eodem habentur.
In the list of Vestments belonging to the Cathedral of York,
3on after AJ>. 1500 (Fabric Rolls, p. 228), are found —
Copea White, 84.
fted, 74.
Blue, 70.
Green, 44.
Purple, 21 (all of velvet.)
Black, 27.
Sets of Yestments. White, 8. •
Red, 15.
Blue, 9.
Green, 6.
Lekten Coloubs.
These were blue and white.
Fabric RoUs, 275. At the altar of All Saints—
A vestement for Lent of white fustiane, w^ a red crosse, <&c.
Ibid.y 288. At the altar of S. Jeroma
TJna coopertura pro Quadragesima alba.
Ihid., 312—
A blew vestement with two dahnatickes for Lent
Test Ebor iv. 178—
Yolo quod comparetur unum vestimentum album operis Quadragesi-
tnalis ad deserviendam Ecclesise par. de Kudstan, cui olim pnefai
dcarius, singidis temporibus Quadragesimalibus.
Feasts of Three Lections seem to have reckoned only as
^erial days.
Fabric Eolls, 276. At the Altar of St. Andrew were —
Vestimenta sufficientia pro Duplicibus, pro Novem Lectionibus, pro
aiiis.
/fcid., 983. At the Altar of St. Edward in A.D. 1360 were—
Unum vestimentum pro Festis Duplicibus, unum vestimentum pro
^ovem Lectionibus : tertium Feriale.
The following entries in the same volumes with respect to
Ptic/ac#.
books used in Churches in tlie Diocese of York, which were
of Tork XJse, are corious : —
Fabric Bolls, 254. At the Chorch of Larethorp (Layerthc
a suburb of York) —
Missale non est de nsa Ebor.
Ibid., 289. In the Cathedral, at the altar of S. Johi
Beyerley—
Missale, sed est insufficiens, quia non de usu.
Ibid., 298. At the altar of S. Nicholas—
TJnum Antiphonarium, sed non de usu.
Among the Wills are the following legacies of books accor
to the XJse of Sarum, to York Churches —
I. 190. Lego Eodesiffi me» de Prestecote (in S. Lancaahire) n
Portiphorium magnum notatum usus Sarum.
II. 125. Legouni£colesiarumdeHerdeb7(Harb7,nearNottingl]
Plomgarthy Barkeston (iu Elmet), et Redwrell, maxime indigentiy n
librum Portiforium nostrum de usu Sarum pro sommo altari.
Hnd., 39. Lego EcclesiA parochiali de Easington unum Miasale d<
Sarum pro summo altari
Ibid.y 181 . Lego Eoclesifld parochiali de Qedelyng (Nottingham) n
Missale, unum Processionale et unum Manuale secundum usum Sa:
et unum noYum Gradala
m. In the List of Articles belonging to the Chapel of Thc
Morton, Canon Residentiary of York, occur, besides book
York Use —
Unum magnum Portiferium de usu Sarum.
Unum Portuse de usu Sarum.
Unum parvum Portiferium de usu Sarum.
Ibid., 133. In the Inventory of William Duffield, O
Residentiaiy of York In the Chapel, besides York Books, wc
Unum Portiferium de iisu Sarum.
IV. 143. Archbishop Rotherham gave to the ColIeg<
founded at Rotherham —
2 Missals, one of York, the other of Sarum Use.
In IV. 75. Robert Bellamy, Master oi S. Leonard's Hos]
York, directi —
Et dicti presbyteri (EcclesiBS ubi contingit me sepeliri) dicent ii
Ezsequias cum laudibus et Commendatione secimdum ordinem Ss
Prefact. nvii
The following Editions of the York Missal are mentioQed : —
(1.) York Fabric Rolla, 294. At the Altar of S. Mary
(agdaleu, nt aome dato Bubsequent to 1520 —
Item a noder MS. boke pryntid, incipit " Sti."
A suggestion of Mr. W. H. Allmitt, of the Bodleian Library,
ppears to explain tbis correctly, tliat it was an impcrfcct copj
f the 1517 4" York Missal, which commencea on fol. A vL " Bti
Ego Domimu."
(2.) Jbid., p. 301, dato A-D. 1520.
Miasale pressum ex dono M. ColTna 2^° folio 77iin«.
This ia Violette'8 edition, Rouen (without a date).
(3.) Ibifl, p. 303, date A.D. 1520, 1521.
Misaale impressum HecunJo follo vlrtute.
Thia does not correapond with any of the known editions of
le MissaJ. It miist therefore be set down aa an edition of which
Bo copy ia known to remain.
(4.) Ibid., p. iii. Among the ExpensEe minutfe. A.D. 1543,
LB44.
For thre proceseionera in Englishe, 12d.
tTho Rev. S. Greatheed bas again been kind enough to take
arge of the Plain Chant in thia Volume. So much oidy,
shonld be said, of tho Flain Chant, either in case of tbe
HaQual or of the Processional, will be found in tfaia volume,
u bas appeared to possess suibcient interest to make its reprint
Lsirable.
[ I subjoiu a Uteral translation of tbe Anglo-Saxon Kubrics
U the Form for the Viaitation of tbe Sick, pp. 1S0*-186», for
■rbich I am indebted to tbo Rev. W. Buckley, late Professor of
fcnglo-Saxon in the University of Oxford : —
' Page 180*. — Here beginneth tho Order. of Visiting or Anointing the
^k. Finit, the prieat ahoold hallow water with aahes of tho rine
Etside tbe housa, and when they be gone in withia the houne of t)ie
k mon shoald they eay thrice, "i*(« kuic domui," and then begin tbe
intiphon, "Agperc/ea me," and thea Bprinkle the water over the slck
ind over hia houie, ainging the Paalm, " Miserere mei Deut."
I Page 181*. — Afterwards by the aick mnn shall hin confcssion ba
Eared, and afterwarda then a litanjr {i.e., aft«r tbat a litany).
Trtfdot.
Fage 183*. — Then the priest should work Christ'8 rood-totkea inA
the holy water and with the ashes over his breasti and laj on hmirdod
(Backcloth) or woollen, and smear him with the holj oil^ «nd othen
between them sing the pealms that are here appointed.
Page 114*. — ^When the sick man is anointed on tbe oatlines of Hk
mouth and on the forehead, and on the templcs and on hia laoe (or ncm)t
then should the priest saj this prajer.
When thou anointest the eyes, this prayer.
When thou anointest the ears within and without^ this pimjer.
When thou anointest the nose on the fore-part and inaide, thiii pnjei
When thou anointest the lips without, this prajer.
When thou anointest the throat and the neck, this prajer.
When thou anointest the shoulderB, this prajer.
Whcn thou anointest the breast^ this prajer.
Page 185*. — ^When thou anointest the hands without (ue., tbe hick
of the hands) this prajer.
When thon anointest the feet, this prajer.
Wheresoever the sore aileth most, there let man anoint the mocei
After the anointing, these prajers.
Let him taste then of God's bodj and blood, thos sajing.
On the completion of this servioe.
Fage 186*. — All these things being thus completed, the prieets shooU
saj theso prajers over the sick, as manj as there maj be separatelf.
If ihere then a bishop be, his service is this.
It now only remains for me to express mj gratitude for ih
kindness which has been shown by the loan of valuable Maim-
Bcripts and old Frinted Books in aid of this reprint of Andeol
Offices, cspecially by the Deans and Chapters of York, Ripon, aol
Hercford ; by Sir John Lawson, of Brough Hall ; to the Becfaf
of Stonyhurst College, and the President and Fellows of Bi. Johni
CoUege, Oxford. I have also to thank for much valuable asaifltr
ance tho Eev. H. O. Coxe, Bodley^s Librarian ; the Bev. CaiMi
Simmons; the Bev. James Baine; and the Bev. W. Buckkjt
both in indicating sources of infonnation and in verifying resulb
W. G. HENDEBSON.
GBlMlfAB SCHOOL, LIXD8,
June 2bth, 1875.
• • •
ORDO AD FACIENDAM AQUAM:;
BENEDICTAM.
• • .
ExoRCisMus Aquje.*
Benedlctio salis et aquce in diehua Dominicis fiat hoc modo :
Adjutorium nostrum in nomino Domini :
Qni fecit cfelum et terram.
Sit nomen Domini benedictum :
Ex lioc, nunc, et usque in sscculum.
Benedictio salis sine Oremus.
Exorcizo te, creatura salis, per Deum ►J^ vivum, per Deum ►J^ verum,
per Deum ►J^ sanctum, per Deum qui te per Eliseum prophetam in
aquam mitti jussit, ut sanaretur sterilitas aquo} ; ut efficiaiis sal, Hic
respiciat aaly exorcizatum in salutem credentium, ut sis omnibus te
8nmentibus sanitas animie et corporis ; et effugiat atque discedat ab
eo loco quo asj^ersus fiieris omnis phantasior et nequitia vel versutia
diabolicae fraudis, omnisque spiritus immundus, adjunitus per euni qui
venturus est judicare vivos et mortuos et sajculum per ignem. Amcn.
Oremus.
Immensam clementiara tuam, omnipotens [eteme Deus, humiliter ini-
ploramus, IIlc respiciat Sacerdos sal, ut hanc creaturam sulis quam iii
usum generi humano tribuisti, benc^f<dicere ct sancti^f<ficare tua pictato
digneris, ut sit omnibus sumentibus sahis mentis et corporis, ct quicquid
ex eo tactum vel respci-sum fuerit, careat omni immunditia omniquc
impugnatione spirituulis nequitiic. Per Christum Dominum nostrum.
Amen.
Benedictio aquce sine Oremus.
Exorcizo te, creatura aquie, in nomine Dei ►f< Patris onmipotentis, et
in nomine Jesu^f<Chnsti, Filii ejus, Doniini nostri, et in virtute Spiritus
^Sancti, ut fias aqua exorcLzata ad effugandam omnem potestatem
inimici ; et ipsum inimicum eradicarc et exphmtare valeas cum angelis
• See also " York Missal," Surtoes Society, vol.*ii. p. 193.
A
2 Ordo ad FcLciendam Aquam Benedictam.
• • • " ^^
8U1S apostaticis;'p^. virtutem ejusdem Domini nostri, Jesa Christi, qoi
ventunis esi^ jii^eare vivos et mortuos et sseculum per ignem. Amen.
Oremns'' : '
I>eus,**qui ad salutem humani generis maxima quseque sacramenta
in aqiistrum substantia condidisti, adesto propitius invocationibus nos-
tria/*^t' elemento huic, Bespidat Sacerdos aquam, multimodis puri£ca-
; t^^bus prseparato virtutem tuae bene^dictionis infunde, ut creatora
*.'.. tua mysteris tuis tibi serviens ad abjiciendos daemones morbosqae
,]', pellendos divinse gratiae sumat efiectum, ut quicquid in domibus vel in
locis fidelium haec imda resperserit, careat omni immunditia, liberetur a
noxa : non illic resideat spiritus pestilens, non aura corrumpens ; disced-
ant omnes insidise latentis inimici, et si quid est quod aut incolumitati
habitantium in^idet aut quieti, aspersione hujus aquse cfTugiat, at saln-
britas per invocationem tui nominis expetita ab omnibus impugna-
tionibus sit defensa. Per Christum Dominum nostrum. Amen.
Deindefiat cammixtio salis et aquce per manum Sacerdotis in modum
crucis, dicendo submisaa voce :
Commixtio salis et aquse pariter fiat. In nomine Patris et Filii et
Spiritus SanctL Amen.
Dominus vobiscum. £t cum spiritu tuo.
Oremus.
Deus, invictse virtutis auctor, ct iusuperabilis imperii rex, ac semper
magnificus triimiphatory qui adversse dominationis 'i-ires reprimis, qui
inimici nigientis 8se\itiam sui^eras, qui hostiles nequitias potens expug-
nas ; te, Domine, trementes et supplices deprecamur ac petimus, ut hanc
creaturam, Hic respiciat Sacerdos aquam sale 7nixtamy salis et aqo»
dignanter accipias, benignusi^illustres, pietatis tuse more sancti^J^ficeS)
ut ubicunque fucrit aspersa, per invocationem sancti nominis tui omnis
infestatio immundi spiritus abjiciatur, terrorque venenosi serpentis
procul pellatur, et prsesentia Sancti Spiritus nobis misericordiam tuam
poscentibus ubique adesse dignetur : Per Dominum nostrumy Jesom
Christum, Filium tuum, Qui tecum vivit et regnat in unitate ejusdem
Spiritus Sancti Deus, Per omnia ssecula sseculorum. Amen.
Fiat aspersio aquce.
As - per - ges me, Do - mi - ne, hys-so-po, et mun-da - bor :
la . va - bis me, et su - per ni - vem de - al - Im • boaCi
Ordo ad Faciendam Aquam Benedictam.
S
- se - re-re me - i, De - us: se - cun-dum mag-nam mi-se-
cor - di-am tu - am. As-per-ges me. £t se-cun-dum
ti - tu - di - nem mi - se • ra - ti - o - num tu - a - rum : de - le
L - qui - ta-tem me - am. As - per - ges me. Glo - ri - a
ri et Fi-li - o et Spi - ri - tu - i Sanc - to ; Si - cut e - rat
)rin - ci - pi - o, et nunc et sem - per : et in sse • cu • la
cu - lo-rum. A-men. As-per-ges me.
st aspersionem aqiue versictdus Sacerdotodis,
:erdo$ : Ostende nobiSy Domine, misericordiam tuam.
Et salutare tuum da nobis.
3mus. Oratio.
audi nos, Domine, sancte Pater, omnipotens seteme Deus, et
3 dignare sanctum angelum tuum de cseiis, qui custodiat, foveat,
it, visitet et defendat omnes habitantes in hoc habitaculo. Per
im Dominum nostrum.
tempora Paschali Antiphona,
a - quam e - gre - - di - en - tem de tem -
a la - - te - ro dex - tro. Al - le - lu - - va.
Ordo ad Faciendam Aquam Benedictam.
Et om-ncs od quos i^er-ven-it a • qua is - ta
sal - - vi fac - ti suut, ct di - - cunt al - le - lu - p,
al-lc
lu - ya. Con -fi-te-mi-ni Do-mi- no, quo
ni-am bo - nus : quo-ni-am in sce-cu-lom mi-Be -ri - cor-
di - a e-jus. Vi - di.
V. Ostcnde nobis, Domine, mLsciicordiam tuam :
Et salutare tuum da nobis.
Exaudi nos, Domine, sanctc Pater, omnipotens cetemo Deus, ei ctt^-
Averlitf purgat, defendit, saiKtificatque ;
Avfert, muUiplicat : hcecfacit unda sacra.
ORDO AD CATECHUMENUM
FACIENDUM.
Imprimis de/eratur infans ad valmi Fcclesice, et inquirat Sacerdot
tx ohstetrice utrum infans sit masculus velfmimw,, Deinde, si infans sii
haptizatus domi et quo nomim vocari debeat, Licet enim baptizatui
fifcrit domi propter periculum mortisy totum tamen Iwheat subsequ^em
sevvitium prcBt^ im7)iersion€m, ^Masculus autem stcUuetur a dextris Sacer-
dotis, mulier vero a sinistris,* Hio primo inquirat Sacerdos nxymm
infantis N, Uis qucesitis Sacerdos insufflet infaciem pueri tribus vicUms
seinely dicens :
N,, Accipe Spirituni Sanctum. Tu autem effugare, diabole, et
])r£epara habitaculum Domino ; exi ab eo, spiritus immunde, et da locum
Spiritui Sancto Paraclito. In nomine Patris et Filii et Spiritus
SanctL Amen.
JDeinde faciat Sacerdos signu/m crucis cum poUice in fronte infa/ntis,
dicens : j^,, Signum sanctse crucis ^ in fronte tua pono.t
Tuncfaciat crucem inpectore irifantis, dicens : iV-, Signum Salvatoris
Domini nostri Jesu Christi in pectore tuo pono.
Deinde Sacerdos tenens mciuum dexteram super caput irifantis dicat :
Dominus vobiscum. Et cum spiritu tuo. Oremus.
Omnipotens sempiteme Deus, Pater Domini nostri Jesu Christi,
respicere dignare super hunc famulnm tuum i\^., quem ad rudimenta
£dei Yocare dignatus es ; omnem csscitatem cordis ab eo expellc ; dismmpe
omnes laqueos Satanaa, quibu3 fuerat colligatus. Aperi ei, Domine,
januam pietatis tuse, ut signo sapi^ntifle tuse imbutus omnium cupiditatum
fsetoribus careat, et ad suavem odorem prdeceptorum tuorum Isetus tibi
in Ecclesia tua deserviat, et proficiat de die in diem, ut idoneus efficiatur
accedere ad gratiam baptismi tui percepta medicina. Per eundem
Dominum nostrum. Amen.
• Om.— Tork and Bodley MSS.
t York MS.— " Signmn sanctciD rucifi ^ Dcmini nostri Jesn Cliristi in fronto tu*
pono.''
6 Ordo ad Catedivmenum FoLciendum.
OremuB.
Preces nostraB, qusesumus, Domine, clementer exaudi ; et Imiie
electum tuum jV. crucis ^ dominicae, cujus impressione eum Bignmnii»
virtute custodi, ut magnitudiDis glorias rudimenta servanB per cuBtodiim
mandatonim tuorum ad regeneratioiiis gratiam perTenire mereatar.
Fer Chiistum Domuium nostrum. Amen.
Oremus.
Deus, qui humani generis ita es conditory ut sis etiam reformator;
propitiare, qusesumus, populis adoptivis, et novo testamento aoboleni
noYse proUs ascribe, ut filii promissionis quod non potuenmt asseqm
per naturam, gaudeant se recepisse per gratiam. Per Christum Dominom
nostruin. Amen.
Benedictio salis mie Dominus robiscum et sine Oremus.
Exorcizo tc, creatura salis, in nomine Dei^ Patris omnipotentis, et in
caritate Domini nostri Jesu Christi ct in virtute Spiritus SanctL Exorcia)
te per Deum»][cviyum, perDeumi^verum, per Deum»{«anctimi, per Denm
qui te ad tutelam humani geneiis procreaTit, et populo venienti ad cre-
dulitatem per servos suos consecrari prcecepit, ut in nomine sanctc
Trinitatis efficiaris sahitare sacramcntum ad effugandum inimicum. Pro
inde rogamus te, Domine Deus noster, ut Iisec, liespiciat Sacerdo» saiemf
creatura salis in noniine Sancto! Trinitatis efficiatur salutare sacramentum
ad effugandum inimicum. Quam tu, Domine, sanctificando^sanctifices
benedicendo ^ bencdicas,* ut fiat omnibus accipientibus perfecta medicina
permanens in visceribus eorum. In nomine Domini nostri Jesu Christii
qui venturus cst judicare vivos ct mortuos et sseculum per ignem.
Amcn.
Poatea Sacerdoa interroget nomen ptieri, et ponat de tpso sale in on
^U8, ita dicena: N,, Accipe salem sapientise, ut propitiatus sit tibi
Dominus in vitam %temam. Amen.
Poat salem datiim dicat Sacerdos : Dominus vobiscum. Oremus.
Oratio super masculum etfeminam, Oratio,
Deus patrum nostrorum, Deus universas conditor veritatis, te
supplices exoramus ut hunc faraulum tuum N, respicere digneris pro-
pitius, et hoc primum pabuhim salis gustantem non diutius esnrirB
permittas, quominus cibo expleatur coolcsti ; quatinus sit semper,
Domine, spiritu fervens, spe gaudens, nomini tuo scmper serviens:
perduc emn ad novse generationis lavacnim, ut cum fidelibus tuii
promissionum tuarum setema pnemia consequi mereatur. Per ChriBtam
Dominum nostrum.
* 6ir JolmLAWson*8MS.*"8ancti>][4fieAndo Mncib^ces, bene^pdicendo benfl»{i
dicM.**
Ordo ad Cateckumenum Fadendum. 7
Super masculum tantum dicatur oratio ista, manu Sacerdotis auper'
posita. Oremus.
Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob, Deus qui Moysi famulo tuo
in monte Sinai apparuisti, et filios Israel de terra ^gypti eduxisti,
deputans eis angelum pietatis tute, qui custodiret eos die ac nocte ; te
qusesumus, Domine, ut mittere digneris sanctum angelum tuum, qui
similiter custodiat et hunc famulum tuum iT., e t perdu cat eum ad
ffratiam baptismi tui. Sine Per Christum.
Adjuratio super mmculum tantum,
Ergo, maledicte diabole, recognosce sententiam tuam, et da honorem
Deo vivo et vero : da honorem Jesu Christo Filio ejus ct Spiritui Sancto,
et recede ab hoc famulo Dei JV, ; quia istum sibi Deus et Dominus
noster Jesus Christus ad suam sanctam gratiam et benedictionem
fontcmque baptismatis dono vocare dignatus est ; et hoc signum sanctie
CTucifiji^ Hic /adat Sacerdos aignum aanctce crucis in /ronte infantis cum
pollice, ita dicem : quod nos fronte ejus damus, tu, maledicte diabole,
nunquam audeas violare, per eum qui venturus est judicare vivos et
niortuos et sseculum per ignem. Amen.
Adjuratio super mascuZum tantum,
Deus, immortale praesidium omnium postulantium, liberatio sup-
plicura, pax rogantium, vita credentium, resurrectio mortuorum, te
invoco Domine, super hunc famulum tuum i\r., qui baptismi tui donum
petens setemam consequi gratiam spirituali regeneratione desiderat.
Accipe eum, Domine, et quia dignatus es dicere, Petite et accipietis,
quserite et invenietis, pulsate et aperietur vobis; petenti itaque prsemium
pon-ige, et januam pande pulsanti ; ut setemam caelestis lavacri bene-
dictioncm consecutus promissa tui muneids regna percipiat. Per Christum
Dominum,
Adjuratio super masculos tantum aine Oremns.
Audi, maledicte Satana; adjuratus per nomen setemi Dei et Salva-
toris nostri Jesu Christi Filii ejus, cum tua victus invidia tremens
gemensque discede : nihil tibi sit commune cum servo Dei jam
caelestia cogitanti, renuntiaturo tibi et sseculo tuo et beatse immortalitati
victuro. Da igitur honorem advenienti Spiritui Sancto, qui ex sunima
caeli arce descendens, perturbatis fraudibus tuis, divino fonte purgatum
pectus, id est sanctificatum Deo templum et habitaculum, perficiat : et
ab omnibus penitus noxiis prseteritorum criminum liberatus servus Dei
gratias perennes Deo referat semper, et benedicat nomen ejus sanctum
in siecula sseculorum. Amen.
Adjuratio super masculos tantum sine Dominus vobiscum, et sine
Oremus.
8 Oi\lo ad Catechunienum Fcicieiidum,
Exoix^Izo te, immundc fqnritus, in nomine Patria et Filii et Spirita
Sancti, ut exeas ct iveecLis ab hoc famolo Dei iV^. Ipse enimtDi
impemt, nialiHlicte, dauninte, qui i^edibus super mare ambalavity et FetA
mergenti dextrani ]K)n*cxit.
Ergo, nialeilirte diabulc, recognosco sententiam tuam, et da honom
Deo vivo et vero; da hunormi Jesu Christo Filio ejus et SpizitK
Sancto ; et rcnivdo ab hoc fauiulo Dei i\'., quia istum uibi D&a H
Dominun nostcr Josus Christus ad suani sanctam gratiam ct benedi^
tionem fonteuKjue baptisn^.atis dono vocarc dignatus cst; ct hoc signnm
simctas cnicis vf sfiprn,
Sup*^rfnnlunm dicntni' i.4(i orndoj cuni Oremus.
Deus ca'li, Deus tenw, Deus angeloruni, Deus archan^lonim, D«b
patriaroharuH), Dous pi-ophetaruin, T>eus a])ostolonim, Dcxis martyTon,
Deus confossoruni, Dcus vi!-ginuni,Deus omnium bene viventiuni,DeiBcn
omnis lingna confitetur ot omno gonu fleotitur ca^lestium, teiTestrium, d
infernoruni ; to invoco, Domine, su]>or lianc famidam tuam y, ut pff-
ducore eani digncris ad gi-atiam 1iapti.^nii tui. Shie Per ChrLstini
Dominuni.
Ailjnratio super /emiwtm tantum Saccrdote dicente aine Dominis
vobiscnni, ct sine Oronuis.
Ergo, maledicto dialiolo, recognosco sententiam tuam, et da honorem
Deo vivo et voi-o ; da honorem Jesu Christo, Filio ejus, et Spiritm
Sancto ; ot reoedo ab liac faniuhi Doi iV.; Quia istam sibi Deus ct
Doiuinus nostor Josus Christus ad suam Ranctam gi-atiam et bcnedi^
tiononi fonteuifnn». l»aj)tismatis dono vocr-are dignatus est ; et hoc signiun
sancta' ^J^ crucis, Ificjaciat Saccrdos 8if/)nnn criicis infronte infantis cv»
pollire^ itadicens: quod nos fruntiejus damus, tu, maledicto diabole, nun-
quani audoas vioUiro ; j^er eum qui vcnturus est jutlicare vivos et mortuos
et sajcuhim por igiiem. Amon.
Sujyer fciuinam tautum dicafur oratio ista saqucns, sine Domincs
vobiscum, sed taufum cum Orenius.
Deus Abi^jdiani, Deus Isaac, Dous Jacob, Dous qui tribus Israel
do -^gy])tiaca servitute liberasti, et ])or Moyson famuhim tuum de
custodia mandatorum tuorum in doscrto nionuisti, et Susannam «1«
falso crimino liberasti ; te supplex, Doniine doprecor, ut libercs et
hanc famulam tuani iV., et pcnbicere eam digncris ad gratiam
baptismi tui.
Ergo, maledicto diabole, rocognosce sontontiam tuam, et da honorem
Deo vivo ct vero ; da lionorem Josu Christo Filio ejus et Siiiritm
Sancto ; et recedo ab hac famula Doi N, ; quia istam sibi Dcus et
Dominiu} nostcr Jesus Christus ad suam sanctam gratiam et beuedic-
Ordo ad CatechuTmnum Faciendum. 9
anem fontemque baptismatis dono Yocare dignatus est ; et hoc signiim
ucis ^, et cetera,
Adjuratio auper femmam tantum sim Oremns.
!Elxorcizo te, immunde spiritus, per Patrem et Filium et Spiritum
laoictum, ut cxeas et recedas ab hac famula Dei i\r. Ipse enim tibi
iperat, maledicte, damnate, qui cseco nato oculos apeniit et quadrida-
ium Lazarum de monumento suscitavit. Ergo, maledicte diabole.
^x hinc vero dicatur tam mper masculum quam super /eminam^
ne Dominus vobiscum et Oremus.
^temam ac justissimam pietatem tuam depreoor, Domine, sancte
ater, omnipotens seteme Deus, qui es auctor luminis et reritatis super
mc famulum tuum N, ; ut* digneris eum illuminare lumine intelli-
mtise tuse : munda eum et sanctifica : da ei scientiam veram, ut
oneus efficiatur accedere ad gratiam baptismi tui : teneat firmam spem,
»iisilium rectum, doctrinam sanctam; ut aptus sit ad percipiendam
ivitiam baptismi tui. Per Dominum nostmm, Jesiun Ohristum, Filium
mm, qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti Deus per
mnia ssecula.
Dominus vobiscum.
Secundum MattJiceium
In illo tempore, Oblati sunt Jesu parvuli, ut manus eia imponeret et
•raret. Discipuli autem ejus increpabant eos : Jesus autem ait illis ;
linite parvulos venire ad me, et nolite eos prohibere ; talium est enim
egnum cselorum. Et cum imposuisset manus eis, abiit inde.
Po8t Evangelium Sacerdos fporrigat librmmpuerof ad osculatvdum,
Super masculum etfeminam ista oratio dicatur sine Dominus vobis-
nm, et sine Oremus.
Nec te latet, Satana, imminere tibi paenas ; imminere tibi tormenta ;
aiminere tibi diem judicii, diem suppUcii sempiterni, diem qui venturus
st velut clibauus ardens, in quo tibi atque universb angelis tuis setemus
uperveniet intcritus. Proinde, damnate atque damnande, da honorem
)eo vivo et rero ; da bonorem Jesu Cliristo Filio ejus et Spiritui
lancto ; in cujus nomine atque virtute prsecipio tibi quicunque es,
piritus immunde, ut exeas et recedas ab hoc famulo Dei N,^ quem hodie
)eus et Dominus noster Jesus Christus ad suam sanctam gratiam et
enedictionem fontemque baptismatis dono vocare dignatus est ; ut fiat
jus templum per aquam regenerationis in remissionem omnium pecca-
)mm. In nomine ejusdem Domini nostri Jesu Christi, qui ventums
3t judicare vivos et mortuos et secolum per ignem. Amen.
* Tork MS.— " ut beii«dictionem toam infandai et digneriB,^ tt cttera,
f Sir Jolin Lawson*8 MS. — ^^ponat librum oripueru^
10 Benedictio Fontis.
Deinde sputet Sacerdoe in sinietra manu, et tangat aures et
infantia cum poUice dextro cum sputo ; et dicat ad aurem dexUrmL
Effeta, quod esty adaperire ; ad nares, In odorem suayitatiB ; ad aurm
einisiramj Tu autem effugare, diabole*: appropinquabit enim judidiai
Dei.
* Postea dicat Sacerdoa compatribus et commatribus una cum drenM,
stantibus ut ipsi dicant Pater noster, Ave Maria, et Credo in Den
Patrem, qiuis etiam et ipse dicat, cunctis audientibus, Pater nosteTy An
Maria, Credo in Deum Patrem.
Postea faciat crucem cum poUice in palmam dextram infantis, 4
interrogaio ejus nomine, dicat : N,, Accipc signaculum Domini noBkri
Jesu Christi in manu tua dextera, ut te signes et te de adrersa ptits
repellasyt ut liabeas vitam setemam et vivas in saecula s»culoram. Amen.
Deinde signet puerum vianu sua dextera, et interrogato ^us nomini,
dicat : y,, Signo te signaculo Domiiii nostri Jesu Christi de manu toi
dextcra, ut to conscrvet contra adversarios tuos, ut habeas vitam aetemuB
et vivas in saicula sseculorum.
Postea iiitromittens catechuiiienum per manum dextram in Ecdesicm,
interrogato prius nomine, dicat : iT., Ingredere templum Dei, ut habett
vitam aetemam et vivas in saccula soeculorum. Amen.
Benedictio Fontis.
Infans infontem si stercoret, cjice hjmpham :
Si taninm mingat, non moveatur aqua,
Quando fons fuerit mundiindus, et de pura aqua renovandus, quod
sape dehet fieri j^ropter aquoe corruptionem, tunc dicitur sequens Litama
et heiiedicitur fons modo seqiienti cum cereo accenso, Et nota quod aqus
baptismatis non dehet mutari ^yropter honorem alicujus potentis, nisifuerit
corrupta,
Nota quod aqua henedicta fontium in Vigilia Pasc/ice et Penlecosta
non aspergatur per ecclesiam sed aliqua alia aqua benedicta more solitOt
sicut in aliis Dominicis diehus, Memoriaiiter retinendum est quod aqua
* York M3. — " Tunc dicat Sacerdos compatribut et commatribui una eumeiram-
stantibuSf ut dicat quilibet vir et mulier Pater noster, Ave Maria, et Credo in honvrt
Dei et beata Marice, ut istud talutare iacramcntum baptitmi^ quod iitepuerhodieaeeipiit,
$U tcUus fjut corporit et talvatio animce,
** Quo dicto dicat Sacerdot cunctit audientibut Orationem Dominieam^ SaiutaiioniB
Angelieamj et Symbolum. Quibut dictit nominetur puer a patrinis vel matrinit;
deinde a Sacerdote faeiente erucem cum pollice in palmam deztram infintis^ itiitrrogett
^ui nomine, dicaiur Acoipe •ignaculuin," et cetera,
t HSS. add **ut in fido Catholica permaneas.**
Benedictio ForUis. 11
ledicta cirea /arUes esi aspergenda, sed non aqua foniium^ uirum chrta-
Ue /uerii eanctificata vel non. Quoniam in decretis originalibus
tctorum Pairum Clementis et Faschasii Paparum invenitur quod aqua
Uium non est aqua aspersionis, sed haptismatis ei purgationis. Unde
Tcat unusquisqus SacerdoSf ne iUa aqua tangat nisi quos baptizat; quia
n opus est ut hapiizati iterum baptizentur, Cesset ergo sitUta prassump-
nis aspersio iam in Vigilia Paschce et PentecosteSf quam in omnibus
sris diebus ; quia per Ecclesiam Pomanam cunctis Christianis sub
na excommunicationis mctjoris est inhibita.
Hic incipit Litania in benedictione fontium,
Kyrie eleyson. Christe eleyson. Christe audi nos.
Pater do coelis, Deus : miserere nobis.
Filius, redemptor mundi, Deus : miserere nobis.
Spiritus Sancte Deus : miserere nobis.
Sancta Trinitas, unus Deus : miserere nobis.
Sancta Maria : ora pro nobis.
Sancta Dei genetrix : ora.
Sancta virgo virginum : ora.
Sancte Michael : ora.
Sancte Gabriel : ora.
Sancte Eaphael : ora.
Omnes sancti Angeli et Archangeli : orate pro nobis.
Omnes sancti beatorum Spirituum Ordines : orate pro nobis.
Sancte Johannes Baptista : ora.
Omnes sancti Patriarchje atque Prophetie : orate.
Sancte Petre, ii. : ora.
Sancte Paule : ora.
Sancte Andrea : ora.
Sancte Jacobe : ora.
Sancte Johannes : ora.
Sancte Thoma : ora.
Sancte Jacobe : ora.
Sancte Philippe : ora.
Sancte Bartholomsee : ora.
Sancte Matthiee : ora.
Sancte Simon : ora.
Sancte Juda : ora.
Sancte Matthia : ora.
Sancte Bamaba : ora.
Sancte Marce : ora.
Sancte Luca : ora.
12 Benedictio ForUia.
Sancte Martialis : ora.
Sancte Timothce : ora.
Omncs sancti Apostoli ct Evangelistse : orate*
Omnes sancti Discipuli Domini : orate.
Omnes sancti Innocentes : orate.
Sancte Stephane : ora.
Sancte Line : ora.
Sancte Clete : ore.
Sancte Clemeus : ora.
Sancte Comeli : ora.
SciDcte Cypriane : ora.
Sancte Sixte : ora.
Sancte Thoma : ora.
Sancte Laurenti : ora.
Sancte Vincenti : ora.
Sancte Clirysogonc : oi*a.
Sancti Johannes et Paule : oiuto.
Sancti Cosma et Damiane : orate.
Sancti Marcellino ct Petre : orate.
Sancte Ignati r ora.
Sancte Alexandcr : ora.
Sanctc Albane : ora.
Saucte EJmunde : ora.
Sancte Oswaldc : om.
Omnes sancti Mai-tyrcs, orate.
Sancte Silvestcr : om.
Sancte Gregori : ora.
Siincte Leo : ora.
Sanctc Martinc : ora.
Sancte Augustine : ora.
Sancte Nicolae : ora.
Sancte Hihari : ora.
Sancte Ambrosi : ora.
Sanctc Johannes : ora.
Sancte Wilfride : ora.
Sancte Cuthberte : ora.
Sancte Benedicte : ora.
Sancte Hieronime : ora.
Sancte Leonarde : ora.
Sancte Maure : ora.
Sancte Egidi : ora.
Benedictio Fontia. 13
[Sancte Judoce : ora.]*
Sancte Antoni : ora.
Sancte Hilarion : ora.
Omnes sancti Confessores : orate.
Omnes sancti Monachi et Hcremitte : omte.
Sancta Magdalena : ora.
Sancta Maria ^Sgyptiaca : om.
Sancta Felicitas : oi-a.
Sancta Perpetua : ora.
Sancta Agatha : ora.
Sancta Lucia : ora.
Sancta Agnes : ora.
Sancta Cecilia : ora.
Sancta Anastasia : ora.
Sancta Fetronella : ora.
Sancta E^tharina : ora.
Sancta Margareta : ora.
Sancta Christina : ora.
Sancta Juliana : ora.
Sancta Scholastica : ora.
Sancta Everildis : ora.
Omnes sanctte Virgines : orate.
Omnes Sancti : orate.
Fropitius esto : parce nobis, Domiiie.
Ab omni malo : libera nos, Domino.
Ab insidiis diaboli : libera.
A camalibus desideriis : libera.
Ab omnibus immunditiis mentis et corpoiis : libera.
A subita et setema mortc : libera.
Fer mysterium sanctse Incamationis tuse : libem.
Fer Crucem et Passionem tuam : libera.
Fer sanctam ResuiTectionem tuam : libera.
Fer admirabilem Ascensionem tuam : libei*a.
Fer gratiam Sancti Spiritus Paracliti : libera.
In die judicii : libera.
Feccatores : te rogamus audi nos.
TJt pacem et concordiam nobis dones : te rogamus.
TJt sanctam Ecclesiam tuam regere ac defensare digneris :
te rogamus.
TJt domnum Apostolicum et omnes gradus Ecclesiie in sancta
religione conservare digneris : te rogamus.
♦ York MS.
14 Benedictio FonlU.
Ut cunctum populum ChriBtiaaumi preticMO «^tignin» tu
redemptum, conservare digneris : te rogamiis.
Ut in Christo renatis romissionem omniam peocatoroa
donare digneris : te rogamus.
Ut nos hodie sine peccato custodias : te rogamiu.
Ut nos cxaudire digneris : te rogamus.
Fili Dei : tc rogamus audi nos.
Agnus Dci, qui tollLs peccata mundi : parce nobisy Domina
Agnus Dei, qui tollis peccata mundi : exaudi noB^ Domine.
Agnus Dei, qui tollLs peccata mundi : miserere nobia.
Christc audi nos.
Kyrie eleyson. Christe eleyson. Kjrie eleyson.
Finita Litania stet SacerJos vcrsus ad orientem^ dttm benedicit /ankm
*hoc modo^ dicens :
Dominus vobiscum. Oremus.
Omnipotens sompiterne Deus, adesto magnoD pietatis tnm mjBteriii ;
adesto sacramentis ; ct ad crcandos novos populos quos tibi fons Im^
tbmatis parturit, spirituni adoptionis emitte ; ut quod humilitatis nostriB
gerendum es ministerio, tua3 vii*tutis impleatur e£fectu. Per Dominnm
nostrum, Jesum Christuin, Filiuni tuum, qui tecum vivit et rcgnat in
unitate Spiritus Sancti Deus por omnia ssecula saeculorum.
Dominus vobiscum.
Sursum corda.
Gratias agamus Domino Deo nostro.
Yere dignum et justuni est sequum et salutaro nos tibi semper et
ubiquo gratias agere, Domine, sanctc Pater, omnipotens leteme Deus:
Qui invisibili potentia sacramentorum tuorum iuii*abiliter operaris
eifectum, et licet nos taiitis mysteriis exsequendis simus indigni, tu
tamcn gratiae tuse dona nou deserens, etiam ad nostras preces aures tu»
pietatis inclinas : Dcus, cujus Spiritus super aquas inter ipsa mondi
primordia fcrebatur, ut jam tunc virtutem sanctificationis aquanim
natura conciperet : Deus, qui nocentis mundi crimina per aquas abluens
regenerationis spcciem in ipsa diluvii efifusione signasti, ut unius ejus-
domque cleinenti mjsterio et finis esset vitiis et origo virtatibus:
Respice, Domine, in faciem Ecclesia) tua», et multiplica in ea regcnera-
tiones tuas, qui gratia; ture affluens impetu Isetificas civitatem tuaro,
fontemque baptismatis aperis toto orbe terrarum gentibus innovandis, ut
tuoe majestatis imperio sumatUnigeniti tui gratiam de Spiritu Sancto : Ilic
dividatur aqua cum manu in modum crucis. Qui hanc aquam regener-
* Bodleian MS. — " cnm cerco aeconfo "
Benedictio Fontia. 15
■mdis hominibus prseparatam arcana sui luminis admixtione fecundet ;
ist sanctificatione concepta ab immaculato divini fontis utero in novam
mata creaturam progenies cselestis emergat; ct quos aut sexus in
eorpore aut setas discemit in tempore, omnes in unam pai*iat gratia mater
in&ntiam. Procul ergo hinc, jubente te, Domine, omnis spiritus im-
uandus abscedat : procul tota nequitia diabolicse fraudis absistat. Nihil
bic loci babeat contrarise virtutis admixtio ; non insidiando circumvolet,
lon latendo surrepat ; non inficiendo corrumpat. Sit hsec sancta et
nnoceDS creatura libera ab omni impugnatoris incursu, et totius
lequitise purgata discessu. Sit fons^vivuSy aqua^regenerans, unda
{«purificans, ut omnes hoc lavacro salutifero diluendi, operante in
dM Spiritu Sancto, perfectse purgationis indulgentiam consequantur. Sie
ignet aquam manu signo ctucia, Unde bene ^ dico te, creatura aquse,
ler Deum^vivum, per Deum^verum, per Deum^sanctum, per Deum
ni te in principio verbo separavit ab arida ; cujus Spiritus super te
arebatur ; qui te de Paradiso manare jussit, et in quattuor fiuminibus
>tam terram rigare prsecepit. Hic Sacerdos ejiciat aquam ffianu ma de
nUe in gtuUtuor partibus dicendo : Qui te in deserto amaram suavitate
idita fedt esse potabilem et sitienti populo de petra produxit. Bene-
ioo^te per Jesum Christum Filium ejus unicum, Dominum nostrum,
ni te in Cana Galikese signo admirabili sua potentia convertit in vinum :
ni pedibus super te ambulavit, et a Johannc in Jordane in te baptizatua
st : qui te una cum sanguine de latere suo produxit, et discipulis suis
ossit ut credentes baptizarentur in te dicens : Ite docete omnes gentes,
laptizantes eos in nomine Patris^et Eilii^et Spiritus^Sancti. Mic
nutet vocem suam quasi legendo, dicens : Hsec nobis prsecepta servantibus,
iQy Deus omnipotens, clemens, adesto, tu benignus aspii-a. Hic aspiret
m aquam ter in modum trianguli* Tu has simplices aquas ore tuo
benedicito, ut prseter naturalem emundationem quam lavandis possint
idhibere oorporibus, sint etiam purificandis mentibus efiicaces. Hic
:ereu8 liquescat in aquam in modum crucisy et ponatur postea in aquam
n modum crucis, Descendat in hanc plenitudinem foutis virtus Spiritus
mi, totamque hujus aquse substantiam regenerandi fecundet e£fectu.
BQo omnium peccatorum maculse deleantur : hic natura ad imaginem
nam condita et ad honorem sui reformata principii cunctis vetustatis
qualoribus emundetur, ut omnis homo hoc sacramentum regenerationis
ngressus in verse innocentise novam infantiam renascatur. Per Domi-
Lum nostrum, Jesum Christum, Filium tuum, qui tecum vivit et regnat
n unitate ejusdem Spiritus Sancti Deus per omnia ssecula sseculorum.
k.men.
* MSS.~" in modum kujutJiffur<B V-**
16 Ritua Baptizandi.
Finita benedictioiie/oJitiuin, mittat Sacerdoa okum aanclum inaqum
erttcem/aciens de Ipao oleo cum ip8a hiUione qtue eei in iyim ol^ 9ic dioendo:
Conjunctio olei unctionis ct aqu89 baptismatis. In nomine »{4 Patiis et
Filii et Spiritus Sancti. Amem.
Deimle mittat Sacerdoe clirisma in /ojUem, erucem Jadendo de ip»
chrismat^ cum ipsa hillione quai est in vaee cfirismatis, sic dicendo:
Fecundetur ct sanctificctar fons iste Balutifcro chiismate. In noiniitf
^ Patris et Filii et Spiritus Soncti. Amen.
Tertia vice sumat Sacerdos aimul oleum et chrisma, et /aciat signvm
crucis in aqua, sic dicejido: Conjunctio chinsmatis sanctificationis etoki
unctiouis ct aqiuc baptismatis. In nomine Patris ^ et Filii et SpiritiB
Sancti. Amen.
EiTUS Baptizakdi.
Notandum eat quod in vigiliis PascIuB et Pentecostes consecraHs/onXSim
non in/undetur oleum neque chrisma, nisi assini aliqui qui ddfeani
haptizari.'^ Ihinc portetur in/ans ad /ontes ah his qni eum snscephin
sunt ad hajjtismum, ipsisque cundem puerum super fontes inter masM
tenentihus, ponat Sacerdos manum dextram stqyer eum et interrogato ^
nomine respondeant qui eum tcncnt : N, Iterum Sacerdos dieat: S^
Abrcnuntias Satana^. llesjwndeant patrini et nuitrince : Abrenontia
iterum Sacerdos : xV., Et omnibus operibus ejus. Patrini et matrim:
Abrenuntio. Tertlo dicat Saccrdos: xV., Et omnibus pompis ejus. Pafri»
et matriuai : Abreuimtio.
Postea ungat Sacerdos 2>cctus in/antis et inter scapulas de oUo sando,
crucem /aciens cum polUcc suo, jrrius nominato p7ierOf dicens: N,y Ego
linio tc, supcr jfcctus, oleo salutis, i^iter scapulasy In Cliristo Jesu Domioo
nostro iu A'itam atcrnam. Amcn.
Deinde inttrrogato nominc ejvs, respondcant patrini: N, Itenm
Sacerdos: N,, Crcdis in Dcum, Patrciii oninipotcntem, creatorem ca^lict
terrjc. Respondeant patrini :\ QvQdo. Iferum Sacerdos : iV., Credis et ia
Jesum Christuni, Filiuni cjus unicuni, Doniinuiu nostrum, natum ct
passum. Pespondcant patrini : Crodo. Tertio interroget Sacerdos: X. \
CredLs ct in Spiritum Sanctum ; sanctam Eccle^iam Catliolicam ; sancto-
rum communionem ; remissionem pcccatonim ; camis resuii*eetionem, €t
vitam ajtcmam j^ost mortcm. Patrini : Credo. Timc interroget Sacenlot
nomen in/antis, diceiis : N,y Quid petis. Patrini: Baptismum. /to»
interroget Sacerdos : N.^ Vis baptizari. Patrini : Yolo.
* Tork and Bodley MSS. — *^Pott€a eampatre vd commatrc tcnente puerum^ Saeeri»
interroget nomen pueri, et dicat : Abrenuntias Satan»,'' et cetera.
f York MS. adds in cacli cnso in tbis paragrapb " et mcUrin».''
l
Ritus Baptizandi 17
Deinde accipiat Sacerdos infanUm in inanihua mi^, et interrogato
namine infantis baptizet eum svh trina mersione tantujn, Scmctam Trini-
taiem invocando, dicens: N,, Et ego baptizo te in nomine Fatris; secundo
fnergat, et Filii ; tertio mergat, et Spiritus Sancti. Araen.
JSi dvbitet Sacerdos de infcmte utrum vere fvjerit baptizatus vd non,
aedpiat infantem in manibtia et haptizet eum, sic dicens : Si baptizatus es,
non te rebaptizo.* Si non baptizatus es, ego baptizo te : In nomine
Patris et Filii et Spiritus Sancti. Amen : ut aupra dictum est, et susci-
piaiur puer a commatre, postea dh omnihua tangatur.
Deinde nominato puero, Sacerdo.e fadat signum crucis in vertice pueri
de chrismate cum poUice, dicens : N,, Deus omnipotens, Pater Domini
nostri Jesu Christi, qui te regeneravit ez aqua et Spiritu Sancto, quique
deOit tibi remissionem omnium peccatomm ipse te liniat chrismate^
salatis in Ghristo Jesu Domino nostro in vitam setemam. Amen.
Postea induatur infans veste chrismali, Sacerdote interrogante nomen
w^antis, ita dicendo : N, Accipe vestem candidam et immaculatam,
quam perferas ante tribunal Domini nostri Jesu Christi in yitam tetemam.
Amen.
" Deinde interroget Sacerdos nom^n infantis, iterum dando ei candelam
in manu sua dextra, et dicat : N,, Accipc lampadem ardentem ; irrepre-
hensibilem custodi baptismum tuum ; sei-va mandata ; ut cum venerit
Dominum ad nuptias possis occurrere ei una cum sanctis suis in aula
CCBlesti, ut habeas vitam setemam et vivas in ssecula saeculomm. Amen.
Si Episcopvs adest statim confirmari eum oportet et postea communicari,
jt cetatis ejus est, dicendo sic : Corpus Domini nostri Jesu Christi custo-
diat corpus tuum et animam tuam in vitam setemam. Amen.
Si infans sit injungatur patri et matri tueri puerum vel tueri facere
4Bb igne et aqua et omnihus aliis pericidis usque ad cetatem septem annorum;
mi si ipsi non fadant patrini et matrinm tenentu/r. Similiter compatri et
mammatri injunjgatur docere infantem Pater noster et Avo Maria et
Oredo in Deum, vel doceri facere ; quod chrismcde deferatur ad Ecclesiam;
^fnUiter quod confirmetur, quando citiusEpiscopusadvenerit circumpartes
septem miUiaria.
RiTus Baptizandi in Necessitate.
Ad baptizandum infirmumf in necessitaie. Medelam tuam deprecor,
X)oxnine, sancte Pater, omnipotens seteme Deus, qui subvenis inpericulis,
^tii temperas flagella dum verberas. Te ergo, Domine, supplices depre-
* York MS. — " non intendo te rebaptizare ; sed m non,** &o.
t Bir John LAW8on*8 MS. — ^Ad baptizandum m/antem in necemtaU.**
B
18 Mitua Baptizandi.
camur, ut hunc famulum tuum ilT. exuaa ab «gritudine hacy ut naii
prssvaleat inimicus usque ad animse tentationem : et sicut in Job terminvm
pone, ne inimicns de anima ejus sine baptismi redemptione triumphei
Differ ab eo exitum mortis, et spatium vitse extende; releva quem perductt
ad gratiam baptismi tui. Fer Dominum nostrumi Jesom Christami
Filium tuum.
De sputo tangat nares et aures, dicena: [y. — MSS.] Effeta, quod eit
adaperire : In odorem suavitatis : Tu autem effugare, et ceiera, «I
aupra.
Eocorciamvs aqiUB baptismatis. Exorcizo te, creatura aqnsBy in nomioA
Dei Fatris omnipotentis ; in nomine Domini nostri, Jesu Cliristi, Filii
Dei, et Spiritus Sancti : et si quod fantasma vel si qua virtus inimid
iniqua vel incursio diaboli ades, eradicare et effugare ab hac creatora aqu^
ut fiat fons saliens in \itam aetemam. In nomine Fatris et Filii H
SpLritus Sancti. Amcn.
Postea dicatur per ordinem: Abrenuntias, et cetera, ut supra,
In maxima mcesaitate quUibet^ infantem baptizare poteat : in aqua Ur
mergatur, vel aem^l, nominando puemun, ita dicena: I^., Ego baptiaote:
In nomine Fatris et Filii ct Spiritus Sancti. Ajnen.
Sacerdos parodiialis debet suis parodiianis /reqtiefUer proponen
formam baptizaiidi ^x^^vulos in absentia presbyteri, si necease /uenti
quas est hcec in lingua vvlgari : ir.,t I crysten the in the name of
the Fader and of the Sonue and of the Holy Goste, aquam supff
pa/rvidos spargendo interim vel ipsum in aquam merge^ido ter vel saUem
sem>el. Et quod quilihet homo sive clericus sive laicus et etiam paterpueii
vel etiam mater ejus 2^otest in extremw necessitatis articulo proprium
JUium baptizare, nisi/vAsrit aliquis aUusX proisens qui hoc /acere sdret (t
vellet.
Postea procedat ad altare Sacerdos et commatres cum in/ante et iK
legatur Evangelium.
Secundum Marcum.
In illo tempore : Respondens uuus do turba dixit : Magister attnH
filium meum ad te, habentem spiritum mutum. Qui ubicunque iUuin
apprehenderit, allidit eum, et spumat, et stridet dentibus, et arescit. Bi
dixi discipulis tuis ut ojiccrcnt illum, et non potuerunt. Qui respondeos
• MSS.— " vel quwUbet:'
f Sir John Lawson'8 MS.— " J\r., I cryatcn ye in ye na.vine of yo fade^T and of «
fone, and of ye haly gayete. Tho otlicr thrce MSS. have the Anglo-Saxon IaJ*
X York MS. — ^" vel aliqua alia.*^
ItitiL8 Baptizandi. 19
ait : O generatio incredula, quamdiu apud vos ero? Quamdiu vos
patiarf Afferte illum ad me. Et attulerunt eum. Et cum vidisset
illumy statim spiritus conturbavit eum, et elisus in terra volutabatur
spumaiis. Et interrogavit patrem ejus. Quantum temporis est, ex quo
illi hoc accidit 1 At ille ait : Ab infantia; et frequenter eum in ignem
et in aquam misit, ut eum perderet : sed si quid potes, adjuva nos,
inisertus nostrL Jesus autem ait illi : Si potes credere, omnia possibilia
siint credentL Et continuo exclamans pater pueri cum lacrymis aiebat,
Credo, Domine ; adjuva incredulitatem meam. Et cum videret Jesus
eoncurrentem turbam*, comminatus est spiritui immundo, dicens iUi :
Surde et mute Bpiritus, ego tibi prsBcipio, exi ab eo, et amplius ne
introeas in eum. Et clamans et multum discerpens eum, exiit ab ea
Et factus est sicut mortuus ; ita ut multi dicerent, quia mortuus est.
Jesus autem tenens manum ejus, elevavit eum, *£[ic dicat tSacerdoe
commatri, lU mrgat GumpuerOy* et surrexit. Et cum introisset in domum,
discipuli ejus secreto interrogabant eum. Quare nos non potuimus
ejicere illum ? Et dixit eis : Hoc genus in nullo potest exire, nisi in
oratione et jejunio.
Secundum Johannem.
In principio erat Verbum : et Verbum erat apud Deum, et Deus erat
Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta
sant, et sine ipso flGtctum est nihil quod factum est. In ipso vita. erat, et
vita erat lux hominum. Et lux in tenebris lucet ; et tenebr^e eam
non comprehenderunt. Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat
Johannes. Hic venit in testimonium, ut testimonium perhiberet de
lamine, ut omnes crederent per illum. Non erat ille lux ; sed ut testi-
monium perhiberet de lumine. Erat lux vera, quse illuminat omnem
hominem venientem in hunc mundum. In mundo erat, et mundus per
ipsum factus est : et mundus eum non cognovit. In propria venit : et
sui eum non receperunt. Quotquot autem receperunt eum, dedit cis
potestatem filios Dei fieri, his qui credunt in nomine ejus ; qui non ex
sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate vivi, sed ex
Deo nati sunt. Et Verbum caro &ctum est, et habitavit in nobis : et
vidimus gloriam ejus, gloriam quasi Unigeniti a Fatre, plcnum grati^
et veritatis.
•^Notandum est quod quilvbel Sacerdoa parochcdia dehet parochianls suis
Jarmam baptizandi in aqua pura iiajturali et recenti et non in aliauo alio
liquore/requenter in Dominicis diebus exponere ; ut ei neceesitas enurgaf^
• Tork M8. — " Ilic Sacerdos e^eret infatUemper manum dezieram.^
■ f Tbese rubrics are omitted in Sir Jolm Lawson'8 and Ibc York MS. Thc Badleian
MS. is defoctivc.
20 Ritua Baptizandi.
aciant parvuloa in forma Ecdeaia baptizareprqfereiido/brmam verborm
haptiami in lingua materna distincte et aperte et solum vniea roctf, huBo
modo iterawJo veiita illa rite semel jjrolata vel eimiiia euper ewidem, nue
aUqna tulditione, eubtractioney interruptionef verhi pro verbo positionef
mutafio)ie corruptione aeu transpoeiiione sie dicendo : -iV., I Lcrysten thee
in tlic uamo of the Fader and of tlie Sonne and of the Holy Qosie.
Amcu. Vel in linf/ua Latina sic : N., £go J^*^f^ te in nomine
FatrLs et Filii et Spiiitus 8ancti. Amen : aquam super infant*u
npargendOf vel ipsum in aquam mergendo ter vel saUem eemel
Et si pner fucrit baptizatus secundum illajn formam caveat sihi
unusqulsque, li'!- itcrum eundem baptizet, Sed ei hujuwnodi jwrw/i
convulescant, dtfcrantur ad Ecclesiauiy et dicaniur sujjer eos exorcimi
ct catechismi c"'.ii unctionibus, ct citm aliis Bupradiciie, pnrfff
inversionetn aqucv et formam baptismi, qtuv omnino swii omittenJfi
viddicct iLsqne Quid petis ; et ab hinc usque ad illum locum qno
Sac€i\los debeat pai^vulum chrismate linire, Et ideo si Imcue baptizartnf
pu€)'um antequam dfiferatnr ad EccUsiamj interroget Sacerdos diligentfr
quid dixerit et quid feceint. Et si invenerit laicum discrete et debito moJ^t
baptizisse etformain verboi'um baptismi ut supn^a in sno idiomaU int^jft
pi'otidissej appi'obct factum et non rebaptizet einn,
Sl vero dtcbitet ratioiuibiliter Sacerdos utrum infans ad baptizandvm
sihi obUitus prius in forma dcbita fuci'it baptizatus vel 7uy)i, dd>et Oinnia
2>ci'jic':)'G cu/ii eo sicnt cmn alio quem constat sibi non esse ba^isatum:
prcctcr quod verb(c sacramcntalia cssentiaVut proferre debeat aub conditionef
hoc nu>do dicens : A"., Si baptizatus es, non te baptizo : si non es bapti-
zatus, ogr) baptizo to ; lu nomino Patris ct Filii et Spiritus Sancti.
Amcn ; su.b aspersione vel immersiane 71 1 supra.
Et f.it observandum tam de baptismate quam de confirmatione^ quoJ
quandocunquc dubitatur, siue dubitatione conferantury quia 7ion dicitvr
iteratunt, qnod nesciturfuissc collatuin ; et ideo sub pradictaforma baptiz-
entur iifantcs expositi de quorum baptismo itrobabUiter dubitatnr, siti
inveniantur cum sale vel sine salc.
Xotarulum est etiam quod si iifans sit in periculo mortis, tuneprimo
introducatur ad fontem et firmiter* baptizcttir i^wipiendo ad hunc iocui»,
Quid pctis : ct si j^ost baptismum vixcrit^ habeat totum residuum sefvi-
tium supradictum. Hoc autem in quoUbet eacramenfo observetur quod
quandocunque 2)ericidicm videtur immineref semper incipiatur ad substan''
tiam ilUus sacramentij et poetea residuum cojn^^leatur nbi poterit,
Non licet aUquem baptizare in aida vel in camera vel in aliquo hco
jmvato, scfl dunlaxat in Ecclesiis in quibus suntfontes ad hoc fpcciafiter or-
• Tbo Sarum Mauiiyl— **^>v*'tf'f."
RituB Btqitisandi,
ati, niti futrit films regis vd principts, vel saltem neMSsitas e
PTt^yter auUm aipolerii, semper haheal/onCem lapideum inleijrum a|
honestum ad baplizavdum. Si autejii iiequierU, liabeat vas eonveniens ad4
baptismum, ipiod aliia usibus nuUaCenus deputeCwr, ■nec exCm Ecclesiata f
deportetur.
Sollemnis baptianius celebrari solet in Sabbata sanclo Paseha et ViffUta I
PetUeconCes ; et ideo pueri nali injra octo dies anle Paacha vel if^ra oeto j
(/iM ante Penlecoateti Domini, dehent reservari ad haptixandum in Sahbata '
mitieto Pasclta et in Vigdia Pentecottea, si commode et sinepericulo valeani
reservari. Ita quod tempore medio intei' iialiviiatem puerorum et hvjus-
modi baptiamum perfectum reincipiant eateehiamum, aolaque diebueprce-
di^is baptismi consecratis /ontibus sit immeraio faaenda. lli autem qui
aliia anni temporibua nati exstiterinl, incontinenli cum nati fuerinl,
propter morUUe periculum rjuod scepe pueria imminet et improvisvm,
iaptisenlur.f
Non lieet laico vel mulieri aliquem baptisare nist in arlicido mceaai-
taiis. Si vero vir el mulier adessent, ubi immiiierel necsasitatis articulas
haplvsandi puerum, et luni, easel aliiia minister ad hoc ma^ia idoneua
t, vir cilius baptixaret el non miilicr : niaiforle mulier meliua sciret j
verba aacramejitalia quam vir, vel aliicd impedimentum aubesset.
SimiHter notandum guod pater et imter non didient propriumfilium _m
(£e sacro fimte levare 7iee baptisxire nisi in extremcB neceaaitatis artvmdo; "
tunc enim beneposmnt aim prcejudiao copulcB conjugaliaipaumhaplissare,
nisi/uerit aliquis aliiia praaens qui hocfacere adret et veSet.
Vir etiam et xmtr stm non dcbent simul levare puerum cdCerius d» ,
sacrofonte. JTnWi religiosi debenl admiCti inpaCrinos; quod de moniatibus
'.Uiter obaervandu7a eat.
aulem et muUeres quas auscipiunt pueros in baittismo, con- ,
\r eorum fidejussores ajiud Deum, et ideo frequenter debent eoa '
"t advlti fuerint aeu disciplince capaces, ut castitatcnv
«uMtdiant, el jastiliam diliijant, caritatem teneant; et antc omnia
oratiomm Dominicam et salittationem angelicam, ai/mbolum fidei, et
siffnaeulo saiKta: crucis ae sig^mre eoa doeere teneantur. Unde non
" TIieSBTUDiMinuil Ailds— "/nsjjjto' junniBrfEccfciioinOfcfMiuoijjue^wriciiiD Aaiirt
noa poUtL"
t Tlie Su-iiiD Mumnl adds— " Vaiim lamfn ia Salbata lanclo Faichit tl in VigUia Pen-
tteotltt, ptTOcla raiutiTalio>uJbntiaiii,nrm in/imdalnr olemi nejue eirima, «fii/ffriirtwl offido
ia/diimS ivoerJiilur, HiiiJWte nSqiiii adail tmplitnndut; ted linltamine mniuh conprrianliir,
tl uigat ad POmplitoTiim PoKta tt Failrc<nta rtteretttlar, vt li /urlo Wi ii^ut aSjHit
injiliiandiii adnHeril.Jiaaidalii tl laiKUJkBi/oHlibia ola tt ^riimalU in/uaow, bapCiselur,
" /-( nala ijuoil ilt njnii lanctifiaila in /untt baptitmaii in SiJibato laiKlo Pattha
l ijitia ftnleeoilti jii(Bj(ini« ilebet impaliu aiimiji poil aqiia chriiiiialiinitm nte mle."
I
1
22 Ritua Baptizcmdi
dehent reeipi in patrinos iiec admittantur nisi qui aciunt prasdida^ quk
patrini dthent inatrtiere filios auoa spiritualea in fide, quod non potmi
facere^ nisi ipalmet infidepriua inatruerentur,
Si baptizandus non poterit loqui, vel quia parmdus^ vd quia mvtvi^
vel quia a^grotua aut aliunde impotenSy tunc debeTit pairini pro eo rttpon-
dere ad omnes interrogationes in baptismo. Si autem loqui poterii^ tmt
pro seipso respondeat ad singtdas inierrogationeSf 9itn ad inierrogatiom
sui nominis tantum; ad quas semper patrini sui respondeant pro eo.
Qui suscipiunt 2)ueros de sacro /onie non debent eos tenere eoravi
Episcopo in confirmationej nisi cogente necessitate, Non plures quam unra
vir et uim viulier dehent accedere ad susdpiendum panmlum de saen
fonte, Unde plurea ad hoc simtd accedentes peceant Jaeiendo eaBtre
jyrohihitionem canonisy nisi aliafuerit consuetudo approhaia: tamen fdtm
ires ad maximnm ad hoc nuliatenus recipiantur.
Monendi sunt etiam laici quod parvuli sui confirmaii iertia diepod
confinnationem deportentur ad Ecchsiam^ et frontes eorum per mamti
tSacerdotis projytcr chrisniatis reverentiam in haptisterio abluaniur, H
ligatura: eorum tunc igne comhurantur,
Item nullus dehet admitti ad sacramentum corporis et eanguinis Jm
Christi extra mortis 2>ericulum articvlum nisi fuerit confimuUuSf rd fl
receptione sacrarnenti confirmationis fuerit rationabiliter impeditus,
Non dehet Sacerdos parochialis esse sine chrismate ; aed quilibei Sacer-
dos parochialis dehct a suo EpiscopOy non ah alio, in propria persojm «w,
vel j)er alium Saccrdotevij Diaconum, vel Suhdiaconum, c/irisma pekn
singidis a^mis,^
Sacerdos qui de vetere chrismate ungit haptizaium, nisi in articHh
necessitatisy deponcndus est : et ideo dehet omni anno in die Cence Domiw
novum chrisma ah IJpiscopo corifici, et vetus removeri et concremari,
Item tam sacrum oleum quam clirisma suhfideli custodia, daviadhihiUi,
debent ohservari, nc ad ilUi possit manus temeraria extendi ad aliqsA
ne/aria exercenda,
Nota qiiod temjwre interdicti generalis licite jwssunt comferri baptismvi
et confirmatio, tam aduitis quain ^;arr?(//«, sed won jrulsatis campani$*
neque alta voce,
• Tho Struni Mauual adJs— "anf^ PaschaJ'*
ORDO AD PURIFICANDUM MULIEBEM/
Veni(U Sacerdoa ad ostium Eccleaice et dicat mulieri ciccipiena eam per
manum : Ingredere in templom Dei.
Faetea dicat hunc FacUmum : Ad to levavi cum Gloria Patri. Sicat
erat.
Kyrie eleTson. Christe eleyson. Kyrie eleyson.
Pater noster. Et ne nos inducas.
Salvam fac ancillam tuam :
Dexia meus, sperantem in te.
Mitte ei auxilium de sancto :
Et de Sion tuere eam.
Domine, exaudi orationem meam :
Et damor meus ad te veniat.
Dominus vobiscimi. Et cum spiritu tuo. Oremus.
Deus, qui hanc famulam tuam in pariendi periculo liberasti, ser-
yientem tui nomini devotam esse concede : ut temporali cursu fidelium
peracto tuse misericordise pei*petuam consequatur quietem. Per Chrii-
tum.
Tunc surgat, et eat ad locum uhi aedere debeat usque poat Missam :
peractaque Miesa eurgat et reveniat ad eundem locum uhi priuSy videlicet
ad gradus altaris; et ibi genujlectat^ ut 8umat et recipiat absohUionem
a Sacerdote hoc modo. Dicat Sacerdos : Misereatur, et cetera, Absolu-
tionem omnium peccatorum. Beinde henedicat panem, et det mulieri :
quibue peractis eat ad propria.
* Thif Office is in none of tlie HSS. It has been added on a blank page of the York
MS., in a later handf but without the first and last rubrics.
ORDO AD FACIENDA SPONSALIA.
iStatHanti'!' vir et mulier auteoatiuin Ecclesicd coram Deo et SacerdoU
et populoy VI r a dextria mulieris et midier a sinutris virL Tunc SacerJht
iitterrotjet bttutuif diccns in lingua maternn^ &ub hac/orma :
Ecco coiivouimua hic fmtros coitiin Deo et angelis et omnibus sanctii
cjus iu facio Ecclcsiio :id coujungcDdum duo corpora scilicet liujus viri
et liujus uiulieris, Jfic respiciat Sacerdos personaa conjungendasp ut a
modo sint una caro ct diuo auima; in tide et in lege Deiy ad promerab
dum simul vibim icteniam, 4uicquid ante hoc feccrint.
Jti lingwi materna od popnlum Iioc modo:
Lo, bretlicrcn, wo are comcn licre l^efore Ckxl and liia angels and all
bis Lalowes, iu thc faco and prescnce of our moder holy Cbyrchc, for to
couplc aud to knyt thcso two bodyes togydcr, that is to saye, of this man
and of this woman, that tlioy be fix)m this tynie fortlic but one body and
two soules in the fayth aud lawc of Cxod and holy Chyrche, for to
deseruc everlastyngo lyfe, what sonuuicr tliat they have done liere beforc
Admoueo igitur vos omnos, ut si (piis cst ex vobis qui aliquid dicere
sciat quare isti adoloscentes logitime contrahere non ix)dsuut modo con-
fiteatur.
*Jtem in linguu materna ad jwpulum hoc modo :
I chargo you on Goddes l)ehalfo and holy Chirche, that if there be
any of you that can say auy thyngo why tliese two may uot lawfully be
"wedded togydor at this tyme, say it nowe outher pryuoly or appertly in
holpyngo of your soulos and theirs botlio.
Eademfiat admonltio ad virum et muUc7*em ut ai quid ah eis 0C4:uUe
actum faerit vel ai quid devoverint vel aliquo modo do $e noverint quart
legitime contrah^re non j>otuennt, tunc canjlteantur,
*Jlem ifh li)igua matenia ad virum ct mulierem hoc modo :
Also I chargc you both and cyther be your sclfo, as ye "wyll answer
before Ood at the day of dome, that yf there bc any thynge done pryuely
or openly betweno yourselfo, or that yo knowe auy lawfull lettyng
why that ye may nat be wcddcd togyder at tliys tyme, say it nowe or
wc do auy more to tliia mater.
* Sir Jobn Lawsou'» aud York MSS. otnit tbeuc parAgraphs.
Ordo ad fadenda Sporiaalia.
25
iS'% vero aUquis impedtmentum aliquod proponere voluerit et ad /lOc
obandum eautionem prmtiterit^ differantur sponscUia donec rei veritaa
ignoscatur.
Non fidahit Sacerdos nec consentiet ad Jidatio^iem inter virum et
mlierem arUe tertium edictum hannorum. Debet enim Sacerdos banna in
facie Ecdesite injra Missarum sollemnia^ cum major affuerii multitudoj
per tres dies soUemnes et difjunetoa irUerrogare ; ita quod i^nter unumquem-
qve diem soUemnem cadat ad minus una dies (/erialis, — Sir J. Lawson's
•nd York MSS.)
Et ^wtandum quod soUemnitas matrimonii prohibetur cehbrarl ab
^iveiUu Dominiy id est a prima Dominica in Adventu iiiclusive usque ad
OUavas Epiplianiai inclusive; et a Septuagesima usque post Octavas^
PascluBf id est post Dominicam in Albis ; et a prima die Rogationum
wcfewve usque ad octavum diem post Fentecosten, qui est in Festo Sanctce
^rinitatis indusive, Et ideo qui hudpiunt cdebrare nuptias iii Octavis
fyifhanicB et in Dominica in AUns et in Festo Sanctce Trinitatis videntur
^<«mem violare,
^Unde versus geniti.
ASPICIE8
homiDem
VETEBEM
Post Octaraa
EjdphanicB
niclictt
dcdoruDt modo vcBtrmu sit S. Trinitas
CIRCUM QUASI QUIS BENEDICTA
Prima Stptua- Post Odavas Prima Ro- PoH Festum
ffesimoi Paschce yationum Trinitatis
Uic Hon Uic licet Non licet Ilic lictt
Dehet etiam Sacerdos terminum ^yroffigere conpetenf^yn ivfra quem
l^^wluerit et valuerit legitimum opponat impedimentum, Et si contra-
^^ diversorum sint parodiianorum, tunc in ntraque Eccleslce ^^ctrochi-
^TfiMnm iUorum sunt bawia interroganda, Si autein unius et ejusdem
W parochifBy tunc tantum in Fcclesia illius parochiani hanna
^^"^^ogetUur, Sacerdos vero qui contractis matrimonialibns ante trinam
^f^inem interrogationem bannorum^ ut prcedictum est, prcesumpserit
t
^i^esse, pcenam suspensionis ah ojicio per triennium incurrit, Similiter
^^icerdos parochianus qni matrimonia clandestina in parochia sua pro-
^&re contempsenty ah officio per triennium dcbct suspendi ; et gravins est
puniendus, si culpce qualitas id reqttirat, Prohibentur aiUem clandesiina
^fkUrimofiia duplici ratione, videlicet ne sub spe matrimonii co^nmittatur
/ornicatio ; et matrimonialiter conjumti injuste separentur, Scepe enim
in mcUrimonio occuUo tcnus conjugum mutat propositum, et dimitlit
rdiquum probationibus destitutum et sine remedio restitutionis ; et ideo
j^rohibeant Saeerdotes parochianos suos, ne dent sihi fidem ex mutuo in
• Sir John Lawson^s and tLe York MSS. omit tliese pnmgrapbs.
2G Ordo ad fadenda SpaiMalia.
occuUOf sed caram publicis et honestis persanis ad hoc eomlituiiM. Qwt
quis etiam Sacerdos eive acecularis sive regulari» extiterii, qui soUemmair
tio7iem matrimayiii extra Ecclesiam parochice vet capeUam habenUmjm
parochice sibi competentia ab arUiquo, ahsque diocesani loei lieenlis
spirituali, cdebrare prcesumpserit auA celebrationi interesse^ ipeofaelo pet
annum integrum ah officio est suspensus.
Poatea Sacerdos dicat ad virum cunctis audientibus in lingua maieriM
suh hacforma :
N,y Yis liabero hanc mulierem in sponsam et eam diligerey liononn,
tenere et custodire, sanam et infirmam, sicut sponsos debet Bponsam :
et omnes alias propter eam dimittero, et ilii soli adhserere qnamdia Tita
utriusquo vestrom duraverit.
Reapondeat vir : Volo.
*Iterum in lingua matema ad virum Iioc modo :
N,y Wylt thou haue this woman to thy wyfe and loue her [tnd
wirschipe hir — Cambridge MS.^ and keep her, in syknes and in helthe,
and in all othcr degrese be to her as a husbande sholde be to his wyfe^
aiid aJl other forsake for her, and holde the only to her to thy Ijnes ende.
Respondeat vir hoc modo : I wyll.*
Iteruhi Sacerdos dicat ad mulierem $ub hacforma :
N,y Vis habere hiinc vimm in sponsum, et illi obediro et serrire, et
eum diligcre et honorare ac custodire sanum et infirmnm, sicut gpon»
debet sponsum, et onmes alios propter ipsum dimittere, et illi soli
adhflerere, quamdiu ^ita utriusque vestrum duraverit.
Respondeat midier : Volo.
*Iteruhi in Vmgua materna ad muUere^n hoc modo :
N., "Wylt thou haue this man to thy husbande, and to be bozam to
hym, [luf hym, obeye to liim, and wii"«chipe hym — Cambridge lllS.\
serue hym and kcpe liym in sykcnes and in heltho : and in all other
degreso be unto him as a wyfo shulde be to hir husbande, and all other
to forsake for hym, and holde the only to hym to thy lyues ende.
Respondeat in mulier hoc inodo : I wylL*
Deinde Sacei*do8 : Who gyues me this wyfe.
Deinde detur femina a paire suo vel ah amico ; quce si pfieUa sU
discoopertam habeat manum ; si vidua tectam. Qu>am vir rec^nat «•
Deifide et sua servandam, sicut vovit coram Sacerdote ; et teneai eamper
* These paragraplifl are omittcd in the MSS^ but in tbe Cambridge MS. are giTBn ob
an inserted slip.
Ofdo ad fiicicnda
271
Winaiium dexleram in manu gua dexUfa, et sic vir mttlien del Jidetn per
m verba de prmsenti ita dicem, Sacerdofe docenle :
I Here I take tte N. to my wedded wjfe, to baue and to Lolde,
lat bedde and at borde, for fayrer for foulet," fov better for ■warso, ia
BMkeneaB and in hele, tyl dethe ua departe,t aud thereto I flyght tlic my
Ptrouthe : manum retralien^o.
I Deinde dicat muliei- Sacerdote daceitte :
I Here I take the N. to be my -wedded husbande, to baue acd to holde,
I at bedde and at borde, for fayriBr for fouler,* for better for ■wars, in
1 Bekenes and in helth, tyll dethe us dopailegt and there to I plj^ght the
I my trouthe : manum relrahendo.
I Deinde ponat vir aurrim, argentiaii, el annubtm auper Bcutuvi vel
^librum. £t qiuerat Sacerdoa ei annvlua fuerit benedictua vel non anlea:
^^ion/ueril bmiedictus, tunc benedieat Sacerdoa annvXum hoa jnodo :
^^^Kknoiaine Fatris et Filii et Spiritus Sancti. Amen. Oremus,
^^BBsnedic Oomine onnulum hunc, quem nos in tuo nomlne benedici-
^Bbit ^^ 1'"^ ^^™ portaverit in tua |jace conaistat et in tua Toluntate
Fpenuaneat, et in amore tuo Tivat et seneacat et multiplicetur in longi-
I tudinem dienim. Per Cliristunt Dominum nostrum. Ameu.
^^^J^io Oratio. Creator et conservator humaui generis, dator gratiiB
^^Hptnalis, largitor £et«me Baluti», tti Domine, peimitte benedictionem§
^^^B super hunc ftimulum tuum et super hanc fitmulam tuam, ut armati
^^^Snb cielestis defensionia proficiant ad .-etemam aalutem. Fer Dominum
HboBtram Jesum Christum.
I Tunc aapergatur aqua, henedicta tjiper annulum, Deinde acdpiat,
BjlBonnu annulum euni tribus pnncipalibua digitiB, et docente Pre^tem'
Wmapieni a poUice sponm, In nomino Fatria ; ad secwndum digitum, et
^BIDi; ad tertium digilum, et Spirituii Elancti; ad qitartwm diijitum,
^SM^^^metUcum, dieena Amen; el ibi dimiltat annulum aeevndnm
HSemlUtJi 3SKC. Qucesiione v. Feminte, ad jinem ; fjuia in medico ett
■ qtuedam veiM procedens usque ad cor.
■ Ttmc dieat apontus tenei-a manum aponate, doecnte Sacerdote ;
I With this rynge I weddo tlie, and with this golde and siluer I honoure
Bftef fttid vitfa thia gyfl I dowe thee.
■ Sacerdo» interroget clotenC mulierta : («nc ai terra in dolem ei detur,
Uprocidat Hia ad pcdci viri, et dicat Sacerdoe hoe verme :
H' Manda, Deus, virtuti tuie : confinna hoc, Deua, quod o|>eratua ea ia
lnobia, A templo sancto tuo quod est in Hierusolem : tibi olTerent reges
Bsiuiiera. Increpa feras arundiuis : congregatio tauroiiiui in vaccia popa>
Blvrnm : tit excludant eos qiii probati sunt argento. Gloria Fatri.
I • An Ibc MSS. for "fDUkr" liavo "hytW cr "UjTcr."
I f AttMapUcenllUisHSS.Uveintlio [pxt or mmnrgin, "if Laljkirk it will nrdtTii.''
B X Ynrk M3.— " hcM>J»diciinus." § Tork US.— "bonslj^diclionwn."
1
28 Oixlo ad Jaciendat SpoTuaMa.
Kyrie clcyBon. Christe eleyson. Kyrio eleyaon.
Jlic roget Sacerdos circumstaiUes orare pro eia dieens :
Pater nostcr. £t ne nos.
I^ v\im foc servum tuum et anciUamtnam : Deus meuB, sperantes in tCL
£sto eis, Domine, turris fortitudinis : A fiude inimici,
Nihil proficiat inimicus in cis : Et filios iniquitaiis non a|q[xnat
nocerc eis.
!Mitte eis, Domine, auxilium de sancto : £t de Sion tuere eos.
Deus custodiat eos ab omni malo : Custodiat animaa vestraa Donunnfc
Dominus vobiscum. Oremus. Oratio.
Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob, Deus vivorum et mortno-
rnm, ipsc conjungat vos ; impleatque Dominus benedictionem soam in
vos. Pcr Christum Dominum nostrum. Amen.
Orcmus. Re^pice, Dominc, de cselo sancto tuo super hanc oonveor
tioncm^ ct qui misisti sanctum angelum tuum Raphaelem Tobi« eC
Sarse filiie Raguelis, ita, Dominc, mitte benedicti»{4onem tuam saper
istos adolcscentes, ut in tua voluntate permaneant, et in tna secoritate
consistant, et iii amore tuo vivaut et senescant et multiplicentur in
longitudincm dieruni. Per.
Twic aspergaiUur ethUroducantur in ecdeaiam, et prostraits iOiBeaUi
tjradum Aitaris, Sacerdos in eundo cum suis miniatris dieat Psalmum:
Beati omnes qui timcnt Domiuum, et cetera (cxxviu) Gloria Patii
Kp-ic eleyson. Chiiste eleyson. Kyiie eleyson. Pater noster. £t nc.
Salvuiii fac scrvuin tiium et ancillam tuam : Deus meus^ sperantes in te.
Dominus custodiat ^os ab onini malo : Custodiat anima.3 vestru
Dominus.
Dominus custodiat introitum vcHtrum et cxitum vestrum : £x hoc^
nunc et usque in sseculum.
Dominus vobiscum. Et cum spiritu tuo. Oremus.
Deus Abraham, Dcus Isaac, Deus Jacob, benedic adolescentulos istOB,
ct semina semcn vitae rctemse in mentibus eorum, ut quicquid pro
utilitiite sua didicerint, Iioc facere cupiant, per Jesum Chnstum, recupera-
torcm hominum, Filium tuum unigeuitum. Qui tecum. Per omnia saecob
sseculorum. Amen.
Oremus. Benedi^cat et custodiat vos Deus Pater, ostendatque fiMdem
Buam vobis, et mLsereatur vestri : convei-tat Dominus vultum suimi
snper vos, ct det vobis pacem; impleatque vos Jesus Christos omni
bene^dictione spuitali in remissionem omnium peccatorum, ut habeatis
vitam Detemam [et vivatis — MS3.] in sxecuhi sa^culomm. Amen.
Orcmus. Benedicti sitisaDomino, qui creavit mundum cx nihilo; qui in
Trinitatc peifecta\ivit et regnatDeus per omnia scecula sa^culorum. Amen.
Oi^do ad facienda Sponsalia. 2J)
Oremus.
Omnipotens scmpiteme DeuB, qui primos pai*cntes nostros Adam et
Xvam sua virtute creayit suaque benedictione sanctificavit, et in socie-
'^te amoris copulavitj ipse corda et corpora vestra sancti^ficet et
Ibene^dicat, atque in societatem et amorem vcrte dilectionis conjungat.
I^er Christum Dominum nostrum. Amen.
JF^initisqtie orationibtis prcedictis, introductisque iUia inter chorvm et
aJUart ex parte australi Ecdeme^ et atatuta muliere ad dexteram viri, inci'
piatur Missa aoUemniter de Trinitate.
Ofieium,
Benedicta sit sancta Trinitas atque indivisa unitas : coniitebimui* ci^
~. quia fecit nobiscum misericordiam suam.
Psalmus, Benedicamus Patrem et Filium cum Sancto Spii-itu.
Glo - ri - a in ex - cel - sis De - o.
Et in terra pax hominibus bona) voluntatis. Laudamus te, Bcne-
dicimus te, Adoramus te, Glorificamus tc. Gratias agimus tibi
propter magnam gloriam tuam, Domine Dcus, Kcx cnelcstis, Deu.s,
Pater omnipotens. Dominc Fili unigenite, Jesu Christe, Domine Deus,
Agnus Ddy Filius Patris, Qui toUis peccata mundi, misercrc nobis.
Qui tollis peccata mundi, suscipe deprecationem nostram. Qui sedes ad
dcxteram Patris, miserere nobis. Quoniam tu solus sanctus, Tu solus
Dominus, Tu solus altissimus, Jesu Christe, cum Sancto Spiritu, In gloria
Dei Patris. Amen.
(hutio.
Omnipotens sempiteme Deus, qui dedisti nobis famulis tuis in con-
fessione verse fidei setema) Trinitatis gloriam agnoscere, et in potentia
majestatis adorare unitatem ; qutesumus, ut ejusdem fidei firmitute ab
ommbus semper muniamur adversis.
Alia Oratio 8U>b una conclusione,
Exaudi nos, omnipotens et misericors Deus, ut quod nostro minis-
tratur officio, tua benedictiono potius impleatur. Per Dominuni
nostrum.
Ad Corintliios (l m. 15-20/
Fratres: Nescitis quoniam corpora vestra membra sunt Christi?
Tollens ergo membra Christi, faciam membra meretricis ? Absit. An
nescitis quoniam qui adhseret meretrici unum corpus efficitur 9 Emnt
enim, inquit, duo in came ima. Qui autem adhseret Deo, unus spiritus
esi. Fogite foraicationem. Omne peccatum, quodcunque fecerit homo,
30 Ordo ad faciefnda SpomMlia.
cxtra corpus est. Qui autem fomicatar, in corpos Baum peocat Aa
uescitis quoniam corpoi-a vestra templum sunt Spiritus SancU, qui in
nobis est ; quem habetis a Deo, et non estis vestrL Empti enim estii
pretio magno. Glorificate et portate Deum in corpore vestro.
liespomorium,
"beiietirctus csy^omine^ qui intueris abyssos et sedes supcr Cherabiin.
}''. Benedicite Deum cicli, quia fecit nobiscum misericordiam soiiil
Alleluyii.
V, Benedictus es, Domine, Deus patrum nostrorum, et laudabilis in
siccula.
SequenliaJ^
Benedicta sit beata Trinitas, Deitas tetema pariter^ co-sequalis gloria :
Deus Crenitor, Natus genitus, cum sacro Pneumate permanens saper
onine qiiod exstat :
Qiiibus est una semper vohmtas, et a se discrepans haud iinqaam tripli-
cata pei-sona.
Nam constat Deitas una, non in tres Deos divisa^ quod fides fatetora
Chrlsto orthodoxe edita.
Haec namque pellit delicta, patriam cedit serenam, qua dolcem jabiknt
agmina Rvmplioniam csclica :
Altithroni vestigia iniitantur stolis candidata,
Opcriunturque binas quas captant post snscli discrimina.
Et nos, quos ilhistrat gmtia Dei supcrn, demus nostra debita;
Quatinus caterva cichca nobis maneat post funera socia,
Ultimaque post acta discriniina possimus alta perfnu mox palatia,
Quo pcrspicua Hagrat lux iiccensa constanti flamma, quo Deus est, vino
nostra et sahis fetcraa,
Angelorum qu» ilhistrat fortiter pectora,
Ut in Christo solo sua defigant himina.
H£cc namque est sitis illa fiagmns, qua tunc sitient animss sanctorumTel
corj)ora,
Cum fueriut data perj)etua eis pro bonis a judice pra^mia.
Secinuhiiii JoJummnn (iii, 27-29^.
In illo temporo, Respondens Johanncs dixit: Non potest homo
accipcre quicquam, nisi datum fuei*it illi de crclo. Ipsi vos testimoniom
perhibebitis, quod dixerim : Ego non sum Christus, sed quia missus sum
ante illum. Qui habet sponsam sponsus est. Amicus autem sponsi qoi
stat et audit eura, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Hoc ergo
gaudium mcum impletum est, ut et gaudium vestrum impleatur.
• Oin. EiL aud MSS., cxccpt York.
Ordo ad facienda SponMlia.
31
Cre-do in a-num De-um.
Patrem omnipotentem, fiurtoTem caeli et tem, visibilinm onmiom et
inTisanliam. £t in nnun Dominom Jesnm Cliristnm, FiUnm Dei
imigenitamy £t ex Patre natam ante omnia saecala: Deom de Deo,
Lumen de Lumine, Deam Terom de Deo veio, Genitam non factam,
eonsabstantialem Patri, per qaem omnia facta sant. Qai propter nos
liomines et propter nostram salatem descendit de caelis. £t incamatas
mt de Spirita Sancto ex Maiia vii^giney £t homo factus est. Cracifixas
etiam pro nobis sab Pontio Pilato, assas et sepaltas esi. £t resarrexit
tertia die secondam scriptaras, £t ascendit in caelam, sedet ad dexteram
BatriSy £t iteram ventaras est cum gloria judicare Tivos et mortuos,
eiijiis regni non erit finis. £t in Spiritum Sanctum, Dominum et vivi-
ficantem, Qui ex Patre fllioque procedit, Qui cum Patre et Filio simul
adoratar et oon^orificatur, qui locutus est per prophetas. £t unam
wnctam Caiholicam et Apostolicam £cc1esiam. Confitcor unum
beptisma in remissionem peccatorum. £t exspecto resurrectionem mor-
tnoram, £t vitam Tenturi saeculL Amen.
Qfisrtorium,
OferUmx
iBenedict
ledictos sit Deus Pater, unigenitusque Dei Filiis, Sanctus quoque
%iiritai, quia fecit nobiscum misericordiam suam.
SecrttcL
Sanctifica, qusesumus, Domine Deus noster, per tui sancti nominis
inTOcationem, et per TJnigeniti tui virtutem, hujus oblationis hostiam et
eooperante Spiritu Sancto, per cam nosmetipsos tibi perfice munus
stemam.
Alia Secreta sub una condimcne,
Suscipe, quflesumus, Domine, pro sacra connubii lege munus oblatum,
et cujus largitor es operis, esto dispositor. Per Dominum nostrum, Jesum
Christumy Filium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus
Bancti Deas.
Per om-ni-a sse-cu-la sse-cu-lo-rum. Do-mi-nus vo-bis-cum.
Sur-sum cor-da. Gra - ti - as a - ga-mus Do-mi - no De - o nos- tro.
Ve - re dig-num et jus-tiim est, le-quum et sa - lu - ta - re; nos ti - bi
32
Oiyio ad facieiida Sponaalia,
sem-peret u-bi-que gra-ti-as a-ge-rc, Do-mi-ne, sanc-te Pa^,
-^E-ter-ne De-iis: Qui cum u-ni-ge-ni-to Fi-li-o tu-o
ct Spi-ri-tu Sanc-to u-nus es De-us, u - nus es Do-mi-nns,
non in u - ni-us sin-gu-la - ri-ta-te per-so-na», sed in u-ni-us
Tri-ni-tii - te sub-stan-ti-se. Quod en-im de tu-a glo-ri-a
re-ve-lan-te te cre-di-mus, lioc de Fi-li-o tu-o, hoc de Spi-ri-ta
Sanc-to, si-nc dif-fcr-en-ti -a; dis-cre-ti - o - ne sen-ti-mus:
ut in con-fes-si - o - ne ve-rse sem-pi-ter-nse-queDe-i-ta-tis et in
per - son - is pro - pri - e - tas, ct in es - sen - ti - a u - ni-tas, et in
ma -jes -ta-te a-do-re- tur le-qua -li -tas. Quam lau-dant An-ge-li
at -que Arch- an - ge - li, Che - ru - bin quo -que ac Se - ra-phin, qui
non ces-sant cla-ma - rc u - na vo - ce di - cen-tes.
Ordo ad /adenda Spcmaalia. 33t 1
, sanctus, aanclus, Domiaus Deus Subaoth ; pleni sunt cielt
't terra gloria tua ; HosBjma ia excelsis : Beuedictus qui venit in
i Domini ; Hosanna in cxceki».
TE IGITUR, clementissinie Pater, pcr Jeama CliriBtnm Filium
mum Domiiiuni noatrum, supplicea rogamus ac petimua uti accept» .
t benediois hrec clo^viu, hsec mu^mcra, Lecc samj^cta sacrilici*
QUb&ta, Imprimis quee tibi oSerimus pro E^clesia tua sancta Catholica,
a pacificare, cuntodire, aduiiare, ct regere digneris toto orbe terrarum,
cu.m fanmlo tuo Pnpa nostro ^. et Antistite noatro JV. et R^e
ro JT. et omnibua ortbodosis atquo catbolicK et apostolicffi fidei
niltoribuB.
Uemeuto, Domine, famulorum famulanimque tuanim if. et omnium
circamBtautium atque oninium fideliuin Christianonim, quorum tila
i cognita est et nota devotio ; pro qiiibus tibi ofierimus vel qni
Ubi ofierust hoc HocHficium laudis, pro se suiaque omnibus, pro redemp-
tione animarum suarum, pro spe salutis ct incolumitatia auffi, tibiquci
'CdduDt vnta aua aDtemo Deo vivo et vcro.
Commimicastes et memoriam veneranteB, Inprimia gloriosae eemper
*Wpni3 Mariffi, genetricis Dei et Domini nostri Jesu Christi, Sed et
^eatomm apoatolorum ac martymm tuorum, Petri, Pauli, Andree,
vacobi, Johaimis, Thome, Jacobi, Philtppi, BartholomRi, Matthffii,
monia et Thaddici, Lini, Cleti, Cleraentis, Sixti, Comelii, Cypriani,
Mircntii, Chrysogoni, Johaanis et Panli, Coamre ct Damiani, et onmium
Bftnctorum tuorum, quorum meritis precibusque concedas, ut in omnibua
Fotectionis tus maniamur auxilio. Per oundem Christum Dominunt
*ortram- Amen.
H&nc igitur oblationem servitutis nostm, sed et cunctfe famili^
K, qiueaumus, Domine, ut placatus accipia?, diesque noatros ia
> p«ce ilisponas, atque ab aitet-na damnatione nos eripi, et m
tuonun jubeas grega numorari. Per Chriatum DominuiB
I
^^ Qnvn oblationem tu, Dcua omnipotens, in omnibua, qutesumuB,
Ntonf«tictam, ascrir^tam, nu^am, rationahilem, acceptabilemquo
9 digneris, ut nobis con^pus et saii>^<guis fiat diloctissimi Filii tui
'dibuu noetri Jean ChrtstL
Qat pridio qnam pateretur, acccpit panem in sanctas ac venerafailea
Utas BUAS, et elevatis oculla ia cslum ad tc Deum patre
tutipotentem, Tibi gratias agens, bcnet^ixit ac fregit, deditque dis-
pnlifl Buia, dicena, Accipite et manducate ex hoc omnea. Hoc est enuu
^na m«um.
> posteaquam cenatuui est, accipiens et bunc prKclanua j
34 Orda ad fitisUnda Sponsalia,
calicem in sanctas ac Tcnerabilea manua su&e, Item tibi gntiu
agens, l>cne^«dixit, deditquo djscipulia suis, dicens, Accipite ot liibito
es eo onines. Hic est ctiiin calix sanguinis mei novi el «iBiii
testameuti, mysterium fidei, qui pro vobis et pro multia effundetar
in remiaaionem pocoatorum. Htec quotieacnnqae fecerilis, in nw
memorinm facietls.
Unde ct meiDores, Domine, nos tui servi aed et pleba tna HHct*
ejusdem Christi Filii tui Domini Dei noatri tam beatK pasaiunis, necDOil
et ab inferia reaurrectianifi, sed et in c^los gloriosiB ascensionie, offenniut
prfeclarte miijcstati tus de tuia donis oc datia hoatiam pu^<ram, liortiaiii
sani^tam, Lostiom immacutjalatam, pa^«iem sanctum vita: iet«n)K, «I
coliiijicem salutis porpetuK.
Supra quot propilio ac aereno vuUu rospicere iligneria, et ■eceipti
habcre, sicut accepta habere dignatus es muuera pueri tui juiti Abd
et tacrificium patriarcLs9 nostri Abrahie, et quod tibi obtulit eub-
muB sacerdoa tuus MelchiBedech, Bauctum Bacrificium, immaciilaUB
bostiam.
Supplicea te rogamui, omnipotens Deua, jubo hsc perferri per Duaa)
sancti angeli tui in sublime altare tuum, in conspectu divinK ntajesUtii
tute, ut quotquot ex hac Altaris participatione, aacroGanctum Filii tsi
con^pus et sant^guinem sumpserimus, onmi benerj^dictione cxl«3ti A
gratia rcpleamur. Per eundem Jesnm Chrbtum Dominum nortrum.
Memento otiam, Domine, famulorum famularumque tuarum 2f. <]■
noa prtecesserunt eum signo fidBi, et dormiunt in somno pacU. IpMh
Domine, et omnibua in Chriato quieacentibua locum refrigerii, lud^*
pacia ut indutgeas deprecamur. Fer eundem Christum DominuiE
noatrum. Amen.
Nobis quoque peccatoribus famulis tuis, de multitudine miseratioDtA
tuarum aperantibus, partem aliquam et societatem donare dignerili
cum tuia aanctis Apostolis et Martjribua, ciim Johanne, Stej— .. .
Matthia, Barnaba, Ignatio, AJexandro, Morcellino, Petro, Feliatt''
Perpetua, Agatha, Lucia, Agncte, Ciecilia, Ajiaataaia, et c
Sanctia tuia: intra quorum nos consortium non etimator mi
sed TeQiic, quiesumus, largitor admitte. Pcr Christum Dominum
Per quem haic omnia, Domine, semper bona creaa eaucti>}«&)N
▼ivit^cas, benea^fdicis, et pnestos nobis.
Pcr Ii>J<aum et cum Ip^o et in Ipi^eo cBt tibi Deo Pstri omnij
potcnti iu unitate Spiritus «J" Sancti omnis honor et gloria. P«r
■Kcula swculorum.
Ordo ad /aoienda SpmaaUa.
351
Oremue.
Pneceptis salutaribtis jnoniti, et diviiui inatitutione fonnati, audcmni
llic level manua. Pater noster, qui cs in orelia ; Sauctifieetur nomen
taum : Adveniat i-egnum tuum : Fiat voluntas tuiL, sicut in ctelo, et la
terro. Pauem noatrum quotidianum da nobialiodie: £t dimitte nobts
debita nostra, aicut et noa dimittimus debitoribus noatris. Et ne uos
iudacas iu tentatiouem.
Libera nos, quneduraus, Domine, ab omnibus raatis, prsteritis, prte-
■entibn% et futurist ; et intercedcDte pro uobta beata et gloriosa aemper-
que Tirgine Dei geuetrice Maria et beatli ApostoUs tuia Fetro et Paulo
atque Andrea, cura omnibus Sanctis, da pmpitius pacem in diebus
nostris; ut ope miKcricordiie tuie adjuti, et a peccato eimus semper libeii
et ab omni perturbatione sccurL Per euudem Dominum noatrum,
Jesum Christum, Filium tuum. Qui tecum viTit et regnat in unitate
8pintu3 Sancti Deiis.
ITia Saeerdog Jaciat Jractionem EueAariattce more solilo eC dicat: Per
Bnia BRCuIa sieculorum. Amcn.
Potlea dimiUat /ractionee guper patenani, et caliee corporalibui eo-
aperto, verlat ae Sacerdo» ad &pon»itjn et sponaam, et dicat super eo»
Ufuente» orationes, illis genujlsctentilus sub paliio rnper eo» txtejUo, juod
tmeanl duo cleriei in superpelliciis.
Sed* cum plures sunt benedietiones in nupiiis ceiebrandis, scilicet m
irUroUu EecUsia, el super paMiutn, et post Miasam, et super thorum
in aero, qjuero quee benedictio sit reeitanida in secundis nuptiis, et quce
non. Hicendum est quod in kac oratiom, Deua qui potestate virtuti^
twU tres benedictianes quai idem /labent principium scilieet, Deua qni
potestat« et Dous qui tam excellcDti et Deus per quem mulier. ifedia
Vtro esl oinillenda in secundia nupiiis, ut palel infra; quia in illa
bonedictioiie agilur de unilate Chriati el Eeelesia, qua Jiguratur in primo
mcUrimonio, non aulem in tecundo. Vnde aposlolus ad Corinthios vt. .-
Erunt inquit duo in carne una; et Extra, (de digamia non ordinandia,
eapUuio Debitum pastoralia officii) ; el Extra, (de secundis nuptiis, cupiltdo
yrimo et capitulo, Vir autem). Sedjui adharet pluribm uxoribus dissolvit
umtalem vel fcedus unilatis ; ideo benedictio qua agit de unitate, icilicet
Itaus qui tam excelleatl, non dicatur in aecundis nuptiis, et hoe est verum
tampro viro bigarno quam pro muliere vidua, qnia caro benedicta trahil
ad w camem nott benedictam. Ssd omnes aiice benedictiones debent diei,
* Eir Johu LanBOD'B «Qd ths Tork MSS. h&v« bera dqI; tbe ahort Tnbrio, whlab (■
tl<nIotheMiual(,Bui1«MEid.,ToLiLp.l91}, lorbiddiiiGthsbaiudiGtionincuaof BMODd .
I
_ •
86 Ordo ad faeienda Sponaalia.
tam in secxindis nuptiis quam in primisy aecundum Bomanam JEcclesiam
et eecundum Doctoree Iloatieneem et Thomam.
Notandum qv^od vir vel mulier ad higamiam vel ad eecundat mq>tiat
irannens non debet iterum a presbitero henedici (Exlra^ eodem titulo, Yir
aatem). Hostiensis dicit quod personoe nvhentes non benedicuntur m
secundis nuptiis; cujus ratio est quia per camem tUias benedictam earo
non benedicta^ cum qita jungitur^ benedicitur, In commixHone enim
eorporum, per quam efficiuntur una caro vir et mulierj earo benedicta
trahit ad se camem non benedictam ; sicut oleum sanctum trahit ad se
oleum admixtum non sanctum, et sic iotum fit sanctum, Hcec ITosiiensis
in glosa svper capitiUum, Yir autem. Ilic videtur Hostiensis inwuere
quod nidlcB secundce nupticc sint benedicendte, Cujus conirarium dicit
Tho mas; sed huic antiquce concertationi finem ponit qucedam conetitutio
quce creditur fuisse Joha nnis xxii, ; ubi didt, quod si forsan cUier eorum
vel ambo ad secundas nvptias transeuntes in primis benedicti ncnjuerini,
danda est benedictio in secundis, Quod sic inteUige : Si maritus viduce
mortucB, qui non /uit benedictus in secundis nuptiis iUius viduoe^ eomr
traxerit cum rdicta vidu>a quce non /uit benedicta in secundis niipltu
/ mariti sui, debent nuptice eorum secundce benedici, quia neuier prius
« Juerat in nuptiis benedictv^, ConsimUiter si iUe, qui prius eoniraxii
cum vidica et non /uerit in secundis nuptiis ejus benedictus, eontraxerat
cum virgine seu e contra, benedicendce sunt nuptioe eorum, Sic intdUge
iUam coThstitutionem quce sic incipit Concertatipni antiquie. Item de
jure antiquo capellanvs benedicens secundas nuptias suspensus erai ab
officio et beneficio, et mittendus erat ad sedem apostolicam pro absoluiione
obtinenda, ut Extrct, eodem titulo, capitulo primo, Sed iste rigor hodie
temperatur, ita qvod presbiteri qui secundas nuptias benedixerint, eiiam
scienter, ex hoc ad sedem apostolicam venire minime teneantw : sed a
pcena suspenslofiis in hoc casu a jure indicta per suos possunt dioeesanos
absolvi, Ilcec prcedicta patent in ista cofistitutione sequenti :
Conccrtationi antiquss finem imponere cupientes, prtesenti dedaramuB
edicto, quod licet vir vel mulier ad bigamiam yel ad secundas nuptias
transicrint, benedici non debeant, cum fuerint alias benedicti^ Sed d
forsitan alter eorum vel ambo ensent ad secundas nuptias transeuntes, et
in primis nuptiis benedicti non fuerint, danda est benedictio in Becondis
nuptiis. Sane volentes antiquum rigorem temperare, concedimus, qaod
presbiteri qui secundas nuptias benedixerint scienter, ad sedem apoeto-
licam ex hoc accedere minime teneantur, sed a paena suspensionis hoc
casu a j ure indicta per suos possunt diocesanos absol vi. Si qui vero juzta
opinionem quorundam se non reputantes suspensos, ordines quoslibet seu
quseyis beneficia receperint, diocesani eorum a paena suspensionia pre-
Ordo ad facienda Sponsalia. 3/ 1
tA ipaos abdolrere ac super exsccutione ordinum et retentione bene-
ficiorum hnjuainodi cum eis valeant licitc diapcDsare.
Bic qjueri polett quare eecundte nnpCite 7u>n benedicantw. Ad hoe
dico quod lerundum matrimoniv/m quainvia in st consideratum sit per-
Jeetum aacramentum, tamen in ordine ad primvm. sacramenlwn con-
tidtraluTn aliquid Itahel dede/eelu aacramenli, quia non /label plenam
Kgnificationem, cvm non »it nna uniug vel unieua uniae, aieut eat in
matrimonio Ohristi el EeeUsice ; et ralione huJKa d^eetua benedictio a
leeundi^ nuptiia aubtrahitur. Sed Aoc eil inteUit/endum, guando aecmdte
nuptice aunt seeundee ex parle viri et ex parte mulieria, vei ex parte wri
vei muiieria lantum. Si vero virgo contrahai cum iUo qui priua habuil
aliam vxorem nihilominua nuptite benediiuntur. Salvatur el aliqua
modo aignifiealio el in ordine ad primas nuptiaa, quia Epiacopua et ai
unam Eeeleaiam habeat spongam, habet tamen plurea peraonaa deaponaataa
in una Eeeleaia. Sed anima non potest etse aponsa alteriua quam, Chriati.
quia eum dtemone/omicatur, nee eet matrimonium spirittiale, et propter
hoe guando mulier seemido nubit, nvpiias non benedicuniur propter do-
futian aaeramenti,
'^^lata oratio acilicet Propitiare, diceCur aine Oremus.
Fropiliare, Dontine, supplicatioiiibus noatris, et institutis tuis quiboa
propagationem humani generis ordinaati lienignua assiste; ut quod t«
auctore jungitur, te auxiliante servetur. Per Christum Doi
noatfum.
Oratio. Oremns.
Deits, qni pot«state virtutis tuffi de nihilo cuncta fecisti, qui diepositiB
nniTerBitatis exordiis homini ad imaginem Dci fitcto idco inseparabile
■nnlieris adjutorium condidisti ; ut femineo corpori de virili dai'es came
principium, docena quod ex uno placuisset jnstitui nunquam licera
di^ungi ; Ilic ineipit benediclio sacramenlalis, Deus, qui tani excellenti
mjrsterio conjtigalem copulam conseorasti, ut Christi et Ecclesi» sacra-
uentum prtesignares in faidere naptiarum : Ilic finil benedictio aaerar-
mn,talia, Deus, per quem mulier jungitur viro et societas pi'incipalit«r
ordinata ea benedictioDe donatur, qnie sola ncc per origiDalia peccati
am nec per diluvii eat ablata sententiam ; llic respiciat Saeerdot
mnlierem. Respice propitiua Buper hauc famulam tuam, quie maritoli
Jungenda est coMortio, (et) tua se expctit prOtoctione ninniri. Sit in ea
jngnm dilecttonia ct pacia : fidelia et casta nubat in Christo, imitatrixquo
lanctamm pcrmBneat fieminarum : ait amabilis, ut Hachel, viro
aapiena, ut Rebecca ; longieva et £delis, ut Sam. Nihil in ea es actibus
mua ille auctor prsevaricatioDi^ uEurjict. Nex.i fidei mandatiaqiic
1
I
10 ^H
l
38 Ordo ad fadefnda SponBoliot.
maneat uni thoro juncta ; contactus illicitos fugiat ; moniat infinnitatem
8uam robore diaciplin». Sit vereoundia gravis, pudore Tenerabilii^
cffilestibus doctrinis erudita; sit fsecunda in sobole; sit probata et
innocens; et ad beatorum requiem atque ad cslestia regna perFeniat,
et videat filios filiorum suorum usque in tertiam et quartam pro-
geniem, et ad optatam perveniat senectutem. Per Ghristum Dominam
nostrum.
Ttmc Sacerdoa canversiLS ad aUare remrnatJraeUoneB EudkariiHcB in
fnanihut auis, et dicai : Pax Domini sit semper vobiscum.
Agnus Dei qui tollis peccata mundiy miBerere nobis.
Agnus Dei qui tollis peccata mundi^ miserere nobii.
Agnus Dei qui tollis peccata mundi, dona nobis pacem.
Haec sacrosaneta commixtio Corporis et Sanguinis Domini nostri Jeni
Gbristi fiat nobis et omnibus sumentibus salus mentb et oorporisy et ad
vitam setemam capessendam prseparatio salutaris. Per eondem Dominom
nostrum Jesum Christum, Filium tuum, qui tecum vivit et regnat in
unitate Spiritus Sancti Deus. Per omnia ssecula ssculoram.
Habete vinculum pacis et caritatis, ut apti sitis sacroBanctiB mysteriii
Dei.
Hic aurgant ah oratione tponaus et tponea^ et aedpiai sponeuipaem
a Sacerdote et /erat sponsas, oaculana eam^ et neminem o/t um, nee ^m mc
ipaa : sed clericua atatim a presbitero pacem accipiene /ercU aliiM «icirf
tolitum est,
Oremus.
Dominc, sancte Pater, omnipotens seteme Deus, da nobis hoc Coipos
et Sanguinem Filii tui, Domini nostri, Jesu Christi, ita sumere nt
mereamur per hoc remissionem peccatorum nostrorum accipere, et
tuo Sancto Spiritu repleri ; qiiia tu es Deus et prseter te non eit
alius nisi tu solus. Qui vivis et regnas Deus. Per omnia sceoli
sieculorum. Amen.
Perceptio corporis et sanguinis tui, Domine Jesu Christey qoiB
indignus sumere prsesumo, non mihi vcniat ad judicium nec ad oondesui*'
tionem ; sed pro tiia pietate prosit mihi ad tutamentum aninui ^
corporis. Qui cum Deo Patro et Spiritu Sancto vivis et legnas De»
Per omnia ssecula sajculorum. Amcn.
Domine Jesus Christe, Fili Dei vivi, qui ex voliintate Patru, ^
operante Spiritu Sancto, per mortem tuam mundum vivificastiy libeitai
per hoc sacrum Corpus et Sanguinem tuum ab omnibus iniquitatibai ^
universis malis meis ; et fac me tuis obedire prseceptis et a te niUMpi»
in perpetuum separari permittas. Qui cum Deo Patre et eodem Sjriii*
Sancto vivis et regnas Deus. Per omnia ssectda snculonun. Am*
I
Ordo ad Jadenda Sponaalia. 39
CorpDs Domini nostri Jesu Christi sit milii remedium sempitemum
L yitam aetemam. Amen.
Sanguis Domini nostri Jesu Cliristi conservet me in yitam aetemam.
jnen.
Corpus et Sanguis Domini nostri Jesu Christi custodiat corpus meum
i animam meam in vitam aetemam. Amen.
Quod ore sumpsimus, Domine, pura mente capiamus ; et de munere
mporali j6at nobis remedium sempitemum in vitam setemam. Amen.
HsBC nosy DominCy communio purget a crimine, et cselestis remedii
ciat esse consortes. Per eundem.
BenedicimuB Deum csbU et coram omnibus viyentibuB confitebimur
: quia fecit nobiscum misericordiam suam.
Postcommunio,
Proficiat nobis ad salutem anims et corporis, Domine Deus, hujus
cramenti susceptio^ et sempitems SanctsD Trinitatis ejusdemque
dividu» unitatis confessio.
AKa O rcUio suh una conclusione.
Qusesumus^cminipotens Deus, instituta providentis tuse pro amore
mitare, ut quos legitima societate connectis, longseva pace custodias.
er Dominum nostmm.
Propter $oUemniUUem hujue sacramenti det Sacerdoa benedictionem
\m calioef et deposita ccutUa dicat Sacerdoe mper eos eeqxientem orationem,
Dominus vobiscum. Et cum spiritu tuo. Oremu&
Domine, sancte Pater, omnipotens seteme Deus, te supplices exoramus,
; conjunctionem famulomm tuomm tua bene^dictione fovere digneris
■opitius. Ab eis, qusesumus, omnipotens Deus, inimici insidise avertan-
t; et sanctitatem etiam in ipso conjugio imitentur, qui tua providentia
•njfingi memerunt. Per Christum Dominum nostmm. Amen.
Bensdictio Thal^i.
Noete vero aequenti cum sponsua et eponsa ad lectum pervenerinif
xedat Sacerdos etbenedicat thalamum^ dicens:
Dominus vobiscum. Et cum spiritu tuo. Oremus.
Bene»{4dic, Domine thalamum hunc et omnes habitantes in eo, ut in
la pace oonsistant, et in tua voluntate permaneant, et in amore tuo
.vant et senescant et multiplicentur in longitudinem dierum. Per
hristnm Dominum nostrum. Amen.
Deinde tupergatur thalamui aqua benedicta, et dicatur Antiphona :
jipei|^ me.
40 Ordo ad facieTida Sponsalia.
Psaknus, Miscrere mei^ Deus, secundum magnam misericordiam
tuam.
F. £t secundum multitudinem miserationum tuarum : dele iniquitatem
meam.
Veniculus, Ostende nobis, Domine, misericordiam tuam.
Oratio, Oremus.
Exaudi nos, Domine, sancte Pater, omnipotens «eterae Deus, et
mittere digneris sanctum angelum tuum de cselis, qui custodiat, foveat,
protegat, visitet et defendat onmes habitantes in hoc habitaculo. Per
Christum Dominum nostrum.
Alia Oratio super iUos.
Benedicat vos Deus Pater et Filius et Spiritus Sanctus» qui trinw
est in numero et unus est in nomine. Amen.
T%mc teeundum morem (mtiquiim thurificerUitr ioru» et thalamw.
ORDO AD VTSITANDUM INFIRMUM.
Sacerdos prceter casulam indutus stola pro necesaitate cum/ratribus
mum intram dicat :
Pax huic domoi et omnibus habitantibus in ea. Paz egredientibus
ingredientibas. AUeluya.
Tune (tquam benedictam euper infirmum etper totam domum aspergat,
ren$ Antiphonam : Asperges me, Domine.
Fsalmua. Miserere mei, Deus.
Vereiculue. Ostende nobis, Domine, misericordiam tuam.
Oremus. Oralio,
Exaudi nos, Domine, sancte Pater^ omnipotens sBterne Deus, et
Uere digneris sanctum angelum tuum de cselis qui custodiat, foveaty
)tegaty viaitet et defendat omnes habitantes in hoc habitaculo. Per
tristam Dominum nostrum.
Dominus vobiscum.
Oremus.
Omnipotens et miBericors Deus, qusssumus immensam pietatem tuam,
»ad introitum humilitatis nostrsB hunc famulum tuum N, in hoc habi-
Ado fessum jaoentem visitatione salutifera visitare digneris ; et sicut
Btastiy Domine, Tobiam et Saram et socrum Petri puenmique centuri-
iii, ita et iste, pristina sanitate animse et corporis recepta, gratiarum
11 in ecclesia tua refemt actionem. Per Dominum nostrum Jesum
iristiim Filium tuum.
QremuB Dominum Jesum Christum et cum omni supplicatione
femuBy ut hunc famulum suum N, per sanctum angelum suum visitare
krtificare atque confortare dignetur, Qui cum Deo Patre et Spiritu
Bcto vivit et regnat Deus per omnia ssecula sseculorum. Amen.
Oratio. Oremus.
Beqneey Domine, de caelo, et vide, et visita hunc fkmulum tuum N.;
Mijriir eomy sicut benedicere dignatus es Abraham, Isaac et JacoK
poe, Dominei oculis tuis, et reple eum omni gaudio et Isetitia et
42 Ordo ad Visvtavdum Infirmum.
timore tuo sancto, et expelle ab eo omnes inimici insidias. Mittc
Domine, angelum pacis, qui hanc domum perpetua paoe custodial
Christum Dominum nostrum. Amen.
Hic dioantur Septem PscUmi pcniitentiales cum Litania,
Antiphoiia, Ne reminiscaris.
Psalmua. Domine, ne in furore (Ps, vi,)
Psalmus, Beati quorum (Ps, xosxii,)
Psalmus, Domine, ne in furore (Ps, xxxviii.)
Pmlmua, Miserere mei, Deus (Ps, li,)
Psalmus, Domine, exaudi (Ps, cii)
Psalmus, De profundis (Ps. cxxxi.)
Psalmus. Domine, exaudi (Ps. codiii.J
Gloria Patri et Filio et Spiritui Sancto. Sicut erat.
Antiphona,
Ne reminiscaris, Domine, delicta nostra vel parenium nost
neque vindictam sumas de peccatis nostris.
Kyrie elcyson. Christe eleyson. Christe audi nos.
Pater de cselis Deus, miserere eL
Fili redemptor mundi Deus, miserere eL
Spiritus Sancte Deus, miserere ei
Sancta Trinitas, unus Deus, miserere eL
Sancta Maria, tu illum adjuva.
Sancta Dci Genetrix, tu illum adjuya.
Sancta Virgo virginum, tu illum adjuva.
Sancte Michael, tu illum adjuva.
Sancte Gabriel, tu illum adjuva.
Sancte Kaphael, tu illum adjuva.
Omnes sancti Angeli et Archangeli, vos illum adjuvate.
Omnes sancti beatorum Spirituum Ordines^ vos illum a(I
Sancte Johannas Baptista, tu illum adjuva.
Omnes sancti Patriarchse et Prophetse, vos illum adjuval
Sancte Petre (ii.), tu illum adjuva.
Sancte Paule, tu illura adjuva.
Sancte Andrea, tu illum adjuva.
Sancte Jacobe, tu illum adjuva.
Sancte Johannes, tu illum adjuva.
Saucte Thoma, tu illum adjuva.
Sancte Jacobe, tu illum adjuva.
Sanctc Philippe, tu illum adjuva.
Sanctc Bartholomsee, tu illum adjuva.
Sancte Matthcee, tu illum adjuva.
Ordo ad Vwitandwm iT^rmv/m.
SKDcte Sjmeon, ta illam adjuTo.
SftDcte Juda, tn illum adjuvo.
Sukcte Uatthia, tn illum aiijuTa.
Sancte Barnaba, tn illnm adjaTa.
Bancte Maice, tu illiim luljiivii.
Sancte Lnca, tu illum aJjuva.
Sancte Martialis, tu illum adjuva.
Sancte Timothee, tu illum odjuva.
Omnes sancti Apostoli et Evangelistse, vob illum adjuTat&
Omnes «ancti Discipuli Domini, voa illum adjuvate.
Omnes sancti Inuocentes, vos illum adjavate.
Sancte Slefiimne, tu ilhim adjuva.
Saacte Line, tu illnm adjuva.
Sttncte Clete, tu illum adjnva.
Sancte Clemens, tu illum adjuva.
Sancte Gonieli, tu illuin uiljiivit.
Sancte Cypriano, tn Ulum adjn^-n.
Saacte Sixtc, tu illttm a^juva.
Saucte Tiiom.-t, tu illum adjuva.
Sancte Laurenti, tu illum B^iura.
Sancto Yincenti, tu Ulum a4juva.
Saacte Chi^aogon^ tu illnm adjnva.
Sancte Fabiane, tn Ulum adjuva.
8anct« Sebastiane, tu illnm adjuva.
Sancte Christofore, tu illum adjuva.
Sancte Geoi^ tu illum .tiljuva.
Bancte Dionjsi cum sociLs tuis, tu Ulum adjuva.
Sancte Maurici cum aociia tuis, tu iltum adjuva.
Bancte Eustachi cum aociis tuis, tu illura adjuva.
Sancte Blasi, tu illnm adjuva.
Sancti Johannes et Paule, vos illnm adjuvate.
Sancti Coama et Damiane, vos illum at^uTate.
Sancti Maroelline et Petre, tos Ulum adjuTate.
Sanote Albane, tu Ulum adjuva.
Sancte Oswalde, tu illum adjuva.
Sancte Edmnnde, tu iUum adjuva.
Omnes sancti Martyrcs, VO!) illum adjuvatc.
Sftncte SUvester, tu iUum adjnva.
Sancte Leo, tu illnm adjuva.
Sancte Gregori, tn Ulum adjuva.
SoQcte Ambrcei, tu illum adjuva.
Ordo ad ViMtandum Injirmum.
Sancte Martine, tu ilhim adjuva.
SanctQ Kicolae, tu iUum adjuTa.
Sancte Busili, ta illam adjiiya.
Sancte Germanc, tu illum adjuva.
Soncte Augustino, tii Ulum adjuvtu
Sancto Fauline, tu illum adjuva.
Sancte Johannes, tu illum adjuva.
Sancte Wilfride, tu illum adjuva.
Sancte Willeriue, tu illum adjuva.
Saacte Cuthbct-te, tu illum adjuva.
Sancte Switliunc, tu illum adjuva.
Sancte Sampson, tu Ulum adjuva,
Sancte Edmunde, tu illum adjuva.
Suncte Hiei-onyme, tn illum adjnva.
Sancte Edwai-de, tu ilhim itdjuva.
Sancte Leonnrde, tu illum adjuva.
Sancte Benedicte, tu illum adjuva.
Sanct« Egidi, tu illum adjuva.
Sancte Auboni, tu illum adjuva.
Sancte Hilarion, tu illum adjuva.
Omnes sancti Confeasores, vos illum adjuvato.
Omnes Bancti Uonachi ct Heremitx, voa iUum adjun
Sancta Maria Magdalena, tu illum adjuva.
Sancta Maria j^gyptia, tu illum adjuva.
Sancta Felagia, tu illum adjuva,
Suncta Fclicitas, tu illum adjuva.
Sancta Perpetua, tu illum adjuva.
Saucta Agatka, tu illum adjuva.
Sancta Agnes, tu illum adjuva.
Sancta Cecilia, tu illum adJuTa.
Sancta Lucia, tu illum adjuva.
Sancta Aaaataaia, tu illum adjuva.
Sancta Sabina, tu ilhim adjuva.
Sancta Eufeiuia, tu illum adjuva.
Sancta Fides, tu illum adjuva.
Sancta Caritas, tu illum adjiiva,
[Sancta Bpes, tu illum adjuva Cambridge MS.]
Sancta Ratliarina, tu illum adjuva.
Sancta Margarcta, tu illum adjuva.
Sanctn Juliana, tu ilhim adjuva,
Sancta Scholastica, tu illum attjuva.
Ordo ad Visitandum Infirmum. 46
Sancta Petronella, tu illuin adjuva.
Sancta Austreberta, tu illum adjuya.
Sancta Hilda, tu illum adjuTa.
Sancta Everildis, tu illum adjuva.
Sancta Etheldreda, tu illum adjuva.
Omnes sanctse Yirgines, vos illum adjuvatc.
Omnes Sancti, yos illum adjuvate.
Propitius esto, parce ei, Domine.
Ab omni malo, libera eum, Domine.
Ab insidiis diaboli, libera eum, Domine.
A camalibus desideriis, libera eum, Domine.
Ab omnibus immnnditiis mentis et corporis, libera eum, Domine.
A subita et setema morte, libera eum, Domine.
Per mysterium sanct» Incamationis tuse, libera eum, Domine.
Per Crucem et Passionem tuam, libera eum, Domine.
Per sanctam Kesurrectionem tuam, libera eum, Domine.
Per admirabilem Ascensionem tuam, libera eum, Domine.
Per gratiam Sancti Spiritus Paracliti, libera eum, Domine.
In die judicii, libera eum, Domine.
Peccatores, te rogamus audi nos.
Ut eum a lecto segritudinis misericorditer relevare digneris, te
rogamus.
XTt eum sanum et incolumem Ecclesise tua sanctn reprsesentare
digneris, te rogamus.
Ut remissionem omnium peccatorum suorum ei donare digneris,
te rogamus.
Ut nos exaudire digneris, te rogamus.
Fili Dei, te rogamus, audi nos.
AgDus Dei, qui tollis peccata mundi, parce ei, Domine.
Agnus Dei, qui tolHs peccata mundi, exaudi eum, Domine.
Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miserere ei, Domine.
Christe audi nos.
Kyrie elejson. Christe elejson. Kyrie eleyson.
Pater noster. Et ne nos. Sed libera nos.
Salvum fac servum taum, Dominc :
Deus meus, sperantem in te.
Convertere, Domine, usque quo :
Et deprecabilis esto super servum tuum.
Mitte ei, Domine, auxilium de sancto :
£t de Sion tuere eum.
Nihil proficiat inimicus in eo :
46 Oixto ad Visitandum Infirmum,
Et filiuB iniquitatis non apponat nocere eL
DominuB conservet eum et vivificet eum :
Et beatum &ciAt eum in terra, et non tradat eum in ai
inimicorum ejus.
Dominus opem ferat illi super lectum doloris ejus :
XJniversum stratum ejus versasti in infirmitate ejuB.
Esto ei, Domine, turris fortitudinis :
A facie inimici.
Domine Deus virtutum, converte nos.
Et ostende misericordiam tuam, et salvi erimus.
Domine, exaudi orationem meam :
Et clamor meus ad te veniat.
Dominus vobiscum. Et cum spiritu tuo.
Oremus. OrcUio.
Domine Deus, qui per apostolum tuum Jacobum locutus es d
Infirmatur quis ex vobis, inducat presbjteros Ecclesie, et orent
eum, ungentes eum oleo sancto in nomine Domini, et oratio fidei si
infirmum, et allevabit eum Dominui, et si in peccatis sit, dimit
ei ; cura, qusesumus, redemptor noster, gratia Sancti Spiritos lan
istius infirmi fratris nostri j^,, et sua sana yulneia, ejuaque d
pec^ta atque dolores cunctos cordis et corporis ab eo expelle, plen:
ei interius exteriusque sanitatem restitue ; ut ope miaericordii
sanatus ad pristina pietatis tuie reparetur officia. Per Chrbtum Doi
nostrum. Amen.
Oremus. Oratio.
Omnipotens sempiterne Deus, qui subvenis in periculis et in n
tate laborantibus, majestatem tuam suppliciter exoramus, ut o
digneris sanctum angelum tuum Raphaelem, qui fkmulam tui
angustiis et in necessitatibus laborantem consolationibus attoUat, (
et de prsesenti consequatur auxilium et setema remedia compreh
Per Christum Dominum nostrum. Amen.
Oremus. Oratio,
Deus, qui famulo tuo Ezechise ter quinos annos ad vitam donaf
et hunc famulum tuum a lecto segritudinis tua potentia eiigat ad sal
Per Christum Dominum nostrum. Amen.
Oremus. Oratio.
Respice, Domine, famulum tuum in infirmitate sui ooiporis U
tem, et animam refove quam creasti; ut castigationibuB emei
continuo se sentiat tua medicina salvatum. Per Chriatom Doo
nostrum. Amen.
Ordo ad Visitandum Infvn
47^
Oremus. Oratio.
Dcus, qni fucttiKe tiise pio secnper (lominaris afiectu ; inclina aurem
tuun supplicationibua uoEtris et famulum tuam ez adversa valitudine
corporis laborantem placutus respice, et visita tn aalutari tui> ac ceelestiB
gratie pmsta mediciuam. Fer Chriatum Dominum nostruai.
Oremus. Oralio.
Virtutum ca:lcstiDm Dcas, qui ab humanis corporibus omoem lao-
fuorem et infirmitatem pnecepti tui poteatatc depeUts ; adesto propitiua
huic famulo tuo, ut, fugatia tDdrmttatiluB ct viribus receptis, nomen
■anctuiD tuum instaurata prutinua sojiitate benedicat. Per Ckristum
Dominum noBLrum.
Doniine, Honcto Fater, omnipotens Kterue Dcus, qui fragilitatem
kumann conditionis noatne, infusa vii-tutis tuie dignatione, confirmBe, ub
ndataribua remediis pietatis tuBB corpora nostra et membra vegetentur J
nper hunc fiLmulum taum N. propitiatus intende, ut omni necci<£itat«
oorporeEe infirmitatia exchisa grati^i in eo pristiuK sanitatia perfecte
n|Mr«lar. Per ChriBtum Domiaum nostruu.
Sic confileatur infirmus: poaUa alinoloatur tie a tingulis, el 4ecU7uivm
fHMdam tuetilettir a eiinetls.
yotaitdum e»t quod licet Sacerdotpossit de/acto absoliiere iafirmum in
mrtievio mortia ab omnibua peccalit Bwig, lamen gi aliquU eam* oceumU
in a>n/eMion« a qtio ipae Sacerdoa eum aliag de jure absolvere nonpouetf
injitngendum eet infirmo, quod, eutn cQnvahi,eril, prceaentet ae illi eonJUari
^pti eitm dejure vel cotauetudine in hae parte abaolvere debeat, rtceplurut
^ut mandala et aatit/acluru» : nam aiia» reincidit in eandtm tenieniiam
fMorn priii» tustinuit.
Deinde audicacon/ea^/meinfirmi et/aetia interrogationihus expedienti-
AtM, injungal Sacvrdoa infirmo quod si quid injuate aiieni habutrit vel fi
ftMm injuate laaerit »eu damnijieaverit* reddal el satia/aeial, »i vcdeat .*
Mn auttm, veniam humiliter pottulet,
Attammnon injungat ei in Sacerdoi aUquam pimiCentiam, aed dieat ai
imigne hoc modo :
Fiat«r, tu tot et tftlia pcccata, commisisti, pro quibus ai tu esM|
aoina taJem picidte&tiain agere deberes usque ad tate tempus ; Innott-
temdo ei iilam paniCentiam in spedali. Sed quia iuGrmua es et forte vita
ta& ad hoc peragendum extendere non valeat, ideo uoo injungo tibi
■Uquain pnnitentiam. Volo tamen si per hanc infirmitatcm forte dift-
locifls tAlem eleemosyuam, vel saltcm ad tninua Injungas amicii
• Ed.-
I
I
48 Ordo ad Visitandam Infi/rmum.
tuis vel exsecutoribus tuis ipsam facere ex parte tua pro ipsa pnnitentia :
Asiignando ipsam eleemosi/nam in gpedaii, Si autem conyalueris, psni-
tentiam quam tibi notificavi adimpleas, vel iterum humiliter de noTo
redeas ad confessionem vel mihi vel alii qui tibi absolutionis beneficiom
in hac parte de jure conferre valeatet debeat; et concedo tibi, quod omnes
indulgentise quorumcunque prselatorum tibi coneessss seu qualitercunquo
concedendas eorumque benedictionos, omnes aqu» benedicte aspersionef
devotse pectoris tui, tansiones cordis tui, contritiones, ista oonfesdo ei
omnes alise confessiones tuse devotse, omnia jejunia, abstinentis, elee-
mosynee, vigili», disciplinse, orationes et p eregrin ationes et omnia alia
bona quse fecisti vel facies, et omnia mala quse pro Deo sive injoste
sustinuisti vel sustinebis, Passio Salvatoris Domini nostri Jesu Ghrisli
meritaque beatse et gloriosse Yirginis Mariae et omnium sanctoium
aliomm, necnon sufiragia totius Ecclesiae sanctse Catholicae cedant tibi in
remissionem istorum et omnium aliorum peccatorum tuomm in augmen-
tationem meritorum et consecutionem prsemiomm fletemomm. Amenu
Deinde dicat Sacerdos hoc modo :
Misereatur tui omnipotens Deus, (et dimittat tibi omnia peccata toi,
liberet te ab omni malo, conservet et confirmct in bono et ad vitam
perducat eetemam. Amen.)
^t infirmM JmUam habeat apostolicam de plena absolutume €t readt
eione omnium peccatorum morum semel in articulo moriia eoneesetsm,
tunc primo legat Sacerdoa effectum hulla:. Deinde, ceterie peraUis^ «tf
pradictum cstfiat tamen ^us absolutio sub liacforma :
Dominus Jesus Christus pro sua magna pietate te absolvat ; et cgo
auctoritate ejusdcm Dei et Domini nostri Jesu Christi et beatomm
apostolomm Petri et Pauli et domini nostri domni i\r. divina pron-
dentia summi pontificis, et virtute gratio) tibi concessa; et electionis qnft
me in tuum confessorem elegisti in hac parte mihi commissa, abeolvo ie
ab omnibus peccatis tuis de quibus corde contritus et ore mihi confenoi
es, et ab omnibus aliis peccatis tuis de quibus si tua; occurrerent memoiis
confiteri velles ; ab omni fractione votomm, et ab omni omissione pcni*
tentiamm salutarium sacramentaliter tibi injunctamm, et ab omxu
. transgrcssione divinomm mandatomm : tibique concedo plenam indal*
gentiam omnium pcccatomm tuorum, in quantum claves EodflOB
et potestas domini Papae se extendunt. Et si immiscendo te diviniB Bft
innovatus es aut unquam fuisti, quod aliquam notam irregularitatil
contraxisti vel [)9enam suspensionis interdicti seu excommunicatuMiii
incurristi, eadem auctoritate toUo et amoveo, tecumque dispeuso et sMrir
mentis Ecclesise te restituo. In nomine Patris et Filii et Spiritoi
Sancti. Amen.
Ordo ad Visitandum Infirmum, 49
Absolutio.
ia AbsoliUio, n infimiua non haheat huUam ApostoUcam de plena
tione et remissione peccatorum.
>minas Jesus Christus, qui dixit beato Petro ceterisque discipulis
^odcunque ligaveritis super terram, erit ligatum et in cselis ; et
tinque solveritis super terram, erit solutum et in cselis ; ipse te, N',,
at ab omnibus peccatis tuis, qusecunque cogitatione, k>cutioney
ione, negligenter egisti; atque a nexibus peccatorum tuorum
tum perducere dignetur ad regna cselorum. Qiii vivit et regnat
)eo Patre in unitate Spiritus Sancti Deus per omnia ssecula ssecu-
Amen.
utio, Oremus.
ms miseTicors, Deus clemens, qui secundum multitudinem misera-
a. tuarum peccata per psenitentiam deles, et prseteritornm criniinum
venia remissionis evacuas ; respice super hunc famulum tuum iT.y
issionem sibi omnium peccatorum suorum tota cordis confessione
item deprecatus exaudi : rcnova in eo, piissinic Pater, quicquid
tate corruptum vel quicquid diabolica fraude vitiatum est, et in
e corporis ecclesise tuse membrum percepta remissione rcstitue.
ere, Domine, gemituum ejus, miserere lacrimarum, et non babentem
\m nisi in tua misericordia ad sacramentiun reconciliationis admitte.
hristam Dominum nostrum.
remus. Oratio.
% nobis, qusesumus, Domine, quod sicut publicani precibus et
sione placatus es, ita et huic famulo tuo phicare, Dominc, et pre-
ejus benignus aspira ; ut in confessione flebi li permanens et peti-
perpetua jgoiisericordmm tagjig^ <*<^^<^^»*^'' exoret, sacrisque altaribus
Ltns divino rursus famulatui mancipetur. Per Christum Dominum
mu Amen.
lonaB. Oraiio.
nnipotens sempiteme Deus, qui per Jacobum apostohim tuum
. presbjteros eccledise et ungere oleo infirmos prsecepisti ; prsesta,
muBf ut digneris per manus nostras hunc famulum tuum iV. infir-
de oleo sanctificato ungere et bene»pdicere. Hoc autem quod nos
08 toa carismata complectimur, hoc interius spiritualiter tua divina
ac inyiBibiliter tua malagmata operentur. Per Christum Dominum
jiL Amen.
50 Unctio Extrema.
De Extbema Unctioxe.
Notandum tamen est, quod unctto non debet finiri antequam fo
ineipiatur ; nec /orma finiri antequam unctio incipiatur, Huic coj
dat dictum Scoti super iv, dist, vii,
Tunc Sacerdoe accipiat oleum infirmorum tuper poUicem dextrum
eic cum pollice tangat infirmum oleo sancto, eignum crucis Jaciens t
utrum>que oculum infirmiy incipiendo ad dextrum oculum, hoc n
dicens:
Per istam sanctam unc»ptionem et suam piissimam misericordiai
per intercessionem beatse Marise virginis et omnium sanctorum, in
geat tibi Dominus quicquid peccasti per visum. Amen.
Semper enim accipiat Sacerdoe de prcedicto oleo infirmorum et nci
alioy donec omnes sequentes unctio^iee finiantur,
Ad aures,
Per istam sanctam unc^tionem et suam piissimam misericord
et per intercessionem beatee Mariae virginis et omnium sanctoram,
dulgeat tibi Dominus quicquid peccasti per auditum. Amen.
Ad lahia,
Per istam sanctam unc»ptionem et suam piissimam misericord
et per intercessionem beata^ Marise virginis et omnium sanctorum, in(
geat tibi Dominus quicquid peccasti per gustum et iUicita Tei
Amen.
Ad naresy dicena :
Per istam sanctam unc^tionem et suam piissimam misericordi
et per intercessioncm beataa Marisa virginis et omuium sanctorum,
dulgeat tibi Dominus quicquid peccasti per odoratum. Amen.
Manus infirmi Sacerdotis debent inungi in partUtus exterioribus, n
et episcopus ungehat in partihm interioribus. Manue vero cujuscun
alterius infirmi debent ungi interius,
Super manuSy dicens :
Per istam sanctam unc^tionem ct suam piissimam misericordi
et per intercessionem beatJB Maria3 virginis et omnium sanctonim,
dulgeat tibi Dominus quicquid peccasti pcr tactum et operationi
Amen.
Ad pedeSy dicens :
Pcr istam sanctam unc^tionem et suam piissirnam misericordiAii
per intercessionem bcatae Maria; virginis et omtiium sanctorum, indal|
tibi Dominus quicquid peccasti per incessum pedum. Amen.
Ad ctw, dicens :
Per istam sanctam unc»][^ionem et suam piissimam miseriooidiAi
Unctio Extrema. 61
cessionem beatse Mariffi virginis et omniam sanctornm, indolgeat
linus qiiicquid peccasti per illicitas cogitationes. Amen.
r unMLicumy dieens :
istam sanctam nnc»{^ionem et suam piissimam misericordiam et
cessionem beatse Manse virgims et omnium sanctorum, indulgeat
linus quicquid peccasti per ardorem libidinis. Amen.
)leiio unctionis.
^mine Patris et Filii et Spiritus Sancti sit tibi hsec unctio ad
onem mentis et corporis et ad munimen et defensionem contra
imundorum spirituum. Amen.
€U}$ lavet manus iiuu cum iole et aqua in vase qiu> stuppce olei
* quoe igne cremantur, Postea dicat Sacerdos hanc orationem
mus.
ine Deus, Salvator noster, qui es vera salus et medicina, a quo
dicamentum Tenit, quique Jacobi apostoli tui voce nos instruis
dos olei liquore tangentes tuse postidemus misericordiam pietatis;
ropitius super hunc famulum tuum N,^ et quem languor cruciat
n et virium defectus trahit ad occasum, medela tuee gratise resti-
alutem. Sana quoqne, qusesumus, Domiue, omnium medicator
cunctorum languorum cruciatus, segritudinumque et dolonmi
dissolve tormenta, viscerum ac cordium interna medica.
nm quoque et cogitationum sana discrimina ; ulcerum varieta-
putredines evacua; conscientiarum atque plagarum obducito
1 veteres, immensasque remove passiones : camis ac sanguin is
i reforma, delictoru mqu e cunctorum v enia m tribue. Sicque
;tas tua jngiter custodiat, ut nec ad corruptionem aliquando
lec ad perditionem, nunc te auxiliante, perducat infirmitas. Sed
sec olei sacrati peruoctio mortis et morbi atque languoris prse-
pulsio et peccatorum omnium exoptata remissio. Qui cum Deo
ris et regnas Deus per omnia sfecula s^culorum. Amen.
; unctione totalitery eoepediena eet ut Sacerdos ante communionetn
ab infirmo an dliqua alia peccata sibi ad memoriam occurrantp
8 non erat eon/eseus.^ Nam posset esse quod aut per devotOtS
Sacerdotis sive aliorum Deua cor infirmi illvstrarety et daret ei
verius et plenius confiteri, Et postea interroget eum Sacerdos
oscat Corpus et Sanguinem Domini nostri Jesu Christi, sio
r, credis quod sacramentum quod tractatur in altari sub forma
verum Corpus et Sanguis Domini nostri Jesu CbristL Responr
mu8 dieens : Credo.
(e eommunicehir infirmus, nisi prius commvnicatus fuerit^ <i
62^ Undio Extrema.
ifin de vomitu vel alia irreverentia probabUiter timeatur: in quo ca
Sacerdoa dicat infirmo eic :
Frater, in hoc casu sufficit tibi vera fides et bona yoluntas : tantn
crede, et manducastL
lati non dehent mmere CorpiLS Christi,
Dum vomit infirmus non dehet eumere Corpus
Chriati; nisi credit ; credendo Jideliter egii.
JSbriuSy insanuSf erroneuSy et male credenSf
Et pueri ; Corpus Christi non suscipiant hi.
Non nisi mense semel aliquis communicei ceger.
Et nota quod Sacerdos infirmus et communicandus induetur stoia.
nic communicetur infirmusy Sacerdote dicente hoc modo :
Corpus Domini nostri Jesu Christi custodiat corpus tuom et animaii
tuam in vitam setemam. Amen.
Deinde dicat Sacerdos sine Dominus vobiscum sed tantum eum Oremu
orationem sequentem, quod iwn dicitur nisi tmium quando infinwL
communicetur.
Oratio.
Domine, sancte Pater, omnipotens seteme Deus, te fideliter depre
camur ut huic fratri nostro N., accipienti sacrosanctum Corpus et San
guinem Jesu Christi, Filii tui, Domini nostri, tam corporis quam aninuE
sit salus per eundem Christum Dominum nostrum.
Oremus. Oratio.
Deus, qui peccatores et scelemm onere depressos sacerdotibus tuf
ostendere jussisti : Deus, qui discipulis tuis, ut bene haberent, manoi
super infirmos ponere prcecepisti : Deus, qui per apostolos tuos infinnoe
sacro oleo ungere et pro eis orare docuisti : Deus, qui per impositionem,
manus saccrdotum cum tui sancti nominis invocatione peccata relaxait,
voluisti; cxaudi orationes nostras, et da huic famulo tuo infirmitatp
noxa oppresso per hoc sacrum mysterium, quod nos famidos tuoe indigiMl
agere voluisti, remissionem omnium peccatomm ; quatinus per hai^
olei sacrati unctionem et Corporis ac Sanguinis tui perceptionem
manus nostrse impositionem cuncta ei facinora Sancti Spiritos
relaxentur, sanitates animae et corporis restituantur ; ut non plni
noceat conscientia reatus sui ad paenam, quam indulgentia et reoon
ad veniam. Per Christum Dominum nostmra. Amen.
Si Episcopus adest, ahsolvat infirmum et dicat has orationes. •
autem, Sacerdos hxec compleat. Oratio.
Dominus Jesus Christus apud te sit, ut te defendat ; intra te ait»
te reficiat ; circa te sit^ ut te coniervet ; ante de sit, ut te deducat ; f
Unctio Extrema. 53
e sit, ut te jastificet j super te sit, ut te benedicat. Qui cum Patre et
Jpiritu Sancto Tivit et regnat Deus per omnia saecula saeculorum. Amen.
Benedicat te Deus : sanet te Dei Filius : illuminetteSpiritusSanctus;
Dorpus tuum custodiat ; animam tuam salvet ; cor tuum irradiet ; sensum
buum dirigat, et ad supemam vitam te perducat, Qui in Trinitate per-
fecta viTit et regnat Deus. Per omnia ssecula sseculorum. Amen.
OrcUio. Oremus.
Benedicat te Deus cseli ; adjuvet te CliristuSy Filius Dei : corpus
tuum in suo sancto servitio custodiri et conservari faciat ; mentem tuam
illaminet ; sensum tuum custodiat ; gratiam suam ad perfectum anima}
tojB in te augeat ; ab omni malo te liberet ; dextera sua te defendat ;
^ui eanctos suos semper adjuvat, ipse te adjuvare et conservare dignetur.
Qui cum Patre et Spiritu Sancto vivit et regnat Deus. Per omnia
necula seculomm. Amen.
Oremus. OrcUto.
Benedicat te Deus Pater, qui in principio cuncta creavit. Benedicat
fce Dei FHius, qui de supemis sedibus pro nobis salvator descendit.
Bmiedicat te Spiritus Sanctus, qui in similitudinem columbse in Jordanis
Bamine requievit in Christo. Ipseque te in Trinitate sanctificet, quem
bmnes gentes venturum expectant, Qui cum Patrc ct Spiritu Sancto
rivit et regoat Deus. Per omnia ssecula sseculorum. Amen.
Oremus. Oratio,
Benedicat te Deus Pater : custodiat te Jesus Christus : illuminet te
SpiritDS Sanctus omnibus diebus vitse tuse. Confirmet te virtus Cliristi;
indalgeat tibi Dominus universa delicta tua ; Qui cum Patre et Spiritu
iuicto yivit et r^nat Deas. Per omnia ssecula sseculomm. Amen.
Benedicat te Deus Pater, qui te creavit. Amen.
ReapondeaMir et sic per singvJae benedictiones aequentea :
Benedicat te Dei Filius, qui pro te passus est. Amen.
Benedieat te Spiritas Sanctus, qui in te efiusus est. Amcn.
Benedicat te Yirgo et Mater regis setemi. Amen.
knedicant te Angeli et Archangeli, Principatus et Potestates. Amen.
Benedicant te novem Ordines Angelomm regni cselestis. Amen.
Banedictnt te viginti quatuor Seniores, qui ante thronum Dei sunt.
Amen.
fanedicant te Virtutes et Dominationes. Amen.
Benedicant te Throni, Chembin et Seraphin. Amen.
Benedicant te Patriarchse et Prophetse et Apostoli Domini. Amen.
Benedicant te Martyres et Confessores. Amen.
Benedicant te Monachi et Yirgines Dei. Amen.
BenediouLt te ctelum et terra, mare ct omnia quie in eis sunt. Amen.
£4 Unctio Extr»ma.
Benedicant te sol et luua, et omniH benedictio quie est in Scriptnria sancti*
I acripta super te veniat. Amcn.
I Quod ijiso preefltarc digQetur, (]iii cum Patre et Spiritu Sancto vivit rt
I regnat Deus in siecula aceculonim. Amen.
I Sdendum aulcm eal quod non lieei alicui minittrara sacrameTilum
I imcHoniB esUrema nm tantuvi Saeerdoti, unde fi aliquis non Saoerdot
I aitetaplaret hoe/acere, nihil/aeeret conteeralio,
I Loca vero ungenda aunt supra dicta et non alia niti in mulilatit, i»
I ^ibua debenl ungi loca magis propinqua. Et notandvv\ quod ti Saeerdot,
aliqvilnis parlibu» inuncti», aUi» rtttantUnct ad ungendum d^eoerit, parHl
lamm uTtctcB non sunl iterato ungendm; »ed quce reslaTtt unctumet imgmdtl
par Saeerdolem aliunt tunt complendtg, Foteat enim Saeerdot, ufio obnM
fonenle, infirmum ungere, et eliam sine clerico in necessilatit arlieulo.
Moneant /requmter Saeerdotet paroe/iianos tuos quod omntt mh
tmnorum ampliut se exJiiheant ad taeramenlum unetioni» extrema iittn-
pitndum quando metus morti» imminet.
Doceat aulem eos quod hoa tacramentwn lieite polest iterari ilM
aliqua injuria ; unde qnotiens homo convalueril, et nova infini\ilM
ittrrUo supervenerit ex qua/uerit metut mortit, potett idem homo inwU'
qaaque kujutmodi infirmitate ungi. In eadem qiioque infirmitals 1«
lacramentwn iterari polesl, nam tn tegriludine diutumd debetfieri, qiunil
videlur addaoere ad mortem.
Si iUum artieulum evadat, eadem infirmitate duranle, et poAia ai
ifatum timilem rtdumtur ; iterum polett inungi: quia alius est in/irm-
tattt ttatui, licet sit eadem infirmitas. Ei si aliquie post hoc tacrameiittm
eonvalutrit, niAilominu» ad opus conjugale et ad omTU oput AonwM
Kcitepotest reverti,
Hoc tacramentum non est con/erendum euntilu» ad beUum vel duellKm,
nseperegrinit aut naviganlihu» vel his qui slatim oeeldendi »unl; *;tMI
talit mors non imminet ex de/tctu naturce.'
Similiter pueri/renetiei, /uriosi, vel aliqui alii htyusmodi a/ieiM(toiMM
mtntis patienles, eo quod debitam ditcretiojiem devotionis el vera paeur
tmtuB Tum Itabea^U, ad hoc tacramenlum non admittantur ; nisi /orti
Jrenelici, /urioti vel amenlet in tana mente constiluti hoc sacram^um
petierinl, vel aiiaa anie hvju» modipassioTtem seu alienationem de sua «aintt
fuarint BoUtciti ; tunc ni/tilominvs consvlitur hoc aaeratnentum eitfidwir
aliter minislrari. Inatitutione Lambeth Pecham tic tcrihit in ultinu) ooflb
Ifota quod tetnpore interdicti non dehet con/erri lacramentum Cn(Aiam$
Sxlrtma nec alia saeramenta, exeeptit Baptiamo, ConfirmatioTie, Pami'
t*ntia, et Viatico, exsiatenti in articulo mortis tantum coTj/erendc,
' Om. Struni Minual.
_ s
lunmt^', et r^i
»t>j«/ 4oir ji^r^
^mne opng ^,
Commendatio AniTnarum.
CoyHENDATIO AnIMARUM.
Ordo in agtnda mortuorum cum anima in agonia/uerit et i
ticne aui a corpore lahoraverit,
Conveniani fratres et commendent animam suam Chrieto,
Aniiphona,
Sabrenite, Sancti Dei ; occurrite, angeli Domiiii ; 8u
tnimiiTn ejus, offereutei eam in conspectu altissimi.
Kyrie eleyson. Gbriiite elejson. Kjrie elejsonu
Pater noster,
Oremua. Oratio.
Tibiy Domine, commendamua animam famuli tui i\r., ut
■Bealo tibi vivat, et que pro fragilitate mimdansB conrersation
idBiititi tu venia miEteiicordisaimie pietatis absterge. Qui
ngnas cum Deo Patre.
Oremns. Oratio.
Miaericordiam tuam, Domine, sancte Pater, omnipoten
I^ns, pietatis affectu rogare pro aliis cogimur, qui pix> peccai
Rpplicare nequaquam sufficimus ; tamen de tua confisi gratui
H lolita benignitato clementiam tuam deposcimus, ut animam f
^. id te revertentem cum pietate suscipias. Assit ci angclus t
tu Hichael, et per manus sanctorum tuorum inter sanctos
tooi in sinibus Abrahse, Isaac et Jacob, Patriarcharum tuorum
kcm digneris; quatinus liberata de' principibus tencbrarum c
pniram nallis jam primsev» nativitatis vel ignorantiie au
iniqaitatis seu fragilitatis confundatur erroribus, sed potius a^
a toisy et sanctae beatitudinis requie perfniatur ; ut cum inag
din advenerit, inter sanctos et electos tuos resuscitatus gloria i
eoQtemplationis tuse perpetuo satietur. Per Christum Dominum
Amen.
Aniiphona.
Snacipiat te Christus qui vocavit te, et in sinu Abrahae an|
P$almu$, In exitu Israel ueque ad usque in s«}culum.
Anliphona,
Smcipiat te Christusy qui vocavit te, ct in sinu Abrahoe anj
nmt ta
Kjrrie elejrson. Ghriste elcyson. Kyrie eleyson.
Pater noster.
Orema&
Omiupotena sempiteme, Deus^ qui humano corpori an
56 CoriMnendatio Animarum.
Bimilitudinem tnam inspirare dignatus es, dum te jubente pulvis in
pulverem revertitur; tu imaginem tuam cum sanctis et electis tuis
setemis sedibus prsecipias sociari, eamque ad te revertentem de .^^ypti
partibus blande leniterque suscipias, et angelos tuos sanctos ei obviam
mittas, viamque illi justitise demonstra, et portas glorise tuse aperi.
Repelle, qusesumus, ab ea omnes principes tenebrarum, et agnosce deposi-
tum fidele quod tuum est. Suscipe, Domine, creaturam tuam non ex
diis alienis creatam, sed a te solo Deo ^dvo et vero : quia non est alios
prseter te, Domine, et non est secimdum opera tua. Lsetifica, clemen-
tissime Deus, animam servi tui, et clarifica eam in multitudine miseri-
cordise tuse. Ne memineris, qmesumus, Domine, iniquitatum ejus anti-
quarum et ebrietatum ejus quas suscitavit furor mali desideriL Licet
enim peccaverit, tamen te non negavit, sed signo fidei insignitus, te, qui
omnia et eum inter bmnia fecisti, fideliter cxoravit. Qui vivis et regaaM
Deus, per omnia ssecula sseculorum. Amen.
A ntiplwna.
Cborus angelorum te suscipiat, et in sinu Abrahn te coUocety et cam
Lazaro quondam paupere aetemam habeas requiem.
Fsalmus, Dilexi quoniam (Ts. cxiv.J
Fsalmus. Credidi propter quod (Fs. cocv.)
Fsalmus. Laudate Dominum (F8. cxvi.)
Faalmus. Confitemini (Fa. cxvii.)
Faalmus. Beati immaculat (Fs. cxviii. tisque infinem Fsalmi).
Antiphona.
Chorus angelorum te suscipiat et in sinu Abrahse te collocet, et cam
Lazaro quondam paupere jBternam habeas.
Kequiem seternam dona eis, Domine :
Et lux perpetua luceat eis.
Kyrie eleyson. Christe eleyson. Kyrie eleyson.
Pater noster.
Oremus. Oratio.
Diii vulneris novitate percussi et quodammodo cordibua saudMit
misericordiam tuam, mundi Redemptor, flebilibus vocibus imploramiiii
ut cari nostri animam ad tuam clementiam, qui fons pietatis es, revo^
tentem, blande leniterque suscipias, ct quas illa ex camali commorationi
contraxit maculas, tu Dcus inolita bonitate clementer deleas, pie indul-
geas, oblivioni in perpetuum tradas atque hanc laudem tibi cum ceterii
reddituram et ad corpus quandoque reversuram sanctomm tuonui
ccetibus aggregari praecipias ; Qui cum Deo Patre et Spiritu Sancto Tini
et regnas Deus per omnia saecula saeculorum. Amen.
Hic roget circumstantes orare pro eo.
Cornmendatio Animarum. 57
I^kier noster. Et ne nos inducas in temptationem.
Heqaiem setemam dona eis, Domine :
£t Inx perpetoa luceat eis.
AT^inift. ejus in bonis demoretur :
£t semen ejus hereditet terram.
Non intres in judicium cum servo tuo, Domine :
Quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens.
A porta inferi :
Erue, Domine, animas eorum.
Bequiescant in pace. Amen.
Dominus vobiscum. Et cum spiritu tuo.
Oremus. Oratio.
Partem beatse resurrectionis obtincat, vitamque rotemam mereatur
lukbere in cselis per te, Jesu Christe Salvator mundi, Qui cum Deo Patre
HSpiritu Sancto vivis et regnas Dcus per omnia ssecula sseculorum.
Oremus. Oratio.
Deus, cui soli oompetit medicinam prsestare post mortem, prsesta,
^tuesomus, ut anima flEunuli tui ^, terrenis exuta contagiis in tuse re-
^ptionis parte muneretur. Qui vivis et regnas.
Pastea lavetur Sacerdoa a sacerdotibus. Poat induatur ut ordo exigit,
^ in/eretro ponatu/r, et aspergatur et incensetur, et dicatur hcec Oratio :
Soscipe, Domine, animam servi tui, quam de ergastulo bujus sseculi
^ocare dignatus es ; et libera eam de principibus tenebi-arum, et de locis
pKnarumy ut absoluta omnium vinculis delictorum quietis ac lucis
*temae beatitudine perfi-uatur, et inter sanctos et electos tuos in resur-
'ectionis gloria resuscitari mereatur : Qui vivis et regnas Deus per
omma ssecula saeculorum. Amen.
Notandum quod post comm^ndationem communem sic dicenda est
ArUiphona :
Requiem aeteinam dona eis, Domine :
Et lux perpetua luceat cis.
Kyrie eleyson. Christe eleyson. Kyrie eleyson.
Pater noster. Et ne nos.
Kequiem setemam dona eis, Domine :
£t lux perpetua luceat eis.
Credo videre bona Domini :
In terra viventium.
A porta inferi :
Erue, Domine, animas eorum.
Dominus vobiscum.
£t cum spiritu tuo.
58
Commendatio AniTnarunu
Absolve, qusesumiis, Domine, <>JiiT«i« &malonmi £imularamqae
taanim ab omni vinculo delictoram, ut in resarrectionia gloria inter
aanctos ct clectos tuos resascitati respirent. Per Christam Dominom
nostrum. Amen.
Kequiescant in pace. Amen.
In processioTie pro mortuo aspergatur eorpuif et orelur pro eo eum
Psalmo. De profundis.
Kyrie eleyson. Christe eleyson. Kyrie eleyson.
Fater noster. Et ne nos.
Requiem setemam dona eis, Domine.
Credo videre bona DominL
A porta inferi.
Requiescant in pace.
Dominus vobiscum.
Oremus.
Oratio. Omnipotens sempiteme Deus.
Oratio, Inclina, Domine.
Oratio, Qusesumus, Domine, pro tua pietate.
Oratio, Absolve, qusesumus, Domine, animam famuli tuL
Oratio. Fidelium Deus omnium conditor et redemptor animaram.
Tunc deportetur ad Ucclesiam cum Besponsorio. libera me, Domin«L ■
Cum Ecclesice appropinquaverity dicatur Antiphona :
In pa-ra-dis-um de-du-cant te an - ge - li, in tu-o ad-
ven-tu sus-ci-pi-ant te mar-ty - res, et per-du-cant te in
ci-vi-ta-tem sanc-tam Hie-ru-sa-lem.
Psalmus. Miserere.
Kyrie eleyson. Christe eleyson.
Fater noster. Et ne nos.
Kequiem setemam.
Credo videre bona Domini.
A porta inferi.
Dominus vobiscum.
Kyrie eleysou.
C<mmendatio Animarum. 59
Oremiu. OraHo.
OmnipoteiiB sempiteme Deus, cui nunqaam sine spe misericordiie.
OraiuK Fidelinm Dens.
JSt cum deportetiur corjms ad Ecdesiom incipiatur Bespwisorium^
laben me ; vel cum omnilma Besponaoriis aequentibtu, si tempua fuerit
p ro Ux um, incipiendo ad primum ReeponeoTxum^ omnibus percantatie,
repeMwr $i neceseiUa/uerit ; et cum EccUsice appropinquaverity cantetur
Beeponaoriumj libera me, cum Antiphona, In Paradisum, ei placet,
Kjne eleyson. Ghriste ele^nM^n. Kjrie elejson.
Pater noeter.
DE MODO DICEXDI EXSEQUIAS
DEFrXCTORrM.
^)C*//A«^a«i.
AD TESPERA&]
Fla - ce - ha.
E.V.O-V.A.R
Dilexi, qaoELLfcm
QixA indLiuivit aarem
Circamdedenmt me
mOiL ec in diebos m^ inTocabo.
mortis : et periciila infemi inTenOTHt
TribalAtionem et dolonim inTeni : et nomen IXmiini iavocaTi
O Domine, liberm animaiin mcam : mLsericors Dominos et jostas, et
Deas no^r miaeretar.
CuaUxliens panralos Dominas : kamilistos sam et libera^it me.
ConTertere, anima mea, in reqaiem toam : qaia Dominos benefecit
tibL
Qiiia cripiiit aDimam meam de morte : oculos meos a laciymis, pedefi
meofl a la[isu.
Plac^lK> Domino in regione vivorum.
*li/.'quic'm aetemam dona eis, Domiiie :
Et lux perpctua luceat eis.
AntipJionn.
Pla-cc-lK) Do-mi-no in re-gi-o-ne vi-vo-rum.
AntipJi^f^ui.
Hou mc.
E-V- O - V-A- R
■ Om. Cambridge MS.
JShsaequice DefwMtorwm.
61
PdaJmus (cxix,)
Ad Dominum, cum tribolarer, clamavi : et exaudivit me.
Domine, libera animam meam a labiis iniquis, et a lingua dolosa.
Quid detur tibi, aut quid apponatur tibi ad linguam dolosam 1
Sagittae potentis acut», cum carbonibus desolatoriis.
Heu mibi, quia incolatus meus prolongatus est ! Iiabitavi cum
babitantibus Cedar : multum incola fuit anima mea.
Cum his, qui oderunt pocem, eram pacificus : cum loquebar illis,
iinpugnabant me gratis.
*Requiem setemam.
AntipJiona,
Heu me qui-a in-co-la-tus me-us pro - lon - ga - tus est.
AnUphona,
Do . mi - nus.
Fsalmui (exx.) E - V - O - 7 - A - E.
Leyavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mibi.
Anxilium meum a Domino : qui fecit cffilum ct terram.
NoQ det in commotionem pedem tuum : neque dormitet qui cus-
odit te.
Ecce non dormitabit, neque dormict, qui custodit Israel.
Dominus custodit te, Dominus protectio tua, super manum dexteram
Qam.
Fer diem sol non uret te, neque luna pcr noctcm.
Dominus custodit te ab omni malo : custodiat animam tuam Dominus.
Dominus custodiat introitum tuum et exitum tuum : ex hoc, nunc»
t usqne in sseculum.
AniipharuL
Do-mi-nus cus-to-dit te ab om-ni ma-lo: cus-to-di-at
a - ni - mam tu - am Do - mi - nus.
• Om. Combridge MS.
62
ExBeq\ii<B Defunctorum.
Antipliona,
Si in - i - qui - ta - tes.
Pscdmus (cxxix.) E - V - O - V - A - E.
De profimdis clamayi ad te, Domine : Domine, ezaudi Yocem meam.
Fiant aures tusB intendentes, in Tocem deprecationiB me«.
Si iniquitates obsorvaverisy Domine : DominOy quis sustinebit.
Quia apud te propitiatio est : et propter legem tuam sustinai te,
Domine.
Sustinuit anima mea in ycrbo ejus : speravit anima mea in Domino.
A custodia matutina usque ad noctem, speret Israel in Domina
Qiiia apud Dominum misericordia, et copiosa apud eom redemptio.
Et ipse redimet Israel, ex omnibus iniquitatibus ejus.
Antiphona,
Si in - i - qui - ta-tes ob-ser-va-ve-ris Do-mi-ne, Do-mi-ne
quis sus - ti - ne - bit 1
Antipliona,
O - po - ra.
Psalmus (cxxxvii) E-V-0-V-A-E.
Confitebor tibi^ Domine, in toto corde meo : quoniam audisti verba
oris mci.
In conspcctu Angelorum psallam tibi : adorabo ad templum sanctom
tuum, et confitebor nomini tuo.
Super misericordia tua ct veritate tua : quoniam magnificasti super
omne, nomen sanctum tuum.
In quacumque die invocavero te, exaudi me : multiplicabis in atuma
mea virtutem.
Confiteantur tibi, Domine, omnes reges terrse : quia audienmt omxiift
verba oris tui.
Et cantent in viis Domini : quoniam magna est gloria DominL
Quoniam excelsus Dominus, et humilia respicit: et alta a longe
'^oscit.
JSxaequics Defunctorum,
G3
Si ambulavero in medio tribnlationis, vivificabis me; et super iram
limicomm meorom eztendisti manum tuam ; et salvum me fecit dex-
Bra tua.
Dominus retribuet pr« me : Domine^ misericordia tua in sseculum :
.pera manuum tuarum ne despicias.
Antiph^ma,
O -pe-ra ma-nu-um tu - a-rum, Do-mi-nc, no de - spi - ci - as.
^. A por ta inferi :
£rue, Domine, animas corum.
Antipluma,
Tu-am De-us.
PmdmuM. E - V - O - V - A - E.
Magnificat anima mea Dominum : et exultavit spiritus nieus in Deo
alntaii meo.
Quia respexit humilitatem ancillse suaa ; ccce cnim cx hoc beatom
QO dicent omnes generationes.
Quia fecit mihi magna qui potens est : et sanctum nomen cjus.
Et miscricordia cjus a progenie in progenies timcntibus eum.
Fecit potentiam in bracliio suo : disper»it supcrbos mente cordis suL
Deposuit potentes de sede, et oxaltavit humilcs.
Esurientes implevit bonis : et divites dimisit iuancs.
Suacepit Israel pucrum suum, recordatus miscricordiai sua;.
Sicut locutus est ad patres nostros, Abraham, et scmini ejus in sxecula.
*Itequiem setemam.
Antipluma.
Tu - am, De - us, de - pos - ci - mus pi - e - ta - tem, ut
e-is tri-bu-e-re dig - no - ris lu - - ci - das et
qui - e - tas man - si - o - - ncs.
• Om. York and Cambridge MSS.
64 ExsequicB Defunctorum.
Kyrie elejson. Christe eleyson. Kyrie eleyson.
Pater noster.
Fsalmua (codv.)
Lauda^ anima mea Dominum, laudabo Dominom in vita mea : psallam
Deo meo quamdiu fuero.
Nolite confidere in principibus : in fiHis hominum, in quibos non est
salus.
Exibit spiritus ejus, et rerertetur in terram suam : in illa die
peribunt omnes cogitationes eorum.
Beatus cujus Deus Jacob adjutor ejus, spes ejus in Domino Deo
ipsius : qui fecit cselum et terram, mare, et omnia, quse in eis sunt.
Qui custodit yeritatem in sseculum, facit judicium injuriam patient-
ibuB : dat escam esurientibus..
Dominus solvit compeditos : Dominus illuminat csecos.
Dominus crigit elisos : Dominus diligit justos.
Dominus custodit advenas, pupillum et viduam suscipiet: et riAs
peccatorum disperdet.
Kegnabit Dominus in ssecula Deus tuus, Sion : in generationem et
genemtionem.
Kequiem sctemam dona eis, Domine :
Et lux perpetua luceat -eis.
Credo viderc bona Domini :
In terra viventium.
A porta inferi :
Eruo, Ti)omine, animaa eorum.
Domiiiiis vobiscum.
Et cum spiritu tuo. Oremus.
Pro epiacopo. Oratio,
Deus, qui inter apostolicos sacerdotes famulum tuum pontificali
fecisti dignitatc censeri, prsesta, qusesumus, ut quorum vicem ad horam
gerebat in terris, eonim perpetuo consortio Isetetur in c^lis. Per Domi-
num nostrum Jesum Christum.
Pro sacerdote, Oratio,
Omnipotens sempiteme Deus, cui nunquam sine spe misericordia
tsupplicatur, propitiare animae famuli tui sacerdotis, ut qui de hac viia in
tui nominis confessione decossit, sanctomm tuorum in numero &citf
aggregari. Per Dominum nostrum Jesum.
Pro famulo. Oratio,
IncUna, Domine, aurem tuam ad preces nostras, quibus misericordiAm
tuam supplices deprccamur, ut animam famuli tui, quam de hoc seciilo
ExsequMB Mortuarum. 65
xnigrare jussisti, iu i^acis ac lucis regione constituas ct sonctorum tuoruxn
jabeas ease consortem. Per Dominum nostrum Jesum Christum.
Pro /amula. Oratio.
Qtuesumus, Domine, pix> tua pietate miserere animse famulas tute, et
tcontagiis mortalitatia exutam in setemse salyationis partem restitue.
Per Dominum nostrum Jesum Christum.
Pro benfifactorihu^, Oratio.
Miserere, qufesumus, Domine, animabus omnium benefactonmi
nostrorum defunctorum, et de beneficiis qnse nobis largiti sunt in terria
pnemia aetema consequantur in caelis.
OnUio gmercdis pro mortuts.
Fidelium Deus omnium conditor et redemptor, animabus famulorum
kmolaramque tuarum remiMnionem cunctorum tribue peccatorum, ut
adulgentiam quam semper optaverunt piis supplicationibus consequantur.
2iii YiTia et regnas cum Deo.
AD MATUTINAS.
[In Primo Nocturno.]
AfUiphona.
Di - - ri - ge.
Pmamus (v.) E - V - O - V - A - E.
Yerba mea auribas percipc, Domine, intellige clamorem meum.
Intende voci orationis mea^, Rex meus, et Deus meus.
Qooniam ad te orabo : Domine, mane exaudies vocem meam.
Mane astabo tibi, et videbo : quoniam non Deus Tolens iniquitatem
•aes.
Neqoe habitabit juxta te malignus : ncque permancbunt injusti ante
•eolM toos.
Odisti omneSy qui operantur iniquitatem : perdcs onmes, qui loquun-
or mendaciam.
yiram sanguinum et dolosum abominabitur Dominns : ego autem in
lultitadine misericordise tuie.
Introibo in domum tuam : adorabo ad templum sanctum tuum in
nuyre tuo.
G6
Exsequice Mortuorum.
Domine, deduc mo in justitia tua : propter inimicos meos, dirige iii
conspectu tuo viam meanu
Quoniam non est in ore eorum veritas : cor eorum vanum est.
Sepulclirum patcns est guttur eorum^ linguis suis dolose agebant:
judica illos, Deus.
Decidant a cogitationibus suis, secundum multitudinem impietatum
eorum expelle eos : quoniam irritayerunt te, Domine.
Et Isetentur omnes, qui sperant in te : in eetemum exultabunt^ et
habitabis in eis.
Et gloriabuntur in te omnes, qui diligunt nomen tuum : quoniam
tu benedices justo.
Domine, ut scuto bonae Yoluntatis tuae coronasti nos.
AntiplKma,
Di - - ri - ge, Do-mi-ne De - - us me-us, in con-spec-ta
tu • o vi-am me-am.
Antipluma,
Con - ver - te - re.
Psalmus fvL) E - V - O - V - A - R
Domine, ne in fiirore tuo arguas me : neque in ira tua corripias me.
Miserere mci, Domine, quoniam infirmus sum : sana me, Donuii^
quoniam conturbata sunt ossa mea.
Et anima mea turbata est valde : sed tu, Domine, usquequo t.
Convertere, Domine, et eripe animam meam : salvum me fac propter j
misericordiam tuam.
Quoniam non est in morte, qui memor sit tui : in infemo autemqatfj
confitebitur tibi ?
Laboravi in gemitu meo, lavabo per singulas noctes lectum ineQB:]
lacr^rmis meis stratum meum rigabo.
Turbatus cst a furore oculos meus : inveteravi inter omnes inifflieflil
meos.
Discodite a me, omnes qui operamini iniquitatem : quoniam
Dominus vocem fletus mei«
Exaudivit Dominus deprecationem meam : Dominus oiatioBi
meam suscepit :
Exsequlce iforiuoj-um.
^rubcscant, et conturbentur vcliementnr omi
tcrtantur, et embescant valile velociter.
Kcqiiiem ffitemam.
i inimici laei : c
l^^e-quaii - do.
P»aimue(vii.J
Donune, Deus meus, in
BequeDtibna me, et libcra
^equaado rapiat, ut leo,
[ue qui salvum faciat.
Domine, Deua meus, si feci istiid, si eet iniquitos in mauibua meis.
81 reddidi retribuenlibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis
E - V - O - V - A - E.
te speravi : salvum mc fac ex. omnibus
meam : dum non eat qui i^edimat,
Persequatur inimicua
terra vitam meam, et gloii
Exsurge, Domine, in ira
D, et cumprcbendat, et conculcet
n pulverem deducat.
citaltarc iu finibus ini
£t exEurge, Domine Deua meus, in pnecepto, quod mandasti : et
ntgoga populorum circumdabit tc.
Et propter hanc in altum i-egredere : Dominus judicat populos.
Jodica me, Domine, secundum justitiaui meam, et secundum inno-
ntiam meam super me.
CoDBumetur nequitia peccatorum, et dirigea juBtum : Bcrutana cords
reties, Deus.
Justum adjutorium meum a Domiuo, qui salvos facit rectoa corde.
Deus jndex justus, fortis, et patiens : numquid irascitur per singuloa
a vibrabit ;
tlim conversi fueritis, gladium
{wnvit illum.
Et in eo parftvit vasa mortis ; u^ittas suaa ardeatibus cfTecit,
suum tetcodit.
68
ExsequicB Mortuorum,
Ecce parturiit injustitiam : concepit dolorein, et peperit iniquitatem.
Lacam aperuit, et effodit eum : et incidit in foveam, qnam fecit
Convertetur dolor ejus in caput ejus, et in verticem ipeius iniqiiitu
ejus desccudet.
Confitebor Domino secundum justitiam ejus : et psallam nomini
Domini altisaimL
Kequiem setemam.
Antiphona,
Ne-quan - do ra - pi - at ut le - o a - ni - mam me-am, dom noii
est qui re - di-mat, ne-que qui 8a]-vum &-ci-at.
F. In memoria setema erunt justL
Ab auditione mala non timebunt.
Fater noster. £t ne nos.
Lectto prima (Job vii,J
Parce mihi, Domine : nihil enim sunt dies meL Quid est homit^
quia magnificas eum 1 Aut quid apponis crga eum cor tuum f Ymtm^
eum diluculo, et subito probas illum. Usquequo non parcis mihi, n&^
dimittis me, ut glutiam salivam meam) Peccayi: quid faciam til% ^.!
custos hominuml Quare posuisti me contrarium tibi, et factus
mihimetipsi gravis ] Cur non tollis peccatum meum, et quare non
iniquitatem mcam? Ecce nunc in pulvere dormiam, et si mane
qusesieris, non subsistam.
Hesponsoriurn.
Cre-do quod re-demp-tor me - us
VI
- vit, ^
in no - V13 - 81 - mo
di
e de ter - - ra
rec . tu - - - ros sum, et in car - ne me - . . a
ihrsequia: Mortuorum,
Ti - de - 1.0 IK- . - 11111 8al - vu . to -
Verttis.
F ^ ■ 1 ^ *^**^*ui_ ^ ■ ■ r^ "^ ^
Qaem vi-
nu - nia siim
^ -
go ip
- F-C
ct
noa
» . U - -
rm m ^
«8 Ct O -
cu ■ !i
....
Bjiec
- tu -
— ^^'•'<
' '^•^rrm
**^
-=-
**»^*» —
1
Zeelio eeeunda (Jab ■•:)
TiDilet luiimam meam vita: tneie, <liiaittam advci-sum me eloquium
raenm, loquar in amaritudine animic mete. Bicam Deo ', Nol
danmare. tndica mihi cur me itA jtidiceel Nnmquid bouum tibi
tidetur, si calumnieris me, et oppiimaH me ojnia mannum tunrum, et
coDBilium impionim adjuTesl Numqtiid oculi carnei tibi simt; aut
ricnt videt homo, et tn videbial Nnnuiuid Kicnt diea Iiominis dies tui,
at asiu tui Bicut hnmaita sunt t«mpora, ut qusras iniqnitatem meam, et
peccatum mciuQ scniterisl Et ectiia, quia niliil impiimi fecerim, cun
tajt nemo qui de manu tua postsit eruere.
1
Seajiorisrrrium.
^ iT-
Qoi L.-m runi
.F^ •'. T^
"
- ta - -
sti a
mo - nu -
^r^ ^T.»^
■ ^l P^
*
=«=^
n*^
-f^-
Leetio lerlia (Job x.)
I tu(e fecerunt me, et i>liismavomnt rae totam in circuitn,^
Bic ifpente piiecipitaa mel Memeuto, tjiiicso, qiiod siciit iutum feceria
nip. vt in pulverem rcilueea xaf. Nonne sicut lac mubisti me, ot sicut
cadouin me congulnstil Pelle et oaiiiibuB vestiHti me : ossibus et nervid
Gompegiati me. Vitam et mUericordiam tribviisti luilii, et Tiaitatio tu
custodivit spii-ituni mcum.
tcr ■ ram, u - bi me ab -
- dam a Tnl -
ExaequioB Mortuorum.
71
an-te te e - ru - bes - - co: dum ve-ne-ris ju - di - ca - re,
no - li me
con-dem - na
re. Qui - a
pec - - ca - VL
[In Secxtkdo Nocturno.]
ArUiphoTUi.
In lo - co.
E -V- O -V- A . E.
PmdmuB (xxiuj
Dominus regit me, et nihil mihi deerit : in loco pascuse ibi me
coUoeavit.
Super aquam refectionis educavit me : animam meam convertit.
Dedoxit me super semitas justitise, propter nomen suum.
Nam et si ambulavero in medio umbrse mortis, non timebo mala :
quoniam tu mecum es :
Virga tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt.
Farasti in conspectu mco mensam adversus eos, qui tribulant me.
Impinguasti in oleo caput meum : et calLx meus inebrians, quam
prseclarus est !
£t misericordia tua subsequetur me omnibus diebus vitsc mea;.
£t ut inhabitem in domo Domini, in longitudinem dienuu.
AtUiphona,
In lo - co pas - cu - se i - bi me col - lo - ca - vit.
ATUtphona.
De - lic - ta.
E . V- O - V- A- E.
72 Exaequioi Mortwmim,
Faal^nus (xxiv.)
Ad te, Domine, levavi animam meam : Deus meus, in te confido,
non erubescam.
Neqae irrideant me inimici mei : etenim universi qui sustinent te,
non confundentur.
Confundantur omnes iniqua agentes supcrvacue.
Yiaa tuas, Domine, demonstra mihi : et semitas tuas edoce me.
Dirige me in veritate tua, et doce me : quia tu es Deus salrator
meus, et te sustlnui tota die.
Reminiscere miserationum tuarum, Dominc, et misericordiarum
tuarumy quse a sseculo sunt.
Delicta juventutis mea et ignorantias meas ne memineris.
Secundum misericordiam tuam memento luei tu, propter bonitatem
tuam, Domine.
Dulcis et rectus Dominus : propter koc legem dabit delinquentibu!)
in via.
Diriget mansuetos in judicio : docebit mttes vias suas.
Universse vise Domini misericordia et veritas requii^entibus testa-
mentum ejus et testimonia ejus.
Propter nomen tuum, Domine, propitiaberis peccato meo : multum
est enim.
Quis est homo, qui tiraet Dominum ? legem statuit ei in via, quam
elcgit.
Anima ejus ia bonis demoi-abitur : et scmen ejus li8eredit«blt
terram.
Firmamentum cst Dominus timeiitibus eum : et testamentum ipsius.
ut manifestctur iUis.
Oculi mei semper ad Dominuin : quoniam ipse evellet de laqueo
pedes raeos.
Respice in me, et raisererc mei : quia unicus, et paui>er sum ego.
Tribulationes cordis mei multiplicatJB sunt : de necessitatibus mey
erue me.
Vide humilitatem meam, et laborem meum : et dimitte univei>A
delicta mea.
Respice iniraicos raeos, quoniam multiplicati sunt, ct odio iniquo
oderunt rae.
Custodi animam meam, et eruo me : non erubescam, quoniam speravi
in te.
Innocentes, et recti adhaeserunt mihi : quia sustinui te.
Libera, Deus, Israel, ex omnibus tribulationibus suis.
Hequiem setemam.
ExseqmcB Mortnorunu
73
AiUiphona.
De-lic-ta ja-ven-ta-tM me-ee et ig-no-ran-ti-a8 roe-as
ne me - mi - ne - ris, Do - mi - ne.
Antiphona.
Cre - do vi - de - re.
E -V- O - V - A - K
Psaimus (xxvL)
DominoB illuminatio mea et salus mea, qucm timebo ?
DominoB protector vitas mee, a quo trepidabo ?
Ikim appropiant auper me nocentes, ut edant cames meas.
Qui tribalant me inimici mei, ipsi infirmati sunt, et cecidenint.
Si conaistant advenam me castra, non timebit cor meum.
Si exBuigat advenum me prselium, in hoc ego sperabo.
XJnam potii a Domino, hanc requiram, ut inhabitcm in domo Domini
nmiboa diebus vite meaa,
nt videam voluptatem Domini, et visitcm templnm ejus.
Qaoniam abscondit mo in tabcmaculo suo : in die malorum protexit
ne in abaoondito tabemaculi suL
In petra exaltavit me : et nunc exaltavit caput meum super inimicos
neo&
Circaivi, et immolavi in tabemaculo ejus hostiam vocifcrationis :
antabo, et psalmum dicam Domino.
Exaadi, Domine^ vocem meam, qua clamavi ad te : miserere mei, ct
ixandi me.
Tibi dixit oor meum^ exquisivit te facies mea : faciem tuam, Dominc,
•eqoiFam.
Ne avertaa fiieiem tnam a me : ne declines in ira a servo tuo.
Adjntor meua esto : ne derelinquas me, nequo dcspicias me, Deus
alataria meus.
Quoniam pater mcus, et mater mea dcreliquemnt mc : Dominus
atem auampsit me.
Li^gem pone mihi, Domine, in via tua : et dirigo mc in semitam
Bctam propter inimicos meos.
74
Exsequice Martuorum.
Ne tradideris me in animas tribulantiam me : quoniam insorTezerunt
In me testes iniqui, et mentita est iniquitas sibi.
Credo videre bona Domini in terra viventiunu
Expecta Dominum, viriliter age : et confortetur cor tuum, et sustiiio
Dominum.
Antiphoiia.
Cre-do vi-de- re bo-na Do-mi-ni in ter-ra vi-ven-ti-um.
V, Ne tradas bestiis animas confitentes tibL
H. Et animas in terra viventium pauperum tuorum ne obliviscam I
in finem.
Lectio qvxirta (Joh xiii.)
Kesponde mihi : Quantas habeo iniquitates, et peccatay scelera mefti
et delicta ostende mihL Cur faciem tuam abscondis, et arbitraris me
inimicum tuum 1 Contra folium, quod vento rapitur, ostendis potentiam
tuam, et stipulam siccam persequeris. Scribis enim contra me amaii*
tudines, et consumere me vis peccatb adolescentisd mesB. Posuisti in
nervo pedem meum, et observasti omnes semitas meas, et vestigia pedam
meorum considerasti : qui quasi putredo oonsumendus sam, et qnafl
vestimentum, quod comeditur a tinea.
Responsoriii m.
lleu mi - hi, Do - lui - ne,
qni - a pcc - ca - ^i
ni - mis in vi - - ta
me - a ! Quid fa - ci - am mi -
scr ?
U - - bi fu - gi - ara, ni - si ad te.
De - us mc - - us ? Mi - so - re - - re
me
Dum
ve - ne - ns
in no - vi3 - si - mo
E^cqulce MoHwjvum.
J^'.m r . I ^M
• a tiir - ba - ta eat
^rm F ^ ■ ^ ^ ■ ■ ^u ^ r^^ fm ii ^*w]
- de: Btil tu, Do-
Lectia quiitla (Job xiv.J
Homo natiis de siuliere, brevi vivens tcmpore, repletur multia
Qiii qua^ IIds egrcditur, et conteritur, et fu^t velut umlira,
MmuDqn&m m eodem littitu (lermaiiet. Et dignum ducLs 9U[>er Imjui
Wnodi «perire ocuIob tuoH, et iidducero eum tecuni in judicium) Quis
potest (acere miindum de immundo conceptui
ireves dicB homini» sunt, numeiiia
«nistilniflti terminos ejus, qui pneteriri non potfTunt.
tito, iit quiesc&t, doncc optattt venial, fiiait u
Rerpongoriiim.
1 Nonne tu, i
ejus apiid to eet ;
Bocedo paululum
.p ^^.■V^p i . I ^ --^t.^ p^ ^=^i=
Si^
*^ .^^ ^^
- - lia jii - ai - oa -
^-^
c„.|,m, r».,-
I
4te Mxta (Jtb *ie.)
h mihi Woc tnbnat, nt in infeRia prote^ me, et ahsoondM m^
le pertnnseai fnror tms, et eoutitaas mihi tempns, in quo tteot'
j I laei I PntAUK martmn homo nusnin viviit ! Cuncti» di^nu,
qnibna nnnc milito, expecto, dooee reniat immntatio meK. Vocnbji nt,
et ego pesfoadebo tibi : operi muiunm toaram porrigea dexteram. ""
qnidem ^[«ssua meos dinnmcraMi, sed larce peccatis mei^
*c
■ W. ^ HB. ^^--♦.-«.^
' ^"-. w .r. I py ■ ^ • ■ -^ "^ ^_?*J
nis - ti, Eo-demp-ti.r noa - tor.
Antiphoiia.
Com ■ pltt -
E- V- O- V- A-
Ex9equicd Mortuorum. 77
PwaXvMU (xxxix.)
Szpeetans expectavi Dominum, et iDtendit milii.
St eKsndivit pareces meas : et eduxit me de lacu miserisa, et do luto
leis.
£t statuit super petram pedes meos : et direxit gresaus meos.
Et immisit in os meum canticam novom, carmen Deo nostro.
Yidebunt multi, et timebunt : et sperabunt in Domino.
Beatus vir, cujus est nomen Domini spes ejus : et non respexit in
initateSy et insanias falsas.
Multa fecisti tu, Domine Deus meus, mirabilia tua : et cogitationibus
uis non est qui similis sit tibi.
Ammntiavi, et locutus sum : multiplicati sunt super numerum.
Sacrificiam, et oblationem noluisti : aures autem perfecisti miiii.
Holocaustum et pro peccato non postulasti : tunc dixi, Ecce venio.
In oapite libri scriptum est de me, ut facerem voluntatem tnam:
beos meos, volui, et legem tuam in medio oordis meL
Annnntiavi justitiam tuam in Ecclesia magna : ecce labia mea non
prohibebo : Domine, tu scisti. '
Jmtitiam toam non abscondi in corde meo: veritatem tuam, et
ttlutaiB taam dixL
Non abBOondi mieericordiam tuam, et veritatem tuam a concilio
wdto.
Tm astam, Domine, ne longe iacias n^iserationes tuas a me : roiseri'
eoidia toa et veritas tua semper susceperunt me.
Qaoniam circnmdederunt me mala, quorum non est numerus : com-
[irehenderunt me iniquitates mese, et non potui, ut viderem.
Multiplicatee sunt super capillos capitis mei : et cor meum dereliquit
ne.
Oomplaceat tibi^ Domine, ut eruas me : Domine, ad adjuvandum me
espiceL
Confundantur, et revereantur simul, qui quserunt animam mcam, ut
uferant eam.
Convertantur retrorsum, et revereantur, qui volunt nuhi mala.
Ferant confestim confusiohem suam, qui dicunt mihi : Euge, euge.
Exultenty et Isetentur super te omnes quserentes te : et dicant semper :
iagipficetar Dominus, qui diligunt salutare tuuuL
E|go autem mendicus sum, et pauper : Dominus soUicitus est mei.
Adjutor meusy et protector meus tu es : Deus meus, ne tardaveris.
Requiem letcmam.
78
ExaequicB Mortuorum.
Antiphona.
Com - pla - cc - at ti - bi, Do - mi - ne, ut e - ru - as me : Do«
mi - ne, ad ad • ju - van-dum me re - spi - ce.
AntipJuma,
Sa - na^ Do - mi - ne.
E-V-O -V-A.R
Fsalmtts (xh)
BeatuSy qui intelligit super egenum et pauperem : in die mala liberi'
bit eum Dominus.
Dominus conservet eum, et viviiioet eum, et beatum fiiciat eum in
terra : et non tradat eum in animam inimioorum ejos.
Dominus opem ferat illi super lectum doloris ejxis : universiim stratiDn
ejus versasti in infirmitate ejus.
Ego dixi : Domine, miserere mei : sana animam meam^ qoia peocsfi
tibi.
Inimici mci dixerunt mala mibi : Quando morietur^ et peribit nomflD
ejusl
Et si ingrediebatur ut videret, vana loquebatur : cor ejus ctngre-
gavit iniquitatem sibL
Egrediebatur foraSy ct loquebatur in idipsum.
Adversum me susurrabant omnes inimici mei : adversom me cogiti*
bant mala mihi.
Verbum iniquum constituerunt adversum me : Numquid qui donnit» 1
non adjicict ut resurgat %
Etenim homo pacis mese, in quo speravi : qui edebat panes rsM^
magnificavit super me supplantationem.
Tu autem, Domine, miserere mei, et resuscita me : et retribnam eiii
In hoc cognovi, quoniam voluisti me : quoniam non gaudebit inifld- I
cus meus super me.
Me autem propter innocentiam suscepisti : et confirmasti me in
spectu tuo in setemum.
Benedictus Dominus Deas Israel a saeculo, et usque in aaBoalioi:
fiat, fiat.
Exsequice MoHuorum.
79
AtUiphotM.
Sa-na, Do-mi-ne^ an - i-mam me-am; qiii-a pec-ca - vi ti - bL
AntiphoruL
Si - ii - ^dt.
E- V- O - V- A . E,
Fsalmus (sdu)
Quemadmodum desiderat cervtis ad fontes aqoaram : ita deaiderat
cnima mea ad te, Deos.
Sitivit anima mea ad Denm fortem, viyum : quando yeniam» et
ipparebo ante iaciem Dei t
Fueront mihi lacrym» meie panes die ac nocte, dum dicitur mihi
potidie : IJbi est Deus tuus ?
Hec recordatus sum, et effudi in me animam meam : quoniam trans-
Ibo in locum tabemaculi admirabilis, usque ad domum Dei.
In Tooe exultatioms et confessionis, sonus epulantis.
Qnare tristis es, anima mea ? et quare conturbas me 1
Spera in Deo, quoniam adbuc coufitcbor illi ; salutare vultus mei| et
DtOM meos.
Ad meipsum anima mea conturbata est : propterea memor ero tui de
kna Jordanis, et Hermonii a monte modica
AbysBus abyssnm invocat, in voce cataractarum tuarum.
Omnia ezoelBa tua, et fluctus tui super me transierunt.
- In die mandavit Dominus misericordiam suam, et nocte canticum
Apad me oratio Deo vite mess, dicam Deo : Susceptor meus es.
Qnare oblitus es mei ? et quare contristatus incedo, dum affligit me
Dom confringantor ossa mea, ezprobraverunt mihi, qui tribnlant me
Dam dicnnt mihi per singulos dies: XJbi est Deus tuual quare
^Sktim esy anima mea, et quare oonturbas me 1
in DeOy quoniam adhuc confitebor illi : salutare vultus mei| et
SaqoMn i^temam.
80
Exaequics Mortuorum.
Ajitipliona.
81 - ti - vit a - ni - ma me - a ad De - um vi-yum : qnan-do
ve - ni - am et ap - pa - re - bo an - te fa - ci - em Do - mi - nL
V, Animse eorum in bonia demorentur.
R. £t semen eorum hsereditet terram.
Lectio septima (Joh xvii.)
Spiritus meus attenuabitur, dies mei breviabuntar, et solum mihi
superest sepulckrum. Non peccavi, et in amaritudinibus moratur ocalos
meus. Libera me, Domine, et pone me juxta te, et cujusvis manos
pugnet contra me. Dies mei transierunt, cogitationes mess dissipats
sunt, torquentes cor meum. Noctem verterunt in diem, et rursum post
tenebras spero lucem. Si sustinuero, infemus domus mea est, et is
tenebris stravi lectulum meum. Putredini dizi : Pater meus es ; Mater
mea, et soror mea, vermibus. XJbi est ergo nunc pnestolatio mea, ei
patientiam meam quis considerat ?
Reaponaoriuin.
Pec-can-tem me quo - ti - - di - e et non re - p» - ni*
tcn
tem ti - mor mor-tis con - tur - - bat ma
Qui-a in in - fer - - no nul-la est re-demp-ti - o
mi - sc - re - re me - - i De - us et sal - - va mCk
De - us
in no - mi - ne tu - o
sal-vum me fac, 0t
iu vir - tu - te tu - a
li - be - - ra
me. Qui-ai
SxaequuB Defunctorum.
81
Lectio oetava (Jcb xix.)
Pelli mese, consumptis camibas, adhsesit os meum, et derelicta sunt
atummodo labia drca dentes meos. Miseremini mei, miseremini mei,
Ltem TOB^ amici mei, quia mauus Domini tetigit me. Quare persequi-
Lni me sicut Deus, et camibus meis saturamini 1 Quia mihi tribuat,
. Bcribantur sermones meil Quis mihi det, ut cxarentur in libro stylo
rreo, et plumbi lamina, vel celte sculpantur in silice ? Scio enim quod
edemptor meus vivity et in novissimo die de terra surrecturus sum : et
irsum circumdabor pelle mea, et in came mea videbo Deum meum.
uem visums sum ego ipse, et oculi mei conspecturi sunt, et non alius :
;po3ita est htec spes mea in sinu meo.
BespoMorium.
h:
De - us » - ter - - ne,
m
cu - jus hu - ma - na
coQ-di • ti
po-tes-ta--te con - sis - tit, a - -
ni - mas om - ni - um fi - do - li - um de - f unc - to
mm,
qojB - su-mus, ab om - ni - - bus ab - sol - ve
pcc
ca - tis. Ut pse - ni - ten - ti - ss fmc - tum
quem
vo - lun - tas e - o
mm op - - ta - vit, pr»-
Ten - - ti mor - te
non
, , • . per-dant.
Qui in cm - ce po - si - tua
82
ExsequicB Defunctoram.
la - tro - nem se - - ro pas - ni - teii - 1 vin sus - ce - pis - ti.
e - o - mm pre - ca - mur pi - e i>cl - ca - ta de - - le.
Ut pae - ni - ten - ti - a?.
Lectio nona (Joh x.)
Quaro de vulva oduxisti mc7 qui utinam consumptus essem, ne
oculus me vidoret. Fuissem, quasi non escm, de utcix) translatus sd
tumulum. Numquid non paucitas ditTinn meorum finietur brevil
Dimitto crgo mc, ut plangam pauluhim lolorem meum : anteqtuA
yadam, et non revertai" ad tcn-am tenebn.» "im, et opcrtam mortis cali-
gine : terram miscrio) et tencbrarum, ubi u.ibra mortis, et nullus ordfl^
scd sempitornus horror inhabitat.
Respomoriam,
cu-him pcr
'g
ncm
Di-(> il-la, di - es
m — ^i --■
ca - la - mi - ta - tis et mi - se - i i - a?, di - es miig-na et
a - ma-ra val - dc.
Quan - do.
Exsequue Defunctoi^m. 83
BepeUUur Heeponaariumy libera me, quando fit cum novem Lec-
iianihus,
F. Andivi Yocem de cielo dicentem :
R. Beati mortui qui in Domino moriimtur.
Ik Laudibus.
AntipJuma,
Ex - ul - ta-bunt.
E - V . O - V - A - E.
Pwlmue (l.)
Miserere mei, Dens, secnndum magnam misericordiam tuam.
Et secundum multitudinem miserationum tuarum : delc iniquitatem
Amplius lava me ab iniquitate mea : et a peccato mimda me.
Quoniam iniquitatem meam ego cognosco : et peccatum nieum contm
me est semper.
Tibi soli peccavi, et malum coram te feci : ut justificcris in sermoni-
bus tuisy et vincas, cum judicaris.
Ecoe enim iu iniquitatibus conccptus sum : ct in peccatis concepit
me mater mea.
Ecoe enim veritatem dilexisti : incerta ct occulta sapicntio) tua;
maxufestasti mihi.
Asperges me Lyssopo, et mundabor: lavabis me, et super nivem
dealbabor.
Auditui meo dabis gaudium et Isetitiam : ct exultabunt os,sa humiliata.
Averte faciem tuam a peccatis meis : et omncs iniquitates mea^ dele.
Cor mundum crea in me, Dcus : et spiritum rectum iunova in vis-
oeribos meis.
Xe projicias me a ^Gicie tua : et spiritum saDctum tuum no auferas
« me.
Hedde mihi Isetitiam salataris tui : et spiritu principali confii-ma me.
Dooebo iniquos vias tuas ; et impii ad te convertentur.
libera me de sanguinibus, Deus Deus salutis meae: et exultabit
lingrna mea justitiam tuam.
t I>ominey labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam.
Qaoniam si voluisses sacrificium, dedissem utique : holocaustis non
delectaberifl.
^acrificium Deo spiritus contribulatus : cor contritum et humiliatum,
]>eufly non despicies.
84
ExaequicB Defwadorum.
Benigne fac, Domine, in bona Yoluntate taa, Sion : ut aedificentur
muri Jerusalem.
Tunc acceptabis sacri^cium justitiaB, oblationes et holocausta : tunc
imponent super altare tunm vitulos.
Kcquiem aitemam.
Antiphona.
Ex - ul - ta-bunt Do-mi-no os - sa ku -mi-li - a-ta.
Antiphona,
Ex-au-di, Do-mi-ne.
~"e -V- O -V- A- E.
Psalmus (Ixiv,)
Tc decet hymnus, Deus, iu Sion ; et tibi reddetur yotum in Jeru-
salem.
Exaudi orationem meam ; ad te omnis caro veniet.
Verba iiiiquoiiim pravaluerunt super nos; ct impietatibus nostris
tu propitiabcris.
Beatus, quem clcgisti, et assumpsisti : inhabitabit in atriis tuis.
Replebiniiir in bonis domus tuse; sanctum est templum tuum,
mirabile in aMjuitatc.
Exaudi nos, Dous, salutaris noster ; spes omiiium finium terne, et in
mari longe.
Prrcparans montes in virtute tua, accinctus potentia : qui conturbas
profunduni inaris, sonum fluctuum ejus.
Turbabuntur gcntes, et timebunt qui habitant terminos a signis tuis:
cxitus matutini, ct vespere delectabLs.
VL^itasti tori-jini, et inebriasti eam : multiplicasti locupletare eam.
Flumeu Dci repletum est aquis, pai*asti cibum illorum, quoniam itft
est proepai-atio ejus.
Rivos ejus inebiia, multiplica genimiua ejus, in stillicidiis ejns
lietabitur gerininans.
Benediccs corona? anni benignitatis tua; ; et campi tui replebuntur
ubertatc.
Pinguesceiit spcciosa dcserti, et exultatione colles accingentnr.
Iiiduti sunt arictcs ovium, et valles abundabimt frumento : clamft*
bunt, etenim hymnum diccnt.
Requiem ajtemam.
ExaeqwicB Defunetorum,
85
Antiphona.
Ex- au-di, Do-mi-ne, o - ra - ti - o-nem me - am :
ad
te om-nis ca - ro ve-ni-et.
Antiphona.
Me 8U8-oe - - pit.
E - V - O - V - A - E.
Psalmtu (Ixii.)
Deus Deus mens, ad te de lucc vigilo.
Sitivit in te anima mea, quam multiplicitcr tibi caro mca.
In terra deserta, et invia, et inaquosa, sic in s^incto appanii tibi, ut
▼iderem virtutem tuam^ et gloriam tuam.
Qnoniam melior est misericordia tua super vitas : labia mea lauda-
bont te.
Sic benedicam te in vita mea : et in nominc tuo levabo manus meas.
Sicnt adipe et pinguedine repleatur anima mea : ct labiis cxulta-
tionis landabit os meum.
Si memor fui tui super stratum meum, in matutinLs meditabor in te,
qoia faiflti adjutor meus.
Et in velamento alarum tuarum cxultabo, adlia^sit aniuia mea post
te ; me suscepit dextcra tua.
Ipei vero in vanum quaesicrunt animam mcam, introibunt in in-
feriora terrae, tradentur in manus gladii, partes vulpium crunt.
Bex vero Iffitabitur in Deo, laudabuntur omnos qui jurant in co ;
qoia obetructum est os loquentium iniqua.
(Pmdmus IxvLJ
DeuB misereatur nostri, et benedicat nobis : illuminet vultum suum
saper noB, et misereatur nostri.
XTt oognoBcamas in terra viam tuam : in omnibus gcntibus salutai*c
taoni.
Confiteantnr tibi populi, Deus ; confiteantur tibi populi omncs.
Laetentur^ et exultcnt gentcs, quoniam judicas populos in aequitate,
et gentee in terra dirigis.
Confiteantur tibi populi, Deus, confiteantur tibi populi omnes : ten*a
dedit fractum snam.
86
ExaequicB DeJurusUyrum.
Benedicat nos Deus, Deus noster, benedicat noB Deus : et metimnt
eum omnes fines teme.
Hequiem seternam.
Antiphona,
Me sus - ce - - pit dex - te - ra tu - a, Do - mi - ne.
Ant{pho7ia.
E - ru - is - ti.
E- V- O - V - A - E.
Psalnms (Canticuni Ezechice — Eaaioi xxxviiL)
Ego dixi : In dimidio dierum meorum, vadam ad portas inferL
Quoosivi rcsiduum nnnorum meorum ; dixi : Non videbo Dominum
Deum in terra viventium.
Non aspiciam hominem ultra, et habitatorem quietis.
Generatio mea ablata est, et convoluta est a me, quasi tabemaculum
pastorum.
PrsQcLsa est, velut a texente, vita mea ; dum adhuc ordirer, succidit
me : do mane usque ad vesperam finies me.
Sperabam u.sque iul mane, quasi leo sic contri^dt omnia ossa mea.
De mane usque ad vesperam finics me ; sicut pullus hirundinis aic
clamabo, meditabor ut columba.
Attenuati sunt oculi mei, suspicientes in excelsum.
Domine, vim patior, rosponde pro me. Quid dicam, aut quid respon-
debit mihi, cum ipso fcceritl
Kecogitabo tibi onmes annos meos, in amaritudine animse mese.
Domine, si sic vivitur, et in talibus vita spiritus mei, corripies me,
et vivificabis me. Ecce in pace amaritudo mea amaiissima.
Tu autem eruisti animam meam, ut non periret : projecisti post
tergum tuum omnia peccata mea.
Quia non infemus confitebitur tibi, neque mors laudabit te : non
expectabunt, qui descendunt in laCum, veritatem tuam.
Vivens, vivens ipse confitebitur tibi, sicut et ego hodie ; pater filiis
notam faciet veritatem tuam.
Domine, salvum me fac ; et psahnos nostros cantabimufl cunctis
diebus vit» nostras in domo Domini.
Keqiiiem eetemam.
JExsequice Defunctorum. 87
Ani^phona.
£ - ra - is - tiy Do - mi - i;e, a - ni-mam me - am ne pe - ri- retb
Om-nis spi - ri - tm;.
E-VO -V- A - R
FsalmuB (cxlvUu)
Ltiidate Dominum dc rir]:-. laudate eum in excelsis.
Luidate eum, omncs Ai.gfli ejus: laudate eum^ omnes Virtutes
Landate eum, sol et Juiia : laudate eum, omnes stelLae et lumen.
Laodate eum, csli calori]:]! : et aquse omnes, quse super cselos sunt,
•Endent nomen Domini.
Qnia ipee dizit, et facta suut ; ipse mandavit, et creata sunt.
Btetnit ea in setemuio, et iii tfseculum sseculi : pneceptum posuit, et
Mm pnBteribit.
Landate Dominum de t^rra : dracones, et omnes abyssi.
JgDOB, grando, nix, glacies, .'piritus procellarum : quse faciunt verbum
HonteSy et omnes coUes, ligna fructifera, et onines oedrL
et uniTersa ptconu ncrpentes, et Tolucres pennatie.
teme, et omne^ ]-o].uJi, princi][>es, et omnes judices terrse.
Jurenes et Tirgin&<, Fenes cum junioribus laudent nomen Domini ;
S[ua ezaltatum est nouici: ejiis solius.
Oonfeasio ejus super caelum et terram, et exaltaTit comu populi sui.
Hymnus omnibus Sanctus ejus ; £iiis Israel, populo appropinquanti
Al
(Pialmtis cadix.J
Cantate Domino cantioum uovum, laus ejus in Ecclesia Sanctorum.
Lstetur Israel in eo, qai fecit eum ; et filii Sion exultent in rege
100.
lAudent nomen ejus in choro ; in tjmpano, et psalterio psallant eL
Q^ beneplacitum cst Domino in populo suo : et exaltabit man-
""•^wiasalutenL
^xoltabunt Sancti in gloria : Isetabuntur in cubilibus suis.
^^tationes Dei in gutture eorum ; et gkdii ancipites in manibus
^d fiunendam Tindictam in nationibus, increpationeB in populis.
88 Exaequioe Defunctorum.
Ad alligandos reges eorum in compedibas, et nobiles eoram ^
manicis ferreis.
Ut faciant in eis jadicium conscriptum : gloria h»c est onmibn^
Sanctis cjus.
(Psalmua cLj
Laudate Dominum in sanctis ejus : laudate eum in firmamento vir.
tutis eju9.
Laudate eum in virtutibus ejus : laudate eum secundum multi-
tudinem magnitudinis ejus.
Laudate eum in sono tubse ; laudate eum in psalterio et citbara.
Laudatc eum in tympano et choro : laudate eom in chordis et organo.
Laudate eum in cymbalis benesonantibus : laudate eum in cvmbalit ■
jubilationis : omnis spiritus laudet Dominum.
Rcquicm setemam.
AiUiphona.
Om-nis spi - ri - tus lau-det Do-mi-num.
F. A porta infcri ;
K, Erue, Domine, animas eorum.
Antiphcna,
E - go Biira.
E - V - O - V - A - E.
Psalmus (Canticxim Zacharue — Luco! i.)
Bcnedictiis Dominus Dcus Isracl ; quia visitavit, et fecit redemp-
tioncm plebis suaj.
Et erexit cornu salutis nobis, in domo David pueri suL
Sicut locutus est per os Sanctorum, qui a saeculo sunt, Prophetarum
rjus.
Salutem ex inimicis nostris, et de manu omnium, qui oderunt nos.
Ad facieiidum mbericordiam cum patribus nostris : et memorari
testamenti sui sancti.
Jusjurandum, qucjd juravit ad Abraham patrem nostrum : daturum
se nobis.
Ut sine timore do manu inimicorum nostrorum liberati, serviamas
illi.
In sanctitate et jostitia coram ipso, omnibus diebus nostris.
Sx8equi<B JDefundorum.
89
£t ta, paer^ Propheta Altissimi vocabcris : prseibis enim ante faciem
BQmini paxare Tias eJTis.
Ad dandam scientiam salutis plebi ejus, in rcmissioncm peccatonim
mrun.
Per Tiscera misericordis Dei nostri, in quibus visitavit nos, orieuH
tzilto.
IUuminare his, qui in tenebris, ct in umbra mortis scdent: ad
dirigendos pedes nostros in viam pacis.
Eequiem astemam.
Aniiphona.
S - go sum re-sur-rec -ti - o et vi - ta : qui cre-dit iii
me, o-ti-am si mor-tu-us fu - o - rit, vi-vet: et om - nis
qtii vi - vit et cre - dit in me non mo - ri - e - tur iu
ae - ter-num.
Kyrie eleyson. Christc eleyson. Kyrie eleyson.
Pater noster.
p9almtL8 (codiv,)
Exaltabo te Deus meus rcx : et benedicam nomini tuo in sieculum,
ct in sfeculum soeculi.
Per fidngulos dies benedicam tibi : et laudabo nomen tuum in
SKCulom, et in sceculum sseculi
Magnus Dominus et laudabilis nimis : et magnitudiuis ejus non est
finis.
Generatio et generatio laudabit opera tua : et potentiam tuam pro-
nnnciabant.
Hagnifioentiam glorife sanctitatis tuie loquentur: et mirabilia tua
nttrrabunt.
Et Tirtutem terribilium tuorum dicent: et magnitudinem tuam
nnmbiini.
Memoriam abundantiBe suavitatis tuee enictabunt : et justitia tua
CQOiltftbfant
90 ExHquicB Dejunetoru/m^
Miser&tor et misericors DominuB : patiens, et multam miaeiicora.
Soavid Dominus umversis : et miserationes ejus super omnia opera •joi.
Confiteantur tibi, Domine, omnia opera tua : et sancti tui benedicant
tibi
Gloriam rcgni tui dicent : ct potentiam tuam loquentur :
Ut notam faciant filiis hominum potentiam tuam : et gloriam mag-
nificenti» regni tui.
Kegnum tuum regnum omnium sseculorum : et dominatio toa in
omni generatione et genei-ationcm. Fidelis Dominus in omnibus ▼erbis
suis : et sanctus in omnibus opeiibus suis.
Allcvat Dominus omnes, qui corruunt : ct erigit omnes elisoe.
Oculi omnium in tc sperant, Domine : et tu das escam illorum in
tempore opportuno.
Aperis tu manum tuam : et imples omne animal benedictione.
Justus Dominus in omuibus viis suis : et sanctus in omnibat
operibus suis.
Propc est Dominus omnibus invocantibus cum : omnibus invocan-
tibus eum in veritate.
Yoluntatem timentium se faciet, et deprecationem eorum exaudiet :
et salvos faciet eos.
Custodit Dominus omnes diligentes se : et omnes peccatorei
disperdct.
Laudationem Domini loquetnr os meum : et bcnedicat omnis caro
nomini sancto ejus in saDculum, et in StTculum sroculi.
Sacerdos, Roquiem a^ternam dona eis, Domine :
R, Et lux pcrpetua luceat cis.
Credo vldere bona Doiuini :
In terra vivontium.
A porta inferi :
Erue, Doniine, aninias eorum.
Dominus vobiscum.
Oratio jyro Epucopo, Dcus, qui inter apostolicos.
Pro Sacerdote. Oratio. Omnipotens sempiteme Deus, cui nunquam.
Profamulo. Incliua, Domine, aui-em tuam.
Profamvla. Quajsumus, Domiue, pro tua.
Oratio generalis. Animabus, qusesumus, Domine, famulomm
famularumque tuarum oratio proficiat supplicantium ; ut eas et a
peocatis omnibus ezuas, et tua3 redemjitionis facias esse participes. Qm
vivis et regnas.
Rectores choru Requiescat in pace.
Chorui. Amen.
ExsequioB Dejunctoivim, 91
Ifoiandum est vero quad omnilms FesHs twvem Lectionum, iam
"hfilicibua quam Simplicibu^^ et diebua aliis quibua Placebo ei Dirige
KNi dieuniur in conveniu, debet hebdornadariua matricis ecclesioe privatim
m $$ ante Vesperas, sicut debent Ofnnes capellani iotius provincias paro-
aales ecdesias regentes, exsequias defunctorum complere. Quando ergo
\Adomadarius die Dominica vel i7i Fesiis novem Lectxonum dicet Dirige
tf PlacebOy si in crastino ferialiter dehet dici ^Lsque ad Laudes tantum
Ueat, et in crastino post Matutinas dicantur Laudes in conventu scilicet
Bzaltabanty et ceiera. Et si in crastino non debect dici /erialiter, dicat
ipM hdfdomadarius Laudes cum Dirige. Et si dies Lunoe fuerity anie
Vesperas dicetur Dirige, in cJioro cum trihus Lectionibus, scilicet Kesponde
Bulii, et cetera : Die Mariis Spiritus meus attenuabitur, et ceiera, Et sic
^iemeepsper septimanam, Unde si Festum vel Fesia intervenerint nihilo-
BitmM quoelibet turha dicetur secmidum suam Feriam : si prima turha
^ieetur iam die Sabbati quam die Dominica : et ad quainlibet iurham
ftsrfiir Versiculus proprius singvlis Feriis; et uliimum siquidcm Hespon-
^orium semper repetitur, quandojit hoc serviiium cum novem LeciionibuSy
tt aUter non ; nisi in PaschdLihuSy quando fit Jtoc serviiium cum iribus
^^^etionibus, qiu}d alias fieret cum novem Lectionibus; quia tunc quce-
^'unque dicatur turha semper erit vUimum Responsorium^ Libera me,
IXmiine^ de morte, et cetera, et reincipietur. liem quando fit generalis
^'^ituspro iUis qui decesserunt in servitio EcclesicBf semperfit cum novem
ieciionibus, et ad Placebo ianium una Oraiio sciMcet Fidelium; ad
wige, Absolve ; ad Laudes Animabus ; ad Coiiunendaiionem Absolve ;
^ adjungaiur obitus specialis generalL Tunc diciiur Oraiio prius
^ompeiens speciali. Quando fit cum irihus Leciio7iibus in choro, ^^^(^i^r-
ptam in Paschali iempore, sic ordinentur CoUecice ad Placebo. Fidelium
Deus omnium; ad Di rige absolve; et Miserere.
•Deus, veniae largitor et humanas salutis amator, qusesumus, im-
i&eDaam clementiam tuam, ut nostrse congrcgationis fratres et sorores,
<)Qi ex hoc sseculo transierunt, beata Maria semper virgine et beato
^etro Apostolo tuo intercedente ciim omnibus Sanctis, ad perpetiue
beatitadinis consortium pervenire concedas. Per Christum.
Et sequatur Oremus. Et ah hehdomadario alta voce, eifacio sile^Uio,
^^ur a singtUis Oratio :
Deas, qui nos patrem et matrem honarare praecepisti, miserere
^kmenter animabos patrum et matrum nostrorum, eorumque peccata
^tte, nosque eos in setemse claritatis gaudio fac videre.
Quafinita, dicat hebdomadarius alia voce, Oratio,
Beos, cujus miser&tione animse fidelium requiescunt, famulis et
* Gambridge M8. — "Ista Orathnes sequentes tunt ex devoticne,^
92
Cimmendatianea Mortuarum.
famulabus tuis omnibus hic et nbique in Christo quiefloentibus, da pro-
pitius veniam peccatorum, ut a cunctis reatibus absoluti te cum sine fine
Isetentur. Per eundem Chnstum.
F. Kequiescant in paoe. Amen, loco Benedicamus Domino, e< adjwnga-
tur Fidelium animse per misericordiam Dei in pace, requiescant. Amen.
Talis ordo CoUectarum dicatur ad Zaud^s, nisi quando Animabus
erit prinia coUecta, Semper quando cantatur Misaa de reqiM in
conventu, nisi pro corpore prceeenti, prcemiltatur commendatio pod
Pretiosa, cum Versu Kequiem setemam in fine cujvrslibet Pealmi, si fi
cum regimine chori; et ai non, in fim tantum; et eequantur Orationa
eomjyeteyUes speciali cum generdli scUicet Absolve : qua*re commetidationet
ante Placebo.
Post commendationejn dicatur Versus :
Kequiem aetemam dona eis, Domine.
Et hix perpetua luceat eis.
Kyrie eleyson. Christc eleyson. Kyrie eleyson.
Pater noster. Et ne.
Requiem ajtemara.
Credo videre.
A porta inferL
Dominus vobiscum. Oremus.
Absolve, quaesumus, Domine, animas famulomm famulanunqo^
tuarum ab omni vinculo delictorum, ut in resurrectionis gloria inter
sanctos et electos tuo resuscitati respirent. Per Christum Dominuin
nostrum.
COMMENDATIONES MoRTUORUM.
Po8t Missam Sacerdos in Albis et capatus solus Capa serica cum suu
iii Albis aspergat et incenset corjms.
Interim cantetur Responsorium .
Sub - ve - ni - te sanc-ti De - i ;
.fe.
oc - cur - ri - tc,
an - ge - li
Do - mi - - ni, sus - ci - pi - en - tes
a - ni-mas e - o - - rum e
a - ni-mam e - - jus Of - fer - en-tes e
am in con
Commendatianea Mortuorum.
93
spec - ta
Al
tis - si - - mi. Sus - ci - pi - at
TOS
te
Chiis-tus qui vo - ca - vit
vos
te^ ot in
81 - nu A - bra - baa an - ge - li
de - du
cant
vos.
te.
Of - fe - ren-tes.
Kyrie elejson. Christe eleyson. Kyrie eleyson.
Pater noster. Oremns.
Non intres in judicum cnm servo tuo, Domine, quoniam nullus apud
tejmtificabitur homo, nisi per te omnium peccatorum suorum tribuatur
i^eousBio. Non ergo eum, queesumus, tua judicialis scrtentia premat,
^petn tibi vera supplicatio fidei Christianas commendat, sed gratia tua
iIU saccurrente mereatur evadere judicium ultionis, qui dum viveret
iflsignitus est signaculo Sanctse Triuitatis. Per Christum Domimim
noetrum. Amen.
CorpuM thurificetur, dum canitur Resjwiisorium.
An-te-quam nas-ce-rer, no - vLs - ti me : ad i - ma - gi-ncm
ta-am^ Do-mi-ne, for-mas - ti
me : Mo - do red
do ti-bi cre-a - to-ri a - ni-mam me - - am. Com-mis-sa
me-a
pa - ves - co, et an - te te e - ru -
94
Commendationes Martuorum.
bes - - co : dum vo - ne - ris ju - di - ca - re, no - li me
con - dcm • - na
re.
Mo - do.
Kyrie elejson. Christe eleyson. Kyrie eleyson.
Pater noster. Oremus.
Deus, cui omnia vivunt, et cui non pereunt moriendo oorpora nostn
scd mutantur in melius, te supplices deprecamur, ut quicqnid aniiiift
famuli tui vitiorum tiucque voluntati contrarium, fallente diabolo et
propria iniquitate atque fragilitate, contrazerit, tu pius et miserioon
abluas iudulgcudo, camque suscipi jubeas per manus sanctorum Angdo-
rum tuorum deilucendam in sinibus Patriarcbarum tuorum Abraliam
scilicet amici tui ct Isaac electi tui atque Jacob dilecti tui, qno aofiigit
dolor et tristitia atque suspirium, fidelium quoque animie plena felidqne
jocunditate lo^tantur, ut in novissimo magni judicii dio iuter sanctos d
electos tuos eam facias perpctuse glorise percii>ere iK>rtionemy quam ociilai
non vidit noc auris audivit nec in cor hominis ascendit, quam praepamii
diligentibus tc. Priestante Domino nostro Jcsu Cliristo, qui tecum.
Corpus incenRetur dum cantcUur Responaorium :
Heu mihi, Domine, ut supra, p, 74.
K}Tio el( yson. Christc cleyson. Kyric eleyson.
Patcr uostcr. Orcmuy.
Fac, (lua^sumus, Dominc, banc cum scrvo tuo ^V. defuncto miseri-
cordiani, ut factonim suorum in pa?nis non rocipiat vicem, qui tuami&
votLs tenuit voluiitatcm: ut sicut hic oum vora fides junxit fideliuffl
tumiis, ita ouin illic tua miseratio societ angolicis choris. Per Christnm
Dominum nostnim.
Kyi-io cl(!3'son. Christo eleyson. Kyrie eleyson.
Ilic rofjct circunistayites orare 2>ro eo :
Patcr iio>t(,T, sine nota, Et ne nos.
Rcquiom a^tomam.
Credo vi<loro.
A porta infori.
Dominus vobiscum.
Pro Sw erJole. Omnipotens sempiteme Deus, cui nunqnam.
Profamulo Oratio, Inclina, Domine.
Pro famida Oratio, Qusesumus, Domine, pro tua pietate.
Ilic aspergatur corpus et incensetur ter et efferatur <kd 9epulckrum.
InhuTnatio Dejuncti,
95
Ant^hona,
Ikhuuatio Defuncti.
A - per - i - te.
E-Y - O - V-A- E.
Faalmtta (exvU,)
Confitemmi Domino, quoniam bonus : quoniam in sseculum miseri-
oordia ejos.
Dicat nunc Israel, quoniam bonus : quoniam in saiculum miseri-
ooidiaejua
Dicat nunc domus Aaron : quoniam in sseculum misericordia ejus.
Dicant nunc qui timent Dominum : quoniam in sseculum miseri-
txndiaejus.
De tribulationo invocayi Dominum : et exaudivit me in latitudine
Dominns.
Dominns mihi adjutor : non timebo quid fiu;iat mihi homo.
Dominns mihi adjutor : et e^o despiciam inimicos meos.
Bonnm est confidere in Doniino, quam confidcre in homine.
Bonnm est sperare in Domino, quam sperare in principibus.
Omnes gentes circuierunt me : et in nomine Domini, quia ultus sum
in eoe.
Oiicumdantes circumdederunt me : et in nomine Domini, quia ultus
sam in eot.
Circamdedemnt me sicut ap^s, et exarserunt sicut ignis in spinis : et
izi n0!mine Dominiy quia ultus Rum in eos.
ImpulBas eyersus sum ut caderem : et Dominus suscepit me.
Fortitado mea, et laus mea Dominus : et factus est mihi in salutem.
Vox ezultatioms et salutis in tabemaculis justorum.
Dextera Domini fecit yirtut<'m, dextera Domini exaltayit me : dex-
tera Domini fecit virtutem.
Non moriar, sed yiyam : et mirrabo opera Domini.
GastigajDB castigayit me Douiinus : et morti non tradidit mo.
Aperite mihi portas justitia; : ingressus in eas confitebor Domino :
luec porta Dominiy jnsti intrabnut in eam.
Confitebor tibi, quoniam exuudLsti me : et factus es mihi in salutem.
Ijapidemy qaem reprobayeruut sedificantes, hic factus est in caput
A Domino factum est istud, et est mirabile in oculis nostris.
HsBC est diesy qoam fecit Douunus : exultemus, et Isetemar in ea.
9G
Tnhumatio Defuncti.
O Domine, salviixn me fiic, O Domine, bene prosperare : benedictos
qui venit in nomine Domini.
Benediximus vobis de domo Domini : Deos Dominus, et illaxit
nobis.
Constitute diem sollemnem in condensis, usque ad comu altaris.
Deus meus es tu^ et confitebor tibi : Deus meus es tu, et exaltabo te.
Oonfitebor tibi, quoniam exaudisti me : et &ctus es mihi in salatent
ConQtemini Domino, quoniam bonus : quoniam in sseculum miaeri-
cordia ejus.
Kequiem fetemam.
Antiphana.
A-pe-ri-te il-li por-tas jus-ti- ti-ce : in-gres-sus in
e - as con-fi- te - a-tur Do-mi-no: li»c por-ta Do-mi-ni,
jus - ti in - trjx-bunt in e - am.
Kyrie eleyson. Christc eleyson, Kjrie eleyson.
Pater noster. Oremiis.
PIjb recordationis affectu, fratres carissimi, commemorationem faci-
inus cari nostri, quem Dominus de ergastulo hujus sieculi assumpsit;
obsecrantes mLsericordiam Dei nostn, ut ipsc ei tribuere dignetur
placidam et quietara niansionem, et reinittat omnes lubricae temeritatis
offensas, ut concessa venia plenaB indulgentije, quicquid in hoc s»culo
proprio vel alieno reatu deliquit, totum incffabili pietate ac benignitate
sua deleat et abstergat. Qui vivit et regnat cum Deo Patre in unitatc
Spiritus Sancti. Per omnia saecula saeculorum. Amen.
Antiphona.
In - gre - di - ar.
E -V- O -V- A-E.
FscUmus (xlL)
Quemadmodum desiderat cervus ad fontes aquamm : ita deddeiti
anima mea ad te, Deus.
Inhumatio Defuncti.
97
Sitivit anima mea ad Deom fortem, viTimi: quando Teniam, et
parebo ante &ciem Deil
Fuenmt mihi lacrymse mese panes die ac nocte : dum dicitur mihi
otidie : XJbi est Deus tuus 1
Hsec reoordatus sum, et effudi in me animam meam : quoniam
uudbo in locum tabemaculi admirabilis usque ad domum DeL
In Tooe exultationis, et confessionis : sonus epulantis.
Quaie tristis es, anima mea ? et quare conturbas me 1
Spera in Deo, quoniam adhuc confitebor illi : salutare Tultus mei, et
»eus meus.
Ad meipsum anima mea conturbata est : propterea memor ero tui
e tem Jordanis, et Hermoniim a monte modico.
Abyssus abjssum inTocat^ in Toce cataractarum tuarum.
Omnia excelsa tua, et fluctus tui, super me transierunt.
In die mandaTit Dominus misericordiam suam, et nocte canticum
ijiia.
Apud me oratio Deo Titae meae : dicam Deo : Susceptor meus es.
Quare oblitus es meil et quare contristatus incedo, dum afliigit
meinimicus?
Dum confringuntur ossa mea, exprobraTerunt mihi qui tribulant me
iiiimicimeL
Dtmi dicunt mihi per singulos dies : Ubi est Deus tuus 1 quare tristis
€3, anima mea ? et quare conturbas me 1
Spera in Deo, quoniam adhuc confitebor illi : salutare tuUus mci, ct
Dm meus.
AfUtphorui,
In - gre - di - ar
in
lo-cum ta-ber-na - cu - li ad-mi-ra-
bi-lis, us-que in do-mum De-L
Kyrie elejson. Christc eleyson. Kyrie eleyson.
Pater noster. Oremus.
Obsecramus misericordiam tuam, omnipotens seteme Deus, qui
bominem ad imaginem tuam creare dignatus es, ut spiritum et animam
'amiili tui, quem hodiema die rebus humani eximi et ad to accersiri
^is^, blande leniterque suscipias ; non ei dominentur umbite mortis,
^^t«gat eum chaos et caligo tenebramm ; sed exutus omnium cnminum
o
98 Inhumatio Defancti.
labe, in sinu Abrahffi PatriaidMe oollocaius, locum lacis et refirigerii
8e adeptum esse gaudeat; ut eum magui judicii dies advenerity cam
■anctis et electis tuis eum resuscitari jubeas. Per Christum Dominum
nostrum.*
Hic aspergatur corpuSy ei incensetUTy ei ponatur in iepulcro :
Antiphona.
Hcec re - qui - es.
E -V- O - V- A- E.
Paalmus (cxxxL)
Memento, Domine, David, et omnis mansuetudinis ojus :
Sicut juravit Domino, votum Tovit Deo Jacob :
Si introiero in tabemaculum domus mese, si ascendero in lectum
strati mci :
Si dedero somnum oculis meisy et palpebris meis dormitationem :
Et requicm temporibus meis : donec iuTeniam locum Domino taber-
naculum Deo Jacob.
Eccc audivimus cam in Ephrata : invenimus eam in campia silvs.
Introibimiis in tabernaculum ejus : adorabimus in loco, ubi stetenmt
pedes ejus.
Surgc, Domine, in rcquiem tuam, tu et aroa sanctificationis tuae.
Sacenlotes tui induantur justitiam : ct sancti tui exultent.
Proptor David servum tuum, non avertas faciem Christi tui.
Juravit Dominiis David veritatem, et non finisti*abitur eam : de
fiructu ventris tui poDam super sedem tuam.
Si custodierint illii tui testiinientum mcum, et testimonia mea ha?c,
qu» docebo oos : Et filii eorum usque in sceculum, sedebunt super sedcni
tuam.
Quoniam elep;it Dominus Sion : clegit eam in habitationem sibi.
Iljec roquies nu»ii in sa3culum sieculi : liic habitabo quoniam elegi eam.
I
'"■ Thc Bodleian MS. liere givcs the foUowing " Benedictio Sepvlcri ;"
thc Gambiidge MS. also has it on the margin : —
** Koganius tc, Domino sancte, Pater omnipotens, setemc Deus, ut
bcnc^diccre et sanctii^ficare digneris hoc sepulcrum et corpus iiico
collocaudum ; ut sit rcmedium 8alutai*c in eo quiescenti et redemptio
animae cjus atquc tutcla et munimen contra sseva jacula inimicL F^'
Chnstum."
t The York MS. gives A for the last notc of this ohant.
Inkumaiio DefuncU.
99
Yiduaiii ejas benedicens benedicam : pauperes ejus saturabo panibus.
Saoerdotes ejus induam salutari: et uancti ejuu exultatione exul-
tabant.
Hluc prodncam comu Dayid, paravi lucemam Christo meo.
Inimicos ejus induam confusione : super ipsum autem efHorcbit
sanctincatio mea.
Requiem setemam.
Aniiphona.
Hssc re-qui-es me - a in sse - cu-lum sae-cu-li: hic ha-bi-
ta - bo quo-ni - am e - le - gi e - am.
Kyrie eleyson. Christe eleyson. Kyrie eleyson.
Pater noster. Oremus.
DeuSy apud quem mortuorum spiritus vivant, et in quo electonim
animffi, deposito camis onere plena, felicitate laetantur ; pnesta supplican.
tibus nobis ut anima famuli tni, quse temporali per corpus visionis
liajus laminis camit Ymx, setemae illius lucis solatio potiatur : non eum
tormentum mortis attingat, non dolor horrendic visioiiis afficiat, non
peenalis timor excmciet, non reomm catcna proxima constringat ; sed
Goncessa sibi omnium delictomm venia optatse quietis consequatur gaudia
repronussa. Pcr Christum Dominum nostrum.
Ahsolutio siiper corpus in sepulcro,
Dominus Jesus Christus qui beato Petro apostolo ceterlsque dis-
dpalis suis licentiam dedit ligandi atque absolvendi, ipse te absolvat ab
omni yinculo delictorum; et quantum mcae fragilitati permittitur, sis
abeolutas ante tribunal Domini nostri Jesu Christi, habeasque viiam
etemam, et vivas in sa^cula sseculomm. Amen.
Hic aspergcUur corpus, et incensetur ; poatea projicia tur terr^.supra
corpus in modum crucis, Sacerdote dicente :
AnUphona,
De ter - ra.
E - V - O - V - A - K
J^sabnus (cxxxviiu)
Domine^ probasti me, et cognovisti me :
Ta cognoyisti sessionem meam^ et resorrectionem meam :
100 iTihumatio Defuncti.
Intellezisti cogitationes meas de longe : semitam meam^ et funicnlum
mcum investigasti.
Et omnes vias meas prsevidisti : quia non est sermo in lingua mea.
Ecce, Domine, tu cognovisti omnia novissima, et antiqua : ta formasti
ine, et posuisti super me manum tuam.
Mirabilis facta est scientia tua ex me : confortata est, et non potero
ad eam.
Quo ibo a spiritu tuo 1 et quo a facie tua fugiam %
Si ascendero in cielum, tu illic es : si desccndero in infemum,
ades.
Si sumpsero pennas meas diluculo, et habitavero in extremis
iuaris :
Etenim illuc manus tua deducet me : et tenebit me deztera tua.
Et dixi : Forsitan tenebrse conculcabunt me : et nox illuminatio
iiiea in deliciis meis.
Quia tencbrse non obscurabuntur a te, et nox sicut dies illumina-
bitur : sicut tenebrse ejus, ita et lumen ejus.
Quia tu possedi^ti renes meos : suscepisti me de utero matris me«.
Confitebor tibi quia terribiliter magnificatus es : mirabilia opera tua,
ot anima mea coguoscit nimis.
Non est occultatum os meum a te, quod fecisti in occulto : et 8ul>-
stantia mea in inferioribus terree.
Imperfectum meum videnint oculi tui, et in libro tuo omnes scril>^
oiitur : dies formabuntur, et nemo in cis.
Mihi auteni nimis houorificati sunt amici tui, Deus : nimis eonfoL
tatus est principatus eorum.
Dinumerabo cos, et super arenam multiplicabuntur : exsurrexi, &*"
adhuc sum tecum.
Si occidcris, Deus, i>eccatoi-es : viii sanguinum, declinate a me :
Quia dicitis in cogitatione : accipient in vanitate civitates tuas,
Nonne qui odemnt te, Domine, oderam : et super inimicos tua^
tabescebam ]
Perfecto odio odemm illos : et inimici facti sunt mihi.
Proba me Dcus, et scito cor meum : interroga me, et oogaosc^
somitas meas.
Et vide, si via iniquitatis in me est : et deduc me in via setema.
Kequiem ajtemam.
Antiphojia.
De ter - ra plas-mas-ti me et car-ne in-du-is-ti me,
Inhumatio Defwhcti,- 101
re-demp-tor me-us; Do - mi - ne, re -sus - ci - ta . e - um in
no - vis - si - mo di - e.
Kyrie eleyson. Chriatc eleyson. Kyrie cleyson.
Pater noster. Oremus.
Oremus, fratres carissimi, pro Spiiitu cari nostri, quem Domiims dc
oigaBtalo hujus sseculi vocare dignat\is est, cujus corpusculum hodic
Npoltnrse traditur, ut eum pietas Domini in sinu Abrahae, Isaac, et
Jacob collocare dignetur ; ut cum dies judicii advenerit, inter sanctos ct
dectos suos cum in dextera parte coronandum resuscitari faciat. Prav
Btante Domino nostro Jesu Christo. Qui cum Patre.
Oremus. Oratio.
BeuB, qui justis supplicationibus semper pnesto es, qui pia vota
^aris intueri ; da famulo tuo, cujus depositioni hodie oflicia humani-
tatis exhibemus, cum sanctLs atque fidelibus tuis beati muneris por-
&nem. Pcr Christum.
Oremus. Oratio.
Deus vitae dator et humanorum corporum reformator, qui te a
pficcatoribus exorari voluisti; exaudi preces quas si^eciali devotione
pfo anima famuli tui tibi lacrymabiliter fundimus, ut liberare eani
ab infemorum cruciatibus et collocare inter agmina sanctonini tuoruin
*%ieris, veste quoque illa ciclesti et stola inimortalitatis indui et
"atadisi amsenitate jubeas confoveri. Per Cliristuni Dominum nostruni.
Oremus. Oratlo.
Deus qui humanamm animarum cetenius amator cs, aniiuam faiuuli
^i quam vera dum in corpore maneret tenuit fides, ab omni cruciatu
^^ernorum redde extorrem ; ut segregata ab infenialibus claustris saiic-
^nun tuorum mereatur adjuvari consortiis. Per Domiiium nostruni
''<«nm Christum Filium tuum
Oratio. Sine Oremus.
Temeritatis quidem est, Domine, ut homo hominem, mortalis mor-
^tun, cinis cinerem tibi Domino Deo uostro audeat commendare ; sfd
^^ terra suscipit terram et pidvis convertitur in pulverem, donec omuis
^in suam redigatur originem, inde tuani, Deus,""prissime pater, lacii-
''■^^iliter, quaesumus, pietatem, ut hujus famuli tui animam, quaiu
^** ninndi hujus voragine caenulenta ducis ad patriam ca^lcstem, Abrahro
^ici tni sinu recipias et refrigerii rore perfundjis. Sit ab restuantis
K^ennte tmci incendio segregatus et beata3 requiei te donante con-
102 Inkumatio Defuncti
junctus; et si qiite Sili siint, Doinine, dignse cruciatibiis culpse, tu
gratia mitis^ims^lenitatis indulge ; nec peccati recipiat vicem, sed indmaJ-
gentiiB tu.^ ^iani sentiat bonitatem : cumque finito mundi termino seDi-
pitemum^^iictis illuxerit regnum, omnium sanctorum csetibus ag^»-«-
gatu5-.cum electis tuis resurgat in partc dextera coronandus. E*cr
/(JhVii?Cum Dominum nostrum.
'• «
'•' Oremus. Oratio,
Debitum liumani corporis sepeJiendi officium fidelium more com-
plentes, Deum cui omnia vivunt iideliter deprecemur, ut hoc corpus cari
nostii in infirmitate sepultum in ordine sanctorum suorum resuscitet, et
ejus spiritum sanctis et fidelibus suis aggregari jubeat, cum quibus
inenarrabili gloria et pci*enni felicitate perfrui mereatur. Praestante
Domino nostro Jesu Christo. Qui cum Patre.
Uic roget orare pro eo et j^>ro omnihus quiescentibus in ccemeterio»
Psalmus (cxxix.J, De profundis.
Kyrio eleyson. Christe eleyson, Kyrie eleyson.
Pater noster, aine nota, Et ne nos.
Eequiem a^temam.
Credo videre.
A porta inferi.
Dominus vobiscum. Oremus.
Partem beatse resurrectionis obtineat, vitamque setemam habera
mereatur iu ccelis, Per te, Jesu Christe, salvator mundi. Qui cum Patre-
Oremus.
Absolve, quajsumus, Domiiie, animam farauli tui ab omni vinculo
delictorum, ut in resurrectioiiis gloria inter sanctos et clectos tuos resus-
citatus rospiret. Per Christum Dorainum.
Oremus.
Deus, cujus miseratione animae fidelium requiescunt, famulis et
farauhibus tuis oninibus hic et ubiquo in Christo quiescentibus, da pro-
pitius veniam peccatomm, ut a cunctis reatibus absoluti tecum sine fiu^
lietentur. Per eundem Christum Dorainum nostrum.
Oreraus. Oratlo.
Fidelium Deus oraniura conditor et rederaptor, auimabus famuloniti*
famulaiiiraquo tuarura reraissionem cunctorum tribue peccatomm, u.*
indulgentiam, (^uam semper optaverunt, piis supplicationibus cons^
quantur. Qui vivis et regnas.
Anima ejus et animse omniimi fidelium defunctomm per miseri'
cordiam Dei in pace requiescant. Amen.*
• The BodlcUn MS. here cnds, witU ^^ Explidt Mamale in Uium Ebor.*'
Benedictionea Oenerales. 103
Bensdigtio Pahis diebus Dominicis.
Benedicite.
I>oinmiis Yobiflcam.
OraUo,
Bene^dic, Domine, creaturam i&tam panis, sicut benedixisti quinque
panes in desertOy ut omnes gnstantes ex eo tam corporis quam anim»
recipiant sanitatem.
In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti. Amen.
Ei (upergcUur aqua benedicta*
Benedictio Peba et Bacuu.
Dominum Tobiscum. Oremus.
Deus, omnipotens Pater, qui mundum ex informi materia fecisti et
imicam Filium tibi cosetemum pro generis humani redemptione, Spiritu
SancU) cooperante, incamari jussisti; qusesumus, ut hanc peram et hunc
baculum bene^dicere digneris, atque per virtutem poteutie tue ab
hoBtibas contra nos dimicantibus invicta pennaneant> ut quicunque ex
eifl pugnaverint incolumitatem tam corporis quam animse, te adjuvante,
P^piantb Per Christum Dominum.
Oremns. Oratio,
Domine Deus omnipotens, humani generis creator atque redemptor,
^^ pro salute hominum de ca)lis ad terras descendens ct idipsum
humanum genus informans tu» spiritualis alimento doctrino) per
PtiBoepta tuie l^is ad cselum sublevasti, obediens ipse factus usque ad
iiU)rtem Patri ; te supplices cxoramus, ut hanc peram et himc baculum
^iQieiJidicere pro tua pietato digneris, sicut benedixisti duodenum
'^postolicnm indumentum, quibus tuis dilectis Apostolis jussisti, nt
Qiuiidum contemnentes supemum Patrem panem peterent ad quoti-
dianiim ▼ictum debitaque dimitterent, quatinus per hanc yisibilem pere-
fHnationis peram et baculum, quicunque accepturi sunt eos induantur
ttqne oonfortentur tuse clementiad alimoniay et in fmgalitate perman-
^tes mereantnr perrenire ad setema dona civium supemomm. Per
Doniinam nostrum.
Twne aspergatur aqua benedieta, Deinde tradat Sacerdos percm
P^v^grino dicena:
Aoctpe hanc peram signum peregrinationis. In nomine Patris et
^Ki ei Spiritus Sancti. Amen.
* Th0 Cambiidge HS. goes on from tbis to tbo *' SRfTiKTiA majoris Ezcom-
104 Benedictiones Oenerales.
Deinde tradat ei baculum dioens :
Per hunc baculum aocipias benedictioneiii et misericordiam a Deo
salutari tua Qui vivit.
Psalmus, Deus misereatur (IxviL)
Fsalmus. Beati immaculati (cxix.)
PsaXmua, Benedictus Dominus Deus Israel (S, Luc. L 68^.
Gloria PatrL
Kyrie eleyson. Christe eleyson. Kyrie eleyson.
Pater nostcr. Et ne nos. Sed libera.
Salvum fac servum tuam :
Deus meus sperantem in te.
Mitte ei, Domine, auxilium de sancto :
Et de Sion tuere eum.
Pro iteb Aoentibus.
O Domino salvos eos fac. O Domine, bene prosperare.
Benedictus, qui venit in nomine Domini.
Domine Deus virtutum.
Et ostende.
Domine exaudi.
Dominus vobiscum. Oremus. Oratio,
Omnipotens sempitcmus Deus, qui est via veritas et vita, iter tuum in
beneplacito suo disponat, angclum sanctum Rapbaelem in hac pere-
grinatione tua custodem adhibeat, qui ad loca desiderata cum pace te
eundo perduciit, ct cum salute itenim ad nos redeundo reducat. Sit
interventrix tui beata Dei gouitrix Maria cum universis Angelis et
Archangelis, Patriarcliis quocpie et Prophetis. Sint interccssores
sancti Apostoli Petrus et Paulus cum ceteris apostolis, martyribus,
confessoribus et virginibus. Obtineatque tibi sancti ^.^ quorum qua?ris
sufFnigia, cum omnibus sanctis justa desideria et prosperitatem remis-
sionemque |)eccatorum ac vitam setemam. Per Dominum nostnim
Jesum Christum.
Benedictio Crucis et eorum qm in Hierusalem proficiscuntur,
[Benedic, Domine, hanc crucem qui per virtutem sanctse crucis tuje
mundum a potestate dasmonum liberasti, et sanctifica illam ut sit
inimicis tuis obstaculum et in te credentibus perpetuum salutis vexillum,
Salvator mundi, Qui cum Deo Patre. — MS, Tork.]
Benedic, Domine, hanc crucem tuam qua eripuisti mundum a potes-
Benedictionea Oeneralee. 106
e diemoniim et snperasti passionc tua suggeatorem peccati, qui
idebat in pievaricatione primi hominis per yetitam lignum. Sancti-
^ Domine^ istad signacalum passionis tasd, ut sit inimicis tuis obsta-
Lum et credentibus in te perpetuum vitsB cfficiatur vexillum. Per
•
OHniTi lTftl-
[Hic dat peregrino cntcem.
Aocipe signaculum sanctse crucis in qua salus mundi pependit,
ilnns sangaine mundum.
Dumponitur super ffestimerUum crux, dicantur — MS. Tork.]
Fealmue. Qui habitat.
Psalmus, Levavi oculos.
Psalmue. De profimdis.
Kyrie eleyson. Christe eleyson. Kyrie eleyson.
Pater noster. Et ne nos.
Ego dixi, Domine, miserere mei.
8al?um fac seryum tuum.
Convertere, Domine, usque quo.
^e^ ei, Dominc, turris fortitudinis :
A facie inimici.
IXnnine, ezaudi orationem meam :
£t clamor meus ad te veniat.
Bominus Tobiscum. Oremus. Oratic.
Adesto, Domine, supplicationibus nostris, ct viam famuli tui iu
**^ti8 tase prosperitate dispone, ut inter omnes liujus vias et vitie
^etates tuo semper protegatur auxilio. Per Christum Dominum.
Oratio.
I^ens, qui diligentibus te misericordiam tuam scmper impendis, et a
^''Jttitibus tibi in nulla es regione longinquus ; dirige viam famuli tui
^▼oluntate tua, ut te protectore et te prseduce pcr justitije semitas sine
'"^^ne gradiatur. Per Dominum nostrum.
«fc tradai ei veatinientum cum cruce, diceiia :
Aocipe vestimentum cruce Domini salvatoris signatum, ut per illud
**'M et benedictio et virtus prospcre proficiscendi, ad sepulcrum ipsius
^ comitetur. Qui cum Patre.
[Oraiio.
I bi nomine Sanctae et Individuae Trinitatis. Sit tibi hoc signum
**'<*8e cmcis jagum Christi mansuetum et leve, et protectio sanctae crucis
^*^t te, et ad Hierusalem caelestem te perducat Qui vivit et regnat.
Ortuio,
y^^ infinitsB misericordisey majestatis immensse, quem nec spatia
^''^ nec intervalla temporum ab his quos tueris abjungunt ; adesto
106 BenedicHones Oenerdles.
huic famulo tuo in te ubique oonfidenti, et interoedente beata Dei gen»-
trice sempeFque Yirgine Maria et benedicto Miohaele aichangdo et
beato Juliano confessore tuo et omnibus Sanctis, per omnem qua itani
es viam dux et comes adesse dignare. Nihil sibi difficultatis obostil^
cuncta sint prospera, cuncta salubria, ut sub ope deztene tu» quicqoii
justo expetierat desiderio celeri consequatur effectu. Per Dominim
nostrum Jesum Chiistum Filium tuum. — MS, Tark,^
Benedictio Clipei et Baculi homikis proficiscehtis ad duslluk.
Sacerdos incipiat cum Psalmo, Deus in adjutorium meum.
Padtmus, Benedicam Dominum (xxxiii,)
PaoJmus, Judica, Domine, nocentes (xxxiv,)
Psalmus, Qui habitat (xc,)
Paalmua, Quicunque vult.
Antiphona, Ke reminiscaris.
Kyrie eleyson. Christe eleyson. Kyrie eleyson.
Pater noster. Et ne nos.
Domine non secundum.
Domine ne memineris.
Adjuva nos.
Salvum fac servura tuum.
Esto ei, Domine, turris fortitudinis. i
Domine exaudi. '
Dominus vobiscum. Et cum spiritu tuo. Oremus.
Oratio.
Omnipotens sempitenie Deus, qui mundum ex informi materia feciaii
et unicum Filium tuum tibi cojetemum pix) generis humani redemptione^ i
Spiritu Sancto cooperante, incamari atque de hoste antiquo triumphare
fecisti : te suppliciter petimus, ut boc scutum atque baculum istum dextra
potentiae tuae bene^f<dicere digneris, ut sint arma invincibilia atqae
triumphali potentia tua adminiculante, victricia ; quatinus quicunque luii^,
aimis pugnaverit, tua protectione munitus tam corporLs quam amnil^
salutem percipiat, atquo creatori omnium gratias referat. Qui vivii *lij
rcgnas Deus per omnia ssecula sseculorum.
Tradaiur tunc ei scutum et dicat Sacerdos :
Accipe hoc scutum corporis tui protectionem. In nomine Patrifl <*j
Filii et Spiritus Sancti. Amen.
Similiter et baculus tradatur ei, et dicat Sacerdos :
Accipe hunc baculum ad hoc duellum prseparatum, cum quo
Benedictionea Oenerales. 107
M insmgenteB terrere, habeasque Tictoiiam. In nomine Patris et Filii
it^nritas fiianctL
Demde eurvet genua sua tenens scutum et haculum, et Sacerdos dicat
%f9r eum hanc Oratianem :
Oonfortator et corroborator sustentamentumque tuomm fidelium,
Ldonay, indeficiens, interminabilis, inenarrabilis Pater, seteme Deus, qui
jBntes magna» regesque fortes coram populo tuo Israel destmxisti,
uique puero tuo David de gigante te blaspbemante atque in sua yirtute
onfidente triumphare concessisti; te supplices exoramus, ut hunc
imulum tnum in te confidentem benedicere, adjuvare, protegcre, con-
KtAre et oonservare, atque sanctomm angelonim pnesidio vallare
fgneriB. Pnesta ei, Domine, fidem rectam, spem firmam, cordis fidu-
iam, corporis fortitudinem, omnium membomm valitudinem ; quatinus,
I adjuvante, yictoriam capessere mereatur, tibique Deo soli omnipotent],
b gratiaa et laudes referat. Per Dominum.
Tune surgcU, et iterum dicatur ei :
Confortare et esto robustus, spera in Domino et fac bonitatem, et
oli oblivisci omnes retributiones ejus. Ipse det tibi vitam setemam
b Tictotiam et benedictionem in sseculum sseculi
Benedicat te Deus Pater ; custodiat te Jesus Christus : prsestet tibi
ictoriam, qui tiinus et unus Deus yivit et regnat per omnia ssecula
Bcnlorum. Amen.
RegpoTieorium. Ke derelinquas hunc famulum tuum, DomiDC Patcr et
Dminator Tite suae, ut non comiat in conspectu adversariorum suoruni.
Fe gaudeat de eo inimicus suus.
1 Apprehende arma et scutum, et exsurge in adjutorium ci, ne gaudeat.
Tunc dieatur Misaa dc Spiritu Sancto,
Ojffsrtorium. Spiritus Domini;
BeNEDIGTIO 8UPE& FRUCTUM NOVUH.
Domine, sancte Pater, omnipotens seteme Deus, qui ca^lum et
nam mare et omnia quse in eis sunt creasti ; te supplices exoramus, ut
mo firactom novum benedicere et sanctificare digneris, et multiplicaro
nmdanter offerentibus tibi, ut repleas eomm cellaria cum fortitudine
Bmenti et vini, et Istantes in eis referant tibi Deo onmipotenti laudes
gimtiaA. Fer Dominum nostmm.
BElfXDICTIO POMORUM.
Benadic^ Domine, hunc fractum novum, ut qui utuntur ex eo sint
oeiifieAtL Per Dominum nostrum.
108 Benedictionea Oenerales,
Benedictio super Buttbum et Caseum.
Deu8 Pater omnipotens, seteme Deus, Jesu Fili Dei^ rogamas t
mittere digneiis benedictionem tiiam et medicinam C8Blestem et divii
protectionem super hoc butjrum vel casenm, ut proficiat ad saluter
ad protectionem contra omnes segritudines corporum vel omnium m
brorum intus vel foris omnibus istud sumentibus. Per Dominum.
Benedictio supeb potum qualemcunque vel cibum.
Domine, sancte Pater, omnipotens seteme Deus, qui fecisti cse!
et terram, mare et omnia quae in eis sunt ; rogo te et peto in non
Jesu Christi TJnigeniti Filii tui, ut sanctificare digneris epulum isl
sicut benedixisti epulationem Abrahse, Isaac et Jacob, et sicut b
dixisti sex hjdnas in Cana Galilsese, et in vinum bonum converste s
de aqua ; ita converte materiam cervisi» in suavitatem et hilarita
servis tuis qui in iide catholica crediderunt. Per eundem Chnsi
Dominum nostmm.
Benedictio ad Domum Kovam.
AdestOy Domine, supplicationibus nostris, et hanc domum sen
oculis tua3 pietatis illustra, et descendat super habitantes in ea gn
tuse larga beDcdictio, ut in his manufactis habitaculis cum salubrii
manentes ipsi tuum semper siiit habitaculum. Per Dominum.
Benedictio in uokrea.
Multiplica super nos, Donune, misericordiam tuam, et preces nost
j)ropitius exaudire digneris, sicut exaudisti famulum tuum rq
David, qui te in area hostias offerendo placavit, iram avertit, in(
gentiam impetravit ; ita vcniat, quaisumus, speratce benedictionis uber
ut repleti frugibus tiiis de tua misericordia semper gloriemur. 1
Doiuinum nostrimi Jesum Christuin.
Benedictio ad omnia qu.e volueris.
Benedic, Domine, creaturam istam ^., ut sit remedium salut
gcnevi humano, et praesta per invocationem nominis tui, ut quicoiK
ex ea sumpserint, corporis sanitatcm et animae tutelam percipiant 1
Dominum nostmm Jesum.
Benedictio Salis et Carnis.
Deus cseli terrseque dominator, qui das escam omni cami et imp^
In Die Parascevea. 109
knimal benedictione ; benedic et sanctifica hanc creaturam salis et
ut nobis dona toa sumentibus anim» et corporis sanitatem pro-
concedas. Per Dominum nostrum Jesum Christum.
BsirXDICTIO ElEEMOSYKABUM PRO 8ALUTE YlVORUM.
inipotens sempiteme Deus, creator omnium elementorum et
Lcatio, qui ea Trinitas et TJnitas, precamur te, clementissime Pater,
moBjna ista per misericordiam tuam accepta tibi sit pro flEtmulo
, et sit benedictio tua super hsec omnia dona tua. Per Dominum
m.
Benedictio Eleemostnarum pro Defunctis.
econdite eleemosjnam.
rrie elejson. Christe elejson. Kjrie elejson.
ter noster. Et ne nos.
qoiem setemam.
porta inferL
edo yidere bona.
>mino exaudL
>minus Tobiscum. Et cum spiritu tuo.
emus. Oratio.
!preoor te, Domine Dqps omnipotens, ut istam eleemosjnam bene-
et sanctificare digneris pro anima famidi tui iV. ut vitam setemam
) mereatur in cselis. Per Dominum nostmm.
'otio.
3U8y qui eleemosjnamm distributione docuisti peccata delere, Lanc
)Bjiuun pro anima famuli tui ^. suscipe, et lucis ei Isetitiam in
.e aanctorum tuomm societate concede. Per Dominum.
In Die Parasceves.*
. die Paraacevee dtu> Preshyteri nvdis precibui cruci dicant :
>pule meus^ quid feci tibi aut in quo contristavi te, responde mihi ;
)duzi te in de terra .^lgjpti, parasti cmcem salvatori tuo.
ua Diaconi t in AHns nudia pedibus in medio Chori respondeant ter
do genua :
jios O Theos, Agios Iskjros, Agios Athanatos, elejson jmas.
larus terflectendo dicat :
nctus Deus, sanctus fortis, sanctus ct immortalis, miserere nobis.
• Th6 Plain Chant of thia Oflaco will be found in tUe rroccssional.
f 8ir J. Law8on'8 MS,— " Du^ Presbytcri vel Viaconir
110 In Die Pardsceves.
Postea dicti duo IHaconi* cum cruoe cdiqwintulum progrem iMtd:
Quia eduxi te per desertum quadraginta anDis et manna cibayi te (ft
introduxi in terram satLs optimam, parasti crucem Salvatori tuo.
Diacomis. Agios.
Chorus. Sanctus Deus.
Deinde Sacerdotea Choro appropinquantes dicant :
Quid ultra debui facere tibi, et non feci 1 Ego quidem plantan
vineam meam fructu decoram, et tu &cta es mihi nimis amara ;
namque mixto cum felle sitim meam potasti, et lancea perforasti
Salvatoris tuL
Diaconus. Agios.
CJiorus, Sanctus Deus.
Sacerdotes discooperiant crucem, et dicant A^Uiphonam :
Ecce lignum crucis in quo salus mundi pependit> venite adoremna.
Chorus flexihus genibus dicat:
Ecce ligiium crucis in quo salus mundi pependit, venite
•mus.
Fsalmus. Beati immaculati in via : qui ambulant in lege DominL
Antiplwna. Ecce liguum crucis.
Versus. Beati qui scrutantur.
Antiphona. Ecce lignum crucis.
Versus. Non enim qui operantur, et cetera.f
Interim prcdatus et ministri cum clero adorent crucem.
Itemy dum adoratury dicant AntipJionam:
Tuam crucem adoramus, Domine, et sanctam resurrectionem
laudamus et glorificamus ; ecce enim propter crucem venit gaudiom iiy
universo mundo.
Psalmus. Dcus miscreatur nostri et benedicat nobis : illu;
vultum suum super nos et miseratur nostri.
Antipliona. Tuam crucem adoramus. Domine.^
Versus. Ut cognoscamus.
Antip/iona. Tuam cruccm.
Ut sic deinceps interim Jiymmts cantetur, dum clerus et popuius adi
crucem :
Cnix fidelis inter omnes
Arbor una nobilLs ;
' Sir J. Law8on'8 MS. — " Presbt/teri.''
f Sir J. Lawson*8 MS. — ^^ Et sic totut Psalmus carUetttr, etpott quemUhet Tt
repetatur Antiphanaj Ecco lignum, et dum caniturf adoretur crux a pnsktto et mmitnH
a clero et populo.*^
X 8ir J. Law80D*8 MS — " Et tic totus Ptahnus percarUeturj et pott quemUbel Ve
Antiphona Tuam cmcem."
In Sancto Sabbato PaschcB. 111
Nulla silva talem profert
Fronde, flore, germine :
Dulce lignum, dnlces clavos,
Doloe pondus sustinet.
Item dum adorcUur erux.
Dam £Eibricator mundi mortis supplicium paterctur in cruce, clamans
^ooe magna tradidit Spiritum^ et ecce velum templi scissum est ; monu-
hMata aperta sunt ; tems motus enim factus fuerat magnus, quia
Mrtem f^Iii Dei clamabat mundus se sustinere non posse. Aperto ergo
ttilitia lanoea lateie crucifixi Domini, exivit sanguis et aqua in redemp-
lionem salutis nostnB.
Vermis. O admirabile pretium, cujus pondere captivitas redempta est
Undi ; tartarea confracta sunt claustra inferni ; aperta est nobis janua
Tandem adaraia cruee bajvlent eam duo Pret^teri ad locum eepulcri,
mK PrakUus eam mscipit incipiendo Antiphonam :
Super omnia Hgna cedrorum tu sola excelsior, in qua vita mundi
pcpendit ; in qua Christus triumpbavit, et mors mortem superavit in
Btemum.
^Anti^fhonct. In paoe in id ipsum dormiam et requiescam.
^Aniiphofia. Habitabit in tabemaculo tuo, requiescet in monte
anoto tuo.
^Antiphona. Caro mea requiescet in spe.
Tune preebiieri Jlexis genibus ponentes crucem in sepulcro thurificent
mm et poetea ineipiant :*
Sepolto Domino signatum est monumentum, ponentes milites qui
iostodierunt illud.
IK SaKCTO SaBBATO PASCHiE.
In eancto SabbcUo Paschce ignis de berillo vel de silice exceptm in occiden-
qU parte ecclesias accendatur. Prcdatue vero poat Nonam aacria vestibus et
7apa eerica cUba indutuSy prcecedentibus ministria in Albis, cum Textu et
«im Cruce [nudcUa et vexiUo in Cruce] appemo, et thuri/ero cum thwri-
^ulo vacuo et ewm cereo hcutce affiaco qui ab cdiquo niajori debet /erri, et
erqferariie cum cereie non accensie, etpv^o cum aqua benedicta, ad ignem
enedicendttm procedat, majoribue ecdeeice prodatum proximo sequentibue
t inferioribue suhHquentibus, [atanteque] in ordine dero PradcUus cum
Uniietrie etanajuxla ignem dicat legendo :
DominiUB yobiscum. Oremus.
• Blr John Lawson*8 H8.- ** lUmprtdatvi mdpiat AtUiphonatiu
112 In Sancto Sdbbato Paachcc.
Deus, qui Filium taum, angularem scilioet lapidem, caritatis ignem,
fidelibus contulisti; productum et silice, nostris profuturum usilnis,
noYum ignem sanctifica, et concede nobis per haec festa paschalia csles-
tibus desideriis inflammari, ut ad perpetua festa purgatis mtntibas
l>ertingere valeamus. Per eundem.
Alia Oratio. Oremus.
Domine, sancte Pater, omnipotens sdteme Deus, benedioere et sancti-
ficare digneris ignem istum, quem nos indigni per invocationom unigeniti
FilLi tui, Domini nostri, Jesu Chnsti, benedicere pnesumimus; Ta,
clementissime DeuB, cum tua benedictione sanctifica, et ad profectom
humani generis provenire concede. Per eundem.
Benedictio Incefisi. Oremus.
Veniat, omnipotens Deus, super hoc incensum larga tu» benedictioiui
infusio, hujusque thymiamatis creaturam, invisibilis regnator, intenda; ,
ut non solum sacrificium, quod hac nocte litatum est, arcana luminis tai
iidmixtionc i^fiilgeat, sod in quocunque loco aliquid ex hujus sanctifieir
tionis fucrit mjsterio deportatum, explosa omni diabolice fnradii
nequitia, virtus tuse majestatis assistat. Per Dominum.
Deinde asjyergatur ignis a Prcdato aqua benedicia; et impUlb
thurihulo de igne betiedicto et inoenso benedicto a Prcel^UOf postea acomdi
cereisy videlicet tam cereia a ceroferariis deportatisy quam cereo luista qfiMt
de igne benedicto, redeat in chorum proeessio exparte boreali, et Prcelattu
cum ministris et majoribus ecclesice processionem sequatur, cero/erttriii
canentibus hymnum sequeivtem :
Inventor rutili dux bone luminis,
Qui certis vicibus tem])ora dividis ;
Merso sole chaos ingruit honiduin,
Lumen redde tuis, Christe, fidelibus.
Chorus respondeat Antiphonam : Inventor.
V, Quamvis innumero sidere regiam
Lunarique polum lampodc pinxeris,
Incussu silicis lumina nos tameu
Monsti^as saxigeno lumine quairere.
Chorus, Inventor.
V. Tu lux vera oculiin, Tu quoque sensibus ;
Intus Tu speculum, Tu speculum foris ;
Lumen, quod famulans offero, suscipe
Tinctum pacifici cbrismatis unguine.
Chorus. Inventor.
V. Per Christum genitum, summe Pater, tuum,
In quo visibilis stat Tibi gloria :
In SttTido Sabbato Pascfioe. 113
Qui noflter Dominas, qui taus unicus
Spirat de pfttrio oorde Paraclitum.
Chorus. Inventor.
V, Per quem splendet bonor, laus, sapientia,
Majestaa, bonitai, et pietas tua,
Begnum contineant Numino triplici,
Texens perpetuis sfficula sieculis.
ChoTUB, Tnventor.
fiedietio Cerei,
aconuSf atUequam canat, postidet benedictionem a Praiato, et
> Exultet, defercU librum Prcdato (ad oaculandum) :
ultet jam angelica turba cslorum ; exultent divina mysteria, et
iti regis yictoria tuba intonet salutaris. Qaudeat sc tellus tantis
tam fulgoribus, et tetemi regis splendore liistmtam totius orliis m
; amisisse caliginem. Lsctetur et matcr ecclesin, tnnti luniinis
»ta fulgoribi», et magnis populorum yocibus hffic aula rcsultot.
opter astantibus nobis, fratres carissimi, ad tam miraui sancti
luminis claritatem, una mecum, quieso, Dci omnij^otcntis iniHcri-
01 inTOcate, ut qui me non meis meritis intra levitannn nunicrum
are dignatusest, luminis sui gratia infundente, ccroi hujns laudoni
e perficiat. Per Dominum nostrum Jesum Christuiu Filiuni oju.s,
im eo vivit et r^nat Deus in unitate Spiritus Sancti, Pcr oninia
. siBculorum. Amen.
^minus vobiscom. £t cum spiritu tuo.
rsum corda.
ibemus ad Dominum.
atias agamus Domino Deo nostro.
gnxmi et et justum est.
To quia dignum et justum est invisibilem Dcuni oinnipotontcm
n, FiLiumque ejus unigenitum, Dominuin nostrum Jesuin
um, cum Sancto Spiritu, toto cordis ac nicntis affoctu et vocis
erio personare, qui pro nobis rotemo Patri Adic debituni solvit,
iris piaculi cautionem pio cmore detersit. Ha^c sunt cniin fcsta
lia, in quibus verus ille agnus occiditur, ejusquo sanguino postcs
rantur. Hsec nox est, in qua primum patres nostros filios Israel
s de .^^Bgjpto mbrum mare sicco vestigio transire focisti. Ha3c
nox est, qu8S peccatomm tenebras coluinna; illuininatione
' it. Haec nox cst, quic hodic per universum mundum in C-hristum
tes, a vitiis saeculi segregatos et caligiiie peccatomm, rcddit gratia»,
sanctitati. Hiec nox est, in qua destmctis moilis vinculis
us ab inferis victor ascendit Nihil enim nobis nasci profuit, nisi
H
i
114 In Scmcto Sdbbato Paackas,
redimi profuisset O sancte Pater, quam mira circa nos tuse pietatis
dignatio. O inaastimabilis dilectio caritatis : ut servum redimeres,
filium tradidisti. O certe necessarium Adffi peccatum et nostrum, quod
Christi mortc deletum est. O felix culpa, quie talem ac tantum merait
habero redemptorem. O beata nox^ q u» sol a meruit scire tempus et
Jioram, in qua Christus ab inferis resurrexit. Hsec nox est, de qoi
scriptum est : Et nox ut dies illuminabitur : et Kox illuminatio mea in
) deliciis meis. Hujus igitur sanctificatio noctis fugat scelera, culpas
2 lavit, et reddit innocentiam lapsis et msestis Isetitiam ; fugat odia, con-
' cordiam parat, et curvat imperia. Uic ponai iiicensum per crucem, In
hujus igitur noctis gratia suscipe, sancte Pater, incensi hujus sacri£cium
vespertinum, quod tibi in hac cerei oblatione sollemnl ministrorum manus
de oj^eribus apum sacrosancta reddit ccclesia. Sed jam columnae hajos
pneconia novimus quam in honorem Dei nitilans ignis accendit Hie
accendatur, Qui licet divisus in partes mutuati luminis detnmenta non
novit, alitur liquantibus ceris, quas in substantiam pretiosiB hujus Um-
padis mater apes eduxit. O vere beata nox, quas exspoliavit JEgypHo»,
ditavit Hebrajos ; iwXj in^ua ten^is c«l^tw^ Oramuseigo
to, Domine, ut cereus iste in honorem nominis tui conscfcratus ad noctii
hujus caliginem destniendam indeficiens perseveret, atque in odorem soa-
vitatis acceptus, supernis luminaribus misceatur. Fhunmas ejus Ladfer
matutinus inveniat, ille, inquam, Lucifer qui ncscit occasum ; iUe qoi
rcgressus ab infcris humano generi serenus illuxit. Precamur ergo te, 1
Domiue, ut nos famulos tuos, omnem clenim et devotissimum populum, 1
una cum patre nostro papa iV. et rcge nostro N, necnon et archiepiscopo I
nostro N"., quiete temporum concessa, in his paschalibus gaudiis conser*
vare digneris.
Per Domimim nostrum Jesum Christum Filium tuum, Qui tecuin
vivit et regnat in unitat^ Spiritus Sancti Deus, Per omnia sacuU
sajculomm. Amen.
Postea septem pueri in SuperpeUiceis vel in AUns in choro LitaitMB»
h^nc cantent, choro altematim respondente eis:
Kyrie eleyson.
Christe eleyson.
Christe audi nos.
Pater de coelis Deus, miserere nobis.
Fili, Redemptor niundi Deus, miserere nobis.
Spiritus Sancte Deus, miserere nobis.
Sancta Trinitaa, unus Deus, miserere nobis.
Sancta Maria, om pro nobis.
Sancte Michael, ora pro nobis.
In Sancto Sahbato PaacJice. 115
Omnes sancti ADgeli et Archangeli Dei, orate pro nobis.
Omnes sancti beatorom Spirituum Ordines, orate pro nobL».
Sancte Johannes Baptista, ora pro nobis.
Omnes sancti Patriarcbffi et Propbeta;, orate pro nobis.
Sancte Petre, ii., ora pro nobis.
Sanctc Paule, ora pro nobis.
Sancte Andrea, ora pro nobis.
Omnes sancti ApostoU et Evangelistse, orate pro nobis.
Omnes sancti Discipnli Domini, orate pro nobis.
Omnes sancti Innocentes, orate pro nobis.
Sancte Stephane^ ora pro nobis.
Sancte Linc, ora pro nobis.
Sancte Clete, ora pro nobis.
Omnes sancti Martyres, orato pro nobis.
Sancte Sjlvcster^ ora pro nobis.
Sancte Martine, ora pro nobis.
Sancte Benedicte, ora pro nobis.
Omnes sancti Confessores, orate pro nobis.
Omnes sancti Monachi et Eremitse, orate pro nobis.
Sancta Maria Magdalena, ora pro nobis.
Sancta Felicitas, ora pro nobis.
Sancta Peipetua, ora pro nobis.
Omnes sanctfld Yirgines, orate pro nobis.
Omnes Sancti^ orate pro nobis.
Kyrie eleyson.
Christe elevson.
Cbriste audi nos.
Sancta Dei Genetrix, ora pro nobis.
Sancte Gabriel, ora pro nobis.
Omnes sancti Angeli et Arcbangeli, orate pro nobis.
Onmes sancti Patriarch» et Prophetse, orate pro nobis.
Sancte Jacobe, ora pro nobiH.
Sancte Joannes^ ora pro nobis.
Sancte Philipf»e, ora pro nobis.
Omnes sancti Apostoli et Evangelistse, orate pro nobis.
Sancte Clemens, ora pro nobis.
Sancte Sixte, ora pro nobis.
Sancte Laurenti, ora pro nobis.
Omnes sancti Martyres, oratc pro nobis.
116 In Sando Sahhato Paacha».
Sancte Gr^ri, ora pro nobis.
Sancte JohanneSy ora pro nobis.
Sancte Wilfride, ora pro nobis.
Omnes sancti Oonfessores, orate pro nobis.
Sancta Agatba, ora pro nobis.
Sancta Agnes, ora pro nobis.
Sancta Cfldcilia, ora pro nobis.
Omnes sanctn Yirgines, orate pro nobis.
Omnes Sancti, orate pro nobis.
Kyrie eleyson. Christe eleyson.
Christe audi nos.
Sancta Y irgo Yirginum, ora pro nobis.
Sancte Raphael, ora pro nobis.
Omncs sancti Angeli et Archangeli, orate pro nobis.
Omnes sancti Patriarchse et Prophet», orate pro nobis.
Sanctc Bartholomtee, ora pro nobis.
Sancte Jaoobe, ora pro nobis.
Sancte Matthsec, ora pro nobis.
Omnes sancti Apostoli et Evangeliste, orate pro nobis.
Sancte Vincenti, ora pro nobis.
Sancte Grcorgi, ora pro nobis.
Sanctc Dionysi, cum sociis, ora pro nobis.
Omnes sancti Martyres, orate pro nobis.
Sancte Augustine, ora pro nobis.
Sancte Willelme, ora pro nobis.
Sancte Cuthbertc, ora pro nobis.
Omncs sancti Confessores, orate pro nobis.
Sancta Lucia, ora pro nobis.
Sancta Petronilla, ora pro nobis.
Saucta Juliana, ora pro nobis.
Omnes satlcta) Virgines, orate pro nobis :
Orancs Sancti, orate pro nobis.
Propitius esto : parce nobis, Domine.
Ab omui malo, libera nos, Dominc.
Ab insidiis diaboli, libera nos, Dominc.
Per mysterium sanctaj Incamationis tua), libera nos, Domii^^'
Per Passionem et Crucem tuam, libera nos, Domine.
Per sanctam Rosurrectionem tuam, libera nos, Domine.
Per admirabilem Ascensionem tuam, libera nos, Domine.
Eva/ngM/wm Naiivitatis Domini. 117
Per gratiam Sancti Spiritus Paraclitiy libera noey Domine.
In die Judicii, libera nos, Domine.
Peocatores, Te rogamnBy audi nos.
Ut pacem et conoordiam nobis dones ; Te rogamuSy andi nos.
Ut sanctam ecdesiam taam r^re ac defensare digneris ; Te rogamns»
aadi nos.
Ut domnum apostolicom et omnes gradus ecclesiffi in sancta religione
conservare digneris ; Te rogamus, audi nos.
Ut archiepisoopum nostrum et omnem congregationem sibi oommissam
in sancta religione conservare digneris; Te rogamus, audi
noa.
Ut conctum populum Christianum pretioso sanguine tuo redemptum
conservare digneris ; Te rogamus, audi nos.
Ut gratiam Sancti Spiritus cordibus nostris infundere digneris; Te
rogamuSy audi nos.
Ut canctis fidelibus defunctis requiem setemam donare digneris ; Te
rogamus, audi nos.
Ut Q06 exaudire digneris ; Te rogamus, audi nos.
^ Dei ; Te rogamus, audi nos.
Agnus Deif qui tollis peocata mundi ; Paroe nobis, Domine.
Agnus Dei, qui tollis peccata mundi ; Exaudi nos, Domine.
Agnus Dei, qui tollis peccata mundi ; Miserere nobis.
Etangkuum Nativitatis Domini.
Dominus Tobiscum.
Initium sancti Evangelii secundum Mattluxmm.
Gloria tibi^ Domine.
liiber generationis Jesu Christi filii David, filii Abraham. Abraham
Senuit Isaac. Isaac autem genuit Jacob. Jacob autem genuit Judam,
^ fiutres ejus. Judas autem genuit Phares et Zaram de Thamar.
^Wes autem genuit Esrom. Esrom autem genuit Aram. Aram
^tem genuit Aminadab. Aminadab autem genuit Naason. Naason
^tem genuit Salmon. Salmon autem genuit Booz de Raab. Booz
^utem genuit Obed ex Kuth. Obed autem genuit Jesse. Jesse autem
S^uit David regem. David autem rex genuit Salomonem ex ea quie
^^ XJrije. Salomon autem gcnuit Koboam. Koboam autem genuit
^biam. Abia autem genuit Asam. Asa autem genuit Josapbat.
•osaphat autem genuit Joram. Joram autem genuit Oziam. Ozias
118 Etxingelitm, de Caneeptione becUiB Marice.
aatem gennit Joathan. Joathan autem genuit Achaz. Achaz autem
genuit Ezechiam. EEechias antem genuit Manasaem. Manasses aatem
genoit Amon. Amon autem genuit Josiam. Josias autem genoit
Jechoniam et fratres ejus, in transmigratione Babylonis. Et post trans-
migrationem Babylonis Jechonias genuit SalathieL Salathiel autem
genuit ZorobabeL Zorobabel autem genuit Abiud. Abiud autem
gonuit Eliachim. Eliachim autem genuit Azor. Azor autem genoit
S.tdoch. Sadoch autem genuit Achim. Achim autem genuit Eliad*
Eliud autem genuit Eleazar. Elcazar autem genuit Mathan. Matbm
autem genuit Jacob. Jacob autem genuit Joseph yirum Mariie, de qua
natus est Jcsus, qui vocatur Christus.
EVANGELIUM DE CONX'EPTION£ BEATiE MaBLE.
Dominus vobiBcum.
Sequentia sancti Evangelii secundum Lucam.
Gloria tibi, Domine.
Factum cst autem cum baplizaretur omnis populus, et Jesu baptizsbo
et orunte, apertum est csehim ; et descendit Spiritus Sanctus corporali
specie sicut columba in ipsum : ct vox de csbIo facta est ; Tu es filios
meus dilectus, in te complacuit mihi. Et ipse Jesus erat incipiens quasi
annorum triginta, ut putabatur, filius Joscph, Qui fuit Heli, qui fuit
Mathat, qui fuit Lovi, Qui fuit Melchi, qui fiiit Janne, qui fuit Josept,
Qui fuit Mathiitliia3, qui fuit Amos, qui fuit Naliuni, Qui fuit Hesli, qui
fuit Nagge, qui fuit Mathat, Qui fuit Mathathite, qui fuit Semei, qui
fuit Joseph, Qui fuit Juda, qui fuit Johanna, qui fuit Hesa, Qui fuit
Zorobabel, qui fuit Salathiel, qui fuit Neri, Qui fuit Melchi, qui fuit
Addi, qui fuit Thosan, Qui fuit Helmadam, qiii fuit Her, qui fuit Jesn,
Qui fuit Hcliezer, qui fuit Jorim, qiii fuit Mathat, Qiii fuit Levi, <iui
fuit Syraeon, qui fuit Juda, Qui fuit Joseph, qui fuit Jona, qui fiut
Eliachim, Qui fuit Melcha, qui ftiit Menna, qui fuit Mathatha, Qui fuit
Nathan, qui fuit David, qui ftiit Je.sse, Qui fuit Obeth, qui fuit Boi>z,
qui fuit Sabnon, Qui fuit Naason, qui fuit Aminadab, qui fuit Ai-am
Qui fuit Esrom, qui fuit Phares, qui fuit Juda?, Qui fuit Jacob, qiu fuit
Isaac, (lui fuit Abrahse, Qui fuit Thaixj, qui fuit Nachor, qui fuit Saruch,
Qui fuit Eagau, qui fuit Phalech, qui fuit Heber, Qui fuit Sale, qui fuit
Cainan, qui fuit Arphazat, Qui fuit Scm, qui fuit Noe, qui fuit Lamecb,
Qui fuit Mathusale, qui fuit Enoch, qui fuit Jareth, Qui fuit Malalee),
qui fuit Cainan, qui fuit Enos, Qui fiiit Seth, qui fuit Adam, qui fuit
D^ Jesus autem plenus Spiritu Sancto regressus est a Jordane.
De AncUhemate. 119
De Anathemate.*
Afe ihe b^ynnyxige God and holy Cliirclie curses all ihose that tho
mncheB of holy Chirche brekes or diatom^bcs; and all that is ageynst tLc
eas or right or the state of holy Chirche, or therto asscntes with dedc
r eoancell ; and all that holy Chirchc pryucs of right, or makes of holy
/hirche lay fee that is halowed or sanctifyed.
AIso all those that wytiingly or wylfally tytlics falsly ; and that
Qrnes nat to God and to holy Chiixiho the tenth parte or thc x. pcny
>f euery thinge lefully woune in gayne, marchandyse, or with any other
Taft, withdrawynge only the expences and the costages that nedefuliy
lehoues be made aboute the thynge that the wynnyngc is goten of ; not
endynge the wynnyuge of (one) marchandyes with the losse of an othcr.
And also all those that of the frute of the erthe, or of thc catell, or
»f any other thynge that renewes in the yerc, gyues nat theyr tythcs
looly, without any withdrawynge of the costages.
Also all those that for euyll wyll of the i^erson or tho parysshc prestc,
»r the clerke, or of any other minyster of Iioly Chirche, withlioldes
endynges, rentys, offerynges,t or any thinge that ought to be gyuen to
»r to holy Chirche.
Also all those that the fredome of holy Chirch lcttes, or breke, or
istourbs ; that is to say, if a man fle to the chirche or chirchycrdo,
rhoso him lets, or out drawe, or therto procure or assentes.
Also all those that dose sacrilege ; that is to sayc, for to takc any
olj thynge out of any holy place, or tliat that is nat halowed out of any
olj place.
AJso all they that letters pourches in any Lordcs courte, that pro-
98868 of right may nat be determyned ne juged.
Also all those that the htndc distourbes.
Also all those that blode drawes of any man or woman in violens er
1 any other felonye in chirche or in chirchyerde ; whercforc the chirchc
r the chirchyerde is enterditid, or sussponded, or pollutc.
Alao all those that are ageynste the Kynges riglit.
Also all those that the warro susteyncs ageynst the Kynges peas
rrongfully.
Also all robbers and reuers or men slears, but if it be hym selfc
iefendante.
• Cambridge MS.—" Smtbxtue Majoris Excommijnicationis," Tho form of
lis Qrmt Caraing, and of tbo Bidding Praycr whicli f ollows, as gi von in Sir Jolin Lawson*»
£8., will be fonnd in the Prefaoe to tliis volumc.
f York MS. adda ** mortuar yBc." So Cambridge MS.
uo
ikA
■OMrifcH
qr di—jlu qf Imadm or qf n^
Ako aH ikMe ^ MB
is eoBfamid bj Ae «ovto «f
AUft thoto tlMift ftko
snd nMBflljr in ckom of
of cmirte.
Ali> all «hoio ihoi ftleo
diiloaibe^ or oaj moa or
ment^ or oaj oAer cotoL
Alao ott fidfl odnoeBkn thoft for Modo pvftfeodi ftctihe filoe
and qiuuelfly wbaim n^ mtMmimy b *fw4ffnn
Alao all «hoflo thai for aMdo or fiir fiNioiir orfiar aajoiker
maljcioaflly outher maii or womaii faringai oot of ihBfr good fine Mii
wjcfced &Bi0^ or eanflodi* them loee tiiojr woddlj goodea er honoflB;
or potteUi wrongfiillj io tb^ poigujoii, of tho whielio thij wm]
neaer infamed of befim.
Alflo all iliofle that mflKflioaflly dutoaibefl or lottifl the ijg^ jn-
Bentacion of a chiichfl^ tho whioho tho -mj patron flhdde pnMii^
or therto procaio with worde or dedfl^ or with iahi wwpift^ or wtt
oiherpower.
Alfloall thofleihatinaHdoafllydiqijflflthtlwoomiiiaiindflnienttotflki
a curaed man that hath layne in the flentence xL dajefl and no TBnflif
will seke; and all that the taken difltonrba with jngement or fidb
enqaest.
Also all tliose that mede takes to breke peas, where as lone sholde be»
or contake or stryfe majntaynes with worde or dedCy tyll thej htii«
yelde agajne the mede to theim of whome they it toke, they roay nat be
assoyled.
AIso all that houses, maners, grauuges of persones or Ticars, or o^
any other mcn of holy Chirche ageynst theyr attoumey wyll any maner
of good mouablfl or unmouable away beres, or with strength or wrong-
fully away drawes or wastis : of the whiche cursynge they may nat be
assoyled tyll they haue made restitucyonf to them that the wronge is
dono to.
Also nll those ])cple that any maner of good berith out with yiolens
of lioly CLirche or of howses of relygion, the whicho b layde therin
l>ocause of warentysc or socour or to kepe ; and all that therto assentis
or procures.
Also all witches, and all that on them byleues. j:
• York M8.— " garros.*» So Cambridgo MS.
f Tork and Cambridge MSS. — ** made a aotl:o.*
t Om. Tork MS.
IM AncUhemate. 121
AIbo all ihofle that layse hande on prcflte or clerke in violence, but
It be iLyniselfe defendinge.
Alflo aU that Sarasjnefl coonflayle or helpe agajnst Cristen men.
Alflo all women that their generacion or children destroyes as wiih
IxinlLes or other craft.
Alflo all they tbat their children wrongfully faders or wytcs on any
man malycionflly.
Also all they that wylfally lese theyr childrcn, or leiiys them in
blde, or in towne, or in chirche dore,* or in any other place, and leuya
them 8ocourle8.t
Also all fidce mony makers and their consentours.
Also all they that good money clips for theyr auantage.
Alflo they that fiJces the pope's bulles or counterfaytesj: the Kynges
leale.
Alflo all they that byes or selles with fals mesures or fals weglites ;
that ifl to say, to bye with one and selle with another.
Ahto all they that &lces the kynge's standarde.
AJso all they that malyciously distourbes man or woman, wedded or
onweddedy to make theyr testament lawfully, and they that lets the
^xecacyon lawfully made.
Also all they that forswere them on the holjdome, wyllynge or
^itjBgby for loue or for hatred, or for to cause§ any man to losc his good
>r hifl honoure.
Also all they that brennis chirches or houses of any mannes iu lande
»f peafl.
Alflo robbers or reuers openly or priuely by daye or by night that
inj mannefl good steles, be which good men wero worthy to sufire
ietiie.
AlflO all they that withholdes any mannes goodcs that hath be asked
ipenlj in holy Chirahe themselfe wittinge.
Also all feloners and their maynteners.
Also all conspiratours or fals sweres in assuscs or in any other court.
Also all they that any fals playntes puttes forthe ageynst the
'launches of holy Chirch or of the Kynge or of the royalme.
Also all thcy that ofTringes that is offred in chirche, or in chirche
"frde, or in chapel, or oratory, or in any place within the province of
Torke, ihat is withholden or put away in any other ])laco ageynst the
* Cambridge and Tork MSS. add— " or in gate-schadols.''
f Cambridg» and Tork MSS. add— ** whon tho childrcn arc of unpower.**
% Tork M8.— ^* controveB."
I Tork and Camhridge MSS.^" to gar.**
122 Dt Excommunieatione,
personcs wyll, or his parissh preste of the parisshe that it is offred io,
hat if they he priujlegid.
Also all they that their gpodes gyues in drede of dede in fraude of
holy Chirche, or for to forhere their dcttes and all that therio counsayls
or helps.
Also al they that lettes prelates or ordiuares of holy Chircbc for to
hold consistorye, sessyon, or chapter for to enquero of sinne or of
cxcesse tbat nedcs to be for the helth of the sowle.
Also all heritikes that bileue nat in the sacrament of the autcr, tlie
which is Goddcs ownc body in flcssbe and blode in formc of hrede, and
other sacramentis that toucheth thc helth of manne's sowle.
[York MS, — " Also all usures, as if a man len his catell or his gude
till anotber to tak avawntage bc covenande for lenuyng of his catelL
For if tbare war any swylk in a citee, tlie citce sulde be enterdited
that na sacrament sulde be done thare iu, to tbai war putt outc of tbai
cit<*e."j*
These be thc poyntes of the grete cursinge that our holy faders,
popes, and arcbebisshops hatbe ordeyiicd, for to be published at tbe leste
iii. in tbe yerc, in eury paryssbe cbirchc : that is to saye, the fiist
Sonday of Lente or tbe secondc ; and also some Sonday after Mawdlen
tyde, or cllis bcfore, as it may best fall ; and also somc Sonday in tbe
Aduentc bcfore Cristmas, and tbus boly Chirche useth tbroaghout all
the places in Cristeudomc.
De Excommdnicatione.
*S7 quis excommnnicat, excommindcatimiem in acriptis pro/erat, ct
causam excommiinicationis expresse conscribat, propter quam excom-
viunicatio profcratur, Exemplum vero scripturw hvjusmodi teneattir
e^ccommnnicaio Iradere infra mensem si fuerit requisitus, svpcr qna
requisitione fieri volumus publicum instrumentum vel litttras testi-
moiiiales conjiciy sigillo autentico signatas.
Quando quis sollcmniter excommunicatj dicat hoc modo :
VjX auctoritate Dei Patris omnipotens et Filii et Spiritus Sancti et
sanctorum apostolorum et sanctonim canonum et nostii ministerii
anathematizamua atque a liminibus sanctce Dei matiis ecclesiae seques-
tramus ilios qui hoc mahi fecerunt vcl consenserunt, vel terras sancti
Petri depopuhati sunt; ut non babeant partem cum Deo neque cum
sanctis ejus. Et nisi restituerint et ad satisfactionem vencrint, sic
cxtiuguatur lucema eorum in sacula sseculorum. Fiat, Fiat.
■ This is added in tbo Cambridge MS. on tbe margin in a latcr band.
Precea in Dominida Dicendce. 123
Pbbces m DoMiKicis dicend^
y&precemur Deum Patrem ammpotentem pro atahUitate mtictce matris
enas eipropace terrce,
We Bhall make a specyall prayer unto God Almjghty, and to the
ioua virgyn his moder our lady saynt Mary, and to all the gloryous
pony of heuen, for the state of all holy Chirche and for tho pcas of
rojalme. And for all that are trewe to thc kynge and to thc
me. Spedally for our holy fader the pope of Kome and all his
'e Cardjnals.* And specially for the holy crosse that God was done
1, ihat God for his merci bringe it out of the hethen mennes handes
Ghristen mennes kepynge.
We ahall pray specyally for our holy ^er the archebisshop of this
and for all other archebysshops and bysshops, abbottes, pryors,
ikes, chanons, and for all maner of men and women of relygion
. God gyue them good perseuerance in honest and clene relygious
mge.
We shall pray specially for the person of this chirche that hath the
5 of mannes sowles, that God gyue them grace well for to teach theyr
^tes euery curat in his degree : and the subgettes so wcll to worke
r helefuU techynge, that both the techcrs and the subgets may come
he blys euerlastinge.
We shall pray also for all prestes and clerkes that redys or singes in
chirche or in any other ; and for all other thrughe whome Goddis
dce is in holy Chirche mayntayned and upholden.
We shall pray specyally for the kynge and the qucnc, and the peers
lordsy and all the good commeners of this londc ; and Fpecyally for
diofle that hathe the good counsayle of the londe to goueme ; that
. gyoe thein grace, such counsayle to take and ordeyne, and so for to
ke therafter that it may be louingc to God Almighty and profite and
kre to the royalme, andf gaynstandingc and refi-ayningo of our
yes power and malice. j;
We shall pray especially for all those that worshippes this chirche
ny other with boke, belle, vestimente, chalice, auterclothe or towell,
• York M8. adds— '*for tke Patriark of kfeniBalcm.*'
[• York M8.— **and schime and sencliyp to our cmnyse gaynstandyng," et cettra.
\ York M8. adds— ^* We sall praj Bpedally for the meer, tho xiL, the schirrives,* and
3iiil. «ad for all gode oommnnors of this dte, and f or thame that hoa this dte for to
m, that God gife thame graoe so weil to rowle itt that may be to God lovyng, and
Dg to the dte, and profet and help to the commnners.**
In the ConporitioD of Yoik two ibexlffs were ■nUiitnted for tiuee balliffs in 1897.
I
:•!
r Z TT U*!"^ X t UTof
rrs ^^.c
-^ m . mL"- _:
- __ ^ .;-~_ ~ ~ " ' "*" '- "^ " ' iT - ^-■~'" ' ' - , * ^^.UHIV
.i - ■_ • — '.V.
«._ V. .,.•-'. - ■
.-.r- ■-". ^.-5 Z :=. v'. nc:uaui
- i-i - -- «.
Ii',.-
. . • ./■ • .•-■•f- •■
. . • . • j '.- - ■ - .. ■ ■ - ■
\, , / . ..!. I.',; i:. 'ii'- ir. q-i^ ir.vocaverimus le.
, ,..! ....I ' .,..).. .1," M 5- "■'•'■?"?."•
. , ,.M... M...I ^...1, M:*. •■... 'l^vnrt.. (/luart) and hr^ol (hcill) ^oth of M:
• I I •!
Prtoea in Dominicis Dicendas. 125
Salyum fiic popolum taam, Dominey et benedic haBreditaii tute :
£t lege eos, et extolle eos usque in fletemtim.
Dominey fiat pax in yirtute tua :
£t abnndantia in tarribus tuis.
SxMoigdy Domine, adjuva nos :
£t libera noti propter nomen tuum.
Domine Deus Yirtutum, converte nos :
£t OBtende £ELciem tuam, et salyi erimus.
Domine, ezaudi orationem meam :
£t clamor meus ad te veniat
Dominus vobiscunL £t cum apiritu tuo.
Oremus. Oratio.
EcdeBiae tuse, quesumus, Domine, preces placatus admitte, ut destruc-
is adverBitalibus et erroribus universis secura tibi serviat libertate.
Oraiio,
Deus, qui caritatis dona per gratiam Sancti Spiritns tuorum cordibus
MftHn tn infudisti ; da famulis et famulabus tuis pro quibus tuam depre-
amur clementiam salutem mentis et corporis, ut te tota virtute
diliganty et quse tibi placita sunt tota dilectione perficiant.
Oratio.
Deus, a quo sancta desideria, recta consilia, et justa sunt opera ; da
lervis tuis illam quam mundus dare non potest pacem, ut et corda
Aostra mandatis tuis dedita, et bostium sublata formidine tempora sint
toa protectione tranquilla. Per Christum.
Ye sball knele downe devoutlj on your knese and makc a specjall
[>raer unto our blessed kdj saint Marj and to all thc fclawshjp of
lieuen, forall the brethren and sisters of our modcr Chirche, *Sajnt Peter
rf Yorke,* Sajnt John of Beuerlaj, Sajnt Wilfred of Rjppon, and Sa jnt
Uarj of SuthwcU ; and specjallj for all those that be seke in this
parisshe or Ln anj other, that God of his goodnes releos them of their
pejnes in thejr sekenes, and tume them to the waj that is moste to
Cioddes plesure, and welfare tof thejre soules.t
We shall praje for all those that duelj and trulj pajcs thejr tendcs
md thejT offerjnges to God and to the holj Chirche, that God do thcm
nede in the blissc of heuen that euer shall last : and thej that dose nat
K>, that God of his mercj brjnge them sone to amendcmente.j:
■ Ycork MS.— " Sajnt retyr houso of Yorkc."
f York MS.—" heia" So Cambridge MS.
I York MS. adds on the nuurgin : — ^^ ALm> we shoU pray specialy f or the weder that
tod of hifl gret graoe wald send ewjlke wodor, that com might be getjn and sared unto
lannes soBtiDanoe and fude.**
; V^Mf^ ^n-* ac-a2^M«^Bi.^6iriiKlMri
f M^ «f ^ r. jaVH, ••0]
I CbiiBtiun Do
r J i y i p fc HM r > ■ f II'
Qwm y» lu iiii tf fMrtM». «lltfaj» :
Cn ft» Mkii Dmk. •Ikhja. ■
r. ¥Vc4yaiM«Mk<nrs»n™hta.
t \-ftkl|;J: ^„ g^ ^ ■•;»• nfiludud, ud foc ■!] jtaee tannd,
*">****?•**• »k«Bi» tt» all ■*"■• o* P«*ind*»J^ tbem and thciT gaiea
Preces in Dominicia Dicendce. 127
Oremus. Oratio.
Gratiam taam, qasesunms, Domine, mentibus nostris infunde; ut
qoi, angelo nuntiante, Christi Filii tui incamationem cognovimus, per
PBasionem ejos et Crucem ad Kesurrectionis gloriam perducamur. Per
enndem Christum Dominum nostruuL Amen.
Ye shall make a specyall prayer for your faders sowlles, for your
moders sowles, godfaders sowles and godmoders sowles ; broders sowlcs
and sisters sowles, *and for all your elders sowles,* and for all the
aowles and ye or I be bownde to praye for ; and specyally for all the
aowles whose bones are buryed in this chirche or in this chirche yerde,
or in any other holj place : and in especyall for all the sowles that
hydes the great mercy of Almyghty God in the bytter peynes of Purga-
Unj : that God for his great mercy releas them of theyr peyne, if it be
bis blessyd wylL And that our prayers may sumwhat stan^p them in
stede, euery man and woman of your charite helpe them with a Pater
noster and an Ave Maria.
Pscdmus. De profundis.
Kyrie eleyson. Christe eleyson. Kyrie eleyson.
Pater noster. Et ne nos.
Requiem setemam.
Credo videre.
A porta inferi
Dominus vobiscum. Et cum spiritu tuo.
Oremus. Oratio,
Fidelium Deus omnium conditor, ei ceiera.
Fidelium anim» per misericordiam Dei in pace requiescant. Amen.
* Tork M8. — " and for all our 6^00^711 satiles.**
T«- • r^ ■
128 CanmmdaHo Animairwm.
The BodkMii M& gmB tiie fDDowing tixm inslead d ^ktd^ jmiti
en pp. 55-58 ^— «
iHa OralM» dieaiar qmando am ima videktr labamn Jra nmtnJh 4$
aofpoT€»
Antipkona, Sobraiilo nncki Dd^ ooonRite aageli Domiiii, tmt
ipieptei MtinMiiii ejusy oAbfenleB euii in oo n qpee to Altiiiimi,
Be^piiem 0feenuuiL
OraUo» l^rofidaewe eninui Ohmtienei de hoc mnndo ;
In noniiiie Dei FlBkris omn^potentifl^ qni te CKeeTit.
Xn nomine Jeea Cfhnsto Klii ejnsy qiii pio te pearas est
In nomine Spiritos Sanetiy qni in te efiiBiie eet
In nomino Angelonim et Arphangeloram.
In nomine Thranonim et Dominataiim.
In nomino FHne^patanm et FSroteBtetnm et omniom cideBliiMa
^irtiitiim.
In nomine Ohenifain et Sen^hin.
In nomine FiatEiaichanim et Prophetanim.
Ih nomiiie ApoBtcdonim et Mfyrtjrom.
Iik nomine OonfeBBonim et Episoc^ram.
In nomine Saoerdotum et Leyitaram et omniam Eoclesiffi Caiholiee '
gradaum.
In nomine Yirginum et fidelium Yiduarum, hodie in pace locus taus
fiat et habitatio tua in cselesti Hierusalem.
Suscipe, itaque, Domine, senrum tuum in bonum ac lucidum habi-
taculum tuum.
Libera, Domine, animam ser^i tui, ex omnibus pericidis infemorom
et de locis psenarum et de omnibus doloribus tribulationum.
Idbera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti Enoch et Eliam de
morte communi.
Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti Moysen de manu
Fharaonis.
Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti Loth de Sodomis
et de flamma ignis.
Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti Isaac de manu
patris sui Abrahse.
Libera, Domine, auimam servi tui, sicut liberasti Job de passioniboa
Buis.
Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti tres pueros de
camino igais ardentis et de manu regis iniqui.
AbeoltUio super Injirmum habenterr}, Bullam iTidvXgentiai. 129
libera, Domine, aniniam servi tui, sicut liberasti David manu Saul
:>^is et de manu Golue.
libeTa, Domine, animam servi tui, sicut liberasti Petrum et Paulum
le carceribus.
Sic liberare digneris animam servi tui ; et tecum babitare in domibus
:«lestibu8 concedas.]
[AbSOLUTIO SUPEB IHFIBHUH HABENTEM BULLAM IkDULQENTL£.*
Dominus Jesus Christus pro sua magna pietate te absolvat ; et ego
minister Chiisti licet indignus, per electionem suam confessor tuus con-
■titatus et per te acceptus, auctoritate Domini nostri Jesu Christi et
gloriosissimffi virgims Mari» et beatorum apostolorum Petri et Pauli
«mmiumque Sanctorum Dei ac beatissimi in Christo patris et domni
siostri N. papie divina providentia in Komana ecdesia mihi commissa,
te absolvo ab omnibus peccatis tuis, de quibus corde contritus et ore
«pnfesBus fueriSy et ab omnibus aliis de quibus si occurrent memorifla
tue Telles confiteri; et sacramentis ecclesise te restituo, et tibi in
nnoeritate fidei et * * * * * * existenti de omnibus peccatiB tuis,
quatinus claves ecclesisejpermittunt, auctoritate mihi commissa, plenam
lemissionem indulgeo et concedo. In nomine Patris et Filii et Spiritus
SaiictL]
[FoRMA Absolutionis de P^a^A ET Culpa Ordinata in Consistorio
APOSTOLICO.t
Auctoritate Dei Patris omnipotentis et beatonim Petri et Pauli
apostolorum et sanctse Komanse Ecclesise mihi concessa, ego te absolvo
ab omni sententia excommunicationis majoris et minoris, et restituo te
tmitati fidelium et sacramento Ecclesise ; et te auctoritate mihi commissa
absolvo ab omnibns peccatis tuis confessis et contritis ac oblitis. Item
auctoritate Dei et beatorum Petri et Pauli apostolorum et sanctce
Bomanse Ecclesise ac etiam auctoritate domni nostri summi Pontificis
luihi in hac parte commissa, et in quantum debeo, si ista vice moriaris,
absolvo te ab omnibus peccatis tuis in purgatorio debitis propter culpam
et ofiensas quas contra Deum et animam tuam commisisti; et in
^oantum mihi permittitur, restituo te iUi innocentise, in qua eras
]uando baptizatus fuisti. Si vero ista vice non moriaris, reservo tibi
ilenam indulgentiam tibi concessam a Domino Papa pro ultimo articulo
lortis tuse. In nomine et Filii et Spiritus Sancti.]
* From Sir John Lawson^s MS. f From the Bodleian MS.
PROCESSIONALE
SBCUNDUM USUM EBOKACENSEM.
l^
"PROOESSIONALE '
SECUNDUM USUM EBORACENSEM.
ojirsicA PBiMA Adventds Douini, ET CETEKIS DOMHflCIS csquE AD
Natiyitatem Douini. •
Ad Procesnoiiem in exilu Cliori. AntijJuma.
Mi^sus eat angelus Gabriel a Deo in ciyitatem Nazareth ad virginem
kriam desponsatam Joaeph, et diidt ad eam : Spiritus Sanctus auper-
ttiet in te, et virtua Altissimi obuiabrabit tibi, ideoc[ue et quod
UtM,
Oia
• The foUowing rubrics and office for the First Snnday in Advent
Mn the Sarum Manual may sujiply, except in niinor details, the
r«ctiona whieh would liave been givon, had therc been longer rubrica
the York books : —
Is DOMINICIS DIEBUB.
DthuU (Le. post atpersimiem aqitw henedicU/s) eai Processio hoc
"" Imprimis procedant miniatri virgam truinu gestant-ea loeum
^t ProKttioni, Deinde pueri in euperpeUiceia aquam 6enedtctoW(
tfj deiTide Acaiythua crucemfeTena ; etposl ipsum d-uo Oero/erarii
r i t i e edenlee ; deinde Tkuribulariue ; et poH eum StibdiaeMius ;
Dtaeonut, om/net ARns cum Amictibtia indutit, abeque Tunicie vel
kmdCv ; et post Diaconvm eat Saeerdot in similt /uibilu cum Capa eerica,
•em et deridt de aecunda forma sequeTiiibus habitu non mutalo, non
ti et bini, sed ex dudbua partibus juxta ordinem quo ditponunfur in
oro. Et elerici de tuperiori gradu eodem ordine quo ditponuntur in
pite, /labiiu non mutato ; sed excellentiores sequentur per ordinejn, quod
• cmnilut Dontinicis non Duplicibus observelur per totum annum, Et
'^tProcettioperostium Presbyleriiteplentrionalecireuient PresbT/terium.
f>itCopua si praisent fueril, Mitram gerat, el BacuZum in fine Processionis.
*<xrdot vero, sive prtetena fuerit Episeoput aive lum, in anteriori parte
**t tuos miniatrot procedal, et in eunda aiiigula Altaria aapergat.
/n Duplicibua tamen Featis, qua> in Dominiea ecmtingunt, in proce-
*^*do AUaria 7U>ii aspergat, sed eatpost Diaconum in habitu ante dieto.
^nde ab auatrali parte £cc/esi<e per fontea venientesprocedaTiA ad Crueem,
^''Wifofe CMWt auit ministrit pradiclis medio luo trrdine stante; ita qvod
Dominioa i, Adventus.
ir ez te BBactnm rocabitar Filios DeL DLxit autem Muia:
Ecce a.Tn«ill» Donum : Fiat milii Becandom rerbam tniun. AIlelnTiL
r. ftaeerdolaliii). Egredietur Tirga de radice Jesse.
Oratio.
Doiu, qni de be&te Mazic Tiigiiiis atero Terimm taam vigdi nnn-
fnter d^orm» imiam Bt aeotytkta ileiU jvxta gradmn ante Crwm.
I Omnm atitem daeid viUrate pommt iVoOMMom&M toUue anni, lial
I iwfli kone diei preeeedentit inte^fiierinL
Ommibu» Daminieia per totem Advtittian tmta Proeeiaianem in «nufo
d ie& tw heec eequene Ant^htma, eafUore tnapienle koe modo :
Ant^hona. MiflEiiB eet G&l^el, el atera.
Qumdo vero pervenerit Proeeetio atUe magnam Crueem in Bedak,
tiieiJieridebeatetatio,nondieaturAntitAonadeCrwxu»^«adine^tioMiii
Hietoria Deoa omnium ; ted tUUim post Antiphonam vertal te Saetr^Dl
ad popidum. et dicat in Ungva Tnalema sic :
Oremua pro £cclesia Aaglicana et pro r^e nostro et a.rvhieiHSCCfai^
epacopis, et spedaliter pro eptscopo n(»tro Jf'., et pra decaiio rd reoloR
bajaa Eocleaia, aaUeet in Eoeleeii» paroehiaUbtt», et pro terra sancU, pe
pooe EecleaiB et teme, et re^ina ct suis liberis, et eetem more eoliio.
Deinde vertat ae Saeerdog et dieat istum Psafmum : Deus misenatitfi
«e utraqve parte Chori more eoliia sine iwta, ex parte Chari prim^
mcmiAu'. Finilo P»almo cum Gloria Patri et Siout erat, aequaiur:
&yTie eleyson. Christe eleyson. Kyrie eleyson.
Fftter no3t«r.
I Dnnde dicat Sacerdos tn avdtcntia aed »ine nota :
Et ae aos. Sed libera.
Osteade nobb, Domine, niisericordisju tusm :
l £t salutare tuum da aobis.
j Sacordotcs tui iAdaantur justitia :
j £t sancti tui exsaltent.
L Dominc, aalvum fac regeni :
^^_ Et exnudi nos iu die qua invocaverimus te.
^^^L Salttim fsc ser\-um tuum :
^^^H Deus meuB !;peraatcm in te.
^^^H S&l\i)m fac populum tuum :
^^^H Et rege eos ct cxtollo eos usque in utemum.
^^^H Dominc, liat pax in virtute tua :
^^^H Et abundantia in turribus tuis.
^^^H Domiiie, exaudi oratiouem meam :
^^^H Et ckmor mcua ad te veniat.
^^^H DominuB vobiscum.
^^^H OremuB. Oratio.
^^^" Deus, qui oAritatia dona pcr gmtiam Sancli Spiiitua tuorum cordibus
' fidelium infiuidiJ ; da iamulis ct famulabus tuis, pfo quibua tuam depre-
oamur cloniontiam, aalutem mentis ct corporis, ut to tota virtute diliganti
et (j^UM tibi placita suot tota dilectione por&ciant, et pacem tuam nostnB
H<«oncede temporibus. Per Christum.
Dominica i. A dventvs. 135
biante camem sascipere Toluisti; prasta supplicibos tuis, ut qui vere
3am Dei genetricem credimus, ejus apud te intercessionibus adjuyemur,
Per eundem Christum Dominum nostrum. Amen«
/n eundo ante Crucem. Reeponsorivm,
£cce dies veniunt^ dicit Dominus, et suscitabo David germen
Item eanversua adpopulum dicat Sacerdos in lingua matema : Oremus
iro animabus N. et N, more eolito ; et poatea vertat ae Sacerdos, et dicat
^Mlmum, De profundisy mpradicto modo :
Gloria Patri cum Kyrie elejson. Pater noster.
Kequiem sBtemam.
A porta inferi.
Credo yidere.
Dominus vobiscum.
Oremus. Oratio.
Absolve, qusesumus, Domine animas famidorum tuorum pontificum
t saoerdotum, et animas famulorum famularumque tuarum, parentum,
•rochianorum, amicorum, bene&ctorum nostrorum, et animas omnium
idelium defunctorum ab omni vinculo delictorum ; ut in resurrectionis
fknria inter sanctos electos tuos resuscitati respirent. Fer.
Eequiescant in pace. Amen.
ffoBc precea praxtictce dicuntur eupradicto modo omnibus Dominicia
HT annum^ sive de Dominica sive aliquo Festo fit servitium, nisi Duplex
nerit; et nisi in sexta die a Nativitate Domini, et in die sancii SUvestri,
i in Dominica evenerit ; et niei in Dominica Palniarum. Ita tanien
'uod in Bccleeiisparochicdibusnon ad Processionem, sed poat Evangelium
t Offertorium supradicto modo dicuntur ante aliquod Altare in Ecclesia,
"d inpuLpito ad Jwc constituto : tanien Psalmus De profundis cuin Versu
t Oralione Absolve, qusesumus, Domine, semper in statlone ante Crucem
n Ecdesia supradicto modo (dicatur), nisi in Duplicihus Featis et in
^ada die a NaUvitate Domini, et in die sancti SilvestH, quando in
^ominioa ej^enerit ; et nisi in Dominica Palmaruni, ut aupra diximus.
Finitis precibus intrent Chorum, comtore incipiente Responsorium
«tetentur weli, et cetera^ cum Versu vel sine Versu pro dispositione
"intoriSf Orietur in diebus ejus, et cetera, sed sine Gloria. Quod per
Hum annum observetur, quando dicitur Responsorium in introilu Choriy
' quando dicatury Versus cantatur a toto Choro,
Deinde dicat Sacerdos ad gradum Chori hunc Versum, Yox clamantis
I deserto.
Besponsorium. Parate viam Domini, et cetera,
N<m dicitur Dominus vobiscum post Processionem ; similiter per
tum annum^ sed tantum
Oremus.
Oratio. Excita, quaesumus, Domine, potentiam, et cetera,
Deinde eat Sacerdos cum suis Ministris in Ccemeterium Canonicorum
9erg&nd0f et orando dicat Psalmunh De profundis, cum Oratiom Deus,
|u8 miseratione, et cetera,
Iste modus et ordo Processionis servetwr generaliter omnibus Dominicis
jnrtasi ; et nffuJbit rax, et Bapiem ecit, et bcist j nAirinmt d
timm in tena. Et hoc at luxnea igtind iDatlnBit eiun, DoaiiiuB
Pl la diebua illis mJT^itar JiuLi et JsnA liabitkbtt ccia&lenteT.
Et Iioc est aoinen.
Gloria pAtri eC Filio et Spiritni Sancto.
Et Hoe eat nomen.
V. (nr^oUUia). Emilte Agnani, Domine, dominatorem temr.
Excttft, DodnBe, potcntiaai tnun et Teni, nt ab immiiKDtilMU pen
larnB Bcwtnjruin pericnlta te mereuiitr prot^eDte eripi, te libenol
■Jnfi. Qtti *ivi8 ct r^uM, eC attra.
DttMde nieat PnKtatio m Chomm ema Se^^oiuorio vJ Attifkm
A Sneto loei eam rtniaUo €t OrtUiom rfa eodtM, •( wNeMaMrlli
Cariitnm IXnniniii&.
new DufSeHnu jxr anaum eam mU Aniipfumit nl litipoiuonit fl
Oraiioneti Vtrtu.
/m Dcmimea tanun a Stptuagesima tttqu'. n'l Quadrage*inain JictM
Femi* pott AntgfhoMant in ipna ft/iliime ad •/rorium anU Cmtem <
dmcbHt Cltrieit de mcunda foriaa wl popidum etmetrait hiAitu
mtUalo.
SbmlUer a DomiKiea ab Oelavi» Patehet fuqae ad proamam Dont
nieam anU A»etn»iontm Domini diciiur Vertne a daobug Clerieit «[
meMdaJorma ad popttlMm eenaoreis, m tvperpeUiceia coram Cruee. I
T» pneama Domfniea ante Atee/uionem Domini di^aiur Yema sl
IrfliH da tuporiori gradu in pulpilo ad papuium conversi*. Et !•■
^pttev pu t m hae Doninictt vel m quacMique alia officiuin exteqwttitr,
ipM mdutua Capa terlca eum Milra et Baculo ae omnibua aupraditiit
Mimtlrit ad benedictionem aq:i s tolet Chorum intrare ; qui dumJU benf
dietio aalis tt aqua a Sacerdote tU pradicitKr ad hoe indulo, m aeJem tt
rteipiat «piteopalem, ibique poat oeperKoiixm prineipaMa Allaria a Saeer-
dole faetam, tam Canoiueoa quam ceteros cUrieos ad aedem epiaa^taiem
tueedenlet modo et ordine pradieto aaporgat ; el lam Ve^-steulHm qiutne
Orationem pott Autip/umam Asperges me el poil reveraionem Proeet-
tionia vi C/iorumdieat ubi debet. Ipse aimiliter in Dominioia per ceslaleiit,
n ojicium (ex)teeutaa nt Miatce vel eum Oratio dicalur in slalione aiM
Crtieem, Sacerdos eum pnedictia ml Proeeaaionem veatitus preces cinrt
Orationibus aequeiitibua oaedem diect more soiito ; et post revenionan a*
Chorum, dnm hora terlia el sexta cantala fuerit, Pontifex induet ts prO
Misaa. Si vero Episcopua exsecutor officii non /uerit, tuito in habUt^
cterieali cunt chirol/ieds tofmen et baculo derieoa itt aupra aspergat ; «rf
in Proeeaeione eum Capa seriea eum Mitra el Bacitlo seniper infinepn-
eedat: etprcedictus Sacerdos /iebdotnadarius super omnia exae^tatur qu0
I ad Proeeaaionem pertijtent loeo et /iobitu eonaueto.
Dominica ii. AdveTUus. 137
DoMcacA Secukda.
JProeemo ut tupra in Doimnica prcBcedente.
In siaUone ante Crueem. Oratio.
Ezcitay Dominey oorda nostra ad pneparandas Unigeniti tui vias, ut
per ejns adventnm purificatis tibi mentibus servire mereamur. Qui
Ad introitum Chori memoria de Fedo loci, ut supra.
DoMiKiCA Tertia.
Ad Proeessionem ut mipra in Dominica prima.
Jn etalione ante Cruoem. Oratio.
Anrem tuam, qusesumuSy Domine, precibus nostris accommoda, et
mentis noetrae tenebras gratia tuse visitationis illustra. Per Christum.
Ad introitum ChoH, ut mpra.
DoMnncA Quabta.
Fiat Proeeseio ut mpra.
In eundo anie Crucem. Besponsoritim.
Naacetar nobis parvulus et vocabitur Deus fortis ; ipse sedebit suj^er
thronam David patris sui et imperabit. Cujus potestas super humerum
CJ1I8.
F. In ipso benedicentur omnes tribus terne, omnes gentes servient ei.
Cujus potestas.
Gloria Patri et Mlio et Spiritui Sancto.
Sacerdos dicat Versiculum:
Emitte Agnum, Domine, dominatorem terrse.
Oraiio.
Excita, qusesumus, Domine, potentiam tuam et veni, et magna nobis
virtute succurre, ut auxilium gratise tu» quod nostra prjepediunt peccata
indulgentiam tuse propitiationis acceleret. Qui vivis.
Si TigUia Nativitatia Domini in Dominica contigei^it, Frocessio
nmioaliji Hat ut in Dnm.inijvt mi/irta tni.nTa.
Jhminicalisjiat ut in Dominica guarta supra.
l^
In dU SatieitaiiB LamimL
Is DiE SxnTTZAJa,*
In exiiu Ch//r\. li^Jtpot^Mfri^ni,
qii Le fecit, et i*i aetemnm pernunes Tizga
^f dyrit^Ar Pron a toto Ckoro:
• 1*
minidL Gcnnli
Be - a - ta es vir - go et glo - ri - o - - aa.
In-ter
om - n^ mu - li - e - res et be - ne - dic - ta. Gab - ri - d
* TLe Siirum rule for the Xativitj and Doable Feasts given in tiiB
I'roccssional5 is Lere added : —
In dU Xativitatiiy quacunque dic eoniifferit^ dum hora prima ai
Mlsaam caniiur, sex pi^jeri ad ministrandum vestiti Capis $ericit (oe)
iii C/iorum d^/erant, quibus ceteri derici ad Procestionem et ad Jiiuami
dofusc cantatur Agnns Dei et Pax Domini per totum Chorum datafiurU
i/iduantnr, prater Sacerdotem et MinMtros, Quod totiens Jiat, quotieM
in FKitig DupUci Dominica videlicet vel cUiis Festis Processio fial «w»
ftitlvliatis,
Dkta hora aexta eat Processio per medium Choriper ostium oeeiden-
t'ili clrcv.exrivlo ChoriLm, ut in ommbiis aliis Festis Duplicibus ptr
v.n,v'i,i,q;ro infjredittar pcr Ecdcsiaiii, ct sic cat Processio circa claustruvi
hcc ordlne,
Prnxcdat iiiinisicr virrjarii manu gcstans, locum faciens Processioni;
d*u'.hi aqii/i hcncdicia ; dcinde trcs rr?ices a trihus Acolythis Alhis ti
Tii.aicis deftrcidibif.fi ; dcindc ccrofcrarii duo Aihis cum Amictibus induti
iantum ; deindc dvo I^knrlhularii in siniUi habitu; dcinde Suhdiaconus ;
tiiiic DiaconuSy Dalmatica et Tanica indutus Texius siiijuios defcrai,
PoH Diaconum cai Saccrdos in Aiba cum Capa serica, Choro interim
scfjucnic iii Capis scricis, ita td singuii suo qnoqne ioco ordinentur. In
^'^rtfnis pucri ; deinde cicrici de secunda forma; ^;o5^ iiios qui suut
sujKrioris gradns ju.xia pradictum ordineniy sciiicet ut excelicntiores sub-
sequantur, Quod in omnibus Dupiicihus Festis ohservetur, in quihuifii
Processio. Jia tamen quod in Fesiis minorihus Dupiicihus non habentur
nisi ducc cruccs ianium. J^raicrca in die Ascensionis Domini et in Festo
Corporis Christi prcccdeniihus vexiiiis per ordinem ei capsuln rciiquiarum,
quoi a duohus clericis dc sccunda forma in Capis sericis deferatur, inter
Suhdiaconum et Thuribuiarium,
Doscendit dc ca^lis missiis, ct cctera.
Trcs Cierici dc svpcriori gradu in mcdio Processionis in Capis serids
simul canicnt in cunxlo J*rosam scquentcm hoc modo :
J*rosa. Felix Miiria, iiiuiidi regina, tc coUaudant universa cjelonim
ngiuiua, stellas niii-anda(|ue structura.
In die Nativitatia Domini.
139
i-cens at-ta-lit af-fk--ta: Pa-ri-es fi-li- mn
in - tac - ta; Je-sus er - it no-inen e - jus
ta per sse - cla. Quse dic - ta sont de te jam jam snnt
ru9 reqxmdeat Veraum aeqventem hoc modo :
quam sponsus, et ceiera,
*ict cantent hanc Frosam aeqvmtem in hunc modum aequerUem :
sa, Familiam custodi, Christe, tuam^ qui natus alma de Maria
ti morte tua, ut cognoscat te conditorem.
rus proeequatur : Gloria Patri
'ici aUam Proaam: Te laudant, alme rex, tellus, pontus, cseli,
s BciUcet Proea in ipsa atatione ante Crucem ah ipsis finiaiur ; et
umquemque Vereum respondeat Chorus cantum Prosce mper trea
A E Oy quod in omnibua observetur,
primus ad vota tuse majestatis condens omnia. A.
lie natum ante ssecula. A.
am per virginis yiscera. A.
ci mundo. A.
msti. A.
dementia. A.
pelleres orbis crimina veniens lux aurea.
Tus respondeai eo modo ut sequitur sic :
iricffi mimdL
mtroUu Chori hcec sequens Antiphona, ca/ntore incipiente :
lie Cliristus natus est ; hodie Salvator mimdi apparuit. Hodie
a canunt angeli, Isetantur archangeli : Hodie exsultent justi
iy Gloria in excelsis Deo. Alleluya.
\cec Anliphoma non stifficiat ad introiium Clioriy tunc repetatur in
a AntifJuma : Hodie in terra canunt angelL
ledictus qui Tenit in nomine Domini.
p. Deus Dominus illuxit nobis.
iio,
Lcede, qusesumus, omnipotens Deus, ut nos unigeniti tui nova per
nativitas liberet, quos sub peccati jugo vetusta servitus tenet.
idem.
lus et ordo Processionis hvjvs diei locum hahent in omni Duplid
\er totum annum, quod ex soUemnitate sua Processionem hahet^
quod in aliis Festis non dicatur Prosa^ et excepta Purifi/CcUione,
fcopus prcBsens /uerit exsequatur officium ; in Processione omnes
l et Sabdiaconi in simUi habitu incedant.
140
In die Nativitatis Domini.
per - ac - ta ; Ho - di - e ex te Chris-tos na - tus est
ter-ra. De te, ma-ter cas-ta, pro-oes - sit, Ma - ri
A - ve spe-ci -o-sa in cie-lis re-gi-na; Et Ix
dic - ta in ae - ter - num
sanc - - ta.
F. (sacerdotcUis). Tanquam sponsus Dominus prooedens de thalan
Oratio,
Deus, qui salutis aetemaB beatse Mariae virginitate fecunda h
gencri pra^mia prsestitisti ; tiibue, qasesumus, ut ipsam pro nobis
cederc sentiamus, per quam meruimus auctorem vitte suscipere, Doi
nostrum Jesum Christum Filium tuum.
CJiorus. Amen.
Tn eundo ante Crucem. Responaorium,
Descendit de caelis missus ab arco patris, introivit per aurem t
in rcgionem nostram indiitus stola pui-purea. Et exivit per a
portiim liix ct decus universaj fabrica) mundi.
V. Tanquam sponsus Dominus procedeus de thalamo suo.
Et exivit.
Glona Patri et Filio et Spiritui Sancto.
Et exivit.
Dicatur aUernatim a Choro Frosa :
Fac - tu - ra do - mi-nans po - tes - ta - te at - que prin-ci
Vir-tu-to non ad-jec-ti-va sed na-ti-va et sub-stan-t
Con - do - lens nam - que di - va bo - ni - tas, Ho - mi-nem
In die Natwitatis Domim.
141
cre-a-Y6r-at ad vi-tam, Frau-de hos-tis In-cur-ris-se
Mor-tis dis - cri - mi - na, Dic - ta - vit con - sil - i - um ad - mi -
ra - bi - le at-que ne - ces- sar - i - um.
Fa - bri - - c»
mun - di.
Oralio.
Concede, qosesumus, omnipotens Deus, ut nos Unigeniti tui nova per
^unem nativitatis liberet^ quos sub peccati jugo yetusta servitus tenet.
)ai tecum.
RedefU proctado in Cluyrum cum Reepomorio,
Yerbnm caro {lELCtum est et habitavit in nobis, et vidimus gloriam
tjnst, gloriam quasi Unigeniti a Patre, Plenum gratisa et veritatis.
K In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus
«t Verbum.
Plenum grati».
Gloria Patri et Filio et Spiritui Sancto.
Plenum grati».
A Choro dicatur alternatim ista Proaa :
Qnem SB-the-ra et ter-ra at-que ma-re non prse-va-let
to-tnm ca-pe-re, As-in-se prse - se - pe in - fans im-plens.
ctD-lo8 re-gens, u - be - ra su-gens. Fac-tor ma-tris na-tus
142
In die NatwUaHa Domim.
ho-di-e cre-a- tus est de ma - tre. Cre - ans di - em
ho - di - e cre-a-tus est in di-em. Nas-ci-tiir mun-di
O - ri-ens, Ga-bri-el quem To-ca-vit Em-man-a-el| No-his-
cum Do-us.
F. (sacerdotalis). Benedictus, qui venit in nomine DominL
Oratio.
Da nobis, qusesumus, Domine Deus nostery ut qui nativitaiem
Domini nostri Jesu Christi nos frequentare gaudemus, dignis conyenir
tionibus ad ejus mereamur pertingere consortinm. Per eundem.
Si dies sanctl Stephani vel sancti Joluinnis vel sanciorum InnocenJtim
vel sancti TJioince martyris, fiat Processio ut in die Nativitatis Dominiy «
in Dominica' evenerit, aliter non.
DOMINICA INFRA.
Ad Processionem in exitu Chori, RespoTisorium, Beata.
V, Ave Maria gratia plena, Dominus tecum.
Genuisti.
Gloria Patri et Filio et Spiritui Sancto.
Genuisti.
F. (sacerdotalis). Tanquams ponsus Dominus procedens de thalamo suc
Oratio.
Deus, qui salutis aiternsQ beat» Marise vii^ginitate fecunda humaBO
generi prsemia prrestitisti ; tribue, qusesumus, ut ipsam pro nobis intc^
cedere sentiamus, per quam meruimus auctorem vifc» suscipere Dominoii^
nostrum, et cetera^ ut in die Nativitate Domini, sed sine Prosis.
In dU EpyphamAcB. 143
Ih Fbsto Cibcumcisionis
% Responaorio^ Versua et Oratiane, ut die NativUatia Dmini ai
pa sit^ aUier nonfiat Froeeseio»
Ik DIE EPIFHANLfi
cunque die evenerUy emfperfiakt Proceseio cum ReeponsoTiie^ Froais^
lis et OrationibuSf ut in die Nativitaiis Domini,
ingressum Chori, Responsorium,
ioluinbsB spede Spiritas Sanctus visus est^ Patema yox audita est,
Filius meus dilectus, In quo mihi bene complacui^ Ipsum audite«
t aperti sunt super eum, et vox Patris audita est.
est Filius.
ria Patri et Eilio et Spiritui Sancto.
|U0 mihi.
^erdotcdis), B^es Tharsis et insulse munera offerent.
iio,
Sy qui hodiema die Unigenitum tuum gentibus stella duce reve-
^noede propitius, ut qui jam te ex fide cognovimus usque ad con^
dam speciem tuse celsitudinis perducamur. Per eundem Christum
im.
In Festo Translatioios sancti Willelmi.
nte oetavum diem evenerit,
Tsitu Chori,
K Beata es, Maria. Cum Frosa Beata es virgo.
wdotaMs), Tanquam sponsus.
\io, Deus qui salutis.
undo ante Crucem,
K Descendit, cum Gloria Patri, ut supra in die Nativitatis
et cum Frosa Versicidus Verbum caro.
io. Concede, et cetera ut supra.
'ntroitum Chori,
►. In columbae, cum Versu et Versiculo et Oratione de Episeopo.
ero Festum sancti WiUelmi in Octavis Fpiphanias evenerity Fro-
\t sicut in Dominicapost Octams Epiphanice ordinata est.
OUL POST OCIAVAS EPIPHANLE, ET CETERIS DOMINICIS DIEBUS
USQUE AD PURIPICATIONEM BEATiE MaRLE.
^rvcessione ante Missam fiat Frocessio ut Bwpra in die Nativitatis
exceptis Prosis quce non dicantur nisi in Festis DuplicUms.
144 In die Epiphanias.
In exUu Chori,
jResp, Beata es, Maria.
V, Ave Maria, lU in Dominica ii\fTa Vctavcu NcUivitatia DominL
In Duplidbm Festia in Dominica contingentibtia diccUur Prosa:
Beata es viigo. F. Post partunL
Oratio, Deus qui salutis. Per Christum Dominum.
A^iite Cruccm.
Resp. Descendit cum Gloria Patri
V, Verbum caro.
Oratio, Concede^ quaesumus.
In eundo in Cliorum, Resp, Yerbum caro.
r. Benedictus qui yenit
Oratio. Yota, qusesumus, tU aupra acribitur,
Ad introitum de Festo loci cu7n Antiphona et Versiculo et Oratione,
Iste ordo Proceasionis aervetur ommlms diebua Dominicis, de qwh
cunque fit aervitium v^ue ad PurificcUionem nisi S^tuagesima anU-
veniat, Notandum vero quod post Purifica^ioneni dicantur istcB AntiphoM
in exitu Cliori singulis diebus Dominicis, de quocunque fit servUivM
usque ad diem Palmarum ad Processionem, Dicantur altemcUim AnA'
pJuma Anima mea, vel Antipluma Tota pulcLra, vel Antiphona Beata Dri
genctrix, vcl Antvphona Ave regiua, vel AntipJiona Ave Maria, vd Anix-
j^Jiotia Post partum.
Oratio. Concede vd Famulorum.
Iii reditu CJiari Resp. Abscondi tanquam aurum j>eccata mea, et
celavi in sinu meo iniqiiitatem meam. Miserere mei, Deus, secundum
niagnam miseiicordiam tuam.
V, Quoniam iniquitatem meam ego agnosco, et delictum meum coram
mo est, semj>er tibi soli peccavi. Miserere mei, Deus.
Dlcantur Jioic Responsoria omnibus Domtnicis a Festo Purificationis
nsque ad Septmigesiniam^ sioe de Dominica sive de aliquo Festo Sanctonun,
V. (sacerdotalisj. Excclsus super omncs gentes.
Oratio,
Vota, qujBsumus, Domine, supplicantis populi cselesti pietate pro-
sequerc, ut quoe agenda sunt videant, et ad impleuda qu» viderint con-
valescant. Per Christum.
Ad introitum CJiori dicatur AntipJiona de Festo loci, vel Re^pon-
sorium cum Versiculo et Oratio7ie de eodem a Festo Purificationis usqut
ad Dominicam in Ramis Palmarum,
Dcminica in Septuagemmft. i^r»
BOMEnCA SJBCU5DA P08T OcTATAS EfIFHASUL
OwmiaJSmUy ui inprima Domiiiiea eum ista OrrUhme,
QDmipoieiis sempiteme Dens, qai aelestia sixniii et t«rniiui moAtmruk,
W^ipKaitiane» populi tai dementer exaodi, et pacem tiuun ninitnM
eonoede temporibas. Per Chrwtam.
DOMDnCJL TXBTIA.
Preeee'^ anie Cnuanfiami ui mpra notatur eum OnUione dnmaffvUaU
etnUCrueem.
Oraiio,
Onmipotens sempiteme Deaa, in£rmitAtem wMtnun prr>pitiijif
><e^ttoey «tqae ad prot^endam nos dextenun ta« nu^*mtMtm ntJcwU,
Per Christam.
DoxmCA QUAETA.
Froeeeeiofial ut tuipra eum ista Oratume,
DeaSy qoi noe in tantis pericalis constitatoe pro humaaa «ciji fragiii-
tate non posae snbsistere ; da nobis lalatem numtijt «t eorpons, at «a
^iUB pro peocatis noetris patimnr, te adjaTaiite, riiuakmwi, Vkt
Qiristam.
DoimricA QmrA.
OraUo.
FamiEam tnam, qassamaSy Domine, pro taa pietate costodi, ut qua»
in sola spe gratisB cslestis innititory taa semper protectione muniatur.
Per Christam.
DonnricA nr Szptuacesima.
Si cmte Purificaiionem evenerit, ad Proee9*i</nern dicitur IU»pon$orium
Beata es, ut supra. Vereiculus, Post partaoi. Oratio, Deus qui salutLs.
5* vero poet Purificationem evenerit, ad Proceeeionem in exitu C/iori utui
Antiphona de Domina, cum Versiculo et Oratione iecundum ordinern,
In eundo ante Crucem dicitur Peeponsorium iequens :
Eooe caiissimi, dies illa judicii magna et terribilis instat ; praetereunt
dies noetri, et yelociter adYenit prseclarus adventus Domiui : jani crebro
sono Toa hortatur et dicit, Priusquam oetiutti Paradisi claudatur,
unasquisque vestrum cito properet, ut introiens in icteniuui cum
Domino regnet; properate Tosmet ipsos, Ut videatis immortalem
sponsam et poasideatis regnum caelorum.
V. EScce mater nostra Hierusalem cum magno afiectu clamat ad vos ot
dicit, Yenite filii mei dilectiasimi, venite ad me. Ut videatis.
F. (sacerdotaUs). Fiat nusericordia tua, Domine, auper nos.
• For theso rrcccs see supray p. 128.
K
14G Daminica vn Quinquagesima.
OrcUlo,
Preces populi toi, qtuesamusi Domine, clementer exandi, ut qu
pro peocatiB nostris affligimory pro tui nominis gloria miserio
liberemur. Per ChriBtum Dominum.
Ad tntroitum Chori ArUiphona dt Festo loei cum Versit
Oratione de eodem,
DOMIKICl. IK SSXAGBSIHA.
In eundo a Choro dieitur de Domina secundum ordineii
Tersieulo et OrcUione de eadem.
In eundo ad Cruoem dieitur Responeorium :
Benedicens ergo Deus Noe ait : Nequaquam ultra maledicam
propter homines. Ad imaginem quippe Dei iactus est boma
F. Hoc erit signum foederis inter me et terram ; Arcum meum
in nubibus cseli. Ad imaginem.
Gloria Patri et Filio et Spiritui Sancto.
Ad imaginem.
V. (aacerdotalis). Fiat miserioordia tua, Domine, super nos.
Oratio.
Deus^ qui nos conspids quia ex nulla nostra actione ooufii
concede propitius ut contra omnia adversa doctoris gentium proti
muuiamur. Per Ghristum Dominum.
Ad introitum Ckori menioria de Festo loci cum Versictdo et
de eodem,
DOMINICA IN QUINQUAGESIHA.
In exitu Chori Aiitiphona de Domina sccundum ordinem eiim
culo et Oratione de eadem,
In eundo ante Crucem Responsorium :
Revertenti Abraham a cade quattuor regum occurrit rex
Melchizedech, ofiferens panem et vinum, Erat enim Dei sacei
benedixit illL
F. Benedictus Abraham Deo altissimo, qui creavit cselum et \
Erat enim Dei Sacerdos.
V, (sacerdotcdis), Fiat misericordia tua, Domine, super nos.
Oratio,
Preces nostras, quaesumus, Domine, clementer exaudi, atque a
torum nostrorum vinculis absolutos ab omni nos advcrsitate c
Per Christum Dominum.
Ad introitum Chori memoria de Sancto locicum Versiculo et
dc eodein.
DoTninica Tertia Qicctdmgeaima.
I DomncA pbiua Qdadkagesiji^, irr c^ebis DouiNicia vsqdb ad
DOMINICAU FaLUABUM.
Uln exilu Chori Antiphona de Domina ouiii Vergtmlo et OratioiiB de
\ In ettTido ante Crucenn Reapontorium :
In die qiiftQdo venerit DoaimiiB ad juJiciuia ia niftjeatate judicaro
■eculnm, astabunt ante illum omnia ttgnjina virtutum cteleatiiim, sancto-
^m chori patriarcharum et pi-ophetarum, gloria apoatolofum, nmaems
ttiartyTum, confesaorum atque virginum ; ibi asaiatent omnea populi
|uit« totam inajesto.tflm Domini nimium poi-temti ; diea illft, dies ine,
Bi«a tribnlationis, diea miBeriiE et vlndictEe, diea tiibte et clangoris, diea
pnbis et caliginia, diea illa nimium crit ipi^ia amara. quaiti felicea
hmnt iJIi qui vocem Domini meruerint autlire : Venite, l)enedicti Patris ■
^ua, percipitc regnum quod vohia pneparatum eat ab origine mundi.
W- faacerdolalu). Fiat misoricordia tim, Domine, Bupor nos.
Deus, qui Ecclesiam tuam annua qiiadrsgcaimali observatione puii-
Bcas ; pnesta familiie tuie, ut quod a te obtinere abatiaendo nititur, hoc
hcau& opcribns exBequatur. Per Christum Dominum.
! Ad ingregsum Chori fiat memoria de Sanclo loci cum Verticulo et
pratUme de eodem, ul tupra notatur,
I Sie fiani iVocemoiwj omnilna diebiis Dominicis usque iii diem
Pa&naruni cum CoUectn ad Bominicam perlinenle.
I DOMINICA SECtlHDA QUAIIRAGESlJLfi.
; Ad Froctuumem fial vt supra in prima Dominica. AntipkorM dt
Domina secundum ordinem cttm Versiculo el Oratione d« eadem.
In eundo ante Crucem. In die quando, et ceiera tit euj^ra.
Oratio.
Deus, qni conapicis omni nos virtuto dcstitui ; interiua eicteiiuaqiift
Ristodi, ut ab omnibus advcnitatibus muniamur it\ corpnre, ct a pravia
(ogitstionibns mundemur iu mcnte. Pcr CLriatum Douiiimui.
DOMtKICA TeUTIA QnADRACESlM*.
Ut supra,
Oratio.
Qniesumua, oninijiotena Dens, votn humilium rcFpice, atque ad
lefensioneni nostram dexteram tui» iiiajestBt«s extenile. Per Chriitum
Q nDstrum.
148 Dominioa in Bamia Palmarum,
DOMINICA QUARTA QuADRAOESULfi.
Ut mpra,
Oratio.
Concedey qucesiimii», omnipotens Dcus, nt qui ex mcrito m
aciionis affligimur, tuse gratise consolatione respiremus. Pcr Chri
Dominum.
DOMIKICA IK PaSSIOKE.
Ut supra,
Oratio,
Quaesumus, omnipotens Deus, familiam tuam propitius respice,
largicnte regatur in corpore, et te servante costodiatur in mente.
Christum Dominum.
DoMiNicA vs Kamis Palmarum.
Po8t asperaiotiem aqttcB htnedicta^ dum distribuuntvr palma, cant
iequentea Antiphonce :
Antiphona.
Pueri Hebneorum toUentes ramos olivarum obviavcrunt Dc
damantcs ct dicentes ; Osanna in excelsis.
Aniipho7ia.
Pueri Hebrseorum vestimenta prosternebant in via et chunj
dicentcs ; Osanna filio David : Benedictus qiii vcnit in nc
Domini.
Andphoiia.
Osanna lilio David : Beneilictus qui venit in nomine Domini
Israel : Osanna in excelsis.
V. {sacerdotalis). Ex ore infantium et lacteutium perfecisti laudcm
Oratio.
Omnipotens sempiterne Deus, qui Dominum nostrum Jesum (
tum die azymorum super pullum asina; sedere voluisti ac pucros Hc
orum vestimcnta vel mmos olivarum in viam stemere et in lai
ipsius Osanna filio David decantarc docuisti; da, quajsumus, ut
centium ot laudem in templo clamantium et eorum merita in cajles
consequi mereamur. Per Christum Dominum.
Deinde procedat Processio cantando hanc Antiplionain :
Aiite sex dies sollemnitatis Pascho), quando venit Dominus in
tatem Ilicrusalem, occurremnt ei pueri, et iii manibus jx^rtabant r;
palmarura, ct clamabant voce magna dicentes : Osanna in exce
Benedictus, qui venisti in multitudine misericordiro : Osanni
excelsis.
JDoininiM in Hamis Palmaiicm.
iphcna,
aaiiteni die ozjmonun accesseruat dlscipuli ad JeBuni dia
K Tia pBremns tibi comedere posclia. At Jesus dixit eis : Ito ia J
a ad quendani, et dicite ci : Magister dicit, TempuR meum jiroptt I
^ ^Kid te &cio pascim cum discipnlis mei». Et fecerunt discipul^, |
it pneceperat eis I>ominus et paiUYernnt pascha.
AntiplioTia.
' Dominos Jesua ante sex dies posclia! veuit Cctliiimam ubi fuerat '
3 mortuos, Quem suacitavit Jesus.
^ Convenerunt aotcm ibi multi Judseorum, ut Lazarum videreati ]
a enscitavit Jesns.
jBeBp. Cogitaverunt &uteia principcs aacertlotum ut et lAzarmn: J
rBcerent, Propter quem multi veriiebant et credebant in Jesi
1 Testimo&ium ergo perhibebat turba quie erat cum eo quando Lazarum
D»Tit dc monuraento et suacitavit eum a raortuia. Propter quem
»p. Cum audisset turba quiii vcnit Jesus Hierosol^mam, CiuB
palmarum processeruut ei obTiam ; Et cum BppropiaquagBet aA
montis Oliveti, omnes turbie gaudentes et Dcum magna voce
ind&ntes. Cum ramia.
J)einde Diaconiia accepla bentdiclione kgat Eva/ivjdium :
Seeundum Matthieum (xxi. h9J.
In illo tempore, Cum appropinquasset iwgwe ad in Qomine DominL
Finilo Evanijelio Diaaniua deferat librum exsecutori ojidi ad oaoa-
landum. Dum autem ftcec JiuiU, Corpiis Domini tib alio Haeerdote vetlHo
Aiba et Capa Kriea eum euppa argentea per orientaiem partem EecUaia,
etti» pallio desuper porlato a duohus Diaconibus el duohua aeolythis,
prtecedenHbus dtwbus clericis cum lorclteis vsque tlatumem preedictam
(de/m^urj.
Dm-nde benedicat Sac^^dos yenufleclendo fri&u« vicibut Digntis ee,
Domine Deua noster, accipcre gloriam et lionorem. Poatea Chorv»
nmiiiler /acial et prosequatur nc. Tune recedat Sacerdoa eum Corp<m
in EceUaiam per eandem viam qna venit,
Deinde proccdat Procesaio cantando circa Eccleaiam :
Cnm appropinquaret Dominua Hierosulymam, misit duos ex difl-
cdpulis Buis dicens: Itc iii castellum quod cst contra vos, et inveniedfl
pnllum asinic alligatum super quem nuUus bominum sedit, solvitc et
ftdducite milii. Si qiii^ voa interrogaverit, dicite, Opua domiui est
Solventes adduxemnt ad Jesum, et imposueruat illi vcstimeuta, et sedtt
euper eum, et alii prosterttebant vestimenta suii in via, alii ramoa do
firboribua cxteraebant, et qui sequebantur clamabant : Os^inna, Ben»-
I
130
Dominiai m Bemis PalmarurTi.
diciiu qoi Teoit in Dfmuiie Domini : BeDedietiim regDani patris ninlri
Dftvtd : Oaaniui in ezoebia. HisCTere nobis, £11 Da^-id.
AnU ottiam oeeideiUaU ttel Proettgio, et eemtetur Retpotuorinm :
Oollegenint pontifices et Pliuistei conrilium et dicebftnt : Qaid
haemiu, quiti hic homo multa signa fscit. 8i dimittimus enm sk,
omnei creileDt in eum ; ne fortfi reniuit Romani et tollant nostrnm locum
Tru SaixrdoUt twrR« vuUibvs i*d populwn ante ostivm EtdxAx
eanlenl ittum Veriam :
Unos autem ex ipfda Caipkas nomine, com esaet pontifex amu illiui
prophetavit tliceus : Expedit robifi, nt nuus moriatur bomo pro popalOi
et non tota gena pereat. Ab iUo ergo die ct^tavenmt inter6cetie eiua
diceutca. Si dimittimoa.
Fiitilo Retpontorio po»t Versum super oslium Eccktiie eantetur :
•^^**'"»^, ■■■ r
G!o
-ri
■ ft.
laU3
et bon -
or ti
bi
nt rex
Chria-te
re-
-= —
-•-
-m — ■
' n*. ■
"_
—
--—
— aP —
■
demp - tor, Cu - i pu
san ■ na pi - uoi.
I Chotutjlexia genibm r<^>eCal : Gloria, laiis.
No-mi-ne qtii in Do-mi-ni, rex
Chorus : Gloria, laus.
Verms.
1^^ La
Lte-tus in ex - cel - eia tc lau • dat c» • U • tua om-aii
n-Uj^^
Sominica in Ramis PalTmrum.
Chomt : Gloria, laus. Poitea ineeiito a puero, Gloria, laus, Chorui
tfandofiniat.
DeinJe iniroeat procaato in Eecletiiain. Exaecutor oficii ineipiat
Ingrediente Domino in aanctam civitatem, Hebneoram pueri reBur<
mtionem litse pronuntiantes, Cura ramis palmarum, Oaauna clamA-
1>uit in ezcelsis.
A loto efioro eantetur Veraua :
&udis8et populus, quia reuit Jesus HieroBolymom exieraat ei
Ciim ramis.
SespOTUorio, exseetilor ojjicii, avhttrato eibi tapeto, majore eruoa
dicat SaeerJo» Jleetendo gentia «ua ter Antipkonam : Ave rex
Wlter, Chorua Jlexia geniinis idem rep^ai. Uoc ter Jiat a Prielaio, et
ttiitai eanUtur tota Antiphona a toto Ckoro :
\.ja, rex aoster, fili DtLvid, redemptor mundi, quem propbette pm< .
■alvatorcm domui laracl esao ■ventunun ; Te enim od salutarem
Pater miHit iu mundum, qviem expectabant omnea aancti ab
mnndi, et nunc Odanna filio David : Benedictua i|ui Tenit ia
Bnine Domiui : Osanna in excelsia.
Poalea qitaliuor vel trea Saeerdotee in pulpito incipianl Seeponsorivm
Circumdederunt me viri mendaces, sine cauaa flagellis ccciderunt me.
"d In, Domine defensor, vindica me.
'■ Quoniam tribulatio proxima est, et uon est qui adjuvet. Sod tu,
Siincipiatur Responsorium,
Deinde proeedat Proeeisio i
qilivfflut.
Circumdederunt.
I Ckoruvi et dicatur Veriui: Benedictaa
^^ae — - ^_A».
Ai Jlkm Snte JTv
Atc ngina cduf im ; **e donim sngelanun ; salve ndiz suicla, el
qna imrodo hu est orta ; gsiMfe ^ocicMft snper onmes apenoea ; rale
valdie dcffm, et pro n0faia •etnpa' Cliriatam ezon,
V. (mieerdolali»). Port p«tiiin.
Oratio,
Concede nos fiannloe toos, qoKsnmn^ Domine Dena, peipotiu mestJB
et coiporia sklnte gsndere et ^orun bestK Muue sempor Tiiginifl inter-
cessione a pneseiiti libenii triatitia et fdtnn per&oi betatia. Per
Christnm Dominum.
De uno martyre.
ArUiphona.
Hio eat Tere mATijt qui pro Cbristi nomine «angninem snum fiidit,
(lul minu judicam non timuit, neo terrenn dignitatis gloriftm qnedTit,
■•il ad onlestia regna feliciter pervenit.
". fiaetrtloltUitJ. Olorin et honore coronasti eum, Domine.
^^
Ftria Quinta. 163
Oratio.
Pmsta, qasesumuB, onmipotenB Deus, ut qui beat» N, martyris tui
^lttalitia colimus, interoeesione ejus in tui nominis amore roboremur.
Ivt eundem.
Ad AUare sancti Johannis Baptista,
Aniiphona.
Inter natos mulierum non surrexit major Johanne Baptista.
7. fmeerdokUis), Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat Johannes.
Oratio.
Fnesta^ quflesumus, omnipotens Deus, ut familia tua per viam salutis
laoedaty et beati Johanms prsscursoris tui hortamenta sectando ad eum
qoein prsedixit secnra perveniat Dominum nostrum Jesum Clinstum.
De eancta Katharvna.
\ Aniiphona.
Indita sanctee yirginis KatharinsB sollemnia suscipiat alacriter pia
inater Ecdesia. Ave virgo Deo digna; ave dulds et benigna, obtine
iKilus gaudia, qu«B possides cum gloria.
Item de sancta Katharina.
Ant^hona.
Yirgo sancta KatTiarina, Grsecifla gemma, urbe Alezandrina Costi regis
«atfilia.
y» (eacerdotalis). Specie tua et pulchritudine tua.
Oratio. *
Beus, qui dedisti legem Moysi in summitate montlB Sinai, et in eodem
loco per angelos tuos corpus beatse Katharinse virginis et martyris tuee
miiabiliter collocasti; prsestayqusesumus^ ut ejus meritis et intercessionibus
ad montem qui Christus est valeamus pervenire. Qui tecum.
De aancto Thoma, Cantitariensi.
Antiphona.
Pastor caesus in gregis medio pacem emit cinioris pretio ; O Isctus dolor
in tristi gaudio, grex respirat pastore mortuo, plangens plaudit mater in
fiHo, quia yivit victor sub gladio.
^' (sacerdotalis). Gloria et honore coronasti eum, Domine.
Oratio.
DeuSy pro cujus Ecclesia gloriosus pontifex et martjr Thomas gladiis
UDpioram occubuit ; prsesta, qusesumus, ut omnes qui ejus implorant
A^udliom petitionis suse salutarem consequantur effectum. Per Christum
Dominnm.
151 Feria QuinUx.
Di saneto Petiv.
Solve jubente Deo temrtuu, Petre, catanas,
Qui facU ut patecuit cieleatia regnci beatia.
ItiiH de earicto retro.
AtUiiiltona.
Beatus Petrus apostolus vidit sibi Cliristum rjccurrere, et adoransB
ait : Domine, qao Tadia. Venio RDnmm iterum cmciGgi.
T. (tacsrdolitlUj. To es Pctrus, et super hanc petram redificabo Eccteaiam
Oratio.
Deua, qui beatum Fetrum apostolum a vinculis abfiolutum illiesum
abir« feciirti ; nostrorum, queesumtiH, nbsolve viucula peccatorom, etomiiik
mala a nobis propitifttiia exclude. Per Christum.
Ad Altara aaiuH Andrece, apoatoli.
Antipliona.
Audreasapostolusdixitad^geam : Tantomeoregi Deo ero aceepdoTi
quanto pro ejua amore fuero pormanens in tormentis confessor.
V. (taceTdolalia). Dilexit Andream Dominua.
Or^io.
Majestatem tuam, Domine, snppliciter exoramns, ut sicut EoderiM
tute beatus Andreas a[K)atolu3 tuus cxstltit pnedicator et rector, tta apnd
te sit pro nobis perpetuua tntercessor. Per Chrlstum Dominum. |
De mneto Slepftano.
Ani^hona.
Stephanus vidit cmlos apei-tos, vidit et introivit. Beatua liomo cai
CKli patebimt.
r. (tacerdotalis). Gloria et hoiiore coronasti eum.
Oratio.
Da nobis, Domine, quKsumus, imitari quod colimus, nt discamiu
et iniraicos diligere, qnia ejus natatitia celebramua qni novit etiam pn>
perseciitoribiis exorare Dominum nostrum Jesum Cliristum filium taum.
De aancto Johanm, apoetotc et evangdiila. ^^^|
Aniiphona. ^3
Kic est discipiiliia ille qui tcstimonium pcrbibuit, et scimus quia
venun est testimonium ejua.
Y. (tactrdotalis). Valde honorandus est beatns Johannes. ^^^
Feria (iuinta. IS5
uio.
deBiam tdam, qimiimiiBy Domine, beDignua illustra, ut be&ti
08 apostoli toi et eyangeUstfle illmuinata doctrinisi ad dona per«
Bempitenuk Per Dominmn.
De sarkdo Jacoho,
tiphona.
jorem caritatem nemo liabet, nt animam suam ponat qaia pro
snia.
oerdokdia), In omnea tenas ezivit sonus eorom.
Uio.
estoy Domine, plebi tuse sanctificator et custos, ut apostoli tui
munita prnsidiisy et conversatione tibi placeat et secura mente
bJL Per Christum Dominunu
De tanda Maria Magdalena,
P^pAoma.
dt Maiia lacrimis pedes Domini ; lavit Dominus illius maoulas
stcorpoxis*
oerdotaUa), Dimissa sunt ei peccata multa.
Uio.
rgire nobisy dementissime Pater, quod sicut beata Maria Magda«
ominum nostrum Jesum Christum super omnia diligendo suorum
it yeniam peccaminum, ita nobis apud misericordiam tuam sempi*
i impetret beatitudinem. Per eundem.
De sancto Michaele, arehangelo.
Uphonck
chael archangele, veni in adjutorio populo DeL
cerdotaliaj. In conspectu angelorum psallam tibL
Uio.
DSy qui miro ordine angelorum ministeria hominumque dispensas ;
d propitiuSy ut quibus tibi ministrantibus in cielo semper assistitur,
in terra vita nostra muniatur. Per Christum Dominum.
De sancto Gregorio.
tiphona fudui cotifeeeorie.
[ifeesor Domiai.
oerdoialie). Amavib eum Dominus et omavit euou
i
-.•1
/« cttf PoraacetnfiB.
I..
r^ r.rTTnp imiiili xm Gragorii
w f^.nir^w 7rtiiiiiii&. ic qm peccKtcnnxin
bemtitadiiiis
nostztxnun pondae pi«
Per Dominam noBttiiBl
• r?'
Z*t &a»ieto S^ioolaa.
pns-clns mnlto jejmiio maoenibtt ooipiis.
t^.
."1-2» Tnnu*. a.-c
tanm innamens decmiii
nt ejns maitis et precibasageheDiMi
J. w.«3iiL-ntx.
S3S oomas : mnoM Dei geoetrix riigo sem^
rnecEbos qnw]iw sinctoram apostoloram ma^
c ^ sKKttLrom Tiipiram sappliciter petimafl^ xA
;ir. K^ciisijTie oranibas nonc et semper perfroi
r >.:.-•-." . ■• .: ri« . Lst :a— •'^■i in Domir. o.
I>- i:e Fasasceves,
S . .:.-. ^'.:'^.:s:',:i- '.jrL\:'< '. -.::.'. .:::.v« :\\<.' passioficjnf duo Presbyteri
. . A'':.s .: .:zj::'/r.: :.:-:: A: -'^ ^:.':j s-.^as conijii eU in ?nodiun crucis
.'.wVt^i::.?. ... f.o' '-■:'. f.r!iv< f-i'.' t.izzt: b Ay.ari us-jue in Chonun expansa
^t -..•r .:'-.'. ::v*, '.: Cn...-^'': Orr-crl.:' i cn.i cervicali stipposito bajulantei
A * *
I
Fo - |»a - le Lie - us, quid fe - ei ti - bi aut in
4U0
con - tris - ta - vi te ?
re - sj)on - de mi - hi :
(jui - - a e - - du - xi te de ter - - ra JE^ - gyp -
Bainde duo Diatoni in Allia, nudia pedibui, in medio antc oitiutn
^idenlale Chori regpondeanl gtnvajleetendo :
In dle Paraaeevee.
^f * ^=ag
*=is
^r* ^
^^fc
Fottea dw> Fre^yteri anle Crucem aliguantutiim progressl vertm
Trvm dionnt :
M^* » M ™ ™ M a ™ I ™ ■ —
- ba - Ti te, et in - tro -
\
In die Para9oeve8.
aA CVw - Min* Sal ■ V» - to - ri tu - o.
n Ckori dieat Agioa, tif rupra, Ckorut n
Dn-de Prtttiytari Choro proximajtie» dieant:
^ p^ ^^ ^ iftr~
M-Mi fraC - ttt (lo
et tu fkc - ta
tO^ ru ttt - L
Aw />M«iH Ag^ CAonw rfQMmtfMf Sanctii^ Dmndt Prtabyteri
V, fHoinl Atilipionma :
Kc • c« % - • uuHt Cn - ■ os, in qao aa-lus siim - - £
■ Id Uu YuA Uunul ILU wMil b noCed m bcbn.
In die Parasceves.
DumdkatClumta, Grua: adorelur : primo Sacerdolea portantea adorent
gam^eeUnJo (et) oseKlentar ; et atc [Jiat a] popttlo :
'Be - a - ti' im*ma -cu - la - ti m vi - a : qui am-bu-lant
'in le - ge Do - mi - ni,'
CKoru». Ecce lignum.
Y. (laeerdotalis), Beati qul scrutantur testimcmia ejaa : et toto cordd
exqninmt eum.
Chonta. Ecce lignnm.
V. (aaterdotaliej. Non enim qui cperantur iniquitatem : jn Tijs ejuB
ftmbulavenmt.
CJiorue. Ecce lignum.
- do - ra-mii8 Do-mi-ne; et eanc-l
* The MBnnal bas J
- Let vul-tum
Chorus. Tiiam cruceni.
T. TJt cognoscamuB io teira viom tuam : in omuibua gentlbus saliituB
tuum.
Ckorug. Tuam crucem.
V. CoitfiteaDtnr tibi popiilt Deus ; confit^aiitur tibi populi onuie^
Chorui. Tuam onicent.
F. I^tentur et exultcnt geutcs, quoniam Judicas populoa in teqTUtBteat
gentes in tcrm tUrigis.
C/utrus. Tuftui crucem.
y. Confiteantur tibi popidi Detts: confiteantur tibi populi omnes;
dedit fractum suuiu.
Chorua. Tuam cracem.
F. Benedicat nos Deiis, Deus noatei* : bencdicat nos Deus, et metiunt
eum omnes fines tcrrH?.
Chorua. Tuam crucem.
ffynmua.
^ . ^ ^ ■
•* F^ 1 ■• S
1 f^
Orux fi . de - lis in
■ ter
m - nes Ar - bor
t=H=F»
^ ^** n-' * '
no - bi - lis, Nul - la
.a.v
ta - lem pro - fert
Fron-de,
• The Manual Laa —
' In die Paraiceve». 161 ^^H
■ -. ^ p^ j . ■ -^^ ^m
Bo - - re, ger • mi ■ ne :
Dul-
cc lig-nnm dul-ces c!a ■ vos, ■
' ■ "^ ^ ■■ ^ — ti ^H
1 ■ ^ rv
ul-ce poQ • dus sua - ti
-net
ChorKt. Ci-ux. ^H
11.
^H
1 Pange Ungna gloriosi
V. Lustrasexquijam ])eract> ^^|
Tempus implens corporis, ^^|
£t super cnicis tropreum
Se volente natus ad hoo ^^|
l>ic triumphum nobilem,
Passioni deditas. ^H
Qualiter Redemptor orbis
Agnus in cnice levatur ^^H
Inmiolatua vicerit.
Inunolatus stipite. ^^H
Chorut. Crus.
Chorus. Crus. ^^H
ttt.
^^1
K De parentis protoplafiti
V. Hic acetum, fel, arundo ^^H
Fraude facta coadolens.
Sputa, clavis, lancea ; ^^|
Qn&Ddo pomi noxiaJia
Mite corpus perfuratur, ^^|
Horte morsu con-uit,
Sanguls unda profluit, ^H
Ipse lignom timc notavit,
Damua Ugnt ut solveret.
Quo lavantur flumine. ^H
Ckonig. Crux.
Chorut. Crux. ^|
IV.
Viti. ^H
\ Hoc opus noatne salutia
y. Flecte raraos, arbor alta, ^H
Ordo depoposcerat,
TensB laxa viscera, ^H
Moltiformia proditoris
Et rigor lentescat Ule, ^H
Ara ut artem falleret,
Quem dedit nativitas, ^H
Hostis unde Iteserat.
Miti tetidas stipite. ^^|
CKorii». Cntx.
Chorua, Cnix, ^^|
, Qnando venit ei^ sacri
F. Gloria et honor Deo ^H
Plenitudo temporis,
Uaqueqito altissimo, ^^H
Missus est ab arco Patris
t7aa Fatri Filioque ^^|
ICatus orbLs conditor,
Inclito Paraclito, ^^|
Atqne ventre virginali
Cui Ibus est et potostiia ^^H
1 Ctiro factiis prodiit.
Fer oitema secula. ^^H
1 Clxmu. Crux.
1
C/wrut. CniT. ^^^|
de — re cap - ti
In die Pdraacei^es.
- vit Ean - guia et a - - qua in re-
O .■id-iiii - ra . bi - le pre-ti
tas ra - dcmp - ta.
1 w l^ ^ ^
. - frac - ta suat claua-tra
1
Tandtm adorata Crue» bajulant tam duo Frtahyteri atcendmttt ptr
nrtem aquilinutrem Chori usgitg ad tejmlcrum, el ibi Sacerdo» ineipiat .-
• per oiu - ni - a Jig-na cBrdi.'o-rum tiJi t()-]a ejt-cd-
/n Vigilia PctschcB.
[Ih BIE CeH*.*
Ad Attaria lavanda in die Cetue Eeaponaorium :
Circumdederunt me viri meudacea aine causa: flanellis ceciderunt me.
kd tu, Domine, defenaor viadica me,
Qaoniam tribulatio proxima est: et non eat qui me adjuvet. Sed tu.
Deinde eanletur de Trinitata Antlphvna ;
Gratias tibi Deua, gratias Ubi vera una Trinitaa, una et summa
>eita9, sancta et una Unitaa.
% Benedicamus Patrem. '
Oratlo. Omnipotena leteme Deus.
Hefpomoriuvt, Circumdederunt, eutn Verav.
\ Poat partum.
Oralio famulorum.
Deinde de Domina, Antiphona: Ave reg^na cielonmi. Ave Domina
Bgelonun.]
la ViGiLiA Pasch*.
lia Paicfue poil benedtclionem ignia duo puert cantent
V. Inventor rutili dux bone luminis,
Qui certia vieibua tempora dividia,
Merso sole chaoa ingruit horridum ;
Lumen reddc tuis, Christe, fidelibuH.
iiryninum.f
' Chorua iTigredienda
Temu, itet Ckorua :
T^ielat Inventor rntili, et dum pueri eanlmt
V. Quamvis innumero sidere regiam
Lnnarique polum lampade pinxeris,
Incussu silicis lumina nos tamea
MonBtraa sazigeno lumine quscrere.
Chorua. Inventor rutilL
y. Tu lux vera oculls, lux quoque sensibuaj
Intus tu Bpcculum, tu speculum foris,
Lumen quod famulaos offero suscipe
Tinctum pacifici chriamatis unguine.
Chorua. Inventor rutili,
" From Sir John Liwsotfs MS.
f Thc pUn ch*DC lor tlil4 bjrma 1b ^vta In the raf rlnt of tlu Tork HUwI, SarUo*
ic.,vol. lxtx.,p. 110.
T. Bcx Qn^am pni t u a t , Huiuiie pBter, Invn
0« Ba^v DoBim^ qvi tou Uiucbs
e pBtrio eocde Ktf«diUtta.
C4orM. Ivrcnbir ratilL
Sanc - ta Mu - ri ■ a, o - ra pro no - bis.
h
Sancte Micliael, ora pro nobis.
Onines sancti Angeli et Archangeli, orat* pro nobifi.
Omocfl Buncti beatonim Spirituum Ordines, orat« pro aoliis,
8anct« Joliannes Baiitiata, ora pro nobis.
■ Omnes h
/« Vigllia PtiaduA
Omnes sanrti PatriaTcliee et Fropheto, omte pro itobis.
8aiict« Petre, li., ora pro nobis.
Sancte Paule, ora pi'0 Dobis.
Soncte Asdi-ea, ora pro nobis.
Omnes sancti Apostoli et Evangelistte, orate pro nobis.
Om&es Bancti Discipuli DomiDi, omte pro nobis
Sancte Stephane, om pro nobia.
Sancto Line, ora pro nobis.
Sancte Clete, ora pi-o nobis.
Sancte Clemens, ora pro nobis. .
Oiunes sancti llartyi-es, orate pro nobis.
Sanclfl Silvester, ora pro nobia.
Sancte Maii.ine, ora pro nobiE,
Sanct« Bencdiotc, om pro nobis.
Omncs sancti Confessores, orate pro nobis.
Oihnes sancll Monacbi el Eremito!, omte pro nobis.
Sancta Anna, ora pro nobis.
Sancta Maria Magdaleoa, om pro nobis.
Soncta Felicitas, om pro nobis.
Sancta Peipetua, om pro nobis.
Sancta Agatlia, ora pro nobis.
Otnnes Banct» Virgines, orate pro nobis.
Omnes Sancti, oratc pro nobis.
ffane Zitaniam pverorum B«juatur Litania Diaconorum. ; dumd
icta Dei genctrix, procedal j/rocestw ad benedktioitem /imtium :
Ky-ri.
eley-6on. CliriB-te eley-son.
Christe audi noB.
Sancta Dei genetrix, om pro notns.
Sancte Gabriel, om pro nobis.
Omnes sancti Angeli et Arcliangeli, orato pro nobis.
Omnes sancti Patriarcliee «t Prophetie, orate pro nobis.
Sancte Jacobe, om pro nobis.
Sanete Johunncs, ora pro nobis.
8anc(« Philipiw, ora pro nobia.
Omnes sancti ApoatoU et Evangelistie, orate pro nobis.
Sancte Clemena, om pro nobis,
Sancte Sixte, ora pro nobis.
Sancte Laurenti, ora pro nobis.
168
In Vigilia Paaeha,
Omnm «uutt MartyrM, orate pro nobii.
Sancte Oragori, OTa pro nobis,
Bancte Johaiines, ora pro nobia.
Sancte Wilfride, ora pro nobis,
Omnea saiicti Oonfessores, orate pro &obia.
Sancta Agaths, om pro nobis,
Sancta Agnra, ora pro noliis.
Sancte CMnlia, ora pro nabia.
Omnea aanttie Virgine», orale pro nobia,
Omnes Soncti, orate pro nobia,
Po»t kanc ZUaniam Prcdalut itana vertus orientm
JbnU», et pott htMdiettonem /onlinm Iru Sacerdolet eanta
In ChoTo:
Sanc - ta Vir - go rir
Sancte Raphael, om pro nobis.
Omnea saacti Angeli et Archangeli, omte pro nol
Sancte Bartholomiee, ora pro nobis.
Sancte Jacobe, ora pro nobid.
S&ncte MatthEce, ora pro uobia.
Omnea aancti Apostoli et Evangelistie, orate pro nobis.
Sancte Viiicenti, or.i pro Qobi^.
Sancto Georgi, ora pro nobia.
Sancte Dionysi cum aociia tuia, om pro nobis.
Sancte Blasl cimi sociis tuia, ora pro nobis.
Omnea aanoti Martyres, orate pro nobia,
S&ncte Leo, ora pro nobis.
Sancte Augxistine, om pro nobis.
Sancte Willelmo, oro pro nobis,
Sancte Outhberte, ora pro nobis.
Sancte Switliine, ora pro nobia.
Omneg aancti Confeaaorea, orate pro aobia,
Sancta Kathoriaa, om pro iiobig.
In Vigilia Paechai.
Sftneta Lucia, ora
pro
SandA Petroailla, oro pro nobLs.
Sancta Juliaiia, ora pro nobis.
OmueB sanctfB Tirgiiies, orat« pro nobU.
OmneB Sancti, orate pro nobia.
Ab otn - ni ma ■ lo,
ra nos, Do-mi-ne.
Ab Inaidiia di&boli, libera nos, Domlne.
Per mysterinm aanctffi IncarDationia tuse, libera noB, Domiiie,
Per Cmcem et Paaaionem tuam, libera noa, Domine.
Per aanctam Reaurrectionom tuara, libera nos, Domine.
Per gratiam Sancti Spiritua Faracliti, Ubera nos, Domine.
In die judicii, libera nos, Dumiue.
ro - ga-mus, au>di nos.
TJt maotam Ecclesiam tuam regere ac dcfensare digaeris : te roga-
niia, audi nos,
0t domnum ApoatoHcum et omnes gradua ecolesitB in sancta reli-
pcme GonBervure digneris : te rogamus, iLudi nos.
Ut archiepiacopum nostrum et oninem congregationem sibi com-
nisaam in sancta religione conservare digneris : te rogamua, audi nos.
Ut cuuctum populum Cbristianum protioso sauguine tuo rcdemptum
■cnterrare digneris : to rogamua, audi noa.
Ut gratiam Sancti Spiritus Fnracliti cordibus nostris infundere
Eigneris ; te rogamus, andi nos.
Ut cunctis fidelibua defunctia rei^uicm ntemam donare digneris ;
wgamua, audi noa.
"Ik DfK Pascu
*/m A ^mAm mi R m u t mlm ti m Pn^abu ewM minUtri» nm
Otfi$ mitm,Jlmm f rwiVr» wt—i mf i d i Ju n, Jieat Ormtionem Domuucam,
fll«MfM^«(A«rySa«i( «qMlenMR. «< a cc^ >M» r ^B»tfeiw cmm Corpon il
Cim m n, rf Tr-r'- — " ' j-p-»— — -j-'-- " — '-•— ■
JDMMtfWM. CfcriiOa iw MugnM Mt Moctaifc
jnn^niiiirfri Ckiita^«(<i«M
r. Dinnt,««MiM.
r. Banimxit DoaiKm
Ci«nu n^mtJml: SmiA £xH nobii^ AUeluya.
A ««tiMiJw qt n t im t Jlml frmtmlo eirm /ontein haptiamakm, cuM^
t Smtuui PTocMM n i n i l j —
/n rfM ^mkAw aNf« J/tooM H anU rampanarum ptihaHi
' tlmti 9d Xt^MoM, «t •WHtdbnttir omma iuminaria
, eu» I
1
inlem, cereis
Jn\<lie FaichaS.
Sttpoiuorivm Chriatua i-egnat,
»n
ChriatuB resurgena ex moHuis jam nou moritur, iuorR iJIi ultra nou
jmiiiabitur. Quod enim vivit, Tivit Deo. Alletuya, atluluy».
Dicaut nunc Judiei, quo modo milites cuetodientea sepulclirum per-
ideruDt regem sd lapidia posltionem. Quare non servabant petnun
isel Aut sepultum reddaut, aut resnrge&tem adorent iiobiMnim
leeiitea. Quod.
Ftalmus.
Duo exeelUiitiores pereonte cum cero/crario et Ihuribulario et
mero dreametanti ad atpulrJirum aecedant, et ineentato priv» Kpulcfiro,
[fum maffTia veneratitme gtatim pori thurifiealionem genvfiecletido Corpue
[Jiominieum prhjatim tuper altare deponanf, Ilentm atdpient &rueem de
\iepidehro, et incipiat exceltentior periona Christus resurgpns, cum quo eat
V^roeetno adpre^tyterium augtraleirLcedendo per medivmChori, rtgrediena
Lcutn pradicta cruee de septdehro auumpta inter duo» tiaeerdote* pra-
Ydielot, super eorum hrae/tia vetierabiliter portata cum thuribulario et eero-
■Jera/no prteeedenle per oitium rreshyterii boreale exeundo ad unvm altare
<cc parte bortali EecUsite, Choro aequetite haUtu iwn mutato, exeellen-
^ltetibut praeedentibuM, Corpore vero Dominico euper altare t« pyxide
^imiteo in tubthetaurarti eustodia, quiiUud in pnediela pjfxide in laber-
•tuteulo depeiideat."
I
J
J7X -'^1 <^i« PoBthcB.
- ^ I -^ ^ I ^ ■ ■ -^E
tua, Sanc - tu9, Do-mi-nua De-us sa - ba - oth. I
BUtit ciB - U ct tor - n lua - jcs - tu - ti;! glg - ri • « ti
pro-phe-ta-rum lau - da - bt • lia nu-me-rus; T« i
sup - tu - rii9 lio - mi-.
^ k.
tmiia ■ htere dextro, oUelayi : Et
1, ailri frcti rant, et diceat, a31da.fl,
iBtf-nm In tlie reprinl ot Oie Hub^
175
-lum
GlOTia Patri. £t omneN.
(taeerdotalis). Oatende nobis, DoTnin
misericortliam tuam. Et
Oralio.
Exaudi nos, Domice, Eaocte Puter,- omnipotens iet«me Deus, et
digneris sauctam angelum tuam de cseMn qui custotliiit, foveat,
it, visltet et defeudat onmea Labitantes in Loc habitaculo. Fei'
idem Chriatum Donunum uostrum. Ameu.
Ad Proee»»lonein anU Miuani.
Jiaponsorium.
Dom transisset Sitbbatum, Maria Hagdalene et Maria Jacobi et Saloms
aromata, Ut venientea ungercnt Jesum, alleluya, alleluya.
'. Et TalJe mane ima Sabbatonim Teniunt ad moniuneatum orto jam
la Ut venientes.
Gloria Palri et Filio et Spiritui Saneto.
iVwn diatur Veravs ?iec Oralio, geU iinmetliate sine inttrvaUo iiteipialur
trSfUi Vieariis in Capia eerieia in viedio proeessionis Salve, feata dies j
I "dum Tiearii eanlant, sed chorus Viearii proeede^ido caiUent Protam
Versue.
=g=PS=
C/,oi
Salve, festa dies.
Ita librL The corresponding rubric in the Sarum Proceaaional ia; —
**£at proetMio per medium cJtori et ecclwia circunteundo ecclesiam et
Ires eleriei de superiori gradu prius in dtoro ineipiant prosam
I, Salve, festa dies, Jrc. Chorus idetn repetat post unmnqnetnqu«
'trmm, eantore ineipienle quolieHscutique dicalur Salve, festa dies. Per-
tnUiur primua Venua a prtedictis eUricis in niedio cttori, ata^quam
roceda l proeessto. ' '
4
a^fai>.£,i,
t ' ■ T *■
t ■ ■ ■ » I
«liT« 1ii>»
i > tt 1
tateAS«nk^«^a^^
K**-
qtefai^ «^lte «Mte ptal*.
ihMiw w .ti M IwMw ii n wwieflw
In die PaschoB. 177
In Hatianc cmU cruoem incipiaiur Ruponwrivm :
Sedit angeliis ad Bepalcram Dominiy Btola ckritatis ooopertiifl;
kntes eum mulieres nimio terrore pertemtse astiteront a longe ; ttmc
Batna eet angeius, et dixit eia.
. Nolite metuere, dico vobis ; qnia ille quem qa»ritis mortunmy jam
Tit» et vita hominom cam eo sarrezit. Alleluya.
Tre$ Sacerdoies inpvJpifo vereie vuUibue ad Froeeeeumem eanUni :
F. Cracifixam in came laadate,
Et sepaltam propter vos glorificatey
Resargentemqae de morte adorate. Nolite.
'• (eaeerdoialie). Sairezit Dominas de sepalchro.
Oraiio.
Deas, qai pro nobis Kliam taam crads patibalum subire yoluisti,
k inimici a nobis expelleres potestatem, concede nobis flBimalis tuis ut
isarrectionis gratiam conseqaamur. Per Dominum.
Ad irUroiium Chori,
Heeponeorium. Christus resurrexity ui in aurora Paechali.
'. Id resurrectione tua.
Oraiio. PrsBsta, qusesumus.
Ad Veeperae^ in Proceeeione,
Finita Oraiione cum Benedicamus Domino, Jiat Proceeeio hoc ordine.
Wmo pueri aqua benedida^ deinde cero/erarii, et poet eoe cruciferariue ;
Aniiphona aeeigneiur per rectorem Chori alicui majorum ex illa parte,
hi Chorue non regitur principaliter eed eecondarie, Alleluja, ut poetea
otatur, Deinde intonetur per rectorem iUiue partie^ Laudate pueri
* Sir John Lawson's MS. Manual, a.d. 1405 : —
In die Paechce ad Proceeeionem in Veeperie.
ArUipJiona. Alleluya, aeeignetur per rectoree Chori ex alia parte uhi
horue non regitur alicui majori ex eadem parie.
Aniiphona, Alleluya. Laudate pueri Dominum : laudate nomen
k^mini, et cetera, et proeequaiur ex altera parte Chori poet quemlibet ver-
im Pealmi,
Antiphona, Alleluya, alleluya, alleluya.
Pealmue. Laudate puerL Gloria Fatri. Sicut erat. Alleluya,
Ueluya, alleluya.
Poet Aniiphonam etatim eequatur a duobue cero/erariie candelae
nianiibue, alleluya. Laudate ueque ad Domini, rum repetaiur alleluya,
d etaiim eequattur a duobie puerie.
'. Surrexit Dominus vere. Et apparuit Simoniy alleluya.
Oratio, Deus qui multiplicas, et cetera,
Tunc ordineiur Proceeeio coram cruce, et aeeignetur Antiphona,
H
r •& •&• pwfe Okwi^ AlUhv^ alktatp, lUq»;
\ fmn vt ftiMM £ioat ; tt mmfmH mma madJtmtwr ti Ajj
r Pmbmma, tt at altera porU reptlaiMT.
Aiklipfi.yna.
Al - le - lu - ra. nl - l^ ■ li - ra, at - le - lo - p.
Sii ■ntnea Domini benedictum : et nunc et usque in tM
A mI» ot4« m^iw^ oocasom : UndAbile nomea I>omiiu, kUdt
FiiilHliii 11111« omnes gent«s Dominos : et saper ckIw gl«k
QnW ncat Doininns X>em noater, qni in altia ItaluUt
lucit in aelo et in tcn», alleJufa.
Allrinjs, pcr rtctonm alUe partis ubi C/iorut rtyitur altcui »
ata amrte.
AUdnyH, alleluya, alleltija.
In exitu Isnel de I^jpto, domus Jacob lie popnlo tal
tt tie Mm Pmdmuu peroanUtur. Qvare Psalmum ut tapra. f
IhmJe pmreamletur BaponioritinL Bex noeter, «f Mtorn. AdlUnl
r. Omnia. Ad Patris.
DtimU primmm Vertieulam. Surrexit DoDiiDos de sepulcliravi
pTO oobia pcpmdit in li^o. Alleluja.
Ormtio. Deos qui pro nobia, et ceteTa.
Tmmie pn>grediatur Pnetteio ad aitart beatee Maria Virgini*
Am ti plkoma : Alma redemptoris, et eelera.
r. Port partuu, ei eetera. Dei genetrir, intercede pro nobis. Allelai
OrmtiA Oratiam tuam.
7r tmtrailu Chori t/e omnibut Saitelii. Lux petpetua lucebit sau
tuia, Domine, 'aUelaya : ct wtenutas temporum, alleluja.
r. v;
Intitie et eznltatioois ii
kkbernaculis Justorum, alleluya.
"J
^Uela!
itsau
2
In die Paschcc.
179
Suscitans a terra inopem : et de stercore erigens pauperem, alleluya.
X7t oollooet eum cum principibus : cum principibos populi sui,
lUeluja. .-
Qui habitare fecit sterilem in domo : matrem filiorum hxitantem,
dlduja.
Gloria Fatri et Filio et Spiritui Sancto.
Vernu.
Al - le - - lu - ya.
Lau - da - te
pu -
- er - i Do - mi - nuni :
]au - da - -
te
no - men Do - mi - ni.
In Btattone ad/ontes.
Oratio,
Deus, qui multiplicas ecclesiam tuam in sobole renascentium ; fac
am gaudere propitius de suonim profectibus filiorum. Fer Domiuum
Lostrum.
Redeundo afontibue uaque ad crucifixum Antiphona assignetur alicui
najori ex illa parte^ uhl C/iorus primipaliter r^itur : unu),i rcpetatur
lleluja poet singuloe verms.
Psalmue (cxiiL)
Al - le - lu - ya.
In ex - i - tu Is-ra-el de -^-gyp-to:
do - mus Ja - cob de pop - u - lo bar - ba - ro.
Facta est Jud^ea sanctificatio ejus : et Israel potestates ejus, et c<:lcra,
isque adfinem Paalmi,
Gloria Fatri et Filio ct Spiritui Sancto.
180 /ii die Pascha.
El i»jitalur AjUiphona.
r:
/n Oalwtte antt crueem.
Sesponaorium.
Rex DDster in cruce debcllaiLs mortis prmcipem tulit fortior knnatt
Bpolia ; diluculo i-esurgeiis in gloiiam, proceesit in mundam, reliqut
STidftrium in seimlcro : ail patris solium victor revexit tropKum, ftUelaji.
VeratiS caiUMur in Tnedio Procwsionia :
mira Chrlsti regla clementla, quia vidit tolia? lAtroais crooen
toleraQS, jubet chembin gladiiun versantem cnicia socio latroni Pm-
iliaum apcrire. Ad Patris.
r. Caacei-dotalls). Surrexit Dominns de sepnlcro,
I Oratio.
I Deus, qui pro nol>ia Filium tuum crucia patibulnm suLire voluisti,
I ut iniinici a uobis expelleres poteatatem ; concede uobia &mulia tuis, at
^^_ refiuiToctioiiis glomm consequamur. Fer.
r
Ad introitvm Chori AntipJtona :
Alma redemptoris mater, qure pervia cteli
Porta manes et stella niaris, succurre cadenti,
Surgere qui curat, populo : tu quie genuisti,
Natura mirante, tuum aanctum genitorem,
Virgo priua ac posterius, Gabrielia tkb oro
Sumens illud Ave, i>eccatorum miserere. AIleluTn.
Y, (aaeerdotali^). PoBt partum virgo iuviolata permansisti.
r. Avo Maria.
Oralio.
Or^itinm tuom quKSumus, Domine, mentibua noatris infunde, ot qti
igelo nnntiantfl Chrisbi Filii tui incamationcm coguovimns, pei
p.tsxionem ejus et crueem ad reaiirrectionis gloriara perducamur, Ptr
Obristum.
De oiitnibus Saiictia Antiphona :
Lux perpetua lucebit sanctis tiiis, Domine, alleluj-a, et stcraitu
teroporum. Alleluya, alleluya, alloluya.
r. (saeerdotnlit). Vox Isetitiie et exultatiouis.
Oratio. Piiesta, quiesumns, omnipotons, Deus, ut supra in RetuT-
In Odava Paschof. 181
Feria Sscuvda.
Ad Proees9Umem adfmtem.
AnUpkona, Allehiym.
Ptaimug. Landate pneiL
F. (Meerdatalis). Sairezit Dominus yere.
OraHa,
DeoBf qni onmes in Christo renatos genoB r^um et sacerdotale
fecisti ; da nobb velle et poese qtue pracipis, nt populo ad ntemitatem
▼ocato nna mt fides mentium et pietas actionum. Per Dominum
nostrom Jesum Christnm Filium tuum. Qui tecum yivit et regnat.
AfUiphana. Alleluya.
Paalmus. In exitu Israel, et cetera,
Ante Crueem^ Aniipliona : Ohristns resurrexit, nt mpra.
Memaria de damima eum AnUphana :
Speciosa &cta es et suavis in deliciis yirginitatis, sancta Dei genetriz ;
qnam Yidentes filisB Sion yemantem in floribus rosarum et liliis con-
yallium beatissimam prsedicayerunt, et regin» laudayerunt eam|
aUelnya.
Yereua^ OraiiOf ut supra de omnibtts Sanctie.
Febia Tebtia.
Ut in die Pcaehas eum hae Oratione :
Deus, qui credentes in te populos fonte baptismatis innoyasti ; hanc
renatis in Christo ooncede custodiam, ut nullo erroris impulsu gratiam
tase benedicttonis amittant. Per eundom.
De Domina Ave regina, qtuxre mpra post Octavas Epiphanuv.
Versue, Oratto, ut supra.
De ommbue Sanctis, ui aupra.
Feiiia Quabta«
Ad Proeessionem ad/ontem ut mpra Feria secunda cum Oratioue :
Deus^ qui credentes in te populos grati» tu» largitate multiplicns ;
respice propitius ad electionem tuam, ut qui sacramento baptiHmatis
sunt renati regni cselestis mereantur introitum. Per Christum.
De Domina Antiphona : Anima mea.
19 OCTAyA PaSCHJS ET CSTEBIS DOMINICIS U8QUE AD ASCENSIONEM
DOIIINI.
Ad Proeessionem Chori canietur Responsorium :
JSfp snm AJpha et 00, primus et noyissimuSi initium et finia, qui
182
In Octava Paschof.
antc mundi principium et in «eculmn snculi yiTo in setemum : ^lano
ine;e, qnte vos fecerunt, dayis oonfixie sunt ; propter tos flagellis cssas
sum, spinis coronatus sum ; aquam petii pendens, et acetum porrezenmt
in escam meam; mortnus sum, et sepultus snm; resurrezi, rolnacaii
sum. Yidete, quia ego ipee sum, et non est Deus pr»ter me. Allelajt.
T. £go sum vestra redemptio; Ego sum rex vester; £go tob resusci-
Uiho in die novissimo. Yidete.
In eiindo Eesponsorium : Sedit angelus.
Ad introitum Chori Respondonum : Christus resurgens.
V. In resurrectione.
Oratio, Pnesta, quiesumus. Qui tecum.
FeBIA SeCUNDA IN RoaATlONIBUS.
Xotandinn quod Feria secunda in Rogalionibus xn Processiombvs
jiexis genibus a ioto ChorOf Saeerdote incipierUe^ sur^^eniibus didtHT
Antipliona :
Surgite, sancti, de mansionibus yestris; loca sanctificate, plebem
beneiUcite, et nos humiles peccatores in i^oce custodite, alleluya. In
uoinine Domini Dei nostri ambulabimus, nos et omnis popolus;
quoniam de Sion exibit lex, et verbum Domini de Hierusalem.
Regnabit Doiiiinus in a?tenium, allelujra.
r. De Hienisalem exeuut reliquiie, et salvatio de monte Sion; prop-
teroa protectio erit hnic civitati, et salvabitur propter David famulum
ojus, allehiya. Paree, Domine, parce populo tuo quem redemisti,
Christo, sanguiue tuo^ ct non in setemum irascaris nobis, alleluva,
aUeliiya.
V, Iui(juiiutes nostne, Domine, multiplicatie sunt super capita nostra ;
(lelicta nostra crevenmt usque ad cailos ; parce, Domine, et inclina super
no^ mlsericordiaiu tuam, alleluya, Inundavenint aqu», Doniine,
super capita nostra ; invocabimus nomen tuum de lacu novissimo ; ne
avertas faciem tuam siugultu nostro, alleluya.
Item alia Antiphoiui in eundo cantanda :
Ex-sur-ge, Do - mi - ne, ad-ju - va nos, et li - l>e - m
nos prop-ter no - men
tu - um. Al - le
hi- - -
ya.
pa - trea noa - tri
hi Odava Paschie.
,-ti - a - ve -runt no - bis.
Psahmti (xlili)
EKaurge, Domine, adjuva no3. Opu3 quodoperatus ia dtebus eonmi
A iu diebus antiquia, et ceCera, mqite infinvm Peabni.
Gloria Fatri ct Filii et Spiritu Sancto. Sicat erat.
r. EsBurge, Domine, adjuva nos.
Ilem in eunJo canUtur /«cc Antijthona .-
ja-re iue-inca-to, Hal-vet ut om - ne3 no3 Jn - bi-lan-tes.
Chortu. Kyrie eleyBon.
I Et aic dieantur omnia 7tomina sanetOTum saneUvni.mque de linea
ilCUTiditm exigentiam ilinert». Cum pervenlum /ueril ad loca stationis,
igalur EBangelium.
■ In Ibe olil eilitianB theie Doteg Dro > tliinl tow^r: but therD arc Eevanl nuoax for
leluding tl»t the clol b>B beon mfipliiMd.
184
In Odaiu Pasduie.
Ad iniroUum tomUUur hae AfUiphona :
SalTfttor mandi, salvft nos omnes. Sancta Dri genetriz, viigo len^
Mariay ora pro nobia ; predbuB qnoque Banctonun apoeioloram, na^
iTnim et oonfessorum atque sanctarum Tirginum ■uppliciter petimiu, vk
a malis omnibus eruamur, boniiqne omnibus none et semper pexfrid
mereamur, alleluja.
F. (scteerdotalis), Lctamini in Domino, et exsultate justiy et fjkmaam
omnes recti corde.
OrcUio.
Yide, Domine, infirmitates noetras, et interoedentibus omnibiii
sanctis tuis celeri nobis pietate succurre. Per Dominum nostrum JeBnm
Christum Filium tuum. Qui teenm.
Feria Tkbtlu
Ad Frocestumem, tU supra Feria eeeunda prcBeedenie,
Cutn perventum /tierit ad loea $taiioni8f legaiur JStfanffeUum^ vl
eupra ; et postea procedat Froeeseio cantando Liianiam hoe modo :
Ky - ri - e eley - son. Chris - te eley-son.
Chorue repetat : Kyrie eleyson.
\^Et\ sic [in] eequentihus :
Do - mi - ne, mi - se - re - re. Chris -te mi-se-re-re.
ChoruB, Domine, minerere.
Mi-se-re-re no-bis, pi-e Rex, Do-mi-ne Je - su Chris-tc.
Chorus, Miserere nobis.
Chris - te au - di nos.
ChoruB, Domine, misererc.
In Vigilia Ascensionis.
Sunc - ta Ma ■ ri - a, o - ra pro no -
Chorus. Kyrio eleyson.
Sanc ■ ta De ■ i
ge- I
ra pro no ■ bia.
CltOTfit. Domi
Sancto virgo virginum, ora pro nobis.
Chorua. Miserere.
8anct« Michael, ora pro nobii.
ChoTua. Chriate, audi.
Sanct« Gabriel, ©ra pro uobis.
Chonis. Domine, mberere.
Omnes sancti Angeli et Archangeli, orate pro nobia.
Cfiorus. Miserere.
Et tie dieantur omnta nomiiux iatictorum tanciaruruque Zitania '
KCitndum exigantiant ilineris.
Ad intToittim Anliphona : Salvator mundi, cuni Vertu et Oratione ut
lH VtaiUA ASCENSIOIIIS.
Ad Proeessiontm ul tupra Ftria secu/ula pracedenle, Cum pervenlum
fiterit ad locum slationit, legatwr Evangelium ut aupra Feria teeunda :
tt redeat Proeettia cajttando Litaniam hoe modo :
Chorut, Anfer.
In die AsceimonU Dcmini.
»
I
Ex-a«-tli, cx- aa - di, ex-au-di, Do-i
Cfiontt. Euudi.
Souc ■ ta Ma -ri- a, o- ra pro
Choru». Aufcr a aobla, DomiQe.
Sanc-te Mi - cha -
Chorus. Aufer.
El dieatur Litania per eircutlum.
Ad mtraitttm Cfivri Antiphona, et eelera «( avpra.
In DIE AsCEIfSIOMIS DOUIHl.
Ad Proee$9ionmn in exitu Chori dicalur Beapmitorium :
pulchritudo Domini exaltata «st super Bidera : speciM ejiu in
Bubibas cteli. Et uomen ejus iu (etemum permonet, oUelujra.
V. A iummo ccelo egressio ejua; ct occursus ejua ua<iue «d summuta
ejiifl. Et nomen.
In die Pentecostes. 187
Segiuatur Frosa,*
V* Salye, fesia dies toto Tenerabilis sevo,
Qna Deus ad c»1ob scandit et astra tenet.
Chorue, Salye.
F. Qui paueis postquam sutrexerat ipse diebus,
Pectora confirmans^ discipulos solidat ;
Chorus, Salve.
F. Atque potestatem laxandi crimina prsestans,
Discipulos pariter posse ligare dedit.
Chorua. Salre.
F. Ite^ meom nomen per totum gentibus orbem
Didte credentibus notificare Deum.
Chorus, Salve.
F. Et qui crediderit et quem baptismatis unda
Tinxerit in Christi nomine, salvus erit.
CJuyrus. Salye.
F. Quem mittam vobis tos Spiritus ille docebit,
In linguis Tariis omnia posse loquL
Chorus. Salye.
F. Poet modicum Teniet qui suggeret omnia Tobis,
Et Tisurus eum Tado parare locum.
Chorus. SalTe.
F. Hoc cum dixisset, cunctis cementibus illum,
Nubes suscepit, dum supra astra meat.
Chorus. SalTe.
Non relinquam tos orpbanos, alleluya, Tado et Tcnio ad tos. £t
^udebit oor Testrumy alleluja, alleluya.
r.' Nisi egq abiero Paraditus non Teniet : dum assumptus fuero, mittam
robis eum. Et gaudebit.
Oloria Patri et Filio et Spiritu Sancto. Alleluja.
Oratio non dicitur.
IV DIE PkNTECOSTES.
In exUu Chori Seeponaorium :
Bepleti sunt omnes Spiritu Sancto et cceperunt loqui, prout Spiritu»
* Tha melody for the Prose is tUo same as that for Etster Daj.
188 /n dU Pattoeoatea.
^in^— dabit doqai Qlk ; et coBTcnit BBltitadc» diocntitini, iBA
ffloBM Frtri ei IOm at a^vtta Sucio. AUeliij».
rt f mlm Prma.'
r. Silvev feite dies totoTciMnlMlii Kra^
QoftBonda odo pmtia {alHt haiMi
Ckom». SilTft
F. Sptritiia «cea I>eas t-printo qoe qiiiO'1' ^ns,
Ignis adest qpede diKi[Milis hodie.
Ckorus. B»lve.
V. iltaHhta hunujus iofudit opes deitstis,
A Pktie prccedens, mystica d«ns ferens.
Chonu. S»lre.
F. Noa coaU T>riis CKristi nisgnslia lingiiis,
TUtm beDedictft loqnens gestibiis omnignnis.
Ckorut. Sslre.
F. Laiis tiU, rits I^ieums rarcram fons, lux s
Omnis Tivifiesas semper et trTBdians.
CAoTK* Salve.
V. Psx Dens onme boautu, dulds conoordift moram,
Reple oords tno miuiet« meUtfiao.
CicraA Salre.
F. FoBcimus omnipotens, termm, m&re, sidem repleu^
Noa tiUi pnrifica, prot^ge, ririfica.
Chonts. Salve.
I'. Intiros, Domine, sd pneguststK SopJiiie,
Qua redolet chenibim pitedicttis ordo DeL
Chorut. Salve.
F. Nostra pie tang&t serapkia carbunculus ora,
Ut mens perpctuo fiagret amore tuo,
ChoTHt. Salve.
Ad ifUroltum dicilur /loc HtMponsoriuia :
Loquebaatur variis linguia Apostoli, alleluTS, magnalis Do.
Spiritus SuQctns dabatcloqui illis, alleluya. Repleti euntomnes S]
Sancto et cceperunt loquL Prout.
' Tha nelodj ii tbe suae m befon. f Stc liiri.
In die Sanctcs Trinitatis. 18$
In dis Sakctje Tbikitatis.*
Ad ProeewUmem %n exUu.
Be^poneorium. Stirps Jesse.
In eundo Beepansorium, Benedicat nos cum Vereieulo. Gloria PatrL
^eindefiai memoria de eancta Cruce.
Ad iniroiium Chori ReepoTiaprium de Sancto loci.
Isie ordo servetur in omnihis Festia principcdihua in Dominica con-
^^^qmlibus usque ad Adventum Domini^ vhi Proceaeio non Juxhctur
^'^vpria^ cum Responsorio de Trinitate eecundum ordinem, In eundo
K^tfe crucem AnHphona de cruce aecundum ordinem, In minoribus Featie
^nflicibuB in Dominicie contingentibue %n exitu Chori didtur istud
Felix namque es, sacra virgo Mariay et onmi laude dignissima, Quia
*^ to ortus est sol justitise Ohristus Deus noster.
^. Ora pro populo ; interyeni pro clero ; intercede pro devoto feminco
* Sir John Lawson's MS. : —
In Festo S. Tbinitatis.
Ad Proeeseionem Antiphona : Stirps Jesse. Et super.
^. Yiiga DeL Et super.
Gloxia Patri et Filio et Spiritui Sancto.
^. Post partum virgo inviolata permansisti :
Dei genetriXy intercede pro nobis.
OraHo.
Famulorum tnorum, qusesumus, Domine, delictis ignoscey ut qui tibi
daoere de actibus nostris non valemus, genetricis Filii Domini Dei nostri
HterceBaione salvemur. Per eundem Christum.
Besponsorium, Benedicat. Et metuant.
K Deus.
In iniroitu Chori Besponsorium : Benedictus.
K Beplebitur.
^. Benedicamus Patrem et Filium cum Sancto Spiritu :
Laudemus et superezaltemus eum in stecula.
Oremus.
Omnipotens sempiteme Deus, qui dedisti nobis famulis tuis in con-
SHOone TersB fidei setem» Trinitatis gloiiam agnoscere, et in potentia
lajeBtatis adorare unitatem ; qucesumus, ut ejiisdem fidei firmitate ab
mnibas muniamur adrersis. Per.
Isiud Besponsorium sequens dicatur tertio loco die Animarum tantum :
Memento^ qusBSOy DominCy quod sicut lutum feceiis me et in pulverem
r
, m —
m r
^ ■
■ - 1.«
r"
M ■
190 In dic SancUn Trinitatis.
sexu: sentiant omnes tuum levamen, quicunque oelebrant ti
memorationem. Quia.
Gloria Patri et Filio et Spiritui Sancto. Quia.
SequUur Antiphoiia de cruee et Beiponwrium de Trinitate
JResponsoriunu
Stirps Jesse vii-gam produxit virgaque florem,
£t super liunc florem requieacit Spiritus almus.
r. Virga Dei genetrix virgo est^ flos filius ejus. £t 8
Gloria Patri et Filio et Spiritui Sancto. Requiescit Spiril
In eundo Besponsorium. Benedicat nos am VernctUo GL
et cctera.
Memoria de cruce ut supra noUUur.
De Trlnitale primum Responsorium.
Benedicat nos Deus, Dcus noster ; beneJicat noe Deus, e
cum omnes flncs terrse.
r. Deus misercatur nostri ; ct benedicat nos Deus. £t metus
Gloi-ia Patri et Filio et Spiritui Soncto.
Sequitur secundum RespOTiaorium.
Bcnedictus Dominus Deus Israel, qui fiicis mirabilia solus.
dictum nomen majcstatis ejus. In retemum.
r. Replebitur majestate ejus omnis terra ; fiat, fiat. Et meti
Gloria Patri ct Filio et Spiritui Sancto. Et mctuant.
reduccs ino. Noiiiie sicut lac inulsisti me, et sicut caseum me <
])cllo et carne vestisti me, ossibus et nervis compegisti me.
r. Convertere, Domiiie, converterc, et erii^e aniniam mcam : ?
fac i)roj>tcr misericordiam tuani. Nonne.
J/oc scqucns licsponsonum dicatur scxto loco dle Anunarui
Congref^ati sunt, Deus, ad devorandum me seductores m
teucntcs mala qua» gessi. Ergo vociferaiitur dicentes, Deus deivl
persoijuimini et comiirehendite eum, quia non est qui liberet eu
inciis ne elong<'as a ine : Deus meus, in auxiliuin meum respic
Deus ineus in adjutorium meum intende.
V. Dclicta juventutis ineie ne meinineris, Domine, et ne aver
tuani a u\i% (juoniam tribulor : velociter exaudi me, Domine. I
Jloc sequcuH JiOiponsorium dicatur octavo loco die Animarut
Jicsponsorium.
Absolve, Domine, anima.s eonim ab omni ^'inculo delictor
oas tornientum mortis attingat : Non reorum catcna coubti
miaemtio tua in i>acis ac lucis i*egione constituat.
r. Et (juoe illis sunt, Domine, dignaj cruciatibus culpjc, tu
lenitatis indulge. Non reorum.
In die Sanctce Trinitatis. 191
TerUum Bespansoriunh,
Quis Deu8 magniu sicut Deus noster ? Tu es Deus, qai facis mirabiLia.
T* Notam fedsti in populis virtutem tuam ; redemisti in bradiio tuo
jpopulum tuum. Tu es.
Gloria Patri et FUio et Spirituo Sancto. Ta es.
Quartum JReBponsorium.
Magnus Dominus, et magna virtus ejus, Et sapientias ejus non est
namema.
F. Magnus Dominus et laudabiUs valde ; et magnitudinis ejus non est
fini& Et sapienti».
Oloria Patri et Filio et Spiritui Sancto. Et sapientiae.
QuifUum Eespaneorium.
Gloria Patri genitseque proli et tibi, compar utriosque semper
Bjiniitus alme, Deus unus omni tempore ssedL
F. Da gaudiorum prsemiay da gratiarum munera, dissolTe litis vinculay
aatringe pacis foedera. OmnL
Gloria Patri et Filio et Spiritui Sancto. OmnL
Sextum jReaponsorium.
Honor, virtus et potestas et imperium sit Trinitati in Unitatey
Unitati in Trinitate, In perenni sseculorum tempore.
F. Trinitate lux perennis unitati sit decus perpetim. In perennL
Gloria Patii et Filio et Spiritui Sancto. In perenni.
Septimum Responeorium,
SummsB Trinitati, simplici Deo, una Divinitas, eequalis gloria, co-
setema majestas Patri prolique sanctoque Flamini, Qui totum subdit
suis orbem l^bus.
V, Pnestet nobis gratiam Deitas beata Patris ac Nati pariterque
Spiritns almL Qui totum.
Gloria Patri et Filio et Spiritui Sancto. Qui totum.
Octavum Besponsoriuvu
Tibi laus, tibi gloria, tibi gratiarum actio In ssecula sempitema; O
beata Trinitas.
F. Et benedictum nomen glorise tuse sanctum et laudabile et super-
exaltatum. In ssecula.
Gloria Patri et Filio et Spiritui Sancto. In ssecula.
JSfonum RespoMoriunu
Benedicamus Patrem et Filium cum Sancto Spiritu ; laudemus et
superexaltemus eum, In ssecula.
F. Benedictus es, Domine, in firmamento caeli et laudabilis et gloriosus.
In secula.
Gloria Patri et Filio et Spiritui Sancto. In seecula.
iHlid-bt».
»■ I i r T
CWw. Sih*.
In Dominicis diebus usque ad Adventum Domini. 193
V. In cena resideiis corpus eum sangaine stimens,
Dlsdpolos pavit^ mjstica dona dedit.
Chanu. Salve.
F. Intactse matris natus sapientia Patrisy
Constat in altari victima vera DeL
Chorua. Salve.
V. In cruce r^navit, moriens mortem superavit,
Et mundi maculas sauguis et unda lavit.
Chorus, Salve.
V, Palmas eztendit^ vitam pro morte rependit^
Post triduum surgens corpus ad alta yehens.
Chorus. Salve.
F. Perpetuam requiem, tu fons et origo bonorum,
Hunc servando chorum da sine nocte diem.
Chorus. Salve.
lintroitum Chori. Respomorium.
lus panis et unum corpus multi sumus Omnes qui de uno pane
ino calice partidpamus.
rasti in dulcedine tua paupen, Deus^ qui habitare facis unanimes
10. Omnes.
oria Patri et Filio et Spiritui Sancto. Omnes.
Ik Dohinicis diebus usque ad Adventuh Dohini.
eocitu Chori. ArUiphona.
dma mea liquefacta est, ut dilectus locutus est ; quDasiyi^ et non
illum j vocavif et non respondit mihi. Invenerunt me custodes
isy percusserunt me et vulneraverunt me, tulerunt pallium meum
ea muromm. Filise Hierusalem, nimtiate dilecto^ quia amore
o.
iempore PaschcUi. Alleluja.
iiphona.
ba pulchra es, amica mea, et macula non est in te; favus distillans
na, mel et lac sub lingua tua, odor unguentorum tuorum super
aromata ; jam enim hiems transiit^ imber abiit et recessit, flores
erunt, vinese florentes odorem dedenmt, et vox turturis audita est
•a nostra. Surge, propera, amica mea, veni de libano; veni,
beris.
tempore FasehcUu Alleluya.
ir
In Pufificatione beaite MajneB Virffinis.
Ajttipliona,
Beata Dei genitrix, Maria rir^ perpehiA, templuni Domint, mov'
rium Spiritua Suncti, aola sine cxemplo placuisti Domiiio Jesn
a. pro iwpulo, intorveni pro clero, interccde pro devoto femineo si
/n temport Pasefuilu Alleluja.
Antipliona.
Ave regina cselorum ; ave Domioa angelormn. Salre, ndix >
X cpuk inundo lux est orta ; gaude gloriosa, super omnes speoon
fl dacnra, et pro nobis sempcr Chiistum exora.
/» Umpore Paac/iali, AUeluyo,
V. Avo Maria vel Post partum: allematim dicarUur.
Goncede nos fumulos tuoa, qufesumua, Domine Deua, perpetiiai
et corporis aalute gaudere, et gloriosa be&t» Mariae semper ivpssA
interceaaione a priesenti liberari tristitia et ntema perfrui iKtitiB. Fer
DomiDum.
Famulorum tuorum, qua^sumas, Domine, dclictis ignosce, nt qui
placere de actibus noatris non valeamus, genetrids Filii tui Douiiili
nostri intercesaione aalvemur. Por eundem.
Et eum Anliphona de cruce seaundum ordinem.
Antiphona.
O crux admirabilis, evacuatio vulneris, restitutio saQitatis, adoremui
crucis Biguaculum, per quod salutis sumpsimus sacramentum.
Antipkoiia.
Tuam crucem adoramus, Domiue ; tuBm gloriosam recolimos Fst-
sionem ;
Antip/ioi
Salvator muudi, salva nos ; qm per crucem et sangulnem t
redemiati iios, auxiliare nobia, te deprccamur, Dcus noster.
Et celera ut gupra notafilur.
adoramus, Domiue ; tuBm glt
nobis, qui passus es pro nobis.
Ik Pohificatione beat^ Maeijs VlRGIItlS,
Dum illuminantur candelx, cantetur luee Antiphona:
I
Tn Purijicatione heatw Marite Virjin
Kunc di-mit-tis ser-^f
se -cun ■dum ver-bnm
Ad proceigionem ■in exitit Chori. Anliphona.
ATe, gra.tia plena, Det genetrix virgo, es te enim ortos est Bol -
jostitia!, illuminans qua in tenebris sunt. Lietare tn, seuior juste, i
ulnas li^«ratorem et resuiTectioncm. .
/fem alia Antiphona.
Adoma thalamum tuum, SioD, et BUBcipe regeni Chriatum ; ampleo-
tere Mariam, quse est cieleatis porto, ipsa eriim portat regem glori^ ; novo
subaifitit virgo adducens in manibus £lium ante luciferum, quem
■odpiens Symeon in ulnaa sum priedicavit popiilia Dominum Deum esso
et mortis, et salvatorem mundi.
^^HBptttur Retpontorium.
^^^Bbnde, gaude, gaude, Maria ^irgo, cunctoa htereses sola interemisti,
HSBF Oabrielia arcbangeli diclis credidisti. Dum virgo Deum et
■^uunliiem genuisti, et post partum virgo inviolata permansiitti.
I F. Gkbrielem arcbangelam scimus divinitua te esse affatum; uteruia
^^uua de Spiritu Sancto credimus impregnatum ; erubeiscst Judejus
^HHfa^ qiiL dicit Cbristum ex Joaepb semine esse natum. ^Dum
^HHDoria Patri et Filio et Spiritui Sancta Dum virgo.
W Seqvatur Prosa.
I biviolata, integ» et cesta es, Maria, quie ea eSecta fulgida «eli
^urt^ O mater alma Christi carissimEt, suscipe laudum pia precamina;
^^^^Knt pura pectora sint et corpora qns nunc fiagitont devote, vox-
^^^^b oorda. Tu da per precata dulciaona nobia perpetua frui vita.
^^^Hh^ O benigno, O beala, quffi sola inviolata permanaisti.
B Ad inlroilum C/iori Reapomorium.
I Cam inducerent pucrum Chriatum parentes ejus, accepit cum Symeon
lin nlnaa suas, et benedixit Dettm, et dixit i Nunc dimittia, Domine,
liemna tuum in pacc.
IF. Accipiens Symeon pucmm in manibus, gratiaa agons, exclamarit
Mioens : Nunc dimittis.
Wf. faaeerdotati»). Accipiens Simeon puerum in manibua.
/a FeHa Mmcri TiCelau.
FmTirfi,
«de. Per Dominiim Bijutrinw
, et i|iuB extriasKV
i gratue tiue lnee raa-
Ix Assmunon bsatx Uaklc, TisGixts.
■ ;SiiV
nai, IXimiii», cIuMUttibas ad te jopla.
pnnnimar, eC Bon est qoi ■djnTet- SabvenL
Oloria I^tri et Rlio et Sfnritai SuicUi^ Sabveiu.
Ad introitutn dieitttr Retpanaorium.
Qnomodo fiot iDnil, tCBpOodit Uaria, Qnotiiajn Ttnim non '
Angelu9 >d luec : Sptritui Siuietas EuperTeoiel io te, Et rirtoa
otnunbrabit tilM, aUelnjr*.
V. lileo qnod naacetur ex te BftnctoiB TOcabitor FiUas deL %nrita
Sonctus.
Oloria PatTi et Pilio et Spiritui Ssncto. £t Tirtna.
V. ( taotrdolalia}. Atc, Harift gratiA plena, Doi&iDas t«ciun.
Oratio.
Deus, qui debeatie Ma.rix virginis utero Verbum tunm, angelonna-
tiante, camera suacipere Toluiati ; prKsla supplicibus tuis, ut qui Tere
eam Doi genetricem credimuB, ejus apud t« interceasionibus adjuTemur.
Per cunden).
In FeSTO SASCTl WlLLELUI.
f. Antiphona.
O Willelaie, pantor bono,
Cleri [later et patrone
Mundi, nobis in agono
Coofer opom, et depono
Vitai sordes, et coroD»
Cielcatis da gaudia.
Ora pro nobis, bcate Willelme.
I
V, (mMrdotalt^),
Oratio,
Duus, qui nos bcati Willclmi confessoria tui atque jwntiflcia meritii
et intorcessione lielificas ; concedo propitius, ut qui ojus benoficia posa-
mus, dono tuw gratiie conscqunniur. Per Cbriatum.
Ad introiliim Chori, ut mpra nalalur.
InAd Vincula sancti Petri. 197
In Festo Natiyitatis sakcti Johannis Baptistjb.
exitu dicatur Stirps Jesse, et cetera.
eundo diccUur Besponsorium,
er natos mulierum non surrexit major Jobanne Baptista, Qiii
^omino prseparavit in eremo.
t homo missus a Deo, cui nomen erat Johannes. Qui viam.
^erdotcdie). Fuit homo missus a Deo.
Uio.
18, qui prsesentem diem honorabilem nobis in beati Johannis
ate fecdsti; da populis tuis spiritualium gratiam gaudiorum, et
n fidelium mentes dirige in viam salutis setem». Per Christum.
introitum yJt aupra notatur.
In Festo apostolorum Petbi et Pauli.
exitu Chori Responsorium : Stirps Jesse, et cetera.
eundo JResponsonum :
melius centurio, vir religiosus ac timens Deum vidit manifeste
Da Dei dicentem sibi : Corneli, mitte et accersi Simonem qui
linatur Petrus ; hic dicet tibi, Quid te oporteat facere.
Da orasset Comelius, nondum in Christo renatus, apparuit ei
s dicens, ComelL Quid te oporteat facere.
yn& Patri et Filio et Spiritui Sancto. Quid te oporteat facere.
'uitur JReapomorium :
;re, amas me 1 Tu scis, Domine, quia amo te. Pasce oves meas.
don Johannis, diligis me plus his 1 Tu scis, Domine, quia amo
asce.
>ria Patri et Filio et Spiritui Sancto. Pasce.
zerdotalis). Tu es Petrus, et super iianc petram.
%tio,
us, qui hodiemam diem apostolorum tuomm Pctri et Pauli
io consecrasti; da ecclesise tuse eomm in omnibus sequi pne-
i, per quos religionis sumpsit exordium. Per Christum.
introitum Chorif ut aupra notatur.
In Ad Vincula sancti Petri.
exitu JResponsorium : Stirps Jesse, et cetera.
eundo Hesponsorium :
odcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in cselis; £t
inque solveris super terram, erit solutum et in cselis.
Tn dU AmimpiionU beata Maria.
V. Tu es, inquit Pelrus, Chriatus Filiua Dei vi^-i Ges|>ondens Domim
ijt, Et ^o dico tibi, qiiia tu ca Fetrns, et snpcr haxta petram lediGaik
ecclesiam me&m. Et qaodcuaqne,
F. (taerrdotali*). Tu ea Petrjis, et sviper hanc petram.
Oratio.
Deos, qui be&tum Petrom apostolum a Tinculia abBolutnm 'i&9sm
abire feciBti ; noetronun, quKsumus, absolve vincnla peccatorum, tl
omnia mala a nobis propitiiitns ezclad& Per Cluistum DoniiiiiitD
noatnmi.
Ad introititm C/tori JiespomtyriuTn : Petre, araas me.
In BIE ASSUMPTIOSIS BE.1T.E MaRL£.
^^^H /n exUu Cliori lieaponsorium ;
^^^H Ad Qutum Domini uostrum ditantia honorem,
^^^^r Sicut spina rosam, genuit Judiea Mariam.
P F. Ut Titium virtua operiret, gratia culpam. Sicut sptna.
Gloria Patri et Filio et Spiritui Soncto. Sicut spina.
; /» eundo dicUur : Stiqw Jesse, el ceUra,
I Ad inlroilum Cliori dieitur Antiphona :
I Asceu<iit Chmtua supcr «clos et pneparavit sun castisaimx
immortalitatis locum ; et htec est illa prEccIara festiTitos omnium
torum fostivitatibus iucomjKLrabilis, iu qua gloriosa et felix miranUbUB
«Elestis curiie ordinibus ad icth-eriiun pervenit tbalamum, quo [ua
memorum immomor nequaqnam existat.
Y. (aacerdotalia). Exaltata es, sancta Dei genctrix.
I Oratio.
Teuoranda nobis, Domine, hujus diei feativitas opem conferat senipi-
tcmam, in qiu Baucta Dei genetrix mortem subiit temporalem, nec (amea
mortis oexibus deprimi potuit, quie Filium tuuni, Domiuuni nostruii),de
se genuit incamatum. Qui tecum vivit
Dominica tn/ra ut in die, »ed in eundo dlcitur Eefponsoritnm ■
O decua virginitatis virgo Maria, eola matcr innupta, virgo inM
partum, vitgo in partu, virgo post partum, mater Christi, templum Da
Domini Bponsa, muiLdi domina et cteli regina.
F. Vii^num gemma, mariaquc stella pnefulgeas, exaudi preces servonun
tuorum. Mater.
^^^_ Glorin Fatri ct Filio et Spiritni Sancto. Mater,
^^^h £t cetera vt supra.
In Festo omnium Sandorum. 199
Ik DIE NATIVirATIS BEAT^ MaBIJB.
In exiiu Respomorium :
Solem justitiie regem paritura supremum,
Stella Maria maris hodie processit ad ortum.
\ Cemere divinum lumen gaudete fideles. Stella.
Gloria Patri et Filio et Spiritui Sancto. Stella.
In eundo Responsorium : Stirps Jesse, et cetera,
Ad tntroitum Choriy Antiphona: Alma redemptorifi, ut 8up9*a in die
*€juchm,
\ (sacerdotalis), Post partum.
Oratio.
Supplicationem servorum tuorum, Deus miserator, exaudi, ut qui in
Tativitate . Dei genetricis Marise congregamur, ejus intercessionibus
te de instantibus periculis eruamur. Per Christum.
In Festo ohnium Sanctohuit,
Qibocunque die evenerit,
Ad proeeasionem in exiiu Chori Respomorium :
Laudem dicite Deo nostro, omnes sancti ejus, et qui timetis Doum,
msilli et magni, quoniam regnabit Dominus Dcus noster omnipotcns.
(audeamus et exultemus et demus gloriam ei.
\ Genus electum, gens sanctn, populus acquisitionis, memores mcmonim,
ludate Deum. Gaudeamus.
Gloria Patri et Filio et Spiritui Sancto. Gaudeamus.
Ad introitum Chori dicitur Responsorium :
Goncede nobis, Domine, qusssumus, yeniam delictorum, et inter-
3dentibus sanctis quorum Iiodie sollemnia celebramus, Talem nobis
ribae devotionem ut ad eorum pervenire mereamur societatem.
''. Adjuvent nos eorum merita, quos propria impediunt scelera : excuset
iteroessio, accusat quos actio; et qui eis tribuisti cselestis palmam
riumpbi, nobis veniam non deneges peccatL Talem.
Oloria Patri et Filio et Spiritui Sancto. Talem.
''. (mMrdotalia). Mirabilis Deus in sanctis suis.
OraAio.
Omnipotens sempiteme Deus, qui nos omnium sanctorum tuorum
terita sub nna tribuisti sollemnitate Tenerari; tribuc, qusesumus, ut
isideratam nobis tusB propitiationis abundantiam multiplicatis interoes-
onibiis largiaris. Per Dominum.
I
Tn Fcsto unius Marlyrii.
IK FESTO IfUlUB ApOSTOLI ET PLCBIKOaUM SIlULlTEfi.
AntipAtnut.
Beatj eritia, cum vos cnlcrint hoininca et cum segKimvenDt
Ciprubraveriiit et ojecerist nomen vcstram tanquaiii malum jiniplR
Filiuin homiuia ; gnudeto et esultat«, ecce cnim mercoa veatn malU nt
in ctolo.
J)e apoalolU Jlejiponaiyrium ,-
Civea apostolorum et doiucatici Dei advcnenint liodie, PortwitB
fitCDm et illuminunt»! patiiam, daro pacem gcutibua et lil>erare pc^i
DoniiuL Audite preces Bupplicum viue Ktemu )M>scent«8 pnemi», qiii
fBrtin in dextria manipulos justitiiu qnique gnudeutes adrenistis
Portantcs.
Uloria Patri et Filio et Spiritiu Sancto. Portantes.
V. (tacerdolalit). In omnem terram exivit sonus eorum.
OraCio.
QuiuHumus, omnipotens Dcus, ut beatus iT. apostoliis lunm pn
nobiti implorot auxilium, ut a nostiis reatibus absoIuLi a cunctia etiiD
poriculia oruamur. Fer Ctiristum Domiuum nostrimi. .A iign.
Plurimorum apoMtohrvta. Oratio.
Deus qui noB unnua apo!>tolonim tuonuu y^. et .ff. BoUemiiititt
l»titifaa ; pneata ut qiionim gaudenma meritis, iustruamur cxempl^
Pcr Christum DoULinuiii uoatiuin, Amen.
In Festo unius Evakgelist.k.
Jtegpmiaorium.
Qiiattuor auimalia ibaut ut reYertoLautur in Gimllitudinem fuigiiri)
CorniicautiB, et crnt in mcdio aplendor ignia, Et de igne fulgur egreJiiiiii'
V. Erot autem quaai visio discurrenB in medio quattuor anifluliui'''
Et de igae.
Oloria Patrt ct Filio ot Spiritui Sancto. Et de igne.
Lv Festo usifs Mahttki3.
Jiespo7isorkim.
Virinclitua^A^, niai-tyrDomiuipretioaua, succensusigne divini amon*
OOtmtaDtcr sustinuit supplicia pasEionia, £t pcr immanitatcm tonDt"'
torum jierveuit ad aocictatem angeloruni.
In Itmpore Pasehali : Alleluya.
Cujus iutcrcessio uobis obtineat veniain, qui per tormenta pasuon^
leteniam meruit palmamet sempitemam coronam. £t per imjnauitatd)*'
u
In Festo univ^ Virginia nan Martyris. 201
JRe^poMoriufn,
2^68 Christi gloiiose iT. sancti^adme, Tuo pio interyentu, Culpas
istras ablue.
, TJt cslestis regni sedem valeamuB scandere. Tuo.
Gloria Patri et Filio et Spiritui Sancto. Culpas.
, fsaeerdokdia). Gloria et honore coronasti eum, Domine : et con-
itaisti eum super opera manuum tuarum.
Oratto.
Pmsta, quaesumus, omnipotens Deus, ut qui beati N, martyris tui
italitfa colimus, intercessione ejus in tui nominis amore roboremur.
er Christum.
In F£Sto unius Conpessoris.
AfUiphana.
Confessor Domini iT., astantem plebem corrobora sancta interces-
one, ut qui vitiorum pondere premimur, beatitudinis tuse gloria sub-
fYemur, et te duce setema prsemia consequamur.
Item unius confessoria JResponsorium : Miles Cbristi, ut supra, in
'esto unius martyris.
1 (sacerdotalis). Amavit eum Dominus, et omavit eum. Stola glorisd
iduit eum.
Oratio.
Da, qusesumus, omnipotens Deus, ut beati N. confessons tui atque
ontiiicis veneranda sollemnitas et devotionem nobis augeat et salutem.
^er Christum Dominum nostnim. Amen.
In FeSTO UNIUS VlBGINIS.
Responsorium.
O mater nostra ter sancta quaterque beata,
Cum prece dcTota famulantum suscipe Tota,
Jam Christo juncta sponsoque tuo sociata. Cum prece.
Gloria Patri et Filio et Spiritui Sancto. Cum prece.
^. (sacerdotaUs). Dififasa est gratia in labiis tnis.
Oratio.
DeuSy qui nos beatae N. virginis et martyris tuse soUemnitate
Bstificas ; concede propitius, ut ejus adjuvemur meritis cujus castitatis
rradiamur exemplis. Per Christum.
In Festo unius Virginis non Martyris.
OraUo.
Omnipotens sempiteme Deus, da nobis in festivitate beatse N. virginis
ufls oongrua devotione gaudere, ut et potentiam tuam in ejus transitu
uidemus et provisum nobis percipiamus auxilium. Per Christum.
»C%miBt^
I
CIotiml Sdiv.
^ae mt nla Dc^ F>bs iaoB A icqntei,
Hine at «■a* W>pcB ad BaJonion» ope^
f. F3iaf Hle Diml, qm Boa «tbi o
£bc in aMtn ilma et Deos est et homo.
r. CbpoU «plf^tjj TOB spiritiuliter csti^
Si KTTBnda Bdtm «sse velitis i^tsa.
Chc-rus. Sa]r&
r. Urfaa ntm HternsRlem desoeiideiis spiritaalem
AttoJit onuitam lada ab aree dKtain.
Ckorui. Salve.
F. Hinc fidei &uctDm sacro baptiamate ductam,
Dat rex jostitite cslitns Eccleais.
Cfumts. Salve.
r. rirm& David turris, liuc si pede perpete curris
Invenies in ea pignora siderea.
CkoniM. Salre.
V. Hsc est arca Dei credentibus auxiliatrix,
Quie vehit ad portum quoa rehit unda maris.t
Ckorut. Salve.
" Sir Jolin LawHon^a MS. — " 7"««« duo Preabyteri in medio FtO"
eettionii cantent Antiphonam : Salre, festa dies."
t Sir Jobn Lawson'a MS. adds—
" Hiec est scala Jacob, per quam conscendere solam
Ocedenti populo dat bona vita polum."
Memoria de omnihua Sanctis. 203
Ad tfdroiium Chori Retponaorium,
Tenibilis est locotf iste ; hic est non aliad nisi domus Dei et porta
■li ; vere etenim Dominns est in looo isto ; Cui laus est per ssecula.
^ Vos estb templum Dei vivi^ et Spiritus Sanctus habitat in nobis. Oui
ixueBt.
Gloria Patri et Filio et Spiritui Sancto. Cui laus est.
\ Fandata est domus Domini supra firmam petram.
TUsponaorium.
Quam pulcra es et decora, carissima, in deliciis ; statura tua assimilata
st jpalmaey et ubera tua botris ; caput tuum ut Carmelus, collum tuum
Msfkt torris ebumea. Yeni, dilecte mi, ingrediamur in agrum, et videamus
. flores fractus parturiunt, si floruerunt mala punica. Ibi dabo tibi
bera mea.
In tempore Fcuchali. Alleluya.
Responsorium,
Ibo ad montem myrrhsa et ad colles Libani, et loquar spons»
lesB : Tota speciosa es, proxima mea, et macula non est in te. Yeni a
dbano, sponsa, veni ; a Libano veni ; venies, et transibis ad montem
eir et Hermon, a cubilibus leonum a montibus leopardorum, alleluja.
jReaponsorium.
Te Sanctxim Dominum in excelsis laudant omnes angeli dicentes : Te
ccet laus et honor, Domine.
^. Oherubin quoque et Seraphin Sanctus proclamant, et omnis c^elitus
rdo dicentes. Te decet
Gloria Patri et Filio et Spiritui Sancto. Te decct.
\ (eacerdotalis). Michael archangele, veni in adjutorium.
Oratio.
"Deaa, qui miro ordine angelorum ministerium hominumque dispcnsas ;
>ncede propitius, ut quibus tibi ministrantibus in cselo semper assistitur,
b his in terra vita nostra muniatur. Per Christum Dominum nostrum.
Lmen.
Memoria de ohkibus Sanctis.
Ad ifUroikm Reeponeorivm.
Jnsti in perpetuum vivent, et apud Dominum est merces eorum, £t
>gitatio eorum apud Altissimum.
'. IdeoaocipientregnumdeoorisetdiademaspecieidemanuDominL Et
)gitatio.
Gloriay laus et honor, decus, potestas et jubilatio Patri et Nato et
piritoi Sancto. Et cogitatio.
\ (doeerdakUia), Mirabilis Deus in sanctis suis.
Omniprfteus H«inpit«rTte Dens, qai dedistt fiunalis toia in ooofeasioiH
Terse fitlei artenue Trinitatis glomm agDoscere, et in pot«ntta nutjest*^
odnrare uiiitatem ; qasMumns, at ejmdem fidei firmitate ab onmibiu
ggm^ier muniamur adTersLt, In qua Tivia et regnu Dens per omnia sKcnU
uecnloru™- Amtn.
De sascto Sahsose.
Ave, rt!X, glorioae ; Atb, Jeau Christe, qui semper rt^naa et gloriaru ;
Avc hoHtia salutaria, cujus gratia beatus Samson gloria perpetaa coroiu-
tur ct hoooro.
r. (tacerdotaliM). Ora pro nobis, beat« Sanwon.
Oralio.
OmniiiotcnB Hompiteme Dcus, qui in aanctia pnecipue laudariB ri
mirabilitcr pncdicari» ; tribue nobis hodicmum diem in honore sanrti
BMnsonis confessoris tni atque pontificU digne cdebrare, qua membrii
oxutuB crporcia cielestibus meruit exultare sacramentia. Per.
FlNIT PllOCESaiOHAl.B.
K
De ecmcto Jcusobo, apostolo. 205
The JoUawing tpecial Frocessiona are /ound in Sir John LawewCs
€3.:—
Iteu db sanoto Johanke Baftista.
AfkJtxpkona. Inter natos muliemiu non surrezit major Johanne
tttptista.
\ Foit homo missus a Deo^ cui nomen erat Johannes.
OraJtio, Perpetuis nos, Domine, sancti Johannis BaptistaB tuere
nesidiis (vJ^ in Missali in die).
Beeponaorium. Circumdederunt.
De sakcto Johanne evangelista.
Arytiphona.
£cce ego Johannes vidi ostium apertum in ceelo, et ecce sedes posita
rat in eo, et in medio sedis et in circuitu ejus quattuor AniTnftlift plena
culis ante et retro; et dabant gloriam et honorem et benedictionem
edenti super thronum viventi in ssecula saeculorum.
^, Yalde honorandus es, beate Johannes, qui super pectus Domini in
ena recubuisti.
Oratio, Ecclesiam (ut in Miesali in die).
De sancto Thoma, uarttbe.
Antiphona.
Pastor csesus in gregis medio
Pacem emit cruoris pretio.
O laetus dolor, in tristi gaudio
Grex respirat pastore mortuo ;
Plangens plaudit mater in Filio,
Quia vivit victor sub gladio.
V. Gloria et honore coronasti eum, Domine.
Et constituisti eum super opera manuum tuarum.
Or<Uio. Deus, pro cujus Ecclesia (tU in Miaacdi in die).
Besponeorium. Circumdederunt.
De sancto Jacobo, apostolo.
Antiphona.
Beati eritis cum vos oderint homines et cum separaverint vos et
zprobraverint et ejecerint nomen vestrum tanquam malum propter
S|D6 2)e sanda Margareta,
Filium hominia; gaudete et exultate, ecca enim merces vest» i
est in ckIo.
V. In omDcm terram cxivit soniis eonim-
Et in fines orbis,
Oratio. £sto, Dominc (v.t in Mitaali in dU).
De 8AKCT0 lAACaESnO, MASTtBt
Antiphona,
Bcatua L&urentius, dum in cratiaula suppoaitua ureretur, bcI ia^uie-
jumnm tyraiuium dixit ; Assatum eat, jam rena et maDductL, nim
&cu]tat«s tkM^Ieaise quas rcquiris, iu CKleates theeauros manua paaperuD
deportaverunt
Y. Disperait ot dedit pau]>eribua:
Juatitia ejus manet in sreculum skcuIL
Oralio. Da nobia, quiesumua (vi in Missali in die).
RefpoiisDrium. CircumdederuQL
De BA8CT0 NICOI.AO, EFIBCOPO.
AntijiilOiM.
O pastor eeteme, O clemenB et bone custos, qui cum deroti gngii
preccs attcaderes, toco lapaa de cxlo piiesuli aanctissimo dignum e^isoy
patu Nicoiaum ostendisti tuiim famulutu.
V. Amavit cum Deus, et omavit eum :
StoJa gIoi'im iudiut cum.
Oratio. Deiis, qui beatum (ul in Miaaali in diej.
De sascta Katharika. I
Antiphona. '
laclita Bauctce Tirginis Katharime SDlIemuia suacipiat alacriter pia
Diat«r Eccleaia.
Ave vii^ Dei digna,
Ave dulcis et benigna,
Obtiae nobis gaudia
Quie poasides cum gloria.
y. Difiusa est gratia in labiis tius :
Propterea beQedisit.
Oratio. Detis, qui dedisti (ut in Miteali in dit).
De bahcta Masqabeta.
Ant^ihtma.
Simile est regnum cslorum eagenm missse in more et ex omni genera
De aancta Maria Magdalena. 207
csium congreganti : qnam cum impleta esset educentes et secus littus
Lonies elegerunt bonos in vasa sua, malos autem foras miserunt.
8pecie tua et pulchritudine tua.
Intende.
Oratio, Deus, qui beatam (td in Missali in die),
De sancta Anna.
Aniiphana.
Simile est regnum caelorum Homini negotiatori qusrenti bonas
Ittgaritas. Inventa una pretiosa^ dedit omnia sua et comparayit eam.
« Adjayabit eam Dominus vultu suo :
Deoa in medio ejus : non commovebitur.
OraHo, Deus, qui beatam Annam (ut in MiascUi in die),
De sancta Mabia Maqdalena.
Antiphona,
Fidelia sermo et omni acceptione dignus, quia Christus Jesus venit
L hunc mundum peccatores salvos £su;ere : et qui nasci dignatus est ez
[axia yirgine, tangi non dedignatus est de Mana peccatrice. Haec est
la Ifaria cui dimissa sunt peccata multa, quia dilexit multum Haec
(t iUa Maria, quae resurgentem a mortuis prima omnium videre meruit
kxminum nostrum Jesum Christum, quem pro nostris reatibus oret^
DUQsamus, in setemum.
\ Dimissa sunt ei peccata multa :
Quoniam dilezit multum.
Oratio, Largire nobis (ut in Missaii in die).
APPENDIX
JL*
ANUALE AD USUM INSIGNIS
ECCLESI^ SARUM.
^
^
MANTJALE AD USTJM INSIGNIS
EOCLESI^ SAEUM.
BENEDIOTIO SALia ET AQU^.
vtnibus Dominicis diebu» jier annuin et in Fetti» Siinpliribvs in
'nid» contingeniibus poit Pnmam et Capitvlum vel Mitsam in Capi-
R Ao&eafur, h-es eampana breviter puleeniur aiii^iltatim ad Agvam
ii^m, inapiendo a majore campana ; deinde m fine proceanonit,
dicilur Anl^hona in introitu choti, pulsetur ad Terliam dieto
, nin sermo dieeretwr ad popuium ; tune in fine sermmiis pvlaetur
trliam ; nisi in Duplieibtis Fealis el in Dcrminica in Hamis Falmarum,
rerdote fiebdomadario Atba tt Gapa serica rubea induto cwn Diaeono
ibdiaeono texlum deferenlibu», cum IhtiTibulariis el duobua cero-
ii» et AeolyOio crueem de/erente, omnibus Albie t^m Amiclibut
it, in ntedio pre^iterii ad altare convtrais; oc etiam cum duobut
I, qrWTum aller, scilieet puer qui ad aquam iCTibilur in lahnia, in
tmendo el aguatn benedictam gestando ; alter, scilicel puer kebdoma-
u leelor ad Matutijias, ei in libro tenendo eidem saeerdoli in super-
iit minittrenl. Et ad gradum chori fiat Benedictio Salii el Agua
xorcizo te, creatora Bolis, el eetera ui gupra, p. 1.
tquatur Oratio aint Domiiiua yobiscum, ted tantuin cum OreiuuB.
nmensam clemeiitiam tuam, et cetera ut supra, ibidem.
iquatur £xoreimnus aqua. Exorcizo t«, creatura aquw, et eetei-a ut
., ibidem.
tquattir Oratio sine Dominus vobiscum led fanfuni cum Oremus.
niiio. Deus, qui ad Halutem, et eelera nt lupra, p. 2.
'tc mittat Saeerdoi ml iVi aquam in modum, emciijrrivatim ita dieeni :
Dmmixtio Ralia et aqu» pariter fiat. In nomine Fatria et Filii et
niB Sonctj. Ameu.
tqjiatiir benediclio lalia et aquiB pariter hoe modo .* Dominus vobis-
Kt cum Bpiritu tuo. Oremua.
«ua, invictie virtutis auctor, et eetera ut lupra, p. 2.
i /uerit Duplex Festum, extra cJiorum fiat Benedietio Salis el Aquee
tim ante aliquod altare, el kora sexta canlala aipergatur. In aliii
Oominicis Simplidbut in choro benedieatur, el ante Tertiam asperga-
a mpra dictum eit, nisi in Dominiea in Ramii Palmarum ; tunc
extra chorum benedicatur, et post Sextam aspergatur more Duplici
liett Suplex Fsitum nonjuerit.
»^.
Mamiale ad usum Sarum. 7*
Deinde dieai sic :
iDominiis Yobiscam : et cum Oremus.
Senedic, Domine, creaturam iBtam panis, sicut benedixisti quinque
jies in deserto^ ut omnes ex eo gustantes tam corporis quam animse
cipuait sanitatem. In nomine Pa>^tris et Fi^^lii et Spiritus t^
iii.cti. Amen.
Tunc aspergatur aquas benedicta super panem, et distribuatur,
EVANGELIUM IN NOCTE NATIVITATIS DOMINI.
In nocte NativitcUis Damini dum canitur nonum Reeponsorium cum
\io Versu et Gloria Patri, procsdat Diaconus cum Subdiacono et Thuri-
ulario et Ceroferario et Acolytho crucem deferentCy omnibus soUemni
pparatu indutis, ad thurificandum altare; et accepta benedictione a6
zseeutare officii per medium chori in pulpitum accedat ad cantandum
7vangelium hoc modo incipiendo : '
Dominum vobiscum. Et cum spiritu tuo.
Initium Scmcti Evangelii secundum Matthantm.
Gloria tibi, Domine.
Liber generationis (S, Matt, i, 1-16^ usque ad Jesus, qui vocatur
niiistas.
Finito Evangdio indpiat Sacerdos in Capa serica Te Deum laudamus.
>uo dicto Rectores chori incipiant Missam : ad quam Missam duo clerici
^e seeundajbrma in Capis sericis inpulpito simul cantent istam Lectionem :
Laades Deo dicam per seecula, qui me plasmavit in manu dextera
tque redemit cruoe purpurea sanguine Nati.
Hic eantetur alternatim,
Zectio Esaia Propheta,
In qua Christi lucida usqv^ ad Amen dicant omnia^ ut in Missali
d Missam in OaUieantu (Burntisland Ed., p. 50).
EVANGELIUM IN NOOTE EPIPHANLE.
In noete Epiphanioe Domini, dum cantatur nonum ( Responsorium)
jtm 9UO Venu et Oloria Fatri, procedat Diaconus cum Subdiacono et
%uributario et Cero/erario et Acolytho crucem de/erente, omnibus sollemni
pparaiu indutis^ ad thurificandum altare, et accepta benedietione ab
jB9eeuiore offieiif per medium chori accedat ad cantandum Evangelium
oe modo:
Dominos yobiscum. Et cum spiritu tuo.
Sequentia sancti Evangdii secundum Lucam,
Qloria tibiy Domine.
Factum est autem usqvs ad a Jordane (S. Luc, iii. 21 — tr. \),
Fimto EvangMo indpiat Sacerdos in Capa serica Te Deum.
IN PURIFICATIONE BEAT^E MARI^.
Benedictio Luxiivis.
Ut in Missali (Bumtisland Ed., pp. 696-703).
8* jroiitiab.acl Micm £bniiik
FKBIA QUARTA HT CAHXK JBJUNIL
Abkiuhio Pju i vuriuil
Buuiluno OiiuujL
m «n JftMoK (Bantidud Ed., pp. UUSS).
DOMDnaA ur bamib palica&um.
BniDiODO FiiOEOM Tn Xiuuulum.
ri m JfiMrii (Bonitiiiud BdL, p^ M».^^
FEBIA QTTINTA. IN OENA DOMINL
BaoovGiUAiio PjDnxmnuiE.
Zr< m JfiMi (BomtidMd Bl, pik S9ff^^
iTyiiifnM. O Badoiiptor (^OmL SOSJl
Ci<m|iri9ei(ii« «< OiYirfjoNa «aguMlSiM dthuimm^ pe i im fjUUU SUj
el evm jVMfyaKo, Ajmd, Ajimd, dioo toUs (ibid. 91SJL
8ABBAT0 8AN0T0 PASOHiK
Buwiiono loiiii
BmDiono Tbtmiaicaxii snrs laGUii maqim ad Jm&m pnifwAwk
tTi in MiMcM (BonitidMid BcL, ppu SS44I41).
NoUmdum ed quod ecmddabrvm eum eeno PaeekaK debei mmmn
F&ria eexta m erasUno Aeemmomi» Demnm emie Mieeam^ Cenue kk
Christum demgnai sive columnam qwe fuit HAreeie eeiUeet htx nodii
et umhra dlei.
RITUS BAPTIZANDI.
OrDO AD CaTECHUXENXTII FACIENDUIL
In primie de/eratur infans ad valvae EcdeeioB^ et inquirai Saeerdei
ab obstetrice, utrum eit infans nuMcuIus an femina. Deinde ei iftfam
fuerit haptizatus domi, et quo nomine vocari debeat. Licet enim bapiizatm
fuerit domi propter periculum mortis, totum habeat eubeequene eervitium
preeter immersionem aquce et quo tumine debet vocarL Mascuhte autm
statuetur a dextris Sacerdotis; mulier vero a sinistris, His qwnitit^
faciat signum crucis cum poUice infronte infantis ita dieens :
Smnum Sali^vatoris Domini nostri Jesu Ghristi in fiontem taiBi
pono.
Et postea in pectore^ dicens :
S^um Sali^yatoris Domini noBtri Jesu Christi in pectos tauii
pono.*
Deinde tenens manum dexteram super caput infantie dicat :
Dominus vobiBCum. Oremus.
* The MS. adds— "In nomine Patria et Filii et Spiritus SaaotL"
Mcmuale ad vsum Sarum. 9*
mipotens sempiteme Deus, Pater Doniini nostri Jesu Chrifiti
re dignare super Hunc £Ekmiilum tuum (yd hanc famulam tuam).
•imo inquirat Sacerdoa nomen infantis et respondeant patrini : N.^
[vd quam) ad rudimenta fidei, et cetera ut eupra, p. 5.
inde dicatwr Oratio sine Dominus vobiscum, sed' cum Orcmus.
sces nostras, qusesumus, Domine, clementer exaudi, ut hunc electum
vel hanc electam tuam). *IIicpatrini et matrirue rwminmt puerum
zfadai Sacerdos crucem infronte infantie dicens: Crucis Dominicse,
mpressione eum >^ vel eam signamus, et cetera ut aupra, p. 6.
atio, Deus qui humani, et cetera ut supra, ihldem,
nedictio Salis sine Oremus. Exorcizo te, creatura salis^t et cetera
ra, ibidem.
stea interroget Sacerdoe nomen pueri, et ponatur de ipso sale in ore
a dicendo:
y Accipe salem sapientise, et cetera. Resp. Amen.
st salem datum dicat Sacerdos mper masculum velfeminam :
•minus vobiscum, et Oremus.
us Patrum nostrorum, et cetera ut supra, p. 2.
fuaiur Oratio euper maeculum tantum sine Dominus vobiscum, sed
remus.
liio. Deus Abraham, Deus Isaac, et cetera ut st/pra, p. 7. Sine
jristum.
\juratio super maacidum sine Dominus vobiscum, et aine Oremus,
'ote sic dicente :
go, maledicte usque ad et hoc signum sanctse crucis, Ilic faciat
08 eignum crucis in fronte infantia cum poUice suo ita dicens :
iios, et cetera ut mpra, p. 7.
ap. Amen.
Bc sequens Oratio dicitur m^yer masculum tantum sine Dominus
iim, et eine Oremus.
!us immortale prsesidium, et cetera ut mpra, p. 7., usque ad pro-
tui muneiis regna percipiat. Qui vivis et regnas cum Deo Patre
tate Spiritus Sancti Deus per omuia ssecula sseculorum. Amen.
Ijuratio mper masculum tantum eine Dominus vobiscum, et sine
Ls, hoc modo :
idi, maledicte Satana, et cetera ut mpra, p. 7.
\orciemu8 mper maaculum sine Oremus.
lorcizo te, immunde Spiritus, in nomine Dei Patris, ct Filii, et
os Sancti, ut exeas et recedas ab hoc famulo Dei reepice, iV., Ipse
libi imperat, et cetera ut mpra, p. 7.
jitatur adjuratio : Ergo, maledicte, ut mpra.
lec eequens Oratio dicatur super feminam tantum sine Dominus
um, et sine Oremus. Oratio.
;us cseli u^u>e ad super hanc famulam, respice^ N, ut perducere, et
ui mprdf p. 8.
MS. — ^'£t dicat SacerdoSy Nominetis infantem. JRespondeant com-
d et commatrinaSf N."
The priuted Manuals used give no crosses in the first part of this
r. Thej are found in the MS.
I 10" Maniiale ad «sum SariLm.
L Sequalur adjuratio iiiper /eminam : Ergo, maledicte, et eelera «I
I aupra, ibidtm.
I /t«n fupttrjtmijiani laiUum dioitur kae seqvtna Oratio tine DominiB
Tobucuin, et tine OreniuB, Oratio.
Deua Abraham ti»jue ad et hanc famulam tuam, respite, X. et[ier-
ducere, et eetera u( tupra, ^idem.
Sequatur adjuratio : Ergo, iualedicte, «i tupra.
Eseoreigmus ruper Jeminam tanlum sine Dominus Tobiscaoi, tt n'n«
Oremus. Oratio.
Kxorcizo te, immunde spiritna.
Sequatur adjuratio guperfeminam : Ergo, mnledicte, ut lupr-i.
ExtTide tam euper mateuloi quant auper Jiminae dieantur ontli.nf*
• teguenlet, gim Dom.inus Tobiscum, et ane Orcmus.
[ Hie faeiat Saeerdoa erucem cum poUtee in/rontt tnfantii, ienem^
' manum auper eaput ejua dieat :
^temnm ac justlssimam xi,eqw, ad hunc famulum tuum [vel hue
fiimulam tuum), respice, iV. ut dignerb, et cclera ut etipra, p. 9.
Sine Orcmus, a/ta Oratio aeqiialur.
Nec to Itttet uaque ad ab hoc famulo Dei {eel bac famula Dei), retpif*,
.V. quem (vel quam) hodie, el eetera ut aupra, ibidcm.
nic dielis dieat Saeerdoa : Domimia vobiscum. Et cum spiritu tim
Evanffeliitm aectindum MatlheEuvi,.
In illo tempore, Oblati Hunt Jesu parvuli.
Deinde apuat Sacerdoa in ainittra manv,* el laiigat aures et nara
ii\fantia cum poUice »uo dextero de aputo fi» modum eruci» — MS.] dicetil'
ad aurem dexteram, Effeta, quod est aaaperire ; orf luires, In oActm
suavitatis ; ad aurem siniatram, Tu antcm effugare dia.boIe ; apjiropiii'
quabit enim judicinm Dei.
Foafea dieat Sacerdoa compa.triivs et eommatribua «lu» eum omnSM
clrcumalantibua ut ipai dicant ad invicem: Pater nostor, Ave Marifc
ei Credo. Quaa etiam ipae Sacerdoa dical eunctta audientibua riiWiol
modesle et dialincfe tic:
Pater noster.
Ave Maria.
Ci-edo iu Deum.
iffic dicliafaciat Sacenloa signum erueis in inanu dextera infanHi,
intcrrogalo ejua nomine. ita dicens :
Trado tibi aignaculum Domini noatri Jcsu Christl in mann to»
dextera, ut to signes et ab adversa parte vppellas, et in fide Catholita
permaneas, et habens vitam jeternam, ct vivas in srecula Bjeculonjni.
Amen.
" MS. — "in manu aua dextera."
+ MS. — "Ilie dietia, dieal Saeerdos tuper infantem, tignum (
faeiendo, In nomina Patris et Fiiii et SpirituB Sancti. Amen.
"Deinde interrognto nomine infantia accipial eum
teram el dicat: Trado tibi, et celera.
"Pottea introducat," et celera.
Manuale ad usum Sarum.
W
dital Sacerdoe benedietndo in/antem gie :
Benedictio Dei Patria omnipotenlis et Filii [et SpirituB Sancti
ncendat super te et mimeHt aemper. Jiesp, Amen.
Poatea introducal CaUxhuvienum per manuvi dextcram in EceUtiam,
iterrogalo nomine gus dieene :
Ingredere iu templum, et eetera, p. 10.
Quando /ont fuerit mundandua, et de pura aqua reiiovaiviug, quod
^ debet jieri propler aqita eorruptionem, lunc dicilur sequenB Litania
henedieitvr /ona ntodo Kquenti eum eertn accenao. Et nota quod aqua
iplitnialii non debet mutari propltr konorem alieujus polentis, niai/uerit
Nota quod aqua henedicta /onlium tn Vigilia Pateha et Pentecostc»
atpergalur per Eccleaiam ted aliqua alia aqua henedicla more solUo,
! t» aliis Dominicia diebua. Memarialiier retinendum est quod aqua
Medicta drca/oTitet est atpergenda, led non aqua /onlium, utrum chris-
/uerit sancliflcata vel non. Quoniam iji decrelis originalihut
metorv,m Patntm Clementit et Pasduisii Paparum invenitur quod aqua
vitium non est aqua asperaionit, sed baptitmatis et purgationit. Unde
at unuequisque Sacerdot, ne illa aqua. tangat 7iiti qvoi baplizal ; quia
opiu ett ut baptizali itenim bt^titetitiir. Ceisel ergo ititlta prcttump-
ie aiperaio tam in Vigilia Paiehce et Penteeoiles, quam in omnibus
leri» diebui ; quia per Eeclesiam Hotnanam cunclii Christianii lub
\a excommunicationis majoris eal i7iAi6i'(c*
ITie ineipii Lilania hoc modo ;
+ Godfudyre and godraodjTB, all tliat l>e liero ftbout, say in the wor-
lyppe of Goil Bnd our Ijulye and of the xii. ApposteJljs a Pater noster,
Atb (and) Creede ; tlmt wq nnay so inynyi*ter tliis lilosaid sacrament
ht it maye be to the pleasure of Almyghty God and confusyon of our
Mtly enmy and saluacion of the sowle ol' thia chyld.
+ Godfodera and godmodyrs of thia chyldc, we charge you that ye
InTge the fader and the mo<ler to ke])e it from fyer and water and other
erelB to the iige of vii. yere : and that ye lenic, or se it be lemcd, tbe
bter noster, Ave aud Crede, ofter tho lawo of tdl holy chiirche, and in
goodly huate to be confermed of my Lord of the dyocyae or of hia
ite, aud thut the moder bringe ayeu the cr}'Hom at hir puryficacyon,
wasabe your hande or ye departe the churclie.
Sepiu/nlur LitanivE.
Kyrie eleyaon. Christe eleyson. Kyrie eleyso
Cbristo, audi nos.
Fater de ccelia Deus, i
Kli redemptor mundi Deus, i
SpirituH Sancte Deus, misererc nobia.
Sancta Triuitas unua
Sancta Maria, ora pro nobis.
Sancta Dei genetrix, om ])ro n
Sancta Virgo virginum, ora pi
Sancte Michael, ora pro nobis.
3 nobis.
E
• Om. MS.
t These £uglish addresses ar
not in the MS.
Manxiale ad utvm Sarum.
8*iU!t« O&briel,
TaproDobifl.
Swictc liaphMl,
ora pro nobis.
OmnM «ancti Angcli et Arehangeli Dei, omte pro nobia.
Omncg Bancti boatornm Spirimuin Onliiies, ont« pro aolu.
SanQto Job&nnes
Bsptista, oni pro nobis.
e>in«t« Peti», on
pronobis
Bancta Paule, on
i pro nobis.
Sanct* Andrea,
ra pro nobia.
Boucte JulitiiiuM
ont pro nobi&
Sancti: Jooubo, o
ra pro iiobia.
8iuict« Thomo. o
n» pro nobis.
HaaoUi Philipiio,
om pro nobis.
Saticta Jacolxi, u
ra [>ro nobia.
Suncte Matthnc
ura nro nobia.
Hiincti! Simon, ora pro iiobi&
Knncti) ThntldnMi
om pro nobis.
8nnut« Miitthin,
ora pro nobis.
BancUi Bnmaba,
ora pra nobifl.
Bnnoto Mnrco, or
■x, pro nobis.
Sniioto Luca, ora
pro nobis.
Omnon «ancti ApoHtoli et EvangeliHta, orat« pro nobis.
OmuM snncti Diacipuli et Innooentes, omte pro nobis.
ora pro nobia.
Sfuioto Line, ora
pro nobis.
Saiieti) UlotP, oi-n
pro nobis.
Bancte 01emen8,
ora pro nobis. .
Sniicto Fttbianc,
ora pro nobis.
Bnncto SubaBtinn
0, oi-a pro nobia.
Sancto Alliiinp,
rn pro nokia.
Snncto i',,;,ii;i, o
a prO nobuj.
Saiicto l>iiiiii;inc
«rnpronobis.
Sancto riiiiM.. <ii
1 pro nolfiM.
Sancto |.V*Uoi.iue
ora pro nobis.
Bnncto Dionysi c
um Bocils tui», ora pro nobis.
Sancto Viutor cu
m fiooiis tuis, ofn pro nobia.
Omncs luincU Mnrtyrcs, orato pio nobia.
Saiicl.u Silvestcr,
om pro nobia.
Sancto Ijeo, om
iro tiubis.
Snncto Hicronyn
0, ora pro nobis.
Snncto Auf;;uatin
e, oni pro nobia.
Snncto Isiiioiv. i
-^i |)n) nobis.
Sniicto Julianc, c
ra pro nobis.
Snncto Qildarde,
oi-a pro nobis.
Sanote Modarde,
ora pro nobis.
Sanct« Albine, ora pro nobia.
Soncte Eusebi, o
■a pro nobis.
Snncto Swithino,
ora pro nobii.
Sancto Birine, or
B pro nobis.
MANUALE AD USUM INSIGNIS
ECCLESLE SAEUM.
iC baptUandu*, utpo
ei PenUeoite* C(mucratia /ontiha tton infittuUbtr olemm IH71M '
niti adtinl aiiqtti quid d^teant baptisari, »ed linUamino mundo ee _
lur, et luqiie ad complftorium 1'aedKe vel Pentecoale» reaerventur, ut 1
Jarte hi» liiebul aVupiti baptizaniii.t advenerit,/ecmuUui» el «MCt^calU
/ontibu* tiine ol*i et chriamali* infueiane, baptiaetur.
Po»t ktee mittat Sacerdoi oleuni lanetum eum ipia hiUiane, qtuieilw
vaie ^tu, in aqiiam, lignum cruci» /adeji», et dieeiu :
Conjunctio olei uDctionU et aqoie baptiamatia. Iii notutiie RUmd
Pilii et Spiritus SanctL Amen.
Simiii modo mittat efiriima dieem:
Pecundetur et aanctiGcetur fooa iate salatifero clirismate. In nonunt
Patm et Filii et Spiritna SonctL
Poifea vtittat »iinid oleum eum chriimate modo tupradieto, dicen»:
Conjonctio chrismatia sanctificationis et otei unctionia et *iqiut
baptiomatia. In nomlne, et celera.
RiTua BAPnzAiTDi.
Tunc portetur iii/ana ad /oiUe» ah hi» qui euiii. auieepluri tttnt ad
baptlimum, ipniqae cundem puerum luper /mxtet inter manus tenenlAtu,
ponat Sacerdoi manum dextram luper eum; et tnterrogato eju» nomine
reipondeant qui eum tenent, iV. Item Sacerdoa dieat : jV., Abrcnontiu
8»tEin0. Retpondeant compatrini et commalrinre: Abrenuntio. Ilen
Saeerdoi: Et omnibus operibua ejns. Reipottdeanl : Abrenuntio. Itm
Sacerdoi: Et oinDibus pompis ejus. Reipondeant : AbrenuQtio.
Poitea tanyit Sacerdoi ptetui in/anti» et inler leapula» de oUo Mnda
crucem /aeieiu cuin polUce, dicene : IH., Et ego linio te, svper pectui,
oleo salutis, iitter leapula», In Cliristo Jeau Domino nostro ut habeu
vitam reternam, et vivas in siecuis BKculomm. Amen.
"Deinde interrogalo nomine eja», re»pondeant,f N. Ilem Sacerdoi: A'.,'
Ciodiii in Deum Patrem omniiioteiitem creatorem c»li etteme. Retpoitr
deant : Ci-edo, Ilem Sacerdo» : If., Credis et iu Jesum Christum FiUiun
cjua unionni, Dominnm noatnim, natura et pasBum. Ilesqiondeanl: Crcdo.
llem Sacerdoi: N., Credis ot in Spiritum Sanctnm ; sunotam Eccledimi
Catliolicam.; sanctonim commtmionem ; remissionem peccatorum ; camis
rcaurrDationcm, et vitam mtemaiD poat mortem. RespondeaiU: Credo.
riMW interroget Saeerdo» %nomen in/aiiti», dieens: N.,i Quid pelii
Reipondeant: Buptismum. /Mni Saccrdos: Vis baptizBri. Reipondeant:
Volo.
Deinrlc accipiat Sacerdo» infanlem tper laterai tn manHm» »uw, d
interrngalo nomine ejiis baptizet etim »vb trina mersione lanlum Sanettat
Trinitatem inoocando, ita diceii» : A'., Et ego baptizotein nomine Patri»;
Ht mergat eum tcmel veria /aeie ad aipiilonem et capile vcrtu» orientm:
" M8. — " Deinde hitcrroget Sacerdos nomett in/anti», dieen» ad *n-
faittem : Quid vouirtB. Respmideant palrinL, N."
t Thc MS, htts tUroughout tLo paragniph " reimo}\deani patrini."
t Om. MS.
h.
J
Manuale ad usum Sarum. 15*
Ei Filii ; Bi iUrum mergai mmel vena facie <»d meridiem ; £t Spiritua
SanciL Ain«n. JSt merffoi teriio rec^ foicie ttmie aquam.^ Tunc
painni aeeipieniee iitfanUm de manUme Sacerdotie levent eum defonte; ut
emiem eurrexU a fowtey ae^pitU Sacerdoe de chrieniate cum poUice euo
dicene : Dominos Tobisciim ei Oremus.
Oraiio.
Deos omnipotem^ Pater Domini nostri Jesu Christi, qui te regenera-
▼it ex aqua et Spiritu Sancto, quique dedit tibi remissionem omnium
peocatorum tuorum, Hic liniai infantem de ipeo chriemate cum poUice in
veriiee in modum crudey dieene : ipse te liniat chrismate ^ salutis in
Christo Jesn Domino nostro in Titam «temam. Amen.
Poetea indwxtur infane veete chriemtUi, Sacerdote interrogante nomen
infanJtie^ et dicente eic : N,y Accipe vestem candidam et immaculatam,
qoam perferas ante tribunal Domini nostri Jesu Christi, ut habcas
Titam «temam et TiTas in ssecula ssculorum. Amen.
fLiciium eet enim pannum chriemalem eecundo linire chriemate et
euper alium baptizatum immittere : tamen ad communee ueue no9i dehtt
pannue Ule aeeumi^ eed ad JSccieeiam reportari, et in ueue Eccieeia
reeertfari,f
Deinde quceeito nomine ponat cereum ardejitem in manu ivfantie
dieene: N., Accipe lampadem, et cetera ut eupra^ p. 17.
Si Epiecopue adeet, etatim eum confirmari oportct, et poetea cotH'
munieari, ei cetae ejue id depoeoat, Sadrdote dicente: Corpus Domini
nostri Jesu Christi custodiat corpus tuum et animam tuam in Titam
Ktemam.
Si infane eit injungatur patri et matri ut coneervent puervm ah igni
et aqua et omnibue cUiie periculie ueque ad cetatem eeptem annorum ; et
ei ipei non faciantf patrini et matrinas tenentur, Item et commatrihue
ii^ungaiur ui doceani infantem Pater noster et Ato Maria et Ci^edo in
Deum, vel doceri faciant ; et quod chriemcUe deferatur ad Eccleeiam ; et
confirmetur, quam cito Epiecopue advenerit circum j^ortee per eeptem
milliaria.i
Deinde dicatur Jwc eeqv^ne Evangelium euper infantem ei placuerit :
quia eeeundum doctoree maxijne valet pro morho caduco :
Dominus Tobiscum. Eeep, Et cum spiritu tuo.
£eep, Gloria tibi, Domine.
Sequentia eancti Evangelii eecundum Marcum,
In iUo tempore, Bespondens unus de turba dixit ad Jesum : Magistcr,
attuliy ei cetera ut eupra, p. 18.
* The MS. adds — ^^Si duhitet Sacerdoe de infante utrum eic hajHizatue
fuerU annon, ctccipiat infantem et haptizet eum, eic dicendo: N,, Si bap-
tizatus es, ego non rebaptizo te. Si non es baptizatus, ego baptizo te.
In nomine Patris, et cetera, modo eupra dicto, videlicet continua recita-
tiane eine aliqua mutatione vel interruptione verhorum euh trina mereio7ic,
ui iupra dictum eet,"
t Om. MS.
J The MS. adds — " ita iam^n quod nomen infantie non mutctur, et
quod lavent manue, antequam exeant ab Eccleeia,"
jrmiMita ttJ imnn Sarum.
™"*"" •foiMtHmi. Id pruwapw erat VCThom
" TV rabrica giwo in Ifae MS. «re : —
" XoU 9U0J M inAuM /w»( iH aUqvo perieulo tune prima mM-
dMoOmr ml /xmU». «1 tito baplisMttr : rf W poHta vixcril, totum AohH
•mNtiKiM ttmrtulUfwit.
fMriculum vidtt>»r j<wH<'»m>, «««per incipialur ad ntbslaraiain ilm
taeramm^i M poHtea rt»idmtim, tt polrrit, toinpUaliir,
" PaUr aut m*aUr uon iMmt pnmium jiUitm imtre tU aacro {<mU.
WW ftM K» WM. y« wagM Mnmbu/atriL rir ft taor mut mm tltbaU
Mf Mt mrt, «wi » .
" Qwi Iw wt w a «Kfww A MKn /wto mm cMel mm hnm anm
•* ^MMf « MNiifr j»rwsri»ina Wiv ;»«r<iii morialur, tiuanquid parftt M«
Mntt^ttirit ProhaeitolanottiMmdilulo^^J^etoniHscrations XeMM
wl Atiarit,' mmimario ' An Mt lUnAda,' tWM«ii& ' Dicna etgo"), ohi <A(il
fnmt «i jira eirto mmM mortmiM «•w>mrt«iw, nwi ineitUiur mulier, ttt
«Hin^«rtii«fp4whip; iMCototofirMniffifWM^wH/jiwh/jjrt^nws^itfBr
te <a«MtarM, jWM yn .^W inMlvMt' qffnJo paffanus oeparaUtt ml <i
mtm wiatnt (Antliamm wd rn wtaro mMtrit paganas ibidcm ttpuitut/ani,
mem» #t «n uftn» nMlrM Ciridiatw, vuta tmne hoh «ommum/a diteerm
pouil : H «ie moH ttt exitiiiwtdttt. Sed ^H dteam (dieit Hottitntit) mI
rnt/wntMii, WfimiiMn>ii*'i/'i(in Koccaml Qtinrrajii, est tiiorluus parluil
Si dictxl tpioJ noit ; ctttta piflatlt tt hiimanitaHs tiw ntetu alicojm
irrtifutarilalit jjomui» rrjiiMmleft ; Pom tilo bacvtum in ore muUait
H amfilttt tiruryicum peritunt, *"i vero dicit guod mortutts est paTtai;
quaram, Qualilsr es ctrlu» ? Si rtspondeat, Certus sum; dicere postnat,
Si Aoc etrtum tit, teptlirt nec proJiibeo ttee prtecipio ; tu etiam eavt liin,
^tia ti iiartu* trivat, Ittnqumit homicida estes puniendut, si eam sepeUttt.
"Sia dnbilet, quis possel bapti^ivf Bidt ffosliemis (titulo 'De
bnplUmo', mmmai-io ' Qiiis possit tpI debeat bsptUare') g,iod nsdia»
Sacenlos rel DiaeoHus seit tt hirretictts etpaganus et exeornmunicalia rt
^uieuttqiic, dunt tiititen in /orina Eecletia rile eon/eratur ; niillat tamen
tei/Mmm baplizare potest. Seil numquid pattr et maler posatinl prapriam
fitium baptisnrel El dicil llostiensis qiiod m>, ■necestitate imminmM,
quia tiUi tempore quilibet potest hoe /aeere, «( supradiclum ett,
" Sed numquid pottU y"i« biipliMre salim, aqiia de/dente t El didt
Jleslientis (eoilem tifulo el eoilem simimrio) qitod non.
" Qiild si ipta mvlier laloret in partu, adeo quod de morfe ipsiut ti
prolis timelur, appareat tameii aliiuid de proh extra txntrem, aed nen
poletl tciri ulruin tit matcidus vet /eminat Consuio obstelrici, qsoi
aeeipifit aquam. et linieiulo eaput. «' appareat, cum aqua erueem/aiMndt
ttiper ipsttm diceitt : Creatura Dei, Ego baptizo t« in boniiiie Patni;
(itemm liniendo) et Filii (iterum Hniendo) et SpiritHs Saccti, Aineii.
Si vero alia pars eorporis ap/ntreal, non potest.
" Sed qtiaro, quee sit /orma baptismi i Pro hoc nota Sostiemsem
In prinig sCatuantur vir et mulier ante ostium Eccksice eornm Deo-,
'aeerdole, etpopiclo, vir a dixtris vwlieri», et mulier a siniitria viri.
£t sciendum eat quod licel omni tempore possini contrahi spontalia,
etiam matrimmtiwn guod fit privatim solo consentu : tavien tradilio
torw», et nuptiarum sollemHttas oerlis lemporilnts fieri prokibenCw :
^delieel ab Atloentu Domini usque ad Oet. Epiph. : et a Septtiagesima
■ue ad Oct. Pasehce : et a Daminiea ante Asctnsionem Domiai luque ad
'. Penteeostea. In oetava die tamen Epiphanix lieite poasunt nuplite
rari: quia non inoenitur prohiiitum, guamvia in Oelavia Pascfm
Jaeere Tu>n lieeat. SimUiter in Dominiea promma poat Feetum
'enteeoates Ueite celtbrantur nvptim : qitia dies Pentecostes octavam diem
hahet.
■/Ol^ '^dl.^/-^^^^Uy^ /Ul^t
i
XlK
Idaiuiale ad usuni Surwni.
ORDO AD FACIENDUM SPONSALIA.
\ilulo 'De Wptismo,' summario 'Quie ait ejua forma'), yiti dicit quod ad
iM /ormam seu eaaentiam duo tnint neeeeaaria, ver-bum et ekmentum
\ttvlo eodem, eapitulo ' Non ut apponeres'). Umle eum aalivanonpoteal
haplizare, quamvis aqua deficiat. Item neeeaaaiium eai verhum,
tt quod observetur Jorma verhorum, videlicet bnplizims mergendo ter
^tiamdum sic dicendo, Petre, Ego baptizo te in nomine Patris ot Filii
Spiritos Suncti. Anien flitulo eoden, capitulo primoj. Sr.d siifficil una
treie. ti conmetudo teme hoc approbet (' De conaecratione,' distinctione
De Trina'). Et licet totua puer non merijatur in aqua, vi}iiiomimL8
tM inlelligilur, dummodo quantatibel para aqute euper eum in-
mdatur. QiiUI ai aliqaod verbum, quod non esl de forma, addatur ibi
tt mieeealurt Dicunt quidam quod si pnemittatur, ut si dicat 'Arma
iramqtte « »001 Ego baptizo ta in nomino Patria,' et cetera; seu post
Tmam adjieiatur, ut ' E%o baptixo te in nomine Patris et Filii et Spirituf
et piaboli' : e£ieax eal baptiamua, qaia eum impertirientia exlrin-
tM ai^iciuntur, non viliant (ff. ' De verborum obligationibus,' ' Qitffi
irinsecua'). Si vero interponitur, ut m dieat ' Ego baptizo te, amia
nimqaB cano, in nomine Fatria,' et eetera ; lunc vitiatur et non con-^
baptismus. In/oriiia autem baptiemi omne verbum aliud a verbo
Vnini tUienwn et impertinem eeneeri debet. Doctorea tamen noatri
guod aive prtemitCatur sive sequatur eive inlerpoTiatur, semper
iatw baptismus, seeuTidutn Goffredum, quia /orma nil detraAendum
val addendum ('De consecratioue,' distinctione quaarta, 'Firmissime').
id ridicM 'E^baptizote^^efcetern, 'et omnium eanctorum' t Non tat
q/tizatus, quia nihil jutv/i debet in/oTvna, ut aupra notalum eat (verai-
* Doctores) ' ; et in hoc hodie omnea eonveniunt, ergo eredamua eia.
'Coneordatcumisto Paulusdesumma Tritiitate, el eetera fdiatinctione
a verticulo 0. Parvulus). Si diatinxerit aiia verba interaerent vel
eredena esae de etibslaTilia, vitiat aaeramienlum, sccus ai ex
mplieilate vel malitia. Ibidem tenet Paulua (eodem veraiculoj quod si quia
^eal duo capita et colla et peelora, aingillatim et diviaim d^t baptisare :
habeat dua peetora. Item tenet Paidus (eodem versiculo) quod
Oc pronomm Ego non esl de tubttaTUia; sed hoc pronomen Te aeai»; et
wd in bapliano /orma verhorum est diligenter obaervanda, adeo quod
on /Ut per verba eqmpolhatia"
18' Manuule a<Z umm Saram.
Tunc inUrrogtt Sacerdo» hanna ditfm in litiyua
Ecce conveiiiiiius linc, fratm, comm Deo et angeUs et oiBinbai
Haiictia fjuii, in fucio EvcletnK, ad ciJnJQngenduni dao corpon, adlkct
liiiJuH viri ct linjust inaUeris, llic re»pieiat Sae^dot ptrtona* mim, <t
niuodo Biiit tinn cnro ot dux animcc in fide ct in t^e Dei, ad promMn-
diUQ Hiiiuil vitum aittnTuuii, qnidqiiid ant« hoc fecerint. AdmoDeo i^diT
voa oinncH, iit f«i quis cnt ex Tobia qui aliquid dicere sciii.t qnare lati >d(^
cont«ii litgitima coiitrahei-o non poaslnt, modo confiteat4ir.
Eadem admonitio Jlal ad virum el ad vttiixertm, vt n qvid tA SHt
o<vult« actum /mrxt, vd »i ijaid devoetrint, vet alio modo de te tuKtnMi
quare lcffilime conlraAere iion pouint, tune eonfilMntnr, Si ren» aliqm
imptelifMntum aliquod proponere voluerit, et ad lioe prvlanditta ean-
tionem 2»V»titeril, d^erantur tponaalia ^uouaque rei reritaa eoffjiotcatur.
Si varo nulitu imjiedimentum proponen rolueril, inlerroga Saeerdt*
dotem muli^ia, videlicet nrrha» ayonaak» ; et dieunlur arr/icK ajtnuU tt!
pecania vel alUe ra dimda »poii»ie per njjoneum : qua datio eubarrhatk
dicitur, pnreipua (u;;i ijuaitdojilper aHnuli dationem : el tunc vidgitriieT
detpomatio vucatur.
yon JidahU Saeerdot nec cortxenttel nd Jidationem inttr virvm rt
Mtdierem atite terlium dietum bannorum. J)ebet enim Sacerdot bat
in Jaaia Heelena) it\fi^ mitaarum toUemnia, oum major popuii adfnail
multiludo, por tret die* toUemne» et diiyunciat, inlerroffare : ita ut tn'V
unumijuemtiue diem toUemnem eadat ad minua una diei /erialie,
Ddtet ctiam Sacerdos ierminum prajiijere eompelentem-, infra qvm
qui volueril el valueril Ugitlmum oppoiiat impedimetUum : el si conlr*
hentet divertarum sint parochiarum, tuiu: xn ulraque Ecdetia paroeiiarum
illnrum »unt banna iiUerroganda.
Si nutem uniut et ejutdem nnt paroehta, tune tantum in ^eelaiii
illiu» pnrochite banna interroyentur, Saeerdot vero yui eontraetSMi
inatrimoniidibut anle trinam t<Memnem interrOffntionem bannorum, ut
pnedietam e»t, prcetumptcrll interctse, ptmam iutpensionis ab ojieioptr
triennium incurrit,
SimiUler Saeerdoa paroehiali» qvi mairimonia elandeetlna in paroehia
itta prohibere contempeerit, al ojicio per Iriennium debet tu^iendi; d
graviut ett puniendut, ai cu^ms gaalitat id reqmrat. Frohibentur auttnt
cJandeitina malrimonia dujdid ratione ; videlieet, ne tub ape matrimonii
conimiltatur /ornicalio : et ne malrimonialilar eonjuneti injutle tepaft»-
tur, Sa:pe /tnim in matrimonio oeculto alter conjuyum mutat propo^ba»,
et dimittit reli^uum probationibu» dettitulum el sine remedio rettituiiotiii:
el ideo pivhibeant Sacerdotes/requeiderjmrochianot suoa ne denl libi^dm
mutuo, ted eoram pubUcii et honeeti» pertmiis ad hoc amttitutis. Qidt-
ijuit eliam Sacerdoi leu ftrnihrit teu regularit extiteril^ qui goHemniie-
tionem mntriinonii extra Ecclesiam parochiatem vel capellam /labentm
jura pnroehite libi ab antiqiu) eompelentia, abtque dieecesani loei licailie
ipeeiati celebrare prietumpieril anl celebrationi interesie, ipto /aeto per
unnum integrum ab oj/icio ett tu»peneus.
Poatea dicat Sacerdot ad vinim cunctia attdientibue tn linffua maternB
If., Vis habere lianc miiUcrem in eponsara, et eam diligere, honoraWi
i
Manuale ad usum Sarum. 19*
tenere, et cnstodire sanam et infirmain, sicut sponsns debet sponsam;
et omnes alias propter eam dimittere, et illi soli adhserere quamdiu vita
utriusque vestrum duravcrit?
llespondeat vir : Volo.
Item dicat Sacerdos ad mulierum koc modo :
ir,j Yis habere hunc virum in sponsum, et ci obedii*c et serv-ire ; et
eum diligere, honorare, ac custodire sanum et infirmum, sicut sponsa
debet sponsum : et onmes alios propter eum dimittere, et illi soli odh»-
rere, quamdiu vita utriusque vestrum duraverit ?
Jieapandeat mulier : Volo.
Deinde detur [Ecclesice — MS.] /ejnina a paire suOf vel ah amicia ejus:
quod si puella eit, diacoopertam Jiaheat manum ; si vidua, tectam : quam
vir recipiat in Deifide et sua servandam^ aicut vovit coram Sacerdote, ei
teneat eam per manum dextram in manu sua dextra, et aic detfidem mulieri
per verba de prceeenti, ita dicens doceiUe Sacerdote :
I, i^., take the, N,, to my wedded wif, to haue and to lioldo fro this
daj forward, for bettere for wers, for richere for pouerer, in sykcncsse
and in hele ; tyl dethe vs departo, if holy churche it woll oixleyne, and
therto y plight the my troutlie : manum reiraJiendo,
Deinde dicat mulier docente Sacerdote :
I, N,, take thc, N., to my wedded housbonde, to haue and to holde
fro this day forwarde, for better for wors, for richcr for pouerer, in
sykenesse and in hele, to be bonere and buxum in bedde and atte
lK>rde, tyll dethe vs departhe, if holy churche it woll ordcyne, and therto
I plight thc my trouthe : manum retraliendo.
Deinde ponat vir aurum, argentumy et anyiulum aitper scutum vel
libru/m: et qucerat Sacerdos si annulus anteafuerit henedictus vel iion:
si dicatur quod noji, tunc betiedicat Sacerdoa anmdum hoc modo cum
Dominus vobiscum, et ciun Oremus.
Oratio.
Creator ct conservator humani generis, dator gratise spiritalis, lar-
gitor «;tema> salutis : tu, Domine, mittc benedictionem tuam supcr hunc
annulum, respice^ ut qua) illum gestavcrit sit armata virtute cselestis
defensionis, et proficiat illi ad seteniam saluteiii. Per Christum.
Oremus.
Bene^dic, Domine, hunc annuhim, respicc, qucm nos iii tuo sancto
nomine benc<licimus : ut qusecumquo eum poi*taverit in tua pace consifttat :
et in tua voluntate permancat : ct in tuo amore vivat ct crescat et
senescat et multiplicetur in longitudincm dicniin. Per Dominuni.
Tnne aspergatur aqna henedicta stiper annulum.
Si autem antea /ucrit annulus ille henedictus, iunc statim 2)08tquam
vir posuerit annnlum super lihrum, accipiens Saccrdos annulum [asjjergat
illam aqua benedicta et — MS.] tradat ipsum viro : quem vir accipiat
manu sua dextera cum trihus principaliorihus digitis, et inanu sua sinisira
lenens dexteram sponsa*, docenic Sacerdoie, dicat :
With this rynge I the wed, nnd thLs gold aiid sihier I thc gcue, and
with my bodi I the worshipe, and with nll my worldcly catel I thee
endow&
Et tune inserat spo7isus annulum poUici sponsm dicens, In nomino
Patris : dcinde secundo digito dicens, Et Filii : deinde tertio digiio dicem,
fO* Marmali ad uaum jSfirum.
A ^iritiia Sancti : deinds qiutrto digita dicent, Amim. Ibiq>*e Jimillat
mmAim, </uia ii% medieo eal quadam Vfna proeedmt tnqve ikI eor; H
M aanoTilatt: nriiend deiiignatvT interita dilKtio, qiue eemper inler «m
OtiiiAe incflitalii
eapiiibus, iHcat SaetrdM henedietionem '«V»' '
BdDedicli >|4 sitis u Domiiio, qtii froit mundnm cx
Pottca diedlar iele Paalmtit tequens ftoc modo :
'kjleiis, et eetera w( lupra, p, 28.
Sicut erat.
I. Cbiiete eleysou. Kyrie eleysoii-
Et ne D09. Se<l libcra.
a PutrciQ.
i Doniiiium.
iJi.
m vobiscum. Oremns.
Deus Abraham, et cetem ut tupra, p. 28.
AUa Oratio cum Oromiia.
JBenetJ»dicat vos Dens Pater, custodiat v
TH %>iritiis Snnctus. Ostendat Dominus
mtMtentiir vestn. Convortat DomiiiiiB vuitum suum ad vos:
ToUt paceD) : impleAtque voa omui benedtctione spirituali, in
rionBn ommum peccatoi-um v(»tronim ut haboitid vitnm Feteniiim, d
Tivatib in aieeula sieculorum. Ameu.
ffic inlrfn! Kccfetiam itaqu» ad gradutn allaris : et SaetrJo» in
eum «".>■ iiuiiintrit dicat huHC Psalmum sequentem :
Beiiti onim-a, vl eelera (Pn. exxmi)
Gloria Patri. Sicut erat
iSVne nota, cum,
Kjric olcysoQ. Ohriste eleyBon. Kyrie eleyBon.
Tanc proslratie aponeo tt tponta aiUe gradum allaris, roget Sacerdoi
circu,mitantea orare pro eie, dicendo :
Patcr noster. Et ne nos. Sed libera.
Salvum fac servum tuum et ancillam tuam.
Mitte cis, Domine, auxilium de sancto.
Esto eis, Domine, turris fortitudinia,
Doniinc, exaudi vocem meam.
Domiiiua vobiscum.
Oremns. Oratia.
Bcnedicat vos Dominua ex Siou, at videatis qnie bona Btrnt Hiera-
salem onmibus diebiis vitce veatne : et videatis filioa filionim veetronim
el pacem supcr iBrael. Fer Chriatum Domiiium nostrum.
Oremus. Oratio.
Deus Abrabani, Deus Isaac, DeuB Jaoob, benek{<dic adtJwoentei
iatos : ct KDuiiua semen vitoe Ktemffi in mentibuB eoram, nt qnicquid
pro utilitate sua didicerint, lioc facero cupiant Per Jeaum Cbristnm
• M8. — "Tunc proddal tponta ante pedes ojtts, et deotculetur p«dem
ejut dexlrum ; tunc erigat eam tpOTMt."
ManuaU ad usum Sarum. 21*
ilixim tuumy lecaperatorem bomiiiunL Qui iecum Tivit et regmit Deus,
oetera.
OremuB. OraHo.
Xtespice, Domine, de celis, et bene^dic conTentionem istam. £t
cut misisti sanctum angelum tuum Baphaelem ad Tobiam et Saram
liam Baguelis: ita dignerisy Domine, mittere bene^dictionem tuam
aper istos adolescentes : ut in tua volontate permaneant, et in tua
scuritate persistant, et in amore too Tivant et senescant, ut digni
tque pacifici fiant et multiplicentur in longitudinem dierunL Per
/hristum Dominum nostninL
Oremus. Oratio.
Bespice, Domine, propitius super hunc famnlum tuum, re^tpice, et
nper hanc famnlam tuam, respice, ut in nomine tuo bene^dictionem
«elestem accipiant, et filios filiorum suorum et filiarum buarum usque
n tertiam et quartam progeniem incolumes Tideant, et in tua toI-
mtate perscTerent, et in futuro ad cselestia regna per^-eniant. Per
^hristam.
Deind^ henedicai eos dicens :
Oremus. Oratio.
Omnipotens sempiteme Deus, qui primos parentes, el cetera ut svproy
>. 29.
Oremus.
Bene^dicat tos Deus omnipotens omni bene^dictione cselesti,
iffidatque tos dignos in conspectu suo : snperabundet in vobis diTitias
[ratiie suse, et erudiat tos in Terbo Teritatis, ut ei corpore pariter et
aente complacere Taleatis. Per Dominum iiostrum.
Finiiis orationihus qtue dicebantur guper eos prostratoa ad gradum
Itaris ; et introductis iUis in preshyteriumy scUicet inter chorum et altarCy
X parte EcclesicB australi^ et statuta muliere a dextris viri, viddicet, inter
psum et altare, indpiatur Offidum,
Benedicta sit sancta Trinitas.
In tempore Paschali finiatur hoc modo : Alleluja, allelaya.
Fsalmus. Benedicamus Patrem et Filium cum Sancto Spiritu.
Non dicatur ulterius. Kjrie, cum suis versibus dicatur. A d Missam
ervetur modus et ordo per omnia sicut in Duplicibus Festis hoc modo :
lloria in excelsis Deo.
Istas dtuB Orationes sequentes dicantur suh uno, Oremus : et suh uno,
^er Dominum.
Omnipotens sempiteme Deas, qui dedisti, et cetera ut supra, p. 29.
Alia Oratio. Exaudi nos, et cetera ut supra, ihidem.
Ad Corinthios {l vL 15-20.) Fratres, nescitis.
Gradale. Benedictus es, et cetera ut supra, p. 30.
r. Benedicite.
Non repetatur Gradale in Missis Sponsalium.
Alleluya.
^. Benedictus es.
In tempore Paschali erit secundum Alleluya unum ex istis sequentibus,
Uleluja.
^. Nonne cor nostmm ardens erat in nobb de Jesu, dum loqueretur
tobis in Tia, alleluja.
I
T. Burgcus Jeijus Dominas noBtor stetit m metiio discipuloruin auorutt
dUt; Pax vobift, allolQya.
Y. SiiTToxit Dominas et occun^ens muHcribua ait, Avtte i tiiuc acc»
■nnt et tenuemnt pedt^s ejus, allduya.
VJ 1d (lie fesuri^ectionis meie, dicit DuniinuB, prwcodam vas iu GaiilmQi,
•Dlliiya.
Y. I)icito in gentibus t]uia Dominna regnavit a ligno, allcluja.
V. Ohristus resurgena ex mortuis jani uon nioritui', mori illi ultni nun
<toninnbitnr.
^equentia.
Almai chorus Domini nunc pangat noDUDa summi :
Messim, Sother, Emanuel, Sabaoth, Adonay :
Eat Unigenitiis, Via, Vita, Manus, Homoou^OD :
Principium, Primogcnitus, Sapiontia, Virtus :
Alplia, Cajiut, Finiaquo simul vodtatur, et est 00 :
Fous ct Origo boni, Paruclitus ac Mcdiator :
Agnua, OviK, Vitnlns, Serjiens, Aries, Leo, VBrmia :
Oa, Verbuui, Splcndor, Sol, Gloria, Lux et luingu :
Fauis, Flos, Vitis, Mons, Janua, Pctra LapiB(]iie :
Angelus et Sponsua, PaBtorquc, Propheta, Sacenlos :
Athanatus, Kyrioe, Theon pantun craton, et Ysus :
' Salrificet nos : Sit cui smcla per onuiia doxa.
Secuiidum Mattlueum fxir. 2-S).
In illo tomiwre, Accesserunt ad Jeaum Scribtc ct Fbarisci iiiqtit ai
Qnod crgo Dens conjunxit, homo non separct.
Credo in unum Deum.
OJ^vrl^iuiii. Benedictus ait Deufi, et celera ut sujira, p. 31-
Tempore Patehali. AHeluya-
Nota quod ordo thuris beneditli nunquam datur in EeeUaia gpotuo et
iponsa. Inde est quod oblalo thtire benedielo auper aUare, ti deaeendal
t&uribulariue ad cUricos vel ad laieos, aliud thus' etl apponmdum tt
hominibua ojh-endum.
Secretum, Sanctifica, qutesumuB, et celera u( aupra, p. 31.
Aliud Seoretum. .Adesto, Domine, et eetera ul aupra, ibidem.
PriffatiQ. Qui cum Unigenito.
Poat Sanctus proiteT^nant »e sponaut et gponaa tn Oratiom ad gradum
allaria, exteiiso saper eos pailio, quod leneant gtiatiuor ehrid per qwUtvm
com.ua, in superpeliiciia, niai alter eorum priua Juerit deaponaatna el
benedictua: quia tunc non habeatur paUium auper eot nec dieaiur
lacraTnentalis benediciio, ul postea pal^nt. Deinde dicto: Per omma
sficula steculorum. Amen. Poat Pat«r noster antequam dioatur P»
Domini sit scmper vobiscum, Jaela /raetione EuchariatitB more eoHto,
dimisaaque /wstia in tribua Jraclionihua auper patenam, dieat Saeerdoi
eonversus ad illoa orationea aeqaentea tuA tono Uctionia: iBia interim
ffenuAeetentibua aub pallio, Sacerdote aic dieenle : Dominus TobiBciun.
Oremus.
Propitiare, Donune, et eelera itt eupra, p. 37.
OremuB.
Deua, qui poteatate Tirtutia tu», et ceiera ut tupra, ^tidem.
Notandum guod hac dauaula, Deus qoi tun excellenti tnystnio
Manuale ad umm Sat^um, 23*
usqus Deos per queni mulier jungitur viro, non dlcatur xn secundia
nuptuSj vir enim aut mulier ad bigamiam transiens, non debet iterum a
Saeerdote beytedtci, quia cum alia vice benedicti aint eortim benediclio non
dehet iterari : quia caro benedicta trahit ad se camem non benedlciam,
Notandum* est autem quod inhibitum est per cajntidum Extra de
seeundis nuptiia, ne benedictio detur in secundia nuptiis, quod etiam
testatur beatus Ambrosius qui ait : Primaj nuptice a Domino siiiit con-
stitutse ; secundae vero permissie. Primse nuptisc sub omni benedictione
celebrantur ; secundse vero carent omni benedictione. Sed quia plures
benedictiones sunt i7i nuptiis celebrandis, scUicet in introitu Ecclesicey et
super palliumy et post missam, et sujyer thorum in sero, quccro quce bene-
dictio sit iteranda in secundis nujytiis et quce non,
Sciendum est quod in hac Oratione quce sic incipit, Deus qui potestate
virtutis tuce de nihilo cuncta fecisti, qui dispositis universitatis, et cetcray
tres sunt benedictiones ibidem quce idem habent principium, scilicet, Deus;
media autem est omittenda, scUicet ista, Deus qui tam excellcnti mysterio
conjugalem copulam consecrasti usque Deus per quem mulier jungitur
viro et societas principaliter ordinata, et cetcra, quia in ista leiiedictiom
a^tur de unitate Christi et EcclesicBy quce Jlguralur in pnmo rnatrimonio^
non autem in secundo : unde Apostolus ad Corinthlos ait : Erunt, inquit,
duo in carne una : et hoc notahir extra de bigamls^ capltuh, Debitum et
si vir unius uxoris. Et hoc pro primo matrimonio : sed qui adhccret
pluribus dissolvit unitatem., vel/vedus unitatis, et ideo illa benedicfio quas
agitur de unitaie, scilicet, Deus qui cxcellcnti mysterio conjugalcm cop-
iilam consecrasti, et cetera, non dicetur in secundis nuptiis : el hoc est
verum tam in viro bigamo quam in muliere viduxv : qida caro benedicta
trahii ad se carnem non benedict<im : sed omnes alicv. benedictiones sive
orcUiones debent dici indifferenter, secundum cttriam Ronuinam et secun-
dum Ilostiensem et TJiomam de Aquiiw et Morandnm docforcm. Et
qucestio ista discussa erat et determinata in sacro palatio Jioma^, et trans-
laia in Angliam per magistrum Johannem Ilaysted, anrw Domini
miUesimo cccxxi. : et causa discussionis erat, qula midtitudn Sacerdotum
tunc temporis ad sedem Apostolicam convolamnt, causa obtincndi ahsolu-
tionis beneficium pro beneclictionibus in secnmUs nuptlis huliscrete collatis.
Ideo super lu>c statuitur constitutio nova, quce sic incijnt :
Concertationi antiqua?, et cetera ut supra, \>, 36.
Hic qtujsri potest quare secwndce nuptice non benediccmtnr. Ad hoc
dico quod secundum matrimoniumy quamvis in se consldcratum sit pcr-
fectum sacramentum, tamen in ordine cul primum sacramentnm consider-
atum, aliquid hahet defectum sacramenti, quia non hcihet plenam signifi-
eationem: cum iion sit una caro sicut est in matrimonio Christi ct
Ecdesice: et rati/yne hujus defectus, benedictio a secundis nuptiis suh-
tral^itur, Sed hoc est intelligendum quando seciuulcc nupticc snnt secundce
ex parte viri et ex parte mulieris tantum. Si enim vlrgo contrahat
* MS. — "J^otandum est autem quod inhihitum cnt per capitulum
Capellanum et cajntulum Vir autem, Extra de secundis nuptiis et per
Decretum xxx. qucestione Hac oratione, m henedictio detur in secundis
nuptiis/* et cetera.
24» jtfajiuafe ad umm Sarum,
>cu»i illo ^'i hahuit atiiim ua:orttit, ni/iil<minvt nvplia betifiliciinliiT.*
Halvalvr ei aliijvo modo mgnijtealio t» ordine ad jirimas nvyliag, qwa
Spitcojmg eli-i unam EeeUtiam liabtat epouaam, hahet lama* plwv* ptr-
wnaa deapi inatat i» "nn Eedevu : eed anima tion polegl ^«m tpontt
aiterivu ijuttm Chritti, fuia evm damone /oniieatur, vec tsl matrimmiim
■tpiriluale : tt pr^^mr hoe, qiiando mulier tecitndo nvhil, nvptia bw
ientdicuntur j>fOpt«r defeetum lacmmendA
Poit /lare vtrlat tf Saeerdonad allare el dical : Pax Domiiii, e< A^nm
:Dei. Tvtie afTiiOtc paUio, titrgant umbo npontua et gpmtta : tt aecipiat
vpoiisua paceni a Jiaeerdole, cl Jeral npmuue oaevians eam et neBnntm
^ium, n«e ipee nee tpsa: W etatim diaeomui vel elerieun a preiht/lere
paeem accipiens, ferat alii» tievt tolitum est.
• Tlia 51S. adda — " Vel si maritiu vidntr vwTtua, gui tiandum fueril
imiedictuB tn seeundii nuptii» illiu» vidua:, eimtraxeri.1 ; et relieta ridid
vd bigami, qwe tum/aeril benedicla in «eoundii nwptiia mariti «ui. Ce^
«imilller «i ille qui priu» eontraxeril cum vidua el non Juerit in tteundxii
viupliis gus betvBdictui, contrahat eum virgint mu « amtrario, b^tedietnda
sunl nupliee eorum, nee obstat de ttynmio icilieet de bentdictioite ywe iu»
<iebet itcrari, ti ambo vet all«r a pjvsfiitero /tterunt henedieti secimdm»
Soitiensem in Summa, titiilo de secundi» nuptiis,' in paragrapha An
licitum vel Sed quod e\ diio, Johainie» in noivUa et coH, prima Ytr auteOL
Jn aecundis nuptiia salvatur in alio modo tiyniftealio in ordine tttam «f
prlmaa miptias quia Ejntcoptia," et cetera ut aiipra.
t Tho MS, adda — "Qua.r{tur quandvpotesl aacrajneiilum sollcmnvuiri.
Unde nolandum quod camatit eopula non est /aoienda anle beneditr
tionem siipei- nubentibus ; et in Festia soSemnibvs el in jejunii» obtlin-
enditm est a carnali eopula, el liiee ratio quare in eerti» lemporibu» pndii-
betiir Bollemnilaa fiKUriniomi, non tamen eonsensua. 2'amen »i aoUemnilai
adhibeatur, Twn relraotelur matrimonium.
" Et nola quot sunt tempora i» guibus non licet eonlrahere nuitrimonii
soliemiiitalem. Unde versus :
Adspiciens, vetereiu, circum, qua, quia, beuedictn, '
Tcmpora post ista fiet copulatio sacra.
Viilelicet prima Dominica Advailu» Domini, AdspicieiiB, abstincndum eii
a nuptiia el ab hine uaqut ad oetavum diem Epiphania ineluaive, tcHitd
in oraetinum. IToe nempe ett oclavu» die» in qua dieitur ad Laudet
Antipfiona, Vetcrem homiacia, propler reverentiam communionis. Quia
eecundum antiqiw» canonea in Nativitale Domini populus communioari
consueril. Seeundum lempu» in quo abalinendum eat a nuptiia, videlieet
in Dominiea Septuageaimce in qua cantatur Offidum, CiTCum^edenint, d
ab hinc uaqv.e ad Ocla/na» JPaachae induaive ; hie nempe eat octavui diei
Dominicalis in qua dicilur O^eium, Qnaai modo geniti, qui wxatur
Dominiea in albi», propter communionem Paichte. Tertium temput in
guo abttinendum est a nuptiis, videlicet in die kine in teeunda feria m
liogationibus, in gua legitvr Evangelium, Quis veatruni, et ab hine vaqut
ad oclavum diem Penlecoitet ineluaive, i.e.,inerastinumSanette Trinitatii.
M>e nempe e»t octavus diet sive Dominica, in qua dieitur Officiutn, Bene-
ManuaU ad usum Sarum. 25'
BeDeiliciiuus Deum cstli, el eelera ut svpra, p. 39.
Posteommunio. Proficiat nobia ad Bulutatem, et ceiera vi ntpra,
I Pot.
Alia Fotlcoinmunio, QutBBomua oninipoteiiH, et celera ut nipra,
Jtdffm.'
I Poat miiiam hettedicatur panii et vin.um, vel aliud quid polalnle in
faculo, et guslent in nomine Dmnini, Sactrdote dteente :
I Dominus vobiBcum. Oremus.
L Be&e*{«(Iic, Domine, paueni istum et liunc jwtiim et hoc vasculum,
fcut benediiciijti qiiinque jianes in deserto et Bf.n bydrias in Cana
Uilceie, ut sint sani et sobrii atqne immaculati omncs gustantes ex eia ;
klvator mundi ; Qui vi^iH et regnaa cuni Deo Patre in unitate Spiritus
pncti, Deus.
, ^oete vero sfquente cum gponau» et sponsa ad lectum pervMierint,
heedat Sacerdos, et benedieat tkalamum dicena : Duniinus vobiscum.
I Oremua. Oratio.
I BeneAdic, Domine, tlnUtLmuni, el ceiera', p. 30.
Itan Senedictio euper lectum, cum Dominua vobiscum, Oremus.
I Bene^[«lic, Domine, hoc cubiculum (re»ptee) qui iiou domiia, neque
l^nnitaa. Qui custodis Israel, custodi &mulos tuoe iu boc lecto quLeB-
taites, ab omnibua phantasmaticia dsemonutn illuaionibus ; cu!<todi eos
Igilsiiteti, ut in ^irwceptis tuia meditentur doraientes, et te («r soporem
lutiant, ut hic et ubique defensionis tuie muniantur auxiUo. Per
)ominum.
Deindefiat benedietio super eos inleeto, tantum eum Oremua.
Benedietio.
Bene>{«dicat Deus corpom veatraet animaa veatraa : et det super voa
(Boedictionem, sicut beuedixit Abraham, laaac, et Jacob. Anien.
[iGta %\t, propter praparatjonemad comiimnionemillo tempore nanendam,
fhdo de Feriia capiluto Capellanus, per MosHenaem in leetur». Sed m
(Kt temporibus non eet prohibitum debitum reddcr» )i«c exrigere, quia non
pt tanta deelructio animarun in redditione vel exactione, eicut in celebra-
tone nuptiamm. Tamen in diebue soUemnibvs et in jejvniia e^xtctio
^biti «tt prohibita, in alii» vero temporAus aniU potest fieri sollemnitat
^tianim xxmii. qutest. iv. cap. Non oportct; et in glosa Extra de
Jlmu eapiluio GapellaniiB, in gtoaa et in libro qvarto Summarum
UtthictioTie xxxiii., capite ultimo, servaCunt prius in editione bann^mnm
bntlilutiom conailii generalis guee habetur de clandestinis deaponaalioni-
|m etg>Uulo Cum inhibitio."
• The MS. adds— "-FnnVrt Missa Sponsalinm cvm Ite MUsa est slatim
irfn caliee et corporalibua hoc modo:
" Adjutorium nostrum in nomine Domini :
Qui fectt ccelum et termm.
Sit nomen Domini benedictum :
Ex hoc nunc, et usquo iti stcculiim.
"Benedicat vns Divina Majeatas et nna Dcitas, Pa^^ter et Fi»}Jiu!
t Spiritua »^ Sanctua."
J/anuoJe ad twum Saru.m.
. AXa berunlictio cum 0r«mu8.
Ifauui) Dooiiiu £it super vos : mittatquc
qsi nwtodiat vos omaibug dicbus vitw vcatne.
AUa benediftu) eam OrcniuH.
Bene^tdicat vos Pater, et Fillus, et Siiiritiis Saactus : qtutriniuat
fai iiBBci'o, et UDUS in nomine. Amen.
Miaperaclia atpergat eos tujita bsiKiUcta, et sic disctdat <st dimiUai m
OKDO AD SERVmUM l'EnEGRlNORCrM FACIENDtJM.
Infi imi» eonji.ti>aTtlur Pertjrini tie omnibua p«oeatia suu; deiaii
~ :r tuper eos coram AlUiH prottrato» tfolmi et precna »eqwnl^4
* w*unujueiHque Psaimum dioatitr Glorisi Patri.
PaKltiius. Ad te, Domino, lc>va.vi (zxiv.)
Fua-lmu». Miaerero tnpi (I.)
pMlimi». Qui habital (xe.)
GloriA ratri.
Kjrie eleysoii. Clai-iflte oley§on, Kyriu eleysoii.
PUer noster. Et ne nos. Sed libcra.
Xgb diii, Domine, miserero mei ;
Bana oaimaw meam, quia peccavi tibL
Viaa axam Domiuus demonstret tibi :
Et somitas suaa edoceat te.
Gtes&u» tnoa Dominua dirigat sccundum eloquium siiuni :
£t non dominentur tibi omnes iDJustitite.
'Dtinam dirigantur vite tuRj :
Ad custodieudoa justiticationos Domini.
Fer^ciat Dominus grcasii.^ tiios in semitia sitis :
Ut non moveantiir veatigia tua.
Benedictus Dominiia Deus die quotidie prcraperum iter fiiciat tibi :
Deus salutarium titorum.
Angelua Domini bonus comitetm- tecom :
Et bcne disponat itinera tuii et actus ttioa, ut itevuiu cum gaadio
revertaria ad propria.
BeB.ti immaculati in via : ■
Qui ombulant ia lc^ Domini.
Nihil proficiat inimicus m te :
Et filius iniquitatis non apponat nocere tibi.
Exsurge, Doinine, luljuTa noa :
Et libera nos propter nomen tuutn.
Domine Deus virtntum, conTerte nos :
Et ost«nde faciem tuam, et Balvi erimus.
Domine, exaudi orationem meam :
Et clamor meua ad te veniat.
Domiuus vobiscum.
Et cum spiritu tuo.
Oremus.
Adesto, Domine, auppUcationibua nostris, et eettro, p. 105.
Mamuxle ad uevm Sarum. 27*
OremQs. Oraiio,
Detis, qui ad vitam ducis et confidentes in te paterna protectione
istodis ; qnsesumus, et huic prsesenti famulo tuo N. a nobis egredienti
igelicum tribuas comitatnm, ut auxilio tuo protectus nullius mali
mcatiatur formidine, nullo comprimatur adversitatis languore, nullis
raentis inimici molestetur insidiis ; sed spatiis necessarii itineris proprio
ressu peractis, propnisque locis restitutus recipiatur sospes ac debitas
csolvat nomini tuo gratias. Per Christum Dominum nostrum.
Oremus. Oratio,
Deus qui diligentibus te, et cetera, p. 105.
Hic surgojit peregrini a proatratione^ et benedlcat Sacerdos peras et
jculos eorum, dicens : Dominus Yobiscum, et Oremus.
Domine Jesu Christe, qui inefifabili tua miseratione ac Patris jussione
piritusque Sancti cooperatione de csclo descendere vohiisti, ovcmque
erditam diabolica seductione voluisti qua^rere, atque propriis humeris
fl cselestis patriae grcgem referre ; quique prsecepisti filiis matns ecclesias
rando petere, benevivendo quaerere, ac pulsando perseverare, ut citius
ftvenire valeant salutaria prsemia vitse ; te humiliter imploramus, qua-
Jius sanctificando bene^dicere digneris hanc peram et hunc baculum,
% quicunque eam in tui nominis amore ad instar humilis armaturse
hteri suo applicare atque collo suo suspendere, sive in manibus suis
«estare cupicrint, sicque peregrinando suffragia humili comitanto de-
otione studuerint quaerere, dextene tuaj protecti muiiimine pervenire
lereantur ad gaudia mansionis {etema^ ; Per te, Salvator mundi, Qui
waa Patro et Spiritu Sancto vivis et regnas Deus, per omnia s»cula
ncolorum.
Hic aspergat aquam hervedictam super peras et haculos, et ponat
ingtdis peregrinis peram ad coUum dicena :
In nomine Domini nostri Jesu Christi, accipc hanc pemm, habitnm
leregrinationis tuae, ut bene castigatus, et salvatus pervenirc mercaris
A limina sanctorum, quo pergere cupis ; et peracto itinere tuo, ad nos
evertaris incolumis. Per eundem Dominum.
Deinde tradat singulis eorum haculum ita dicena :
Accipe baculum sustentationis itineris ac laboris peregrinationis tuas,
it devincere valeas omnes caterv^as inimici et pervenirc securus ad
imina sanctorum, quo pergere cupis, et peracto obedienti» cursu ad nos
Bvertaris cum gaudio. Per Dominum.
Si vero aliqui eorum profecturi surU Hierusalemy tunc habeant ipsi
^estea cum cruce signutas; et benedicantur crucea hoc modo cum Dominus
'obiscum. Oremus.
Deus invictae potentise, pietatis immensae, atque pcregrinantium
otius consolationis auxilium, qui famulis tuis victricia arma tribuis;
foaesumus, ut has cruces devotse humilitatis bene^dicere digneris, ut
'enerandae crucis vexillum, cujus in eis est designata figura, sit invic-
issimum robur servorum tuorum contra antiqui hostis nequissima
entamenta ; sit in via defensio ; sit in domo protectio ; sit ubiquo
•rsBsidium. Per Dominum.
Hic agpergatur aqua benedicta super cruceSy et detur aingulis peregrini$
ic profeeturis veetis cum eruce eignata, dicente Sacerdote :
Accipe yestimentum cruce Domini, et eetera, p. 105.
bESELvvnj CA£jrirM lx die pasch^
Im^ii c»'.i XfrrTrf{'j^. Ifrjo.zT^Mr, qoi dss aAin ocmi cuni et impli
iiuiL*: uiiu^l >«>*:<liic-^i'>[.'^ ; L«a«f{Miic rt sUKti>{<fia faanc crattiin:
'»nii», ut f4//bu d'jm Cia mmeatibiis «r.im^ et cwpciria Miiitatfm ooi
ettinM. r<-r Climturu \J;miii<iiD aoBtram. *'"■"
^fw Or«/tf/ mm Oremiw. Oroiw.
I>eiui, i]iii uoivenw: camiH e« conditor, qni Noe et filiis suis •
liimniU ut immurjfliji atiim&libiis prKcepta dedisti, qnique sicat ok
■nu gcneri i|Uailrup«dia munda edere permiaisti ; et q
Htiiiiini iii /KffypUj Mxyni et [Mipulo tuo in Tigilis Paschn oomedc
l*tl iti AipirBiii «gui Doinioi noetri Jesu Cbristi, cujqs saogiu
ManuaU ad umm Sarum, 29*
inia primogenita tibi de muDdo redemisti, et nocte illa omne primo-
nitum in JEgy^io percutere prsecepisti, servans populam tuui i agni
Dguine prsnotatum ; dignare, Domine Deus omnipotens, bene^dicere
amncti^pficare has carnes, ut quicunque ex populo tuo fideli ex illis
anederint, omni benedictione cselesti et gratia tua saturati repleantur
L bonitate, Per quem hsec omnia, Domine, condita sunt et ab initio
mta, Salvator mimdi : Qui regnas cum eodem Filio tuo in unitate
pirituB Sancti.
JETie aspergatur aqua benedtcta super eames et cetera,
BENEDICTIO CARNIS, CASEI, BUTYRI, OVOIIUM SIVE
PASTILLARUM IN PASCHA.
Cum Dominiis vobiscum et Oremus. Oratio.
Domine Deus omnipotens, qui fecisti et creasti cuncta viventibus tusD
ligitatis alimoniam, humanumque genus spiritualibus escis ac poculis
noram pneceptorum terrenisque substantiis tuorum donorum indesin-
Bier refids ; te omnipotentem Deum obnixe petimus, ut hsec dona tua
imiB^ casei, butjri, vel ovorum sive cujuscimque alterius cibi, quem tu
M creasti et nobis donasti, perpetua claraque benignitate sanctificare
e bene^dicere digneris. , Vescentibus ex eis largam tua^ benedictionis
initatem in visceribus eorum clementer colloca, et prsesentis vitce
Mpitatem et futur» beatitudinem misericorditer indulge. Per
>Ganinum.
Deinde aspergat Sacerdoe aquam benedictatn.
BENEDICTIO NOVORUM FRUCTUUM QUORUMCUNQUE.
Cum Dominus vobiscum et Oremus. Oratio,
- Domine, sancte Pater, omnipotens setemc Deus, qui benedixisti
ninque panes in deserto et duos pisces, unde saturati sunt quinque
aillia hominum ; sic bene^dicere et sanctificaro digneris hunc fnictimi
jiiem accipinius in tuo sancto nomine et Filii tui Domini nostri Jcsu
Siristi, ut qui sumpserint ex eo accipiant saturitatcm mentis, protec-
ionem corporis, tutelam salutis, securitatem spei, corroborationem fidei
t setemitatem Spiritus Sancti. Per eundem Dominum. In unitata
jaadem.
Hic aspergatur aqua henedicta.
BENEDICTIO AD OMNIA QU^CUNQUE VOLUERIS.
Cum Dominus vobiscum et Oremus. Oratio.
Crcator et conservator humani generis, dator gratue spiritualis,
irgitor fletemffi salutis, tu, Domine, mitte Spiritum Sanctum tuum
aper hanc creaturam N., utarmata virtute crolcstis defensionis, qui-
unqiie ex ea gustaverint, proficiat illis ad salutem, et tam corporis
loam animse recipiant sanitatem. Per Dominum
Ilic dupergatur aqua benedicta euper ea.
I
BENEDICTIO SEMINIS.
Cum Dominus vobiscum et Oremus. Oratio.
OmnipotenB sempiteme Dciia, creator generis Lumani. supplicit
tnam clemcQtiam esommus, nt hoc Eemen quod in tuo sancta noaui
Batori sumua in agros nostroa, «elcsti benedictione benedicere t^ <
mnltiplicare atque ad maturiUitein perdnccre digneris, ut per uniTetsii
orbem tcrrarum coUaudetur dext«rtv tua. Pcr Domiuum nostruto.
Deinde atperyalur aqua benediela nper itmen. J
BENEDICrrO POMORUM IN DIE SANCTI JACOBL "
Cvm Dominus vobiscun» et Oremus, Oratio.
DomLae, Eauct« Fater, omnipo(«ns lelcrlie Deua, qui ad iafilBi
muniii omatum die tcrtia lignum pomiferum facore fructnm io prioi
pnecepisti, qiiiqne Bmarum vetiti pomi saporem antiqui serpeoti!! taief
a jMttnbus nostris guatatum unigeniti filii tui Domini noatri Jcen Cbral
pMsirione saliitori non i;entire jwsterus Glioa natunOitcr volaisti, a qfl
nnitas et omne medicomeutum venit j quiesumus iaenambjlll
pictatcm tnnm, ut himc novoram pomorum fructum tuo conspecM
oblatvim bent'>J«dioerc et s8ncti»J«ficare digneria, iiuHtinns aanotl aposUi
tui Jacobi ct niattjTia tiu CLriatophori (^uonim liodie feata cetebranm
omuiumque sanctomm tuomm meritis ac precibus, qiiicnnque fiiUe
tni cum gr&tiamm actione ex co gnstaverint, aanilAtem meinttB et m
poi-is, oi>erante in eis Spiiitu Soncto, perripero mereautur. Per cQnJa
Dominum. In unitato ojusdem Spiritus Sanoti Dous.
BENEDICTIO POMORTTM.
Cum Dominus Tobiscnm et Oremus. Oratio.
Te deprec&mur, onmipotens Detu, nt bene^dicaa hono Iractai
noTomm jmmorum, ut qui ex arboria letalia et pomi ia primo pucal
justa funeris sententia mnlcbiti aumns, per iliustrationem unici !Klii b
Bedemptoris Dei ac Domini nostri Jeeu Cbristi, et Spiritna Saiu
benedietionem Banctificata sint omnia fttqne benedicta, depulsitqt
primi facinoria intentatoris inaidiia Balnbriter ex hnjus diei annirenui
sollcnmitate diversis terris edenda gennina sumamua. Fer emida
Dominum. In unitate ejusdem.
JDeinde Saeerdot atpergat ea aqua beMdieta.
BENEDICTIO ELEEM:08YN.a:
Cutn Dominns vobiscum et Oremus. Oratio.
Deprecor te, Domine, sancte Pater, onmipotena nteme Deas, '
iatam eleemosjnam l>ene>}«dicere et aknotifioaie digneris -pto aiui
famnli tui !f. ad rcmedium et remisaionem peccatonun Buomm, ot
luce tute amgenitatis sine fine Intetur. Fer Dominnm Dostram.
Demde aspergat Saeerdoe mper eam aguam benedieiam.
Mwauale ad usum Sarum. 3V
BENEDICnO PANIS IN DOMINICIS DIEBUS.
Inprimis Saeerdos legat Evangdium secundum Johannemf In principioy
jpaetea dicat Versum Sit nomen Domini benedictnm.
Besp. Ex hoc et usque in sseculum.
Deinde dieat aie : DominuB vobiscujn, et Oremus.
OraUo. Benedic, Domine, creaturam istam, et cetera ut eupray p. 1 03.
Tunc aspergatur ctqua heiiedicta superpanem et diatrihuatur.
BENEDICTIO SCUTI ET BACULI AD DUELLUM
FACIENDUM.
Inprimis dicat Sacerdoa proetratus ante Altare Psalrnos sequerUes cum
}loria Patri, pugnaturo interim genuflectente retro sacerdotem.
Fealmus. Deus in adjntorium (lxix.J
Fsalmus. Benedicam Dominum (xxxiii.)
Fsalmus. Judica, Domine, nocentes mc (xxxiv.)
FsaJmus. Qui liabitat (xc)
Fsalmus. Quicunque vult.
AnHphona. Ne reminiscaris, Domine, delicta nostra.
KTiie eleyson. Christe eleyson. Kyrie eleyson.
Pater noster. Et ne nos. Sed libera.
Domine, non secundum peccata nostra facies nobis :
Neque secundum iniquitates nostras retribue nobis.
Domine, ne memineris iniquitatum nostrarum antiquarum :
Cito anticipent nos misericordise tuae, quia pauperes £9kcti sumus
nimis.
Adjuva nosy Domine, salutaris noster ;
Et propter gloriam nominis tui, Domine, libera nos, et propitius
esto peccatis nostris propter nomen tuum.
Salvnm fac servum tuum :
Deus meus, sperantem in te.
Mitte ei, Domine, auxilium de Sancto ;
Et de Sion tuere eum.
Esto ei, Domine, turris fortitudinis :
A facie inimicL
Convertere, Domine, usquequo :
Et deprecabilis esto super servum tuum.
Domine, exaudi orationem meam :
Et clamor meus ad te veniat.
Dominum vobiscum. Oremus. Oratio.
Omnipotens sempiteme Deus, qui mundum ex informi materia fecioti,
t cetera ut supra,p. 106.
Ilic aspergat Sacerdos scutum et bactdum aqua henedicta : deinde
tsurgente pugnaturo, tradat ei Sacerdos scutum dicendo :
Accipe hoc scutum ad corporis tui protectionem. In nomine Patris
b Filii et Spiritus SanctL Ainen.
Item dicat Sacerdos : Protegat te Christus Filius Dei vivL Amen.
82'
Afanttah ad uaum Samm.
Bfittcle (nviat et Sacerdoa baeulum dieem:
Accipo Iiunc bacnlum ad hoc duelluin pneparatuia, cuin qun nki
tibi rebcUantem proaternere et resnrgentem eonterere, Iiabcnac|ii; fifl*
riam. !n nomine Fatrb, et cttera.
Dcuule lenert» piignaturui geiitum H baciilam ilerum ji-iiuikM
taram Attari, dieerUe auper eum Sacerdote :
Dominus vobisoum et OrcmOB. Oratio.
ConftirtAtor et corroboTator, et eetera ut aupra, p. 107.
Deirule SaeerdtM, daru ei banedietii>nem, dwtt hoe modo :
Cunrortanj et esto rcibnstus, e! eetera.
Beue»^dicat to Deua Pater, Ameu. Custodiat te Jesus Clmilia
Anion. Confortet to Spiritua Sanctus. Ameu.
Prwstet tiU Tie' ■ ■ ■ ' lua Douh, qni viyit et regmrti'"
omoiii buwuIa sH<calci ■'
Deinde aspergat o ju benedida, ei ita reeedat m n«n>"'
Domi,^.
BENEDICTIO OCULORUM INFIRMORITM.
BeJtedictio oeutorum iryirmorum, polesl fleri iahune modttm, »i n«*
mlag inducal et devotio alicujua illam d'poaeaL
Inprimia genufleelal injirmug cor n Altari. Deinde di(at Saeerii
Dominua vobiBcnra et Oremus. Or<
Domine, Jesu Christe, qui aper i occnloa cteci nati, serena Wjm
&imuli tui ocouloH, dans in eia visum jjcrapicacem, sufEcientem, idonfoiiv
oomiietentem in obseqiiium tiium, per virtutem liujua sacramenli et fW
eiguum aanctte crucis tuie.
Hie gignet Saeerdo» oculoe injirfni signo sancta erueia eum eorporoShtt,
et cum eisdem ventilet in oculi» giw diceits ;
In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti. Amen.
BENEDICTIO KAVIS."
Ciim Dominua vobiacum et cum Oreraua. Oralio,
Detts, eujua providentia univc.rsa reguntur et conBervantuT,
domiuarie poteattiti maris et mitigas motum fluctuura ejus ; Qtu Nw 1
fiunulo tuo, ne genua bumanum periret in diluvio arcam facere pnecepi^ ; I
qui ventis et tempestalibus imperas, et obediunt ; qui Fetrum sayei
aquas maris ambulantcm, ne mergeretur, erexisti ; tuam, Domiiif,
clementiam obnisc petiuius et bumiliter imploramus, quatinus banc i
naviculam per virtutem ssnctfe crucia et j>er interccssionem glorioa
semper Virgiuis et omuium Bauetorum tuonim tua dextera digneB* ,
bene^dicero, orauesque inaidiaa hostium visibilium et invisibiiium ri" '
ea repellere, ut iu ea sub tua protcctione navigantes nullis iUudanCu
pbantnamatibuB, nullis dojiciantur advcraia. Non eos vorago t«rrihi&
Borbeat, non tcmpeiitas impellat, rion frangat scopulua, non iuvadtl
adversariua ; sctl univoraia OKpediti teiTorib\w noraen tuum collaudanttf
* TLia form is not in tbe MS.
Manuale ad umm Sai^um. 33*
\d. propria cum gaudio reverti mereantur. Per te Salvator mundi, qui
nxm "Deo Patre et Spiritu Sancto viYis et regnat Deus, per omnia sascula
4Bcnlorum. Amen.
Deinde aspergatur nams aqua henedictct.
BENEDICTIONES MENSiE.»
Ante Pbandium.
Onmi die per annvm de quocunqtie Jiat servitium niei in diebus Veneria
8t quando jejunium est prcdceptum, ut in Vigiliis, Quattuor Temporibus,
Bt Ferialihus diehue infrar Quadrageeimam, et niei per /lebdomadam
^aschcSf dicantur henedictionea ante prandium hoc modo :
Inprimis dicat Sacerdos : Benedicite.
Resp. Dominus.
Psalmu^.
Oculi omnium in te sperant^ Domine: et tu das escam illorum
tempore opportimo. Aperis tu manum tuam, et imples omne animal
benedictione.
Gloria Patri. Sicut erat.
Kyrie eleyson. Christe eleyson. Kyrie eleyson.
Pater noster.
Deinde dicat Sacerdos : Et ne nos inducas in temptationem.
JSesp, Sed libera nos a malo.
Sacerdos, Oremus.
Benedicy Domine, nos et dona tua qu2e de tua largitate sumus
lumpturL Per Christum Dominum ncstrum.
Resp. Amen.
Lector. Jube, Domine, benedicere.
Sacerdos, Mensse cselestis participes fieu^iat nos rex setemse gloriffi.
ILmen.
Lector, Deus caritas est, et qui manet in caritate in Deo manet» et
>eu8 in eo. Sit Deus in nobis, et nos maneamus in ipso.
Besp. Amen.
Hcee prcedicta Lectio non mutaiur per totum annum, quando prcedicta
enedictiones dici debent ante prcmdium, nisi in Dominids Paschalis
fmporis tantum : tunc enim dicatur sequ^ens Lectio :
Expurgate vetns fermentum ut sitis nova conspersio, sicut estis
zymi : etenim Pascha nostrum immolatus est Christus ; itaque epulemur
1 Domino.
POST PRANDroM.
Deinde post prandium dicat Sacerdos hoc modo :
Deus pacis et dilectionis maneat semper nobiscimi. Tu autem,
^omine, miserere nostrL
JSesp. Deo gratias.
* Not in the Ma
Manuale ad usum Saruni.
Coafitoiintar tibi, Domine, omiiia opcra tun, ot saiicti tui Uvueiiicut
Gloria Patri. Sicut erat,
Deindii dimt Sacerdos Capitubm :
Agimus tibi gmtifis, ommpotens Deiia, pro nnivenia beaeficiis tOM
«gQos Vew ymr oouuii asecnlft Bieculorum. Amvn.
Deiitde dicalur ggjuens PnUjmu, SaoerdoU hicipiente :
Laudate DoDiiuum, omnes gentes; laudate eum, omaes populL
Quoniam confirmaU est eupev noa niiscricordia ejus et Qumes
^ Comini manet in Kternum.
Gloria PatrL Stcut erat
Kyris elcyum. Chriate elejeon. Kyrie eleyaon.
Fater noBt^r. £t ne nos. Sed libero.
Disperait, dedit pauperibus :
Jiiatitia ejus nuiDet in aiBculum Btcculi.
Benodicara Dominum in omni tempore :
5em[>er laus cjus in oro meo.
In Domino laudnbitur anima meu ;
Audi&nt manaueti ct loctentur.
MaguiGcatc Dominum mecum ;
Et cxoltemua nomen ejus iu idipaum.
Sit nomeu Doniini bonedictnm :
Ex lioc nunc et usque
Deiade dicat Saoerdo» : Oremuji.
Retribuere dignare, Domine Deus, omoibas nobis bona f.icicaitibiu
propter uomeu Banctuui tnum vitam letemam. Amen.
BeQcdiaimua Domino. Deo gratioH.
Deiiuie dioat SacerdoB da aa/ncta Maria aliquam A iilip/iirnam ti
placilum cmit l'er»iculi» et Oralione dt eadein, qu<e inwjls lempori W»
veniaiU. Qiiibut dictis, dicatur pro fidelibue defunctis.
Pealimut. De profundis (cxxie.)
Finilo Paalmo funt dieatur Qloria Pntri, sfd stalim gequalur.
Kyvie eloyson. Chriatc cleyBon. Kyrie cleyBon.
Pater nostcr. Et ne no^. Sod libcra.
Kcq\tiem Gct«mam dona eis, Dominc :
£t lux perpeCua luceat eis.
A porta inferi :
Erue, Domine, animaa eorum.
Credo videre bona Domini :
In terra viventinm.
Dominus vobLicum. Et cum spiritu tuo.
Oremna. Oralio.
Abaolve, qniBHumiu, Domine, animaa famulomm &miilammqi]e
tuamm, parcntum, pnrochiauorum, aminmun et bene&ctomm noa-
tromm, et oninium fidelium defunctoram, ut in resurrectionis ^tot»
inter aanctos ct electos tnos resuscit&ti respirent. Fer Cliriatum Domi
nom nostrum. Amen.
fiequiescant in pac& Amen.
Manwale ad uaum Sa^nim. 35*
Deinde dicat Sacerdos : Benedicitc.
Resp. Dominus.
Sacerdos, Det yivis gratiam^ defanctis misericoixliam, ecclesise et
Lo pax;em, et nobis vitam «ternam. Amen.
Et diecUur Fecdmus De profondis tn fine gratiarum poat praiidium
omni die per annum de qxiocunque fiat servitium, nisi in Duplicihus
-^estia FrincipalHme,
Akte Cenam.
Ante cenam vero per totum annum fiant benedictiones hoc modo,
Sacerdotfi dicente : Benedicite.
Jieep. Dominos.
Sacerdos. Oenam sanctificet, qni nobis omnia praebet. In nomine
Patris i^ et Filii et Spiritns Sancti. Amen.
PosT Cenam.
Deinde post cenam per totum annum, nisi 2>^ hehdomadam Pasclue
dicat Sacerdos hoc modo :
Benedictiis Dens in donis suis :
Resp. Et sanctns in omnibus operibus suis.
Adjutorium nostrum in nomine Domini :
Besp. Qui fecit cselum et terram.
Sit nomen Domini benedictum :
Ex hoc, nunc, et usque in sieculum.
Seqttatur Oratio sine Oremus. Retribuere dignare : cum A ntiphona
de sancta Maria, ut eupra post prandium. Nunquam autem dicatur
Fsalmue De profiindis J908^ cenam secundum usum Sarum.
Ante Prandium in Jejuniis.
Quandocunque /uerit jejunium 2>ra;ceptum, ut in Viyiliis et QiuUtuor
TemporibuSy et in omnihus Ferialibus diehue infra Quadragesimam de
guocunque fiat servitiumy Dominicis diehus tantum exceptis, ac in omni
die Veneris per annum, quodcunque Festum Duplex vel Simplex ihidem
contigerit, nisi in die Natcdis Domini et per hehdonuxdam Fasch<v,
dicantur henedictiones ante prandium hoc modo :
Benedicite. Fesp. Dominus.
Edent pauperes et saturabuntur, et laudabunt Dominnm qui requi-
nint ehm : vivent corda eorum in saeculum soeculi.
Gloria Patri. Sicut erat
Kyrie eleyson. Christe eleyson. Kyrie eleyson.
Pater noster. Et ne nos. Sed libera nos a malo.
Oremus. Benedic, Domine, nos, ut supra.
Jube, Domine, benedicere.
Sacerdos. Cibo spiritualis alimonia^ reficiat nos rex rctemie glorire.
Amen.
Lector, Gratia Domini nostri Jesu Cliristi et caritas Dei et com-
municatio Sanoti Spiritus sit semper cum omnibus nobis. Amen.
KsnlCMWM «t k
(»m"'W. lJ«^lw. l»"«>n»i^. "'». ^ «e**™ «* »?«.
Mm.M* (S't'^w |«rtici|«» fcciat noa rex Ktents glorw. .
/,"/(,/. r.sfiirgsU! Tao» ftjn»cotom, ei eetera tU mtpra.
Manuale ad icmm Sarum. 37*
POST PrANDIUX IN HEBDOMADA FASCHiB.
Dexnde post prandium dicat Sacerdos Jioc modo :
Qui dat escam omni cami : confitemini Deo cseli.
Ta autem, Domine, miserere nostri.
Deo gratias.
Psalmus. Laudate Dominum, omnes gentes.
Quoniam confirmata est super nos, et cctera ut aupra,
Gloria patri. Sicut erat.
Versus. In resurrectiono taa, CHriste.
Besp. Cseli et terra laetentur. Alleluja.
Domiuus vobi»cum. Oremus.
Spiritum in nobis, ut supra.
Benedicamus DomiDO. Deo gratias.
AnTE ET POST CeNAM IN HEBDOMADA PASCHiE.
Anle cenamfiant benedictiones, ut aupra^ Deiiule pcst cenam dicatur
hocmodo :
Hsec dies quam fecit Dominus.
Versus. In resurrectione tua, Christe.
JUsp. Caeli et terra laetentur.
Dominus vobiscum. Oremus.
Spiritam in nobis, Domine, ut supra.
Benedicamus Domino. Deo gratias.
SERVmUM INCLUDENDORUM.»
Qualiter hi qui ad ordinem AnacJcoritarum accedunt accedere sive ae
hcibere debeanty seqv^ntia secundum usnm Sari^huriensem declarahunt.
Jion oportet qv^nquam inclusum ficri sine Eplscopi consuliu ; sed ab
JEpiseopo aut aUquo alio preshytero erudiatvr ac moneatur quatenus ipse
devotus conscientiam suam scrutetur^ ac videlicet lUrum bona intentione
atU mala sanctitatem appetat ; si Deo placere aut lucrum slve laudem
humanam acquirere affectety denique an vires ei et constantia mentis
mippetcLut contra maligni hostis versutias et contra hvjusmodi innumera-
biies molesiias. Qtue cum se pro rexjno Dei toleraturum et in Deo solo
spem posiiurum jyromiserity includat eum Bjnscopus aut prcshyicr jussic
Episcopi, Ipse vero iTiclusus discat non superhe sapere, quoniam meruit
frequeniia Iwminum separari ; sed infirmitati sum potiu^s credat esse
promsum aut consultum, quod elongatus est a consortio proximorum ne
erebrivs peccando ac se perditioni inancipando cohabitantes contaminaret,
et ob hoc in damnationem graviorem incideret. Reputet ergo se inclusu^
quasi peccatis damnatum et cellce soUtaricn velui carceri traditum et
propter infirmitatem jyropriam /tominum consortio hulignum. Hcec regula
in tUroqu^e sexa servetur.
* The MS. gives a different form for this office, it will be found
below at the close of the Sarum Manual.
rss"
Manuale ad usum Sarum,
InCIPIT OrDO FaMULOB VEL FaUULAS DeI ISCLUDENDl.'
Gic provideat aibi qui includendu$ eat quod de mnnlbiig peacati» tuii
^«05 vteniorice mce occurrere possint ait con.femi», et quod in die dimn
inclusionig pracedente pane et aqua lanlum r^iatur. In noete vero
sequenle in moniulerio hichisorio mo vicino cum cereo 9uo aeceTiao dtKHts
in orationibua vigilare tewtur. In crastino facta exhortalioiK adpo)iulum
tt ad eum qui includendmi est, Ejriseopua vel Saeerdos hxipiat hoc liaipm-
EmtinJemna, C/ionw j)jv)He(7«n/Hj-,minellusqiisBigiioraiiterpeecaviimia,
ne buLito prseoccupati dk roortis quEeramus spntium pienitentiie et tnveDire
non poaaimua, Attende, Domine, et miserere, quia peccaTimna tibi.
Vereiis. Adjuva nos, Domiijo aaliitaris aoater, et propter gJoriMD
nominiB tui, Domtne, libera nos. Attende, Domine.
Pailea progtemena ae Epim-opua vel Saeerdos aiiper tapetum anfe, aUare
cum clericia incipiat /loa Pmhiwa :
Domine, ne in furore (vi.) et Domiue Deus noster (hexxmii.) cum
Olorin PatrL
Paaimua.
Patrl
Psedmue.
Paalmvs.
Paalmua.
Paaimua.
Pealmtia.
Esaudiat te Domiaus in die tribulationia (xx.) Gloria
Beati qtionim (xrxiL)
Judica, Domine, nocentes mc (xn
Domine, ne in furore (xJsireiii.J
Beutus qui inlelligit (xli.)
Juitica me, Deus et diaceme (xliii.)
MiMei-ete mei, Deiia, aecundum (l-ai.)
PaiUmna. Domine, exsudi orationem meam (ai.)
Paalmus. Benedic (eii. \~h), tion dieitur ulterivs.
Paaliniii. De profundis (exxx.)
Paalmus. Domine, non est exaltatum (ex
Paalmua. Domine, exaudl, ii. (cxliii.)
Hic tliclia aequatur:
Kyiie eleyaon, Cliiiste eleyson. Kyi-ie e'
Pat«r noater. Et ne nos. Sed libera.
Salvum fao, servnm tiium (vel a
Deus meus, speraateiu in te.
Kihil proficiat inimicua iu eo ;
Et filius iuiquitatifi noii apponat n
Esto ei, Domine, turris foftitudinis :
A. faoie inimici.
Mitte ei, Domine, auxilium de sancto :
Et de Sion tacrc eiim.
Domiue, exaiidi orationcm mcam :
Et clamor meus ad te vcniat.
Doiuinus vobiacum. Oremns.
Parce, Domiue, parce famulo liio, ^. quem redomisti, Cliriste, s«i-
guine tut, ot ne in eternum imscaris ei. Qui vivia, el celera.
• Qf. t!ie "Ordo Isci.tDENm FAjrrLAii Dki," in the Ponti^tal^
Archhiahop Bainhridje {Snrtee.s Society), p. 81.
J
Mamiale ad v
1 Sarum.
3!)'
Alia Oratio cum Oremiis. Oratio.
1 I>etis infinitte miaericordifD et bonitatia inimeosK, propitiarc iniqoita-
ims ejus, et ooinibus aninue ejua modere lang^oribus, ut peccatonuii
ioruii) snorum remissione percepta Bempei' io tua benedictione lietetur.
Bbt Christum.
[ Oremns. Oratio. •
I Omnipotens sempiteme Deua, miserere faniuli tui N, et dirige cum
Kuniinm elementiam tuam in via Balutis setemte, iit te donante, tibi
■scita cupiat et tota \'irtute proticiat.
F Actionot nostras, qusEsumns, Domine, aapirando pneveni et adjuvando
pooeqDere, ut cuncta nostra ojieratio » te semper incipiat, et per te
■mper finiatnr. Fer Dominum.
I Bie iiaque pemctis, inJiiat se Canula fJpiacopus vel Sacerdos, el atalim
tpgta de guoeiinque volueril indpialur ; ita quod /uec sequens Oralio diet^-
mrpro itieludeiulo; el diealurmb ujto Per Dominum, ef »«& unu Oremus.
V Deus, qui justiScaa impium et uon vis mortem peccntaris ; mnjestatem
■vn suppliciter deprecamur, ut famulunt tuum N. de tua jvictate con-
Iflentem cieleati protegas Lenignus auxilio et aaaidua protuctione oon-
prves, ut tibi jngiter famuletur et nullls tentationibus a te separetur.
fler Dominiun.
I Fost Evangelium offerat iiicludenilus cereum miim, qrti super allart
M Miasam semper ardeat. El elel includeiuiua anie gradum altariiet
not aperta voce jn-o/essionem srtam: si laicus /uerit, legal aiiquis puer
wro W>. Professio vero talis erit.
I Ego frater vel soror, iV,, ofierens trado meipaum divinie pietati in
■rdine anaclioritano aerviturum ; et Bccundum regulam ordinia illias ia
nrvitio Dei aniodo per gratiam divinam et consiliuro ecclesia; promitto
pe permansurum et patribus meis spirjtualibus obedientiam canonicara
phibilurum.
t Et/aeiat inclndendus signum cruciscum penna super tcliedulum pro'
muioni» muB, et ponens eam super altari flexis genibus oret, Episcopo vel
mtteerdott ante inotpienle /ioc modo :
I Anttphonn.
I Coofinua lioc, Deus, quod operutiia ea iu nobis, a templo sancto tuo
|DOd est in Uieruaalem. AUeluya, AlleJuya, Exsurgat.
I Fottea Epiaeopu» vel Sacerdvs ilicaC :
I Oremua, Oratio,
I Deus, qui famnlum tuum a socculi vanitate converauin ad HuperniB
loeatioitis amorem accendis ; pectori illius puiiiicaudo illaberc, ct gratiam
ri in t« pcrdeveret inftmde, ut protectionis tuie munitua [irtesidio, quK
donante promisit impleat, et snse |irofcFsionia executor efiectus, ad
)a qu» pcraoverantibus in te dignatus es promitlere pcrtiugat. Par
'JhriBtum. j
Posl /uec Epiacapus vel Sacerdos benedicat aim /lac Oratione habiinia
wqfesso congruum :
~' pium Domini nostri Jesu Christi damus super hone vestcin t"
mdum propoBitum, et ut Spiritua Banctus regnct in corde et '
i omnibus operihuB suscipientiH, Fer eundem GliriB^
n nostinini. Amen. 1
Jfonw
iUMimSanim.
I aipargat t
l el tuteipientem et habilum aqua beweUeta : €t et»
•Uunt, indmntlo dical :
Bmint te DeuD voterem hominera com aotibus suis, et iiiditM (t
Detui nuvum liomiuem qui ««cundum Deum oreatua est injiu^Utci
Hnotitnto vcritatiK.
Et rtmponiiennt otnnea : Aueu.
Induhu c*im habitu indvdendv» ttatint protternat ae ante gnim
titari* et ne oraliotte prottratug permamatt tlon^c ab Epixopo td Saar-
dxit» (ideommtmiottomvoeetur, l£isilaipie peractis, Epita^iitvelSaeerdm
tififr prottraluin eanlando iTtcipial hwic hjfmnum :
lufirma noatri corporut
Toui, Oreiitor, Spiritun,
MentoM tuorum visita ;
tmpl« Hiipwmn gmtia,
Qtin tu crwiti |>ectora.
II.
Qui PamclitHfl (iioeris,
Doutim Del altaMsiiii,
FouH vivue, tgnits curitos,
Kt npiritAliB unctio.
ni.
Tu w.'iitiriirmiH niuncro,
IMxtm' Doi tu (litfituN ;
'l'u rilo proniiMKi PiilriH
ii^eiinniio ditaii» giittiira.
Virtiiti! tinnaDS peipeti.
HoatcDi repcllas longiua,
Pacemque donea protinus ;
Ductore sic to prjevio
Vitemua omne nojdum.
VI.
Per le aciamus da Fatrem,
Noacauius atquc Filium ;
Tc utriusque Spiritum
Crcdnmus omni tempore.
VII.
Sit laus Patri cum Filio
Sancto simul Paraclito,
Nobiaque niittat Filius
Cliarimna Siiocti Spiritus.
Yertitg. Emittc Spiritiim tuum ot croabimtur : Et reoovabis faclcm
mo.
Domiims vobiaciim. Et cnm Epiritu tuo.
Oramiu. Oratio.
l>ouB, qui non vis mortom peccatoria, aed pienitontiam et emuikl*-
tionein «onijMr deudema ; miaoiioordiai tua clementi.am snppUcattf
imploramus, ut hiuc famulo tno srecularibus nctis renuncianti large tm
liiotatia Kmtiain infundcro iligucris, quatiniis cuBtis tiib insertus ita dlH
nilitmido atiuliuut vittu pni^ftitis pcrcurrcrc valeat, ut bmvium leteniie
nsauneFatiimis (o doitanlo ]iercipiat. Per Christum.
Pott Kae Epieeopux vel Sacerdo», pergent ad aUare Mi»iam jiniatpr<i
inehidmdo,
Stereta,
Ilitjns, quKsumus, Domine, virtute mystcrii, ct a proprins nos muBik
iloliotis ct fiunuluin tiium A\, ab omnibus absolve jieccatts. Per Domi-
nnm nostnim.
Potlcvnuiiiiniii.
Purificont nos, Domine, sacramoiiui quK snmpsimus, et famiilani
tunm y. ab omni culpa liberum esse concede, ut qui conscientiie mt«
ttBBtringitur, cnelestiB remedii plenitudine glorietnr. Per Dominnm.
Manvxde ad usum Sarum. 41*
PogtqtMm ipae Eptscopua vel Saeerdos communicatus /ueritf novum
idudendum eommumceL Missa finiia, tradatur cereua prvpfatus in-
ktdendo; et ordinata processione, Epiacopua vel Sacerdoa casulatus
teedat, et includendum portantem cereum mum per manum accipiat, et
oneste eecum ab habitaculum auum deducat, Clerici interim Litania/tn
oUemniter prfecedentes cantent. Cum autem ad Jiabitaculum perventum
ueritffinita Litania, Episcopus vel Sacerdos indudendum extra liabitar
ulum dimittaty et solus in habitaculum indttcat incipiendo cum aqua
enedicta Antiphonam Asperges me vel Yidi aquain, prout tempus
xegent,
Postea sanctificet et benedicat habitaculum per Orationes sequentes,
Hasc Oratio dicatur super altare cum Oremus. Oratio,
Domine, sancte Pater et clemens, cujus nec initium nec finis advei'-
itm*, qoi tantus es quantus esse Yoluisti sanctus atque mirabilis ; Deus
njus majestatem elementa non capiunt ; te benedicimus, te supplices
leprecamur, ut sit lioc altare sicut illud quod Abel salutaribus mysteriis
Q passione pransursor jugulatus a fratre novo sanguine imbuit et sacraTit.
tit tibi, Domine, altare hoc sicut illud quod Abraham pater nostcr, qui
e videre meruit, fkbricavit ; in quo summus Sacerdos Melchisodech
acrificii normam triumphalis exprcssit. Sit tibi altare hoc sicut illud
[uod Mojses septem dierum purificatione munda\it, et cselesti tertio
iloquio sanctum vocavit ; sicut locutus es ad eum dicens : Si quis
etigerit altare hoc, sanctificatus habeatur. In hoc ergo altaii juguletur
uxuria, omnisque libido feriatur ; offeratur pro turturibus sacrificium
astitatis, pro puliis colambarum innocentiae sacrificium. Pcr Dominum
lostrum.
Benedictio super domum:
Adesto, Domine, supplicationibus nostris, et lianc domum sereuis
leuliB tuse pietatis illustra. Descendat super habitantes in ea gratia tua3
»ietatis larga bcnedictio, ut in his manufactis habitaculis cum sobrietate
oanentes ipsi tuum semper sint habitacidum. Per Christum Dominum
loetmm. Amen.
AUa Oratio cum Oremus. Oratio.
Ezaudi, Domine, Pater sancte, teteme Deus, ut si qua sint adversa^
i qna contraria, in hac domo famuli tui iV., auctoritate majestatis tuse
leUantur. Per Dominum nostrum, Jesum Christum, Filium tuum, Qui
ecum vivit et rcgnat, In unitate.
Alia cum Oremus. Oratio,
Bene^pdic, Domine, domum istam et locum istum, ut sit in ea sanitas,
anctitas, castitas, virtus, victoria, sanctimonia, humilitas, lcnitas, man-
netado, pleuitudo legis et obedientia Deo Patri et Filio et Spiritui
Sancto. Et sit super locum istum et super onmes habitantcs in eo tua
aiga bene^Jclictio, ut in his manufactis habitaculis cum sobrietatc
nanentes ipsi tuum sint semper habitaculum. Per Dominum nostnmi
resnm Christum Filium tuum, qui tecum vivit et reguat in imitate
{piritos Sancti Deus.
ffis prosdictisy exeat Episcopus vel Sacerdos et introducat includendum
^ortaniem eereum suum, incipiendo Jioc Responsorium :
Begnom mundi, Chorus prosequ^aiur, et omnem omatum seculi
Manuale ad uamn, Sarum.
(Xmtempsi propter amorem Domim mei Jcsu ChrLiti, qiiein vidi, qtiea
amavi, quem credidi, quem dUexi.
Versus. Eructavit cor meum verbum bonum : dico ego, opera n
regi. Qiiera vidL
Quo cantato cum Versu, Epiacoptta vel Sacerdoi dical :
Domuiuin Tobiscuiu et Oremua. Oralio.
Bogainua te, Domine, sanct« Fater, ocunipoteDS iEterD« Dciu, ni
'wper huDC famnlum tuum Spirilum beaedictioois tuse infundcn
digneria, ut cmlcflti munere ditatus et tus niajestatis dona posrit
aoquirere et bene vivendi oliis exempla pnebere.
Hesp. Amen.
Ilem alia henediclio srtper eum.
Dominus JeauH Christua apud t6 Bit, ut te defendat. Amen. Inta
te sit, ut te reficiat. Araen, Circa t« sit, ut te conBervet Amfln.
Antc te aW., ut te deducat. Anien. Super te Bit, iit te l^enedioU.
Amen. Qui cum Deo Putre et Spiritu Sancto, vivit et regnat^ h
unitate.
Alia henedictio.
Benediciit te Deua Pater. Amen. Cotiservet t« Dei Filius. AmeDi
Corpiis tuum cnatodiat. Amen. Aiiimam tuain salvet. Anieni
Coi-|ius tuum irradiet. Amen. Seusum tuiuii dirigiit. Amen. Et nd
supernam vitam to pei-ducat, Aroen. Qui in Trinitate i>erfect« vivil
et regnat Deus per omnia tuecula HX>culonim. Amcn.
Poet fiac A'pi»copiL» vel Sttcerdoa de donw exent, indiime solia
retnaneat per totum BHtnmum et coTitinnunt obgermtig gilentixtm, et gie d*
forie finiiiter claudatur, et irUerim twe flonoTO ineipiet Epitcopii» «J
SacerdoB Antiplionam hoc modo :
Suscopimus, Deus, misericordiam tuani in nicdio templi tui.
Paalinv.9, Magnus Dominus (xlvjii.)
Pgaljnn». Laudate etim onmcB gentea (exvi.)
Pmlmug. Lauda Hierusalem (cjdvii.)
Psalmus. Laudate Dominum in sanctia ejus (el.) cum Otoria Patli
Repetatur Aniiphona. Suscepimus, Deus.
Finita Antiphona, faciat Epiacopua vel Sacerdos omnet jn-o eo oran,
quatinus omnipotetis Deus, pro ctijus antore ilU mundum reliyuii tl in
iHo atrielieaimo eareere imlndi seae Jeint, ita ipsum in servitio nu
amtervet el eonjirmet, 7itpost Tnortem ciim eo in aternum vivere valeat,
Pat«r noster. Et ne noa. Sed libera.
Ostende, Domine, nobis misericordiam tiiam.
Fiat pax in virtute tna.
Domintia Tobisoura. Oremus. Oratio.
Protege, Domine, quiuaumus, £imulum tuum, et intercedente gloiiosa
Tii^ne Maria cum omuibiis Sanctia tiiis, gratiic tuie in eo dona uiultiplica,
ut ab omnibus liber oflensis et tempomlibus iion destitnntur uuxiliis ct
sempitemis gaudeat inatitutis. Per Christura.
OremuH.
Deua, cul omne cor patet et omuis voliintaa loquittir et qucm nullum
latet seci-ctiim, purifica per infuaionem Sanoti Spiritiis cogitatione»
cordia nostri, ut te perfecte diligero ct digne laudare mei-eamur. Bar
ChriBtiim Dominum nontmm. Anien. ^m
llffHllili*UUU. H
•fT 77iMinir m Tnana "•#r*.
1-.
ni. 1'^' -«-nirwr
CiriKSOL ^» minnm na .*^ " Lm .
nO A05T ?AS~^".^ : ' MTTC ZT ZSLlAi"
?R
X-
FAnoyz?.
V.4 Jf-U^'.'.,
I.
Prȣi
Lii:
•ie Tr-rLLCe.
o
»•
'yfc^fir^KA CrTicift.
3.
••
d< SkzcTiA M^rij.
4.
«•
QTir^tiijiLi.
5.
••
<:e Sancto SpLrico.
CAXOX MISS^
Cum Oratianibvs pasl Jfii
Ct \n Jiissali.
Mujiuah ad vsum Sarum.
ORDO AD VISITANDUM ISPlRMUM.
7n primU indimt se Saeerdoa sajterjmUieio eiim ttola, «t t» «urtio dial
m auia mininlria ssptem Patihaoa pceniUntiitles, cuin Gloria Patri, «l Rm
Anlipliana, Ne remiQucark.
PatUiiiug. Domine, ne iu furore tuo.
Gloria Patri. Sicut emt,
Pmltnita. Bonti quonini remiaso! sunt imquitates.
Gloria Patii.
Paalimia. Domine, ne in furore tuo.
Gloria Patri.
Paalinua. MiKcrere mei, Deus.
Gloria PatrL
Paalmiis. Domuie, eKnudi oratioiicm meam, et clamor.
Gloria Patri.
Paalmus. Do profundi? clamavL
Gloria Patri.
Paatmua. Domine, exaiidi ontioQem meam, auribiU!.
Gloria Patri.
Antipfimia.
Ne reminiscaria, Domine, delicta nosti-a, vol parentum nostMnun:
neque Tiadictam Biimas do pDccitis nostria: parce, Domine, paroe jUmalo
tue, quem redeumti pretinao sun^uine tuo, ne in {eternuin ii'ascam eL
£t eum intraoerit domam Jiedl :
Pax huic dum.ui et omnibus habibuitibus in ea : pax ingredientibiu «t
egredientibus.
*£t adendum eat quando iit^rmm debet inungi, oferenria <»t ei imagil
trucijixi et anle conapeetum ejua ataCaenda ; wt redemplorem «uum n
imagine cracijlix adoret, et paaaionia tjua quam pro pecccUorum t<AA-
tuetinuil, recordetur.
Deinde aapergat infirmam at/ua benedieta, et atatiiu aeqnatur :
Kyrie eleyson. Christfl eleyson. Kyrio eleyi^on.
Vera. Et ne nos.
Henp. Sed Ubera.
Verg. Salvum tlic Hervum tiiura vel oncillam tuam.
Hesp. Deus meu» spenintem iii te.
Vcra. Mitte ei, Dominc, auxilium de sancto.
Jiegp. Et de Sion tuei-e cum.
Vera. Nihil proficiat inimicus iu eo.
Reap. Et filius iniquitatb noii apiJonat nocere eL
Vera. Esto ci, Damine, tufris fortitudiiiis.
Reap. A fkcio inimici.
Vera. Domine, exaudL
Jieap. Et clamor.
Dominns Tobiacnm,
Oremiis, Oratio.
DeuB, qiii beatum Petnim Aijostolum tuuni miaisti ud ThoWlaB
mulam tuam, ttt ejus precibas susettiirctui' ad vitiim : exaudi nMi
• The MS. omita this rubric.
Ma/n/aale ad vsum Sarum. 45*
esumiis, ut hunc famuluin tuum N. quem in nomine tuo visitat nostra
gilitas, exorata medicinse tuee medela citius sanitati rcstituat. Per
nstum.
Oremus. OrcUio.
Omnipotens sempiteme Deus, qui subvenis, et cetera ut aupra, p. 46.
Oremus.
Exaudi nos, omnipotens et misericors Deus, et visitationem tuam
ifcrre digneris super hunc famulum tuum N. qucm diversa vexat
irmitas. Yisita eum, Domine, sicut visitare dignatns es socrum
tri, puerumque centurionis, et Tobiam et Saram per sanctum
gelum tuum Kaphaelem. Eestitue in eo, Domine, pristinam sanita-
u : ut mereatur in atrio doxuus toss dicere, Castigans castigavit me
>minus, et morii non tradidit me. Salvator muudi, Qui cum Deo
.tre, et Spiritu Sancto vivis et regnas Deus. Per omnia ssecula
cu]orum. Amen.
Oratio. Deus, qui famulo tuo Ezechise, et cetera nt supra, p. 46.
Oratio^ Kespice, qusesumus, Domine, famulum tuum, et cetera vi
ora, p. 46.
Oratio. Deus, qui factiir» tuae, et cetera ut supray p. 47.
Oratio. Virtutum cflelestium Deus, et cetera ut 8upra, p. 47.
Oratio.
Domine, sancte Pater, omnipotens SBteme Deiis, qui fi-agilitatem
iditionis humanse, et cetera ut supra, p. 47.
Oremus. Oratio. Kcspice, Domine, de cselo, et cetera ut suj^ra, p. 41,
*Deinde priusquam wngatur infirmus^ aut communiceiur, ex/wrietur
n Sacerdoa Iioc modo:
Frater carissime : Gratias age omnipotenti Deo pro universis i^
ittficiis suis, patienter et benigne suscipiens infirmilatcm corporis quam
i Deus immisit : nam si ipsam humiliter sine murmure toleraveriSy
ert animse tuse maximum prsemium et salutcm. Et, frater carissime,
Li viam universse camis ingressurus cs, csto firmus in fide. Qui enim
a est firmus in fide, infideiis est : et sine fide impossibile est placere
»o. Et ideo si salvus esse volueris, ante omnia opus est ut teneas
tholicam fidem : quam nisi integram inviolatamque servaveris, absque
bio in setemam peribis.
Deinde bonum et vaUle expediena eat ut Sacerdos exprimat infirmo
'if. articuloa fidei : quorum vij. primi ad myateri^tm Trinitaiis, et
. alii ad Chriati hum^nitatem pertinent : ut d /orie prius in aliquo
iorum erraverit, titubaverit, vel dtdnus /uerit, anie moriem, dum adhue
Iritu^ unitus est cami, ad fidem solidam reducatur ; et poiest Sacerdos
:ere sic :
Fides autem Catholica hsec est, frater.
* The MS. omits all that foUows to the prayer, Deus misericors,
eus clemens, p. 48, and has this mbric: His diciis priu^quam in-
igatur infirmus aut communiceiur, intcrroget eum Sacerdos quo modo
edit in Deum et si recognoscit corjms et sanguinem Domini nostri
3u Christi: posiea vero confiteaiur, et ab omnibus peccaiis dbsolvatur:
10 /acio osculeiur crucem, deinde Sdcerdoicmy ei postea omnes ceteros
T ardinevi. C/ Maskell, Mon. Bit., i., 73.
N
Mamude ad uaum Samvi.
L.rcilci^ in uQiim Dcum : hoc est, in TTiiitatc Dinnie EBaentil
n Fcntou&rum indivisibili Trimtate.
)'. Fati^eni ingcnitum ease Deura.
'ij. Unigenitum Dei Filium : ease Deum per ouinia coiequalem "POa
'iij. Spiritnm Sanctum non gemtum, non factuin, noii creatum: iri
a Patrc et Filio paril«r procedentem : esse Deuni Patri Filioque conaib-
«tantiulem, etiam et lequalem,
V. Crontionera cieli et terrre : i<l est oiunis visibilia et invi^ibilis ci
Lane a tota indiviHibili Trinitat«.
vi. Sanctificationem Ecclesise per Spiritum Sauctum et gratiie su
menta, ac ctetei'R omnia in quibus commnnicut Ecclesi^CliriEtiiiDn: itii_
intelligLtur, quoil Eccle«a Catholica cum suis sacrameutis et legibus ps
8piritumSEUictumregulata,omnihomini,quBntumcunquefaciQoro5opec9-
tori, sullicit iid sttlutem : etquodextra Ecclesiam Catbolicam nou i
vij, Cousummationom EccIeMiie per gloriam sempitemam, i
et carue veraciter suacitanda : ct per ciijus oppositum intelligitur xtent
damnatio reprobonim.
Si vis ergo aalvua osae, frater : ita de mysterio Trinitatis seutian.
Deinde exjtriinat ei iSactrdoa alios eeplcm articuto» ad Christi fiumani-
ktltm pertiJieiites, hoc modo .-
Similiter, froter carisaime, necessarium est od fetemam ealutem, ot
credas et coufitearis Domini noatri Jesu Christi incamationcm, seu \
camis assiunptionem per Spiritiim Banctum ex sola Yirgine glorios
ij. Yeram incamati Dei nativitatcm ex Tirgine incorrupta.
Uj. Veram Christi passionpm et moilem sub tyrannlde PilntL
tii/. Yeram Cliristi descensioncm ad inferoa in anima ad spoliatioium
tArtari, quiescente corpore ejus iii sepulchro.
V. Veram Christi Dei tertia dte a morte resurrectiooeni.
in. Veram ipsius ad ciulos ascenaionem.
vij. IpsiuB venturi ad judiciuiu ccrtissimam cxpectationeni.
Hifc est fides catholica, frater, quam nisi fideliter firmiteniuc credj-
deria sicut sancta mater Ekiclesia credit : aalvus esse doq pol«ris.
Et «i iitfirmit» Itdeus vel simpliciter UlerrUw fuerit : tune fotut
Saeerdo» ardciilos Jidei in r/enertJi ab ea inquirere, auh hacforma :
'-\riasimu frater : Creilis Patrem et Filinm et Spiritum Sanctum
esse tres Personas et Unnm Deum, et ipsam benedictara atque tndiriu-
bilem Trinifcatem creasse omnia ereata visibilia et invisibilia. Et solaB
Filium, de Spiritu Sancto conceptum, incarnatiuu faisso ex IbLiro
Tirg^e : passum et mortuum pro nobis in crnte snb Pontio Pilato :
BCpiiItum deacendisse ad infema ; die tertia resufrexisso a mortuis : nii
etcloH ascendisse : iterumque ventumm ad judicanditin vivos et mortiiO)',
omneMjue homincs timc ia eorpore et anima resiurecturoa, bon.i et mii*
secundum merita sua i-ocepturos. Et remisaionem peccatoniin pef
aacramentoram ecclesiie pereeptionem. Et smctorum commiinionoa :
id est, onines homines in caritiite existontes, eese particijies omniuni
bononim grati» qua) fiunt in Ecclesia : et oranea qni commutticant enio
jnatjs hic in gratia, communicaro cum cum eis in gloria (
Deinde reapondeat iujirmua :
Credo fimiiter in omnibus. sicut aancta mater credit Ecclesia : pw-
ttttando coram Deo et omnibua Sanctis continu- hoc csse mc«iB
Manuale ad ueum Sarum. 47*
ram et firmam intentionem, quomodoconque aliquis spiritus malignus
imonam meam aliter forte in futuro sollicitaverit perturbare.
Deinde dicat Sacerdos :
Oariasime frater : Quia sine caritate nihil proderit tibi fides, testante
X)Btolo qui dicit : Si habuero omnem fidem ita ut montes transferam,
itatem autem non habuero, nihil simi : Ideo oportet te diligere
iminum Deum tuum super omnia ex toto corde tuo, et ex tota anima
b : et proximum tuum propter Deum sicut teipsum : nam sine hujus-
di caritate nuUa fides valet. Exerce ergo caritatis opera dum vales :
si multum tibi afiuerit, abundanter tribue : si autem exiguum, illud
pertiri stude. Et anto omnia si quem injuste Iseseris, satisfacias si
eas : sin autem, expedit ut ab eo veniam humiliter postules. Dimitte
litoribuB tuis et aliis qui in te peccaverunt, ut Deus tibi dimittat.
ientes te diligas : pro malis bona retribuas. Dimittite (inquit Salva-
) et dimittetur vobis. Spem etiam firmam et bonam fiduciam, frater,
nrtet te habere in Deo, et in misericordia sua : et si occurrcrit cogitatui
» multitudo peocatorum tuorum, dole : sed nuUo modo desperes. Immo
rita quoniam (ut testatur Scriptura) misericordise ejus supcr omnia
sra €gus : et illi soli proprium est misereri semper et parcere : et quia
imdum altitudinem cseli a terra corroboravit misericordiam suam
>er timentes se. Spera igitur in Deo, et fac bonitatem : quoniam
srantem in Domino misericordia circiundabit. Qui sperant in Domino
bebunt fortitudinem, et assument pennas ut aquil^e, volabimt et non
Scient. Yolabunt enim a tenebris ad lumen : a carccre ad regiium :
aiseria prsesenti ad gloriam sempitemam.
Deinde atabilito sic infirmo infide, caritate^ et spe, dtcat ei Sacerdos :
Carissime frater : Si velis ad visionem Dei perveniro, oportet omnuio
od sis mundus in mente et purus in conscientia : ait enim Christus in
angelio : Beati mundo corde, quouiam ipsi Dcum videbunt. Si ergo
3 mundum cor et conscientiam sanam habere, peccata tua universa
nfitere : oris enim confessio fit ad salutem, ut ait Apostolus. Et quia
rte antehac aut per oblivionem, aut verecundise confusioncm, aliqua
locata tua vel eorum circumstantias aggravantes omisisti, truncasti,
iscondisti, vel minus confessus fuisti : ideo jam resume ab initio et
^nfitere, quoniam in proximo est ut viam universse carnis ingressurus
s : et timc amplius confiteri non poteris. Dic ergo uni peccata tua :
b Deus coram multis millibus in die judicii ea tegat. Si autem tu hic
i t^as et abscondas : in omnium conspectu ad tui confusionem in die
idicii denudabuntur. ReCOgi ta erg^ ^"^Pfi-^f ^Tinoa tnna in fLmar ifcnflinft
tdmse tu» : et non sit tfbi sollicitudo de aliqua creatura vel rebus mun-
aois : sed omnem sollicitudinem tuam projice in Dcum, ct noli csse
nmemor salutis animse tua>. Multum tempus in vanum transegisti^
unc una hora tibi forte tantum supercs^ ih hac vita : ct idco hanc
xpende totaliter in utilitatem et commodum anima^ tuje. Surge,
rater, de lacu miseriaj et de luto peccati jxjr confessionem. Grandis
nim tibi rcstat via. Surge ergo ut lotus laciymia contritionis cqmcdere
aleas panem vita;, hoc est, sacramentum corporis Christi, quod erit
ibi in via hac qua gradieris robur et fulcimcntum : ct ambulabis per
)ei gratiam in fortitudine cibi illius usque ad montera Dei : quod tibi
oncedat omuium fidclium redemptor, Dei Filius Jesus Christus. Amen.
MamtaU ad veum Saruvi.
!, ct cettra ut »
Frater, tii tot et talia peccata conuuisistL, et celem ut «y»m, i
" '■ " ' modo :
a Deua, el ettera «t mipra, p. 48.
Deijitle tlicai Sacenlo» koc modo :
dieem :
b ovmibus pecaUis
■ghaem
Doniinua noster JeRus ChriBlQa pro sao, mBgna pietale teabsolnt:
et ^o auctoritate ejnBdcm Dei Domiui iiof<tri Jesu Cliristi, et beotoniB
Apostolorum Petri et Fauti, et auctoritate milii tradita ubsolro te ■))
ommbns peccatts Lia «le_quibus corde coutritua et ore milii confcssns et :
et ftb omuibiis atiis pcccatis tuia, ile quibuB si tax occurremit memoriB
libenter coufiteri vellei^, et sacrameutis Ekx^lesiie te restitno. In
nomine FatriE, et Filii, et Spiritus Saucti. Amen.
yotandum esl i]vod licet Sacerdos possii de Jacto abaolvere et cet<n
ut supra, p. 47.
Si uifininu buUam haheat apostolicam, de plena altoluti<me «t rtmi
ri^nt otnrtium peccatorum suorum aentd m articulo morti» coneemM
tvme primo l»/at Sacerdos effectum huUce : detnde eeleris peraclt» (tt
pretdictum esl)fiai eju» a^solulio std> liaeforma, :
Dominus noKt«r Jesua Cliristua pro sua magna pietate, e( ^era nl
tntpra, p. 48.
Deinde dtcat Sacerdos Oralumem seqitentem, cum Dominua Tobi^min,
et Oremua.
Oratio.
Prtetrnde, Domine, huic fnmiJo tuo dexterum cielestis auxilii : ut tt
toto corde perquirat, et quod digne jtostulat assequatnr. Per Chrislm
Dominum uostrum.
Jlesp. Amcu,
Sequalur.
Benerjtdictio Dei Fatris omuipoteuti^ et Filii ct Spiritns Sancli
BUpcr to dGscondat et maneat sernper. Anien.
Beinde osculetur crucem injirviiis, et Saeerdotcm, ct postea onwes aiitt
per ordinem : et interim dicat Sacerdos moroeiv» :
Dominus Tobiacum, et Orcmus.
Oratio. Deua mieericoni, Deus clemcos, et cetera ut supra, p. 49.
Oremus. Oratio.
Da nobis, quiesumus, Domine, ut sicut publicani prccibus, e( Mto*
«( mpra, p. 49.
Absolulio.
AbBolviraus te jV. vice beati Petri Apostolorum principis, cui Domi-
nus potestatem ligandi atqae aolTendi dedit : et quantum ad te pertinrt
accusatio ct ad nos remisaio, sit tibi omnipotens Deus vita ct Bidm, el
1 peccatoruni tuornm pius indultor. Qui vivit et r^nat can
cum Deo Fatro in Unitate Spiritus Sanete Dous.
DE EXTREMA UNCTIONE.
, ineipiat ■'^'cicenloa Anliplumam ;
cum Dei
^^B J)ei>i
Priuaijnajii uniiatur infi?
BalTBtor mundi.
Seinda dicatiir Psalnm» :
te, Domine, Bpcmvi, non confundar
Mamude ad uaum Sarum. 49*
Fimio Paalmo cum Gloria Patri. Sicut erat.
Toia dicatur Antiphona :
Salvator mundi, salva nos, qoi per cracem et sangninem redemisii
los : anxiliare nobis, te deprecamur, Deus noster.
Tunc dicat Sacerdoa Dominus Yobiscum, et Oremus. Oratio.
Omnipotens sempiteme Deus, qui per beatum Jacobum Apostolum
^uum. locutus es, dicens : Infirmatur quis in vobis : inducat pi*esbyteros
JBckaiaR et orent super eum, ungentes oleo sancto in nomine Domini : et
infttio fidei salvabit infirmum, et alleviabit eum Dominus, et si in
leocatis sit dimittentur ei ; dignare per manus nostras bunc famulimi
imm iV^. infirmum de oleo sanctificato ungere, et virtute benedictionis
Qtt saluti pristinae restituere : ut quod exterios per ministeriom nostrum
ifficitiir, hoc interius spiritoaliter tua divina virtus ac invisibiliter tua
oalagmata operentur. Per Dominum.
Tunc Sacerdos accedens ad infirmum incipiat Paalmum aequentemj
^ovus vel dericua totum prosequatur : et sic Jiat de ceteris Psalmis
9jU9nUbtu:
Pgtdmus. TJsquequo, Domine (xii,)
Gloiia Patri.
Jhim dieitur prcedictus Paalmus a choro vet a clerico, acclpiat
^'Uerim Sacerdos oleum infirmorum mper poUicem decctrum : et sic
••o» illo poUice tangat infirmum cum oleo, signum aanctce crucis /aciens,
Hper u^rumque ocidum, incipiendo ad dextrumy et dicat Sacerdos hoc
••odb .•
Per istam unctionem et suam piissimam misericordiam, indulgeat
jfai Dominos quicquid peccasti per visum.
JResp. Amen.
Sequatur Pacdmus. Exaltabo te, Domine (xxix.)
Gloria Patri.
Deinde super aures, dicens:
Per istam unctionem et suam piissimam misericordiam, indulgeat
Ubi Dominus quicquid peccasti per auditum.
Besp. Amen.
Sequatur Pscdmus. Judica me, Deus (xliii.)
Gloria Patri.
Deinde super lc^bia, dicens :
Per istam unctionem et suam piissimam misericordiam, indulgeat tibi
Dominus quicquid peccasti per gustum et per illicita verba.
Hesp. Amen.
Sequatur Psalmus. Deus in nomine tuo (liii.)
Gloria Patri.
Deinde super nares^ dicens:
Per istam unctionem et suam piissimam misericordiam, indulgeat
tibi Dominus quicquid peccasti per odoratum.
Hesp. Amen.
SequcUur Psalmus. Deus in adjntorium (Ixix.)
Gloria Patri.
Mcmus Sacerdotis infirmi debent inungi in partUms eoOerioribus : nam
H Episeopus Uniebat in partibus interioribus. Mamu vero cvjuscwnqus
Meritu infirmi debent inungi interius.
D*
■ aliaimri id m ^rti. j
i>P.airi^ot'9IUK'
fUyttn
ffrhuf* (fW/ itnfjiriia» ■ Dnminiu snhraenin «< Or tmiM. ^i ittja
^. Kl.
»■»»«» f^fiirrnnt, iIa ftifivi tuw, kihU fom/^MHU «mi» pmmt 'jm qmcdfT
pr^^ »t flf.mtrm f»fntinrtfA Hnexr/h^iji itim afiorMoi, Dfn eor ti
Ubuih"r*(:, nt el'i.rf.t M ^ntlnm «^W/t* «( pLmiiLt etmjiinfii. Et ,
ht^rfKff »10* ffWKfiiiM iri rtVijnniimt ff^rpvi tt tnn-jwinein JJDmtim
Jf^t f/Arlitfi, fir. fliti^lf,
ffmfiif, ttmYm i^ntiA FAcnunMitim ')ik«1 tracUtnr in oltm sab
|Mrria, ''«t vffniiTi rr,r|init ftt iwigifai* I>i>niini noatri Jeao Cliristi T
fffijufiuftat inflrfKii*. (irfAri.
fhhnli' mrmmifnifMwr infirmtt* nUi priu* eommunicalut /iierit :
»h piimiln vel iilin irrviiWiidiii fircAalfUiUT limealur .- i» r/uo eatu dle^
flitii*fili>» inflTfini
ftatr-r, \u h"" (-niii niifncit tilii vfrra Me», el bona votuiiUta : ttntiiS
t fCf 111'ln iiwiil Hiiemtm iit injirmin rinimv.mettndi* ntola iitduelvr.
k
■ Hiii. MH
1 MH, fit iKilit 'luuit liiicmlot
commutiicandut <
1 tm
]
ManiidU ad uaum 8arum. 61*
Unde communicans Sacerdoa mfirmwrn diccU :
DorpuB Domini nostri Jesu Clmsti coBtodiat coipus tuum et aBimam
n in vitam «temam. Amen.
Deinde dieat Sacerdoa sine Dominus vobiscum sed tavUum cum
Dius, Orationem sequentem : quoe non dicatur nisi tantum quando
nnus communicatur.
Oraiio.
Domine, sancte Pater, omnipotens «teme Deus, te iideliter depre-
ur, et cetera ut supra, p. 52.
Deinde sequatur Paalmus, Lauda anima mea Dominum (cxlv.)
Grloria PatrL
Quo finito dicat Sacerdos : OremuB. Oratio.
Deus, qui peccatores, et cetera ui supra, p. 52.
Deinde henedicat Sacerdos infirmum dicens dc :
Benedicat ^ te Pater, qui in principio cuncta creayit.
Resp. Amen.
Et sic respondeatur ad singulas benedictiones :
Sanet te Dei Filius. Amen.
niuminet te Spiritus Sanctus. Amen.
Oorpus tuum custodiat. Amen.
Animam tuam salvet. Amen.
Sensum tuum dirigat, et ad supemam patriam te perducat, qui in
utate perfecta vivit et regnat Deus. Per omnia ssecula sseculorum.
en.
Alia benedictio.
Bene»{«licat te Deus cselL Amen.
Adjuyet te Cliristus Filins DeL Amen.
Oorpus tuum in suo sancto serritio custodiri et conservari faciat.
en.
Iklentem tuam illuminet. Amen.
Sensum tuum custodiat. Amen.
G^ratiam suam ad profectum animse tuse in te augeat. Amen.
^b omni malo te liberet. Amen.
Dmnia peccata tua deleat. Amen.
Dextera sua te defendat. Amen.
Qui sanctos suos semper adjuvat, ipse te adjuvare et conservare
letur. Qui vivit et regnat Deus per omnia ssecida sseculorum. Amen.
Alia Benedictio.
Bene^dicat te Deus Pater, qui in principio cuncta creavit. Amen.
Bene^dicat te Dei Filius, qui de supemis sedibus pro nobis salvan-
lescendit, et cmcem subire non recusavit. Amen.
Bene»][4dicat te Spiritus Sanctus, qui in similitudine columbse in
line Jordanis in Christo requievit. Amen.
[pseque te in Trinitate sanctificet, quem omnes gentes ventumm
^ctant ad judicium. Qui cum Deo Patre et eodem Spiritu Sancto.
?D.
* Finito hoc officio convenienter dici poterant ah infirmo languente in
emis, si placeat, Oraiiones sequentes vel eonim aliquce: videlicet
Thc MS. omits this paragraph.
54^ Manwdt ad umm &iruiiL
Buicte DnTntoiWi interoede.
Sancte Cuthberte, interoede.
tiencte Lecnuundey inteioede.
Bencte Egidi, intercede.
Omnes lencti Cofideame^ intercedite.
Omnes sancti Monechi et Eremitae, inteicedite.
Sancta liaria Magdalena, inteioede pro anima cjiu.
Bancta Maria iE^rptiaca, interoede pro anima ejuB.
Sancta Felicitaay inteicede.
Hancta Perpetnay intercede.
Sancta CecLiia, interoed&
Bancta Locia, intereede.
Sancta Agatha, interoede.
Sancta Agnea, interoede.
Sancta Fides, interoede.
Sancta Katharina, interoede.
Sancta ScLolastica, intercede.
Sancta Juliana, interoede.
Sancta Margareta, intercede.
Sancta AnaBtaaia, intercede.
Sancta Petronella, intercede.
Sancta IkLitha, interoede.
Sancta Brigida, intercede.
OmnoB sanct® Yirgines, intercedite pro anima ejus.
Omnes Sancti, interccdite pro anima ejus.
Pro]>itius esto, parco et dimitte ei omaia peccatasua, Domine
Ab omni malo : ]ibcra ot defende animam ejus, Domine.
Ab liosUi iiiiqiio : libera et defendo aniniam ejus, Domine.
Ab iriHidii.s <*t la<|iU'iH diaboli : libera et defende aninuim ejus, Domine.
Ab incurHU niidignorum spirituum : libeni et defende auimam ejiis.
Doniinc^
A tinion? inimicoruni : libeni «t defende animani ejus, Domine.
Ab ira tua : lib(Ta et defende animani ejus, Doraine.
A dumnatione ]>erpetua : libem et defende animam ejus, Domine.
A j)aMiiH infiTni : libera et defende aiiimam ejus, Doinine.
A |Kjriculo mortiH : libcni ot defende animam ejus, Domiiie.
A jHnidero jH^ccatorum : libeni et defende animam ejus, Domine.
Per immensam pietaU^m tuam : libeni et defende animam ejiis, Do
miin^
l*(5r myKti^rium sanctai incarnationis tuje : libera et defende aniinani
cjuH, Domine.
l*or HancUim circumcisioncm tuam : libera ct defende auimam eju^
Domine.
Per sanctam aj)j)ai*itionom tuani : libera ct dcfende animani ejus
I )omine.
Por l)a))tiHmum tuuiu : libeni et defende animam ejus, Domine.
Por jojunium tuum : libora et defende animam ejus, Domine.
Por pasHionem ot crucem tuani : libera et defende animam ejus
Domino.
Per piissimam mortom tuam : libera et defende animam ejus, Domuw
ManuaU ad tMum Sarum. 6$*
Sancte Philippo,* intercede.
Saucte Jacobe,* intercMle.
Sancte Bartholoinxe, intercede.
Stt&cte Simon, interoede.
Sancta Jnda, intercede.
Sancte Matthia, intefceda
Sancte Jtlarce, int«rceile.
Sancte Luca, intereedc.
Sancte Bamabo, iutercede,
Omnes taucti Apostoli et Evangelists, intercedite pro anima ejtia.
Omnes saiicti Discipuli et Innocentes, intercedite.
Sancte f^tepliitne, int<^n:ede.
Sancte Line, iutercede.
Sancte Clete, intercede.
Sancte CiemenH, intercede.
Sancte Comeli, intcrcede.
Sancte Laurenti, int^rcede.
Sancte Sixte, int^rcede.
Baacte Vincenti, intercede,
Sancte Georgi, intercode.
Saucte f abiane, intercede.
Saucte Sebastiane, intercede.
Sancte Albune, intercede.
Sancte Edmunde, intorcedo.
Sancte Blasi, intercede.
Sancte Dion^si cnm aociis tuiii, intercedite.
Sancte Eustaclii cum sociis tuis, intercedite.
Sancte Oervasi, interccde.
Sancte Fi-otasi, intercede.
Sancte Cosma, intei-cede.
Sancte Dnmi;ine, interL-ede.
tSancti Jobannea et Paule, intercedite pro anima ejuo.
Omnes saucti Martyres, intercedite.
Sancte Benedicte, intercede.
Sancte Silvester, intercode.
Sancte Nicolae, intercede.
Sancte Martinc, intercede.
Sanct« Hilari, iutercede.
Sancte Ambrotii, intercede.
Saucte Hieronymo, intercede.
Saucte AuguBtine, intercede.
Sancte Birine, intercede.
Sancte Swithune, intcrceda
Saiicte .(Ethelwolde, intercede.
* The Fynson Miu»iil1 prints theee two namet with one
laocte Fliilippe, Sancte Jacobo, intercede."
-f- U8.- adds ; Sancte Crispine, intercede.
Sancta Crispiniaue, intercede.
Manuale ad u«uni Samm.
Banct« DnUAtaae, intercede.
Suicte Cuthberte, mt«K«de.
Uaitcte LeoD&rde, intercede.
Suicte £gidi, iutercede.
Omnes Bancd Confessor«s, intercedite.
Onmea aancti Monacbi et Eremitte, interoedite.
Banct& M&ria Magdalem, iiiteiic«tle pro &iiiii)« cjus.
Saacta M&ria ^/S^yptitLca, intercede pro ajuni& ejiu.
Sancta Felicitaa, iat«rcede.
Sancta Perpetoa, intercede,
Sancta CecUia, intercede.
Sancta Lncia, intercede.
Bftncta AgattiH, intercede.
■ fluicta Agnes, intercede.
I fiancta Fidee, intercede.
BwDctA Katharina, intercede.
Sancta Scholastica, intercede.
Sancta Jtdiana, interoede.
Sancta Margai^eta, intercede.
Sancta Anastaua, intercede.
Sancta Petronella, intercede.
Soncta Editha, tntercede.
Sancta Brigida, intercede.
Omnes i<anctfe Yii^ines, intercedite pro anima ejua.
Omnes Sancti, intercedite pro onima ejus.
Propitiua esto, paix» et dimitte ei omnia peccatasua, Domine.
Ab omni molo : libera et defende aaimam ejus, Donune.
Ab hoste iniquo : libera et dcfcnde animam ejus, Domine.
Ab inaidiis ot laqaeis diaboli : libera el dcfeade nnimam ejns, DoaDiaa
Ab incursu mallgnorum spirituum : libcra et defeade ftnim am qn
Domine.
A timore inimicomm : libera «t dcfcndo animam ejus, Domine.
Ab ira tua : libera ct defende animam ejiiR, Domine.
A damnatione per|)etua : libem et defendo animam ejus, Doniine.
A p^eniti infemi : libera et defende animam ejus, Domine.
A ])eiTCulo niortia : libera ot tlefende animam ejus, Domine.
A poadere peccatomm : libera et defende animam ejus, Domine.
Per inunensam pietatem tuam : Jibera et defende nnimiiin ejua, Da-
mine.
Pcr myH(«rium eanctte iacomBtionis tute : libera et defende antii—
ejns, Domine.
Per sonctam circumcisioaem tuam : libera ct defoude nnimam tft^
Ooiaiae.
Per sanctam apparitionem tuam : libera et defende imimmn ^jn^
Domine.
Per baptiiuntmi tuum : libera et defende animam ejus, Dominc.
Per jojunium tumu : libem et defeade onlmam ejus, Domine.
Per passionem et crucem tuam ; libera et defende anim&m tjov
Domine.
Per piiasimam mortem tuam : libei-a et defende animam ejus, Domillfc
MamAidU ad VM/m Sarum. 55*
*er gloriosam resarrectionem tnam : libera et defende animam ejus,
Per admirabilem ascensionem tuam : libcra et defende animam ejus,
line.
Per adyentom Sancti Spiritus Paracliti : libera et defende animam
» I>omine.
Per intercessionem omnium Sanctorum tuorum : libera et defende
nam ejus, Domine.
En die judicii : libera et defende animam ejus, Domine.
Peccatcnres, te rogamus audi nos.
Ut animam famuli tui de'principibus tenebrarum, et de locis paena-
. liberare digneris :
Te rogamus, audi nos.
Ut eam ab inferorum cruciatibus liberare digneris :
Te rogamus, audi nos.
Ut cuncta ejus peccata oblivioni perpetua; tradere digneris :
Te rogamus, audi nos.
Ut ei omnes lubricse temeritatis offensas dimitiere digneris :
Te rogamus, audi nos.
Ut delicta juventutis ejus et ignorantias non reminiscaris :
Te rogamus, audi nos.
Ut quicquid vitiorum fallente diabolo, et propria iniquitate atquc
^litate contraxit, clementer indulgere digneris :
Te rogamus, audi nos.
Ut eum in pacis ac lucis regione constituere digneris :
Te rogamuSy audi nos.
Ut ei gaudium et exultationem in regno tuo, cum sanctis et electis
8 donare digneris :
Te rogamus, audi nos.
Ut nos ezaudire digneris.
Te rogamus, audi nos.
FiHDei:
Te rogamus, audi nos.
Agnus Dei, qui tollis peccata mundi :
Miserere animse ejus.
Christe Jesu :
Miserere animse ejus.
Agnus Dei, qui tollis peccata mundi : *
Dona ei pacem, setemamque felicitatem, et gloriam sempitemam.
len.
Proficiscere anima Christiana de hoc mundo : in nomine Dei Fatris
nipotentis, qui te creavit. Amen.
In nomine Jesu Christi Filii ejus, qui pro te passus est. Amen.
In nomine Spiritus Sancti, qui in te infusus est. Amen.
In nomine Angelorum et Archangelorum. Amen.
In nomine Thronorum et Dominationum. Amen.
In nomine Principatuum et Potestatum et omnium ceelestium Vir-
unL Amen.
In nomine Chembin et Seraphin. Amen.
In nomine Patriarcharum et Prophetarum. Amen.
In nonine Apo«toIonim et BTi
Id nomine ConfeaBarrun «t Epiacopornm.
In nomioe Sacerdottmi et LeTiurum, et omniiua
gnduiun. Amea.
Id nomine Monachonim et Aiuchorit&nim. Amea.
In Domine Yii^pDDm et fideUum Vidniiram, hodie tn pnae loen tem
fiftt : et hftbitatia toa in cKlesti Hierosalem. Amcn.
Oremua. Oratio.
Boacipc it«qne, OomiDe, aervnm tmmt in bonam et lacidam hftldtB-
ealum tunm. Ameo.
Idben^ DomJDC, nrt''""'" aerri tut ex omniboa pericolia
•tde locia prenarum et de omnibna doloribiu tribulndonum. AnM
LiberA, Domine, animAm Mrri toi, aicut Uberasti Eiiocb c(
de mortem coromunL Amen.
Libera, Domine, ftnimam servi toi, aicut ]iberasti Loth de Sc
•t de flammk ignis. Xntrm.
Libera, Domlnc, aDiraam aciri tni eicut libensti Isaac de
patris sui Abrah». Amea.
Libera, Domine, animam serri tui, sicnt liberasti Hoyaeu de
Fharaoiua. Amen.
Libora, Domine, animam aerri toi, sicut liberasti Job de
■uis. Aracn.
Libera, Domine, animam serri tni, sicat liberaati Darid tle muH
OoliK et de manu ^ul regis. Amcn.
Libera, Domine, iLnimam Bervi tui, Gicot liberasti Oanieletu de lan
teoDum. Amen.
Libera, Doraine, animam servi tui, aicut liberasti trea pneros ds
camino ignia ardontix. Amen.
Libera, Dominc, sDimam serri tui, sicut libera.sti SuMuuiam de &1»
crimine. Amen.
Libera, Domine, nnimam servi tui, sicut liberasti Petmm ct PtuiinB
de vinculia. Amcn.
Sicut liberastt lanctofi servoa taos de tormentis : eic libemre dignerii
animam nervi tui de gcUennte tncendiis, et ab onmibas angustii». Ameu.
COMMENDATIO ANIMARUM.
Stqualur Commerulatio Aninuinim, el dieatur tn camera rel in
tin« nolajaita eorpus, et omnia aubseqvsnt«r timililer titqw ad p
aioTiem aa hominem iiwrluum gtu<npitfulum.
Posl eommenJalioti^m tequalur.
Retp. Subvenitc Siincti Dei, et eelera ul supra, p. 92.
Yeraut. Susciiiiat to ChristuB, et celera ul eupra, ihitlem.
Sequatur Oratio aine Domintin vobiscum et aine Oremn».
Oratio. Tibi, Dominu, commendamtts animam, el ectera ut t
p. 5C>.
OremuH. Oratio.
Hisericordiam tuam, Domine. el celera ut mpra, p, 5S.
AiUiphona. Suacipiat te, et oatera ut aupra, p. 92.
Ma/n/uale ad tiaum Sarunk 67*
PmdmvM, In exitn (cxUL)
Toiu8 Fsalmus dieUur nne Gloria PatrL
Quofiniio dicoA Saeerdos : Dommus yobiacnin. Oreiniis.
Oraiio. Onmipotens sempiteme DenSy qni homaoo corpori, et
eUera ut supra, p. 55.
Aniiphana, ChomB angelorom.
Paalmus. Dilexi quoniam (exiv,)
Psalmus, Credidi propter quod locntus sum (cxv,)
Psalmus. Laudate Dominum, omnes gentes (cxvL)
Peahnus. Confitemini Domino (cxvii.)
Psalmus. Beati immaoulati usque ad Ad Dominum cum tribolarer
eme Gloria Patri (cxviii.)
Finitis Psalmis incipiatur Antiphona. Choms angelorum te snsci-
piaty et cetera ut supray p. 56.
Quafinita dicat Sacerdos : Oremus. Diri Yuhiens novitate percnssiy
et eetera ut supra^ ibid.
Jlic roget Sacerdos orare pro eo, iia dicens :
Pro anima iV. et pro animabus omnium fidelium defunctorum.
Pater noster. Et ne nos. Sed libeni.
Bequiem stemam dona ei, Domine :
Et lux perpetua luceat «L
A porta inferi :
EmOy Domine, animas eomm.
Non intres in judicium cum servo tno, Domine :
Quia non justificabitur in oonspectu tno omnis vivens.
Dominus vobiscunL Et cum spiritu tuo.
Oremus.
Oratio. Partem beatse resurrectionis, et cetera ut supra, p. 57.
Oremus.
Oratio. Deus cui soli competit medicinam praestare, ei cetera ut
eupraj ibid.
Oratio. Absolve, qusesumus, Domine, animam famuli tui, et animas
omnium fidelium defunctomm ab omni, et cetera ut supra^ p. 58.
*Deinde si corpus regis inuncti fueritj qui migravit ex hoc sceculo^
primo a suis cuhiculariis corpus ejusdem aqua calida sive tepida lavetur.
Deinde bcUsamo cum aroTnatHnis ungatur per totum, et postea in panno
lineo ceraio involvatur, ita tamen quod /acies et harha iUivs tantum
pateani : et circa manus et digitos ipsiuSy dictus pannu^s cercUus ita sii
ditpositus ut quUibet digitus cum poUice utriusque manus singulatim
ineuatur per se^ ac si manus ejus cliirot/iecis lineis essent coopertec
Devnde corpus inducUur tunica usque ad talos longa, et desvper paUio
regali adornetur. Barha vero ipsius decenter componatur super pectus
ilUuSy ei postmodum capui cum/acie ipsius sudario serico cooperiatur : ac
aeinde corona regia aut diadema capiti ejusdem apponaiur. Postea
induantur manus ejus chirothecis cum aurofragiis omatis et in medio
digiio dextrce manus imponaiur annulus aureus aui deawraiuSy ei in
dextra momu sua pila rotunda, deauratay in qua virga deaurata sitfixa,
* MS. has only Post hcsc lavetur corpus ei infereiro focetur.
i ^
McmuaU ad usvm Sai^um. 59*
JMnde dtporUhtr eorpuB odEcdesiamij ibidemvelin ccemeterio humanr
Qwmdo d^Mrtari dd)et eorpue defundi ad EccUsiamy in primis
Saeerdos apieulamy et aepergcU aquam benedictam mper corpus
iy tnierim dioendo FeaXmvumy De profondis.
^Q!uo dieto eequatur :
Kyrie eleysan. ChTiste eleysoiL Kyrie eleyson.
Fftter noeter. Et ne nos. Beqniem setemam.
A portainferL
Chredo Yidere.
IXnninns vobiscam. Oremna.*
OnUio. Inclina, Domine.
Alia Oratio. Fideliom Deus omniom conditor.
Etfiniantur avh una condueUme eic: Qui cum Deo Patre et Spiritu
BuictOy et eetera.
Resquiescant in pace. Amen.
fSi tfero /uerit corpus mortuum cum proceeeione eepeliendumj tunc
eodem modo ordinetur proceeeio, dcut in aimplidbue DoTninicis, prceter
quod in hac processione Sacerdos et ministri ejus in Albis cum Amictibus
mduH incedant : chorus autem in Capis nigris quotidianis, Et cum ad
loeum destinatum pervenerit processioy cadaver ipsum Sacerdos aqua
henedicta aspergat, et postea thurificet : inierim dicendo Psalmum De
pfofundis clamayi, ut supra dictwn est,
Deinde in redeundoy dum deportatur corpus ad Ecclesiam, cantetur
mquens Antiphona, ca/ntore incipiente:
AnJtiphcma, Subyenite sancti Dei, et cetera ui supra^ p. 92.
Versus. Suscipiat te Christus, et cetera ut siipra, p. 93.
BepeUUur Antiphona. Subvenite.
Deinde diocUur FscUmus, Deprofundis : etpost unumqu^emque versum
npetcUur AnHphona : et postea si necesse /uerity dicatur eodem ordine
FsalmuSy In exitu.
Deinde in irUroitu ccemeterii vel citius incJu>eiur :
Resp. Libera me, Domine: et dicaiur cum Iu)c Versu ianium Dies illa.
Nunquam autem porietur corpus alicujus defuncii circa c(vnuien{l7Hy
md directe in Ecclesiam : | et si corpus canonici vel alieriics nutgnaiis
fwerily in chorum deferat/ur ; sin autemy exira chorum in Ecclesia post
Orationem relinquaiur.i
In irUroitu Ecclesia dicitur hcec Antipluma, cantore incipiente :
Antiphona. In paradisum deducant te, ei cetera ei supra^ p. 58.
Versus, Bequiem jeternam dona eis, Domine, et lux perpetua
tuo eat eis . '
EepetcUur Antiphona. In paradbmm, qiui finita sequaiur:
Kyrie eleyson. Christe eleyson. Kyrie eleyson.
Deirule aspergat Scuxrdos, aqua benedicta corpus defuncii Xei ihurificei :%
rogcms astcmtes orarepro anima de/unciiy ita dicens :
Pro anima iV. et pro animabus omnium fidelium defunctorum.
♦ Om. MS.
f For this and the following rubric the MS. has Cum vero portatur
ad Ecdesiam, pulsentur campcmce et oamJtetur hcec Aniiphona.
X Om. MS.
Im m Fettii M*
Fai
TumMa M<rtmorKm cvm Mi
' aliqttod D»ji
u oliqHa diep
witUiitet in Dontii»
-Tiiiiihiii'»! «rntti^ ■•orfMorum %MqM
jr-nrnii '"irte tistitiffrril, Pott Oetavat (
HfT^iwn-iaa oi cw iw jU M, nwt corjntt pra
frKmao/u wniiffcrH, vtqvt
r-ii.nt-*. /» !T"»rf*iwi aidaii Saticbe Trinilalif et
t ~ipittB Jf.-r :iiK *m M71M ad Adventum Domini,
I .racTv Smvmiftiiomt et Sativilati» beata Marii
> i-r/i-.-ttrtj tt^ulitm e*t Iriginia dierum tn eonv
I JrCrtnA» PioUeria $eparaiim a qwoatnqw^ Praibi
McmuaU ad uaum Sarum. 61*
niari : rMquos vero cujtucunque ordinis sint viginti PadUeria cantare^
eorum unumquemque in hebdomada ma privatim ^ua anniversarium
lebrare.
Impediuntur autem debiUK Vigilice Mortuorum per totum annum per
ista Duplida, in primia et secundis Veeperis, nisi corpu- prcesens
fueritj et in octava die Epiphanice et in cUiis Octavis quanch dicitur
rmnus Salvator mundi In omnibua etiam cUiis Festis novem Lectionum,
in Dominicie et in Featis triwm Lectionum, et in Octavis in quihua
oru8 regitur, in primis Vesperia tantum. Similiter fiat in comm>emorar
me beatce Marice et Scmcti locL
Fianl autem Vigilice Mortuorum cum novem PscUmis, nomm Anti-
wnis, novem Zectiofubus, quandocunque corpus adest proesenSy vel quando
'es amdversarius vd dies tricen/ncUis cantigerit, nisi in tempore PaschcUi,
% Pcuchali vero iempore dicuntur tres Psalmi et tres Lectiones cum
ibus Antiphonis super PscUmos ante LectiomSy qu^iscunque noctumus
lcituTy et omnes Antiphonas super Psalmos ad Vesperas scilicet ad
laoebo, et omnes Antiphonce super PscUmos in Laudibus dicantur.
*09t Octavas vero PcbschcCy in quacunque Feria incltoetur officium mor-
uyrumy incipiatur a primo Noctumo et compiteantur duo sequentes
^odumi in eadem hebdomaday si fieri potest, Sive autem fieri potest
\ve non^ deinceps non servetur ordo Noctumorum sed Feriarum in hoc
mpore, sicut in cUiis temporibus observetur, Ita tamen quod quando-
^nquefiJt servitium pro corpore prcesenti, cujuscunque fucrit, et in anni-
sraariis et in trigintcUibus Fpiscoporu/m in prcedicto tempore semper
[niiphonce, PscUmi, Versus, LectioneSy et duo PesponsoTna, dicantur de
rimo Noctumo,
Seiendum est quod in tempore PaschcUi semper erit tertium Respon-
orium Libera me, Domine, de morte, cum his tribus Versibus scUicet
Hes illa. Quid ergo. Nunc, Christe.
Qucmdocunque dicatur hoc prcedictum Besponsorium Libera me,
^omine, semper reineipiatur post ultimum versum,
In cmniversariis vero Episcoporum, et quandocunque corpus adest
trassens, et in Die Anima/rum ta^itum, tertium, sextum, nonum Respon-
orium debet repeti ab iUis clerieis qui Versus Eesponsoriorum cantaverwnt,
^n quotidianis obsequiis mortvxyrum, videlicet quanxlo corpus non est
trceeens vel dies anniversaria vel tricenncUis non habetur, tunc ficmt
^igilice mortuorum cum tribus Lectionibus tantum et novem PsoUmis et
ina sola Antiphona super PscUmos hoc modo :
Ad Vesperas una sola ArUiphona scilicet Placebo.
PsoUmus, DilexL
PsaXmus, Ad Dominum cum tribularer.
Psalmus. Levavi
PscUmus. De profundis.
Psalmus, Confitebor (iii,)
Repetita Antiph&na post PscUmos dicat Sacerdos exsecutor officii :
Versus. A porta inferi
JRetp. Eme, Domine, animas eorum.
AnUphona. Audivi vooem.
PscUmus. Magnificat.
62* ManuaU ad vmm, Sarum.
Seqtiaiiir. Kyrie eleyson. Cliriste eleyson. Kyrio elepon.
Pater aoster. Deinde sine pronuntialione, Et ne nos.
Lieatur iste P»almits nne nota : lAuda Hiiina mea.
Fiuito Pxalmo dieat Sacerdoa loco ikc JuihilH miUato:
Versut. Keqiiiem teterniun doua eia. Domiite :
£t Iiuc perpetua luc«at eis.
A poi^ta iiiferi :
£rue, Domine, aiiiinaA eoram.
Credo videre bona Domi&i ; 1
In terra viventium.
DeminuB vobiscum. Et oum apiritu toa
Tres Oraliones dicanlur tam aj Flacebo , g^iam ad Dirig. «t
una tsrminatiotie quarum privtapro Epigeopu, teounda jrrojratribiui
sororibui, lerlia generalia.
Et dieantvr i»tfe Orattoiieii aJ Flaceba^r lotTim annum.
Oralio. Deua, qui inter apoetolicos.
Oraiio. Doua veniw.
Oratio. Fideliura Deua,
Non dieatiiir Dominna vabiscum, neque Requiescant in pdcn; >^
gtalim uine invitatorio indpialwr ^ »iij>l'p ^n Dirigtt
Tamen quaiido DuigQ non dicatur, etalim poal Placebo vl in Qiiadn
geaivui et qvando Orationes preediola^ dieanlur in LaudHtun, tit a Dii
Ammarum luque ad quartam Feriam anle Pa»cha, lutw dieoiur ah ift
Saeerdole exsemlore o/Koti
Vernus. Requicscant in pace, tine Dominmi voliiscam.
Po»l Orationem ad Dirige, guper omm» Pealnuit ante Leetiona kM
aola Antiphona Dirige,
PsaliHiis. TerTiii mea.
Psalmiis. Damine, ne iu ftirare,
Psaliiws. Domiiie Deua meua.
Ps'diiiii!'. Domimia regit,
Psalmus. Ad to, Doniine, levavL
Psalmus. Dominus illuminatia
Psalmus. Expectans expectavi.
Psalmue. Beatus qui intelligit
Paalmus. Quemadmodum.
Sepetita Antiphona post Ptalmos, Saeerdos exseeutor t^ieii dM
Versum Complaceat tibi, Domine, ut emas me.
Rtep. Doniine, ad adjuvandum me reepice.
Pater noster, Deinde dieat Sacordos in audi^tUia, Et ne dob.
C/iorut. Sod libera nos,
Similiter in audienlia onmes Lecliones legantur in aeettnda formt.
Versus /juoqve Pesponsoriorum ab ipsie Lectoribus dieanturita guodpritM
et lertia Leetio ex parte Chori legantur, et aecunda Leetio ex aUera parie:
et hac omnia mie nola dicanluT ttatim potl Vesperat dedie et de aatuia
Maria anfe Compktorium de die. In Lectionibus legendis et Reaponsornt
canlandia ordo Feriamm senxtur, videlicet die Dominica et Feria quaria
Ltctiones et Respontoria de primo Noctumo : et teeunda et quinta Feri»
Lectionet el Responsoria de seeundo Noctumo: et tertia et gexta Feria
MantuUe ad usum Sarum. 63*
tiones ei Respomoria de tertio NocIuttuo : ita tamen qtwd semper in
^Ttia et sexta Feria sit tertium Hesponsorium, Libera me, Domine,
Le Tiis infemL
In obsequiis mortiu>rum cum novem Paahnia et tnbua Zectionibus,
^tium Responsorium nunquam repetatur, Ante LoAides^ quando
equuniur Laudes continuce, ut a Feeto Sanctce Trinitatia usque ad
^estum omnium Sanctorum, dicat Sacerdoa hunc Versum, Kequiescant in
^ce. Resp, Amen.
In Lavdibua hcec eola Antiphona, Exoltabunt Domino.
Faalmus, Miserere.
Fsalmue, Te decet.
Fsalmus, Dens, Deus meus.
Fsalmus, Ego dixi.
Fsalmus, Laudate Dominum de caeUs.
Bepetita Antiphona post Fsalmos dicat Sacerdos Versum, Kequiem
dtemam.
Resp, Et lux perpetua.
Antiphona, Ego sum.
Psalmus, Benedictus.
Sequaiur. Kyrie eleyson. Christe eleyson. Kyrie eleyson.
Pater noster. Deinde sine pronuntiatione, Et ne nos.
Dicatur sine nota iste Psalmus : Exaltabo te.
Deinde dicat Sacerdos :
Requiem setemam.
Et lux perpetua.
A porta inferi
Eme, Domine.
Credo videre.
. In terra viventixmi.
Dominus vobiscum. Oremus.
Oratio, Deus cujus misericordise.
Oratio, Inclina, Domine, aurem.
Et Jiniantur suh una ierminatione sic Per Christum Dominum
Lostmm.
Sequaiur, Oremus.
Deinde dicuniur Orationes pro de/unctis faviiliaribus ad ^^lcicitum
mibus expUtiSy sequatur Oratio generalis in aiidientia scilicet, Animabus,
[uaesumus, Domine, qu€e terminetur sic : Qui cum Deo Patre et Spiritu
Sancto, vivis et regnas Deus, Per onmia ssccula saeculoinini.
Resp, Amen. Bequiescant in pace.
Resp, Amen, sine Dominus vobLscum.
QiLando Laudes non sequuntur coniinu<e post LectioneSy ut a Die
A.nimarum tisque ad quarium Feriam ante Fascha^ tunc no7i dicaiur
inte Laudes Versiculus^ Requiescant in paco ; sed post ultimum Respon-
9orium dicatnr :
Kyrie eleyson. Christc clcyson. Kyric eleyson.
Pater noster sine Et ne nos.
Deinde dicatnr Fsalnms Exaltabo, sine nota, cum Versu et Oratione,
pue dicendce sunt ad Laudes alio iemjyore, Laudes vero tunc dicunlur
Jtl Aor mt fMaafc ^<r Mmm a w w », fwrf yrtai jfwrf fgMh
Jlwiwiw OT dm W rt^mm wf Mf JfaMiMV dMS «pti«w jM «
«I|«mM«> «IwiwMf MwtamMi fmwmm» Jtamt iw iw Ja rt Mw w , m>
MipxH f f WL- M Jiitrtt mI dw MMMwraariiia ^^Md«M Betitmee Epi»»
ponttn: ttme tmim ymiMlUttert CJtvmm mm litrt, ttd ntHtimvt tHm
Immtttr ad Plawbo. ^outjnt initthir. Sl Hitim iu tiitffulig Xe^unit
<kf Diri^. dnm Jii-iliir Oralia I\fminifoti$ tuttr Lfcliotitm tt in Laiiiltlm
lantuat aJ primiim Ffalmiim. tt a Vmin^o antt FnJmttm BcneilkUi^
fmm*i*ie iBiiu o^Mqttii f^tium fjrpffiilur. /n rtii^ita PMlmodia H m
<MHnf6iu aliis ftdere tttbfl.
■St^tViiduci tti qiiodin rH7i7i'i Jforf Nornw itvngnam jlvnl prtJttratSmiM
M PtitritaH trmfort, ntf in itliquo Ft*lo Iriitm wel nokm Zor/ion^oN, MC
ta tvmnKuionUitiit teihr Jfitriir ty/ SaHCti lod, n«e tii Oelarii nec utAv
0cf(mi4 Sitntitintm-
Quamh rm> rorpM nii«t( pnttrn*, tl ih nHNiEirrMriM Epitenpentt
QHme* elrriei ttarr loteHlar a.i PlacelM ^r totiim Umpitt ; ad Duig» irf
in alio lemport ; ad La itlt* fi« ililer per toltim lempna. nisi ah inetptim»
Ptalmi Tc dccet usqite ad Verg-iealiim anU Ben^dictiis Dominas. A
ngiiia quoque Mi/rtiiariini Irium Ledii.wum er/m Imapu* PtuduUe mmM
Versietdi dieanlur a S-jeerdote ejxtrtiiort ojicii, loeo nte AaiilH mntalt.
In Tvjilia mortuorum norem Leelioaiim simplici prinM Ant^itm
wuper Ptalmoa ad Plawbo in siiperiori gradu itielioetttr. Celenr pwnw
Antipluma in prima forma digciirranl, excepla Antiphmia tuper Ui^u-
fiat et prima Antiphona super Ptalmo» ad Dirige tt prima Anlipluma
ad LaudeM et Anliphmui rnper Beueilictus, qwe in tuperiori jraA
diteurrtint, Trei prima Leetionet in prima forma leganlur, loeo Mt
habitu mulaio : tua 91107»« lletpontoria ah eitdem Leelorihut
Tret media LectiorKS in teeundaforma cum tuii Resptmaorii
ManuaU ad umm Sarum, G5*
Tres vUima Leetumei in superiori gradu eodem modo eum euie JRespon"
wriie dieantur. Ita tamen quod eeeundus Vereue ultimi Responeorii in
dodem gradu ex oppoeito dieatur. Tertiue similiter ex parte Chori in
todem gradu dieatur : eeUra^ ut prcedictum est, aunt exsequenda.
lete modus servitii mortuorum locum habet in omni anniversario et
triginiali, post primum diem trigintalis.
In anniversario tamen simplid canonicorum ultimum Responsorium
a duobus de superiori gradu dieatur ad gradum Choriy hdbitu non mutato^
€um suis tribus VersQms.
In prima quoque die trigintalis simplieis Canonici eodem modo
uUimum Responsorium dicatur, sed tamen post tdtimum Versum Respoiv-
sorii ab ipsis Cantorihus ad gradum Chori repetatur Responsorium, et a
ChoTO pereantetur. Prceterea sexta Lectio in superiori gradu cum suo
Besponsorio dieatur.
In anniversariis vero archidiaconorum et subdiaconorum vel succen*
torum modus servitiifiat sicut inprimo trigintali simplicis Canonici.
In anniversario cantorum, thesaurariorum, canceUariorum^ Anti-
phonoe quce in simplieibus Vigiliis solent esse in prima forma^ in secunda
forma diseurrantf ceteris ut in die trigintalibus de Carwnico.
In anniveraariis deeani simile servitium observetur quod de ceteris
personiSf exe^ta quod tertia Lectio in secunda formay quinta Lectio in
superiori grotdu cum suo Responsorio dicatur.
De personis vero Ecelesice in episcopoa promotis in aliis Ecclesiisfit
servitium in eorum anniversariis juxta dignitatia suce exigentiamy quam
ante promotionem in Ecclesia Sarisburiensi habuerunt.
De aliis vero episcopis extraneis et pro regibus pro quibus fit servi-
tiumf eo modofiat quo in anniversariis Canonici simplicis.
Sciendum tamen est quod de aliis solummodo fit servitium in anni-
versariis qui scribuntur in martilogio.
Sciendum autem est quod in anniversariis quattuor priJicipaliuvi
personarum exceUentior Sacerdos exsequitur officium. Episcopus vero in
anniversariis episcoporum prcpdecessarum officium exsequitur. In anni-
versariis et trigintalibus episcoporum Sarum Ecclesice totuvi servitium
discurrit more DupHcis Festi scUicet Johannis Baptisioe : habitns tamen
non mutetur in legendo vel cantatulo. Tahula etiam de Lectionibus
kgendis et Eesponsoriis cantandis disponitur sicut in proedicto FestOj
excepto quod nuUum Eesponsorium a tribus cantatur, nisi nonum.
Tertium qu^que^ sextum, et nonum repetatur ab illis cUricis qui Versum
Responsorii cantaverunt. Lectiones vero non in pulpito sed ad gradum
Chori super Lectrinum legantur, Exsecufoi" tamen officii in Oraiionibus
dicendis locum non muiet nec habitum. Omnes autem Versiculi dicantur
et respondeantur sub eodem tono, quo in tribus noctibtis ante Fascha, sed
in audientia non respondeantur.
In omniJbus aliis anniversaHis et trigintalibus prima Antiphona super
primum Fsalmum ad Placebo in superiore gradu inchoetur. Ceierce
omnes Antiphonce in secunda forma discurrant per ordinem, excepta
Antiphona super Fsalmum Magnificat, et prima Antiphona super primuvi
Fsahnum ad Dirige, et prinui Antiphona ad Laudes et Antiphona super
Benedictus, qu^je in superiore gradu discurrant. Sex primce Lectiones ni
secundaforma legantur loco nec habitu mutato. Versus quoque Respon-
¥
Maniiale ad usum Sarwni.
ab eUdtm Zeetori//m eantenlur, Seplima Leetto cum Verfa
Heaponsorii mi, tt aie deinc^», in luptriora gradu tupradiela nudo i»
currant ; ita lamen luod nono,m Jiesp&naorium a duobua de mperimt
gradu cantetur ad gradum Chori, hahitu non mu/ato, aim suit Vww&ut,
El tcieruium e»t quod temper dicatvr a Saeerdote Et ne iios poit Rter
noater ante inceptlonem Leclionunt, quandoennqut dicatur Btrvilium tnor-
tuarum tam Irium guam novem Lectionum. (hianet vero Vermt ab o/ijuo
Sacerdote de ttiperiori gradu dicantur sub eodem tono, guo in trUm
noetibus ante Faic/ia, loco iiec liabitu mutato, vel ab exsecutore o^ffieH, el
respondeat CAorua atipradicto modo.
Quando vero fit sermtium pro corpore prmtenti, non pro Cmnonice,
omnet Antip/umas prceler guinque princtpalet in tecunda Jbrma tupn-
dicto modo diacwrrant, dtue primce Lectionea cum euit Betponaoriit m
prima/orma, tertia et quarta in aecunda forvia; guinta et aie daneeptm
auperiori gradu. Singula vero Reapcynaoria a duobus ad caput df/midi
ad orientem convertit, habilu non mutato, eanlentur. UUimum vmv
Heaponaorium a iTibui cvm repctiiione eantetur, loco et habitu aupradttlo;
ita tamen quod ab ipsi» CaMorihut cantetur et inchoetur. Si^gttli nen
Veraieuli a duobut puerit Undem dicantnr, liahitu non mutato. JVtm
rctpondeantur in audientia, quando dicuiitin- a diiolnis. Cetera ut In
'"s Vigi/iit pratdictis.
Reiguiem eBternam dona eia, Donimc :
£t Inx perpetua luceat eb.
Si verojueril corpus canonici eiijuscunqiie, eodem modafiat terfilium
'aieut ui annivirsariit episcoporuni ejuadem JHccleaitc.
Ad Vespek*8.
In Vigiliis Morttwrum ad Vespernt line Deiis in adjutorium tnri-
piatwr in svperiori gradu Antiphona Pkcebo.
Psalmus. Dilexi faeiv.J
Itte aequent Veraiculua scilicet Placebo Domino in regione vivorun,
eo quod idem est eum Antipluma aeqiienli non diealur pro Vertti, nm
lantum in quotidiania obsequiis mortuorvm, quando una sola AntiphoM
dieitur tuper Psalmiim ; scd Jinito Versu Quia eripuit, iiiimediatt
lequatur Anlipliona Placcbo Doiaino in regione y'
Antiphon
. Hgu me.
Paalmus.
Ad Dominum (exix.)
Antiphonc
. Hcu me quia incolatus meuB prolongatus est
Antipkon
DoroinuR.
Psaimus.
Levavi (cxx.)
Antipkmu
DominuB custodit te ab onmi malo ; custodi&t uumHB
tuam Dominus.
Antipluyn
e. Si iniquitates.
Paalmvi.
Do pi-ofundis (cjxix.)
Antipho7i
Bustinebitl
i. Opera.
Piatmui.
Confitebor (cxxxvii.)
AnlipkoH
. Opera manuum tusrum, Domin?, ne despiciu.
Manuale ad usam 8aru/nu 67*
Delnde dteitur Versieulus hoc modo : A porta inferi :
jResp, Enie^ Domine, animas eorum.
^JBi seiendum est quod quundocunque corpus prcBsens fuerit, et in
tntceraariis et trigintalibus episcoporum Sarum Bcdesice, et in Die
nimarum omnes Versus tam ad Placebo quam ad Dirige a duobus
leris pofriter stantibus ad orientem conversis, habitu non muiatOy sub tono
prudicto cantentur, et sub sUentio respondeantur. Ita quod in anni-
rsciriia et trigintcUibus episcoporum et in Die Ajiimarum ad gradum
^iori in medio, et quandocunqu^ corpus prcesens affuerii^ ad caput
/uncti dicantur.
•^ln omnibus vero aliis anniversariis et trigintalibus et quando uUimo
! serviiium mortwyrum ante Pascha, om'nes Versus ah aliquo Sacerdote
tperiori gradu vel ah exsecutore officiif loco neo hahitu mutato, sub tono
ipradicto dicantur : et tune semper respo7ideat Chorus sub hoc tono»f
Hesponsorium, Erue, Domine, animas eonim.
Anliphona. Audiyi Tocem.
JPsalmus. Magnificat.
XH^unquam thwrificetur corpus aJicujus de/uncti ad Placebo Domino
tl ad Dirige, Domine, secundum usum Sarum.X
A ntiphona. Audiyi vocem do cselo dicentem : Beati mortui qui in
>oinino moriuntur.
Kyrie eleyson, Christe eleyaon. Kyrie eleyson.
Pater noster. Deinde sine pronuntiatioiie, Et ne nos.
Dicatur iste Psalmus sine nota : Lauda anima mea (cxlv.)
Finito Pscdmo, dicat Sacerdos, loco nec habitu mutato, Versicxdum :
^ Kequiem seternam dona eis, Domine.
Et lux perpetua luceat eis.
A porta inferi :
Erue, Domine, animas eorum.
Credo videre bona Domini :
In terra viyentiimi.
Dominus yobiscum. Et cum spiritu tuo.
Sciendum est qiu>d quandocunque corpus adest prcesens nisi fuerit
piscopi, regis, regince vel alterius magnatis, semper dicantur siib tojw
iquenti et sub una conclusione tam ad Placebo quam ad Dirige quattuor
>rationes, quarum prima sit pro corpore prcesenti; secundapro episcopis;
irtia pro /ratribus et sororibus ; et quarta generaMs. Si vero eodtm die
ies anniversarius vel trigintale alicujus non completum contigerit, tunc sit
icunda OrcUio pro iUo anniversario vel trigintali, tertia pro /ratribus et
yroribus, et quarta genercUis. Et si triginiale simul cum anniverscbrio
jdem die contigerit, tunc sit securula Oratio pro illo trigintali, tertia pro
nniversario, et quarta genercUis.
«
MS. iuserts — "/n Vigiliis Mortuorum irium Lectionum exira
•mpus Pctschos omnes Versiculi a Sacerdofe exsecutore officii, loco nec
ubitu mutato, sine nota dicuntur. Nam iunc totum servitium dicitur
% conventu sine noict.**
t Om. MS. t Om. MS.
ManuaU ad uaum Samm.
Tamen hoc non vtiCaCum eit in Scclesia Sanim, immo difmmi-r
ibidem /lujugmodi aoUemnilaCes, et vnnqtaeque per se sollemnitas etkbran:
licet in EecUsiii Paroehialibua fieri non vaUat.
SimUiUr in omnibiu anniveraariia vel IriginlaUhns setiiper dieanfi-r
quaUuor Orationea siib una eoTieluaume tam ad Flacebo quam ad IHri^r,
quaruviprima sitpra iUo anniveraario vel triffinlali, seeiinda pnKjwvyi,
tertiaprofratriima et sororibug, et quarta generalii.
Pro corpore prceseiUi ctijnseunque fuerit, tam ad Plaeebo, qiiam ntl
Dirige dicUur Aoc Oratio : Orennia.
Deua, oui proprium est misereri semper et parcere, te aupplii^'»
deprecantui' pro animn. famuli tui N. quam hodie de hoo seculo migran'
Jussisti, ut noD tradas eani in manus inimici, uec abliviscaris in ficei:i;
sed jubeas illam ab angclis sanctis suscipi atque ad regionem vircr.i::r
perduci : et quia iu tc spcravit et credidit, saactorum tuonim mcrcat<ir
sooietat« lietari.
In anniversaTio de qitoeunque fuerlt ad Placcbo fciJiiiiHt diealurl'-"
seqwns Oralio ;
Deus, indulgentiamm Domtne, da animic fiimuli lui N, ctijiis aani-
versarinm depositionjs diem commemoramus, refrigerii sedem, quicW I
beatitudinem, luminis claritatem. ^^U
Pro Iriginlali cornphndo vel compleio seu cominemoratime f^^M
defuncli vel plurimoTum tam ad Placebo quam ad Dirige dieitio^^^
Oratio : J^H
Deus, cui proprium c»t miaereri semper ct parcere ; propitiare >l^^|
famuli tui .y., et nmola ejus peccatn dimitte, ut mortis vinmlts aboo^H
trausire mereatur ad vitam. ^^U
Pro episcopis df/unctis ad Flacebo taniwn diniitr isla Oratio: ^^|
Deus. qiii iuter apostolicos. ^^H
Profratlhuseisororibusnostrisad riaccbojaritxm dieitur ista te^^^^
Oratia ^^M
Deu.s, vcnin; largitor. ^^M
OraCio generalia ad Flacebo dieonda : Fidcliutii, DetL<<, om^^H
conUitor. ^^H
An Matctixas. ^^H
JVon dieitur Dominua vobiscum, neque Requiescant in p<ue^^H
absque inlervaUo hicipiantur Matutin<emortiim-iim. ZVimnt ^uandofd^^H
non dieilwr Dii'ige slatim post Flacebu ut in Die Animarum et a d^^H
ragesiina et quando Orationes prctdicta; dicuntur in Laudihus, vt ^^^Ei
Animarum -uaque ad quartam Feriam ante Pascka, tune finita OralS^S^
Fiiieliura ut aupra dielum esl, statini dicat .Hacerdos eiKsecutor offie&, ^^
Dominus vobiscum, hoc modo : ^Bm
BequiesciiDt in paoe. Amen, .^F
* In quotidianii tamen obseqniis mor/iiorum tertia Leetio stn^tf^^^p
jioto Jiaatur et respondeatur. Ad Matutinaa nioriiiorum non dl^m'
Domine, labia, ntc Deus in adjutorium ; sed sine Invitai&rio ll I^L
Psalmo Venite, iiu^piatur AntiphoTia in tvperiori gradu hoe tawt^P
_ <" Otn. MS. ^^1
ifanuale ad uaum Samm.
Is Fitmo NocTURNo.
A ntip/uma. Dirige.
Ptaimus. Terba njea (v.)
A ntipJuma. Dirige, Domiiie Deus meus, in conspectu tuo Titam meaia.
ATUiphona. Convertere,
Pgalmvt. Domine, ne in furore (vi)
A^Uipkona. ConTertere, Doniiiie, et eripo aniaiom meaai ; quoniam
lon est in morte qui memor sit tui.
AntSpfuma. Ne quando.
Piaimut. DomiDc, Deus meus (vti.)
Antiphona. N"c guanclo i-apiat ut leo animam meam : Jum non est •
jui redimat, De*iuo qoi Bah^im faciat.
Veriut. A. porta inferi.
Reipontoriiim. Erue, Domine, iiiiittiiii) eorum.
Pater noster.
Deinde diaU Saeerdoi in audientia anb lono contiielo Kt ne nos :
Ohorut nmHiler in aiuHtiUia tvb eodem tono reapo7uJeal Sed libera : qvod
aer lotum annum obiervelur in ohtequiit mortuoruvi cum nota dicendii,
fnalitcunque noclurnut dicitur, ac etiavt tH Die Animarv,in.* Kon
iicatur Jubc, Domine, benedicere, nee Tu autem, Domine ; ttd esc verbit
Ctetitmit fiiem Jacianl Lectores, ul infra palsbil.
Lectio prima. Parce icilii, Domine, et eelei'a w( lupra, p. 6
finiaturtie: iion sub-aiM-tum.
Eodem ruodo finiantur omnes Lectioiies prtxta' iteunda/m:-^
Deiponiorium. Credo quia redemptor meuB vivit, et in noTiBsimo dia
•esurreeturua sum, et in came mea videbo Deum BaJvatorem meum.
Vertu». Quem visurus sum ego ipse ct non alius, et oculi ii
;onspectnri sunt. Et in came mea.
Lectio aeaatda. Ttedet animam mcam, ut avpra, p. 69.
Reiponiorium. Qtii Lazarum suscitasti a monmnento ftetidum, Tu
•-ia, Domine, dona requiem et lociim indulgentias.
Veriui. Qui venturus ea judicarc vivos et mortuoa et sEeculum per
gnem. Tu ciB.
Zeeiio terfia. Manus tuse fi^cerunt, tU vipra, p. 70.
Seiponiorium. Domine, r^ ;aado veneris judicave turram, ubi mo
ilKCondam a vultu irie tuffi : Q.iia peccavi nimis in vitA mea.
Veriut. Commissa mea j>avesco ct ante tc erubesco : dum veneris
udicare noli me condemnare. Quia.
Quandocunqtie eorpu» adest pj-cesens et in anniversariis episcoporum
antum aeetiam in Die Aitimarum repctcUur tertium, textum, et nonum
tetpontorium ab illia clericit qui Veraitm Responsorii pracedeiUii e
averunl.
• MS. inserta — "Ltctiones ad cupvt defiincli clerieis ad orienlem coit-
•eriis leguntur."
+ MS, adds — "Qu<e lanien Cerminelur nt palet iii priina- Lectiwit.
finguia Itesponiorla ad capiU eorporis ad oricntem eonoersii cantentVT,
'Jltimum Reipo7iiorium a tribui dicalur, ut patet ibidcm."
■ ae, qaiM tAi mC peea*i Ideo.
1« TenTio Nocnnrso.
ExpectAtm eipectAvi (znnx.)
Antipfuma. CWpIac«&t tibi, Domine, ut eriplaa ine : «d adju*
Piaim^ii. Betttus nui mt«IIigit (x/,)
Anliphona. Sana, Domiae, aniinain meam, <]iiia pcccavi tibi.
Aitttp/iona. Sitivit.
Anliphmia. Quemadmodum dendeFat {di.)
Antip/iofia. Sitirit anima mca ad Dcum Tiram. Qiiando remim
t appurDLo nntn fncicm Dominil
V«r»iii. ItiKjiiiom n.-ternam dona eia, Domine.
lieajMiitarinm. Kt liix porpctua luceat eis.
t^elia i*i>tima. Spiritlia meun, tl tetera ul tupra, p. 80.
ManuaU ad usam Sarum.
71"
ad Dum veneris tanititJt,
a vel quid fapiam, duni nil
qucesumus; qui veniati
Domine. Quod per
Sftpontorittm, Pecc&nteiu tne qaotitlie Doa psniteDtem tiiQor tnortis
lonturbat me, Qui& in infemo nulla est redemptio. Miserere mei,
3ens, et salr» me,
Veriat, Deus, in nomine tno salrum me (ae, Domine ; et ia rirtute
nra libern me. Quia in inferuo.
Ledio oetata. Felli mei coDsumptis camibua, ct ettara u( lupra, p. 81.
Reapomorium. Be^juiem st^rnam dona eis, Domine : Et lux per-
•etua lucent eis.
Versu». Qui lAzarum resnscilasti & monumento ftstidum ; ta eis,
Domine, dona requiem. Et lux.
Ledio 7iona. Qaare de vulva, «( uCera ul supra, p. 8S.
RespontoTium. Libera me, DsmiDe, de morte ffiterna in die illa
remenda, Quando ctell movendi sunt et terra, Dum reneris judicaro
Kculam per ignem.
Vermg. Dies illa, dirs inc, calomitatis et miseriK : dies magna et
iDftra vaMe. Quando cwli, et dicitur usque ' ~
Versu». Quid ergo, miserruuus qiiid dicai
loni perferam ante tantum judiccm 1 Dum v
Vermt. Nunc, Chnst«, te petimus miserer
edimere perditos, noli damnare redemptos.
Deinda repelalur Begpotuorium : Libera i
gtum amtum obeervelwr, guaniloeunque corpue adett prresent, el in
mnivertariia el triffintalibua Epiacoporum et qtiatluor pereonarum prin-
ipaiittm leUieet Deeani, GanCari», Cancellarii et Thesaurarii, et in Die
\nimarum Cantum. In omnibus veiv alii* Vigilii* Morlucrrvm, in quibut
Hritur pr<ed%et%tm Retponsoriutn, turie Jinito ultinto Versu non dtcatur
>um veneria, »ed elatim reinclpialur Libera me, Domine, et repttatur
\»qiia in finfm.
Quandocunque corpus adest prrrseJia, in onin!l/us annifersarHa el
rigintalibus et quando uliimo fit servitium ntorliiorum ante Pascha, ae
tiartt in Die Animarum sernper erit pradicfum Respoiisorium Liberame,
^omine, de morte vltimum, et semper dicelur cum tribua Vernlus tupra-
lietis, niti in Dle Animarum taninm, tune enim dicetur eum hit
ferribui Dies illa, Quando ckU, ut supra.
Verevs. Ardeutes auimie flent sine fine, flent siae &ne ambnlantes
ler tenebras, dicuntque siugulip, Vie ! vie ! vie ! quauta; sunt tcnebna !
!)iuu veueris.
Versus. Creo.tor omninra renim Deus, qui me de limo terrio for-
luuiti et mimbiliter aaugaino proprio redemisti, corpusque meum, licet
mtrescat, de scpulcliro facies in die judicii resuscitori ; exaudi ms, tit
nimam meaui in sinu Abrahie Patriarchce tui jnbeas collocari. Dum
■eneria.
Ddnde repetalur Re»ponsortum, ut siipra dictwii esl.
rrlia et quinta Feria psr annum.qnandocunque/uorit Vigilia Mortuomm
um novem Psalmit et tribus Lectionibus tantum, tune til hoo lertiutn
Libera me, Domiiie, de viis infemi ; Qui iHirtaa wreaa oonfrogistl, et
ifiitasti infernum, et dedisti eis lumen, ut videront te qui erHnt in
lenia tenebfarum.
Manuale ad uaum. Sarv,vi.
Clamaat«a et dicentaa : AdTcnisti, Redcmptor Dcet«r,
Qui poitas.
jVort repelaiar hoc Stiponaorium.
*l)einde dieat &acerdo9 exsKvlor ojirii ante Laitdea, hco nse Anyiu
mufato, hune Vermn : Roquieacaiit in paoe. Sesp. Aroen.
Itle VersiLa prtedietut dicalicr semper ante Laude» aupradiclo modnt
niti a Die Animarum V4que ad gaartant Feriani ant« Faaeha, nam
n)it Kquvntur Laude* eontintie post Dirige, lieut itifra palelnt.
Anlip/iona. Kxnultabuat.
J'salmiu. Miserei-a mei ; Deus (l.J
Anliphona. Exaultabunt Domiao osaa liamiliat&.
Antip/i07ia. Exaudi, Domine.
Pmlmua. Te decet hymuus (Ixiu.)
Antiphona. Exaudi, Domiue, oratioucm meani. Ad t« omiiii
, ou>> veniet.
Anliphona. Me suscepit.
Paaimus. Deus, Deiw meiis fxxi.)
Antipltona. Me auacepit dextera tua, Domiae.
Aidiphona. A porta inferi.
Paabnua. Ego dixi (Eiaia, xxxviii. 10-20, «( aupra, p. 86/
Anlip/wna, A porta inferi erue, Domine, auioiam meam.
Antiphona. Omnia spiritua.
Paalmue. Laudate Dominum de cselis (exltiii.)
AfUiphona. Omois spiritus Itiudet Domiaum.
Vei-tuB. Requieni astcvnam dona eis, Domiac.
Seaponaorium. Et luz pcq>etua luceat eis.
Antiplioita. Ego sum.
Ptalmua. Benedictus Dominua.
Antijiltona. Ego sum resurroctio et vita ; qui credit ia me, etiam s
mortuuH fuerit, -vivet : et omni» qui viut et credit In me noa morietur ia
tttemum.
K-jiie clejaon. Chriate eleyson. Kyrie eleysou.
Jieinde dicatur : Pater noster : sine pronuntialione Et ne noa.
£t dicatur itle Paulmut sine nola /loe modo: Exaltabo fxxir.Jf
(juojinito dicat StKerdoa, loeo nee liabilu mutalo, Hequiem rctemaEa,
tt celera ut aupra ad Vesperaa eum Orationibua aubacriptia ateundv»
ordinem et nunierum Orationum, qute priua dicehantur ad Veapent,
mdelicel pro corpore praiaenli.
* MS. Iina for thia and tlie foUowing pnragrapli : " Et nolandum quei
tn Vigiliia Morluoriim cum 7iovem Paa/mia tt tribua Lectionibua tantiM
dicilur /ia:c aola Anlip/tona super Ptalmog ante Lcctionea scil. Dirigt
Dominc : Et tunc dicitur Veraua tanlwm tcU ; Complaceat tibi, Domine, '
nt eruas me : Retp. Domine, ad adjuTandum me feBtina."
t MS. addfi — "A Die Animarum, vaque ad qwirtam Feriam t
Paseha dicatur iale Paalmua, Voce mea (Ixxvi)''
ManuaU ad usiMi Saru.m. 73*
Oralio. DeUB cui proprium, nu^or, ut Bupra ad Vetperas.
In die annivenario cujuKunque /uerit :
Oratio. Deus cui proprium, vunor, ut tupra ad Vetperat.
• Pro trigintali evjiueungue /neril ad Laudee tautum.
, Oratlo. OmnipotenB sempitcnie Deus, cui nuuquun 400.0 spe, tt
\f«ra ut titpra, p. 64.
) /Vo episeopis de/unetis ad Laudei laiitum.
DeuB^ cujua mtsericordiie non cst numcrua, suscipc pro auimabus
imulomm tuonim, ponti£cuta, Bftccrdotum, precca uo.iti^as, et lucis eia
etitiiEquc re^onem in sanctorum tuorum societate concetle.
Pro/ratrlbus et sororibiis ad Lattdes lautum.
Oraiio. Inclina, Domine, aurem tuain, et cetcra ul supra, j>. G4.
Jleapoiitorium. Ameo.
Sequatur Oremus.
Deinde dtcitur priealim Oratio pro de/unctis /imiliarihus videlictt :
Deus qui noa patrem et matrem, et cetera ut aupra, p. 91.
t Vel aliqua alia ad placilum ; quibut exphiie, aequatur Oratio
ffMmlit tn audientia sui eodein tono quo Orationes priorea dicebanlur :
' j&nimabuB, qufeaumus, Domiiie, et cetera ut supra, p. 90. R, Ameu.
Hequiescant in pace.
Jietpontorium. Amen.
*Scie7ulum ett quod in Vigiliit Mortuorum lam Irium Lectunium,
liam novem Lectionvm, a Die Animttrum usque ad quartam Feriam anle
iatefia, tive corpua prtEient /iieril aii-e noii, finito ultimo Retpontorio, non
fcalur Yeraiculua Requiescant in pace, aed stalim post uUimum Rstpon-
trium lequatur :
Kyrie cleyBon. Cliriste eleyson. Kyrie elejaon.
Pater noster.
Psalmus. Exaltabo, eum Yeraii et Orationibua eodem modo el ordine
\eut alio tempore anni poal Laudes Jici aolenl. Laudea vero tunc
ieantur pott Matutinas de die et de aancta Maria, ita quod dicta AiUi-
iofta post Psalm.ua Bencdictua, dicatur:
Kyrie elcyson. Chriate eleyson. Kyrio eleyson.
Pater noster. Deinde sine pronunliaiione Et ne nos,
Dieatur sine nota tequent Faalmns : Voce meti ad Dominum (cxli.)
Quo diclo, dicat Sacerdo» loco nec iiabitu mutato Versut et Orationet
)dem modo per omnia quo prius dicebarilur ad Veaperas, videlitet ad
llacebo.
Notandum eat vero quod, quandociinque per totum annum Miata pro
irpore praaenti, anniversario, vel Irigintali cujuacunque in Choro vel i!
* For these paragraphs tho MS. has — "Quando fil ojficium gen^raU
|H» tribua Lectionibus, una Antiphona et novem Ptalmia, tunc dicitur
^xUio prima pro epiacopis, Deus cujus misericordite : secunda pro
eriirut et tororibua, Inclina Domine : tertia, generalia Oratio, Anitna'
quiesumus, Domine.
" Cominendatio Animarum dicitur a toto ehoro, ai Miaia e^jttacunque
ttnivertarii vel pro eorpore prceaenti in choro vel in capitulo /ueril ctlc-
randa: et ubi Miaaa, ibi Commendatio dieitur. In tuperiore gradu
tcipiatur Antipltona, Rcquiem ttternam."
MISS^ PEO DEFtJNCTIS.
AdMitmm. Ogiciunu
Keqaiem eteroam dona eia, Domino : et lux |>erpetii3i luceat cia,
Peulmm.
T« decet hymnus in Sion, et tibi reddetur votnm in Hieruaalem 1
EKudi orationem meam, ad te omnie caro veniet.
Qviandoevnqtie eorpu» nd«at prceseiis, ct in amtiveraariia el Iri^tUalibat,
jvando itltimo Jil aermtium mortuorum ante Paseha, ct in Die Ani-
rwn diealur hie eantus :
KjTie eleyson (iii.) Chi'iste eleyaoQ (iit.) Kyrie elejaon (iH.)
Quotidie ante dicm tep^tiircB cujtucuTique/uerit dicalur ista Oratio;
Deus, cui_ propi-iiim eat misereri aemper et parcere, te aupplicea depre-
kmur pro auima famuli tui quam hodie de hoc a^ciilo migrare jusdisti;
|fc non tradaa eam io manus inimici, nec obliviacaris in finem i eed
jlbeiis eam alt angelit aanctis auscipi atque ad regionem vivorum perduci :
t quia in te speravit et crcdidit, stmctorum tuorum mereatur Hocietate
Ptari. Per.
T In die qtiinto sepullurie ciijuiiewtiqve /iierit corpus, dicatur iata
mtiia:
l Omnipotens sempiterne Deue, misericordiAni tuam sitpplices depreca-
■iir, nt animam famuli tni cujus corjiori debitum sepultur» officiuni
■raolviinus, ia sinum Abrabra patriarcbte tui jubeaa coilocari; ut cum
|m agnitionia tnn advcnerit, inter sanctoa et electoa tuos eum resusci-
kri pTKcipiaA. Per Dominum.
/ji anntvertariis de quoeunqtie fueril, dicatur ista Oralio :
Deus, indulgentiarum, Domino, ut mpra, p, 68*.
In die tricennali de quoeunque/verit dicatur ista Oralio ;
Deoa, cuipropriura, minor, ut stipra, p. G8*.
/rt annivermrio epiaeoporuvi tanltiin sic pronuntieliir :
Deofl, induJgentiarum Doraine, da aainiiti famuli tiii pontificis cujuR,
I eetera ut avpra, p. G8.
/loe gmeraliler nolandum eat quod ad quamlibet Miaaam qum pro
trpore prtMeTiti eelebratur ciijuscunqjie /uerit nisi pro rege vel regina vel
to alio magno domino qubique orationes dieuniur ad Atissam ; quarum
fima pro corpore pnesenii, ut supra ad Miasani ; secunda pro ^riscopia :
DeuB, qni inter apostolicos, «( aupra, p. 64.
Seereta.
Offerimua tibi, Domine, oblationem noatrie servitutia pro animabua
IDulorum tuorum jx>Dtificnm, supplicant«s ut cum prccsulibus apostolicsa
I^Qitatis qnonim sunt exjeciiti officium liaberc mereatitiir sempitema
iatitudinis portionem. Per.
Poaleommunio.
Proficiat, quiesumus, Domine, animabus fomulonim tuorum ponti-
tam «t sacerdotum divini celebratio myaterii ; ut qiioB in terris poeitos
HJUB muneris diapensatores esse fecisti, inter cleclos antiatites eos jubeM
onumerari.
Terlio Oratio pro/ratribua et aororibiis.
Deus, venim largitor, el eeCera vl supra, p. 91.
3* llanuale ad vmim Sarum.
Secreen. Dcun, cujua mLiericordige, e£ «fcra, tU wpra, p. 73*.
Pottconmu itio.
Frtesta, queeaamiia, oiunipotcns ct miwricors Deiis, at aiumx fntnH
. soporum noatraruin congrcgationum pro quibus hoc sacriCcium I*bA
tun obtolimufl majeatati, per hujua aacramenti virtutcm a peccatiBOH»
bua ex.piatre lucb iwrpetaa, te miaerante, recipiant beatitudincio. P*
Quarta Oratio pro parmlibtis ti hew/actoribui.
OmuipotenB et misericora Deus, anica saltis mortalium ; te su^^ ■
loraiDus pro animabus lamuloruni famularamque tuarum, pnreatantl ^
lieDofftctorum nostrorum, ut, int«rcedento beata Dei gcnetrice Mari« OM
ommbua Bonctis tuia, pecc&torom eia largiri digneria indulgentiun, eti| .
novissimo die beatie resurrectiouis Iffitatiam. Fer eundem.
Secreta.
Sanctifica, < t, ha^u fiilelium omuium vitolian
mentn, et per ci. ita Doi genetrice Maria cum oniiuilM
Banctis tuis, conceub ui. i proficiat animabua fnmulorum &iii>'
larumque tuarum, pareninn. 'uefactorum nostrorum, ut ab omnilM
vitiia e\piatte pabulo vitre reuia»ntur sBtom». Per eandem.
Pottcommunio.
Purilicet Bos, qufcsumus, Domiue, salntore quo pasti euma-s wcmuA- ,
tnm ; et interveniente beata Dei genetrice Maria com omoibus nsn .
tuis, concede ut boc ipsum proficiat animabus Ituuulorum fHmulannB^ .
tuarum, parentum et benefactorum nostrorum, ad promercndam tun p^-
pitiationis gratiam et percipiendam futuriB reaurrectionia gloriam uap' .
temau. Per cundem.
Quinta Oralio ijencndiis. Fidelium Deua omnium, ut attpra, p. 101
Sfcrela.
HontinE, qateaumtis, Domine, quaa tibi pro animabus omuiiim fideliim i
defunctorum offerimus, propitiatua intcnde ; ut quibus fidei ChriitJM*
mcritum contultsti, donea et prKmium. Fer.
Posfcoiiimunio.
Animiibua, quicatimus, Domiiic, omnium fidelium defuuctorom otii*
proficiat Eupplicantitmi ; ut aia et a peccatia oninilnis exuas, et tn»
redemptioois facias esse participes. Qui cum Deo Pntre, et cetera,
Iteni in/ra trigintale cujtisetiitqtie /tcerU de/uncti quinque ditu'
Orationes; qiiarum prhna pro <pso trigintali, eetera ufgupra pro eorfon
prceaenli.
Qiiandocunque corpits adest prasseiia ct in atiitiptrsariii episeoporu»!
et in Die Animarum tantum.
Lectio Epiatolre btati Pauli ad ThestalonicenMs (1 ir. 13-18).
Fratres r Nolumus vos ignorare tuque ad in verbis istis.
In omnibtis aJiis annifersariis et trigiiUalibus Epistoia.
Zeelio Libri Mac/udiaMrum (2 Mac xii. 43-45.)
In diobua illia vir fortiaaimus Judas usqiie ad ut a peccatis BoIvaBtw.
In omnibtis aliis Missis pro defunctis dicuntur /ue dtue £pi*U^
ollemis vicibusper /lebdomadmn ; ila tamen quod primo dicalttr Spistab
Audivi vocem, quodptr tolu7n annum obKrvetur, quando /erialiteT ditabB
Epistola. Lcelio Lihri Apocalypsis Jo/iatinis Apoatoli {xiv, 13).
In diebus illis, AuiiTi \oceia iiscine ad sequuntiir ilioa.
JUanucUe ad usum Sarum. 77*
Alia Epistola. Ad Carinihioi (1 xi\ 20-23).
IPratres : Christus resurrexit uaqm ad per Jesum Chriatum Dominum
tranL.
Sciendum autem quod isivd sequens Gradalej scilicet Si ambulcmus,
nqtiom debet dici (nisij pro corpore prcesenti episcoportim et eorum
pntalibus et anniversariis securulum usiim /Sarum Ecclesice, Tunc
m dieatur a trihus clericis de secunda forma hnbitu non mutato ad
mi defuncti, si corpus adeat pra^scns : sin aiitem, ad gradum Chori
^aiur Oradale :
8i ambulem in medio umbne mortis, non timebo mala : quoniam tu
^com es, Domine.
Yirga tua et baculus tuus : ipsa me consolata sunt.
In omnibus aliis Missis defunctorum dicatur a toto choro istud
mkde :
Bequiem sBtemam dona eis, Domine : et lux porpctua luceat eis.
Ammm eorum in bonis demorentur : et semen corum bsereditct
rram.
Quando corpus adest prossens et in anniversariis epiacoporum dicatur
nctus, Sicut cervus, a quattuor clerieis de superiori gradu habitu non
liato, ad eaput defuncti interim stantibus continuo, si corpus adest
Tsens : sin atUem, ad gradum Chori, Ita tamen quod omnea illi quat-
w clerici simul primum Yersum incipiant quem duo ex parte cliori
ineipali prosequentur, et ita alterius vicibvs, SinguH Versus ab illis
aituoT clericis totius Tractus dicantur, choro interim sedeiUe, Ita
nen quod omnes simvl ipsum TracUim terminent,
Tradus,
Sicut ceryus desiderat ad fontcs aquarum : desidcrat anima mea ad
, Deus.
Sitivit anima mea ad Deum vivum : quando veniani et apparebo antc
nem Dei mei.
Fuenint mihi lacrym» me2e panes die ac noctc : dum dicitur mihi
r singulos dies, XJbi est Deus tuus.
In amnibus aliis Missis pro defunctis dicitur a toto choro, iste Tractus:
De profundis clamayi ad te, Domine : Domine, cxaudi vocem mcam.
Fiant aures tuae intendentes : in orationem servi tui.
Si iniquitates observayeris, Domine : Domine, quis sustinebit 1
Quia apud te propititatio est : ct propter legem tuam sustinui te,
>niine.
Et dicatur iste Tractus cum cantu prcenotato, choro interim sedenf>\
andocunque dicatur, nisi in Die Animarum tanium : tunc enim dicatvr
m eodem cantu quo in Dominica de Septuagesima a quattvor clericis de
^yeriori gradu luibitu non mutato, ad gradum Chori sujyradicto modo.
mi in anniversariis episcoporum et decanorum et quandocunque corpus
est prcescTis, postquam exsecutor officii inceptione Missie Altare thurift-
verit, Diaconus cum thuribulo circumeundo tumbam vcl corpu8,illud
zenset ; sed ex utraque parte, videlicet incipiendo a capite. Sitniliter fuit
te Evangelium, dum Tractus canitur, incensato prius Altari, Et tertio,
9tquam Sacerdos sacrifidum ante lotionem suo loco deposuerit, thurificet
*m Diaconus sicutprius. Xunquam enim thurificctur corpus ad Placebo
' ad Dirige, secundum usum Sarum, sed semper ad Missam tantum.
l^anuale ad iwirm Samm,
^ In iJami»- U dusbiui et iit itfcui*dU Ferxu U etiam pn eorpm f
jimJi et in an.-iieernarii» el triifinlalihua el in Dte AuipMrum U
dieiUur hoe Rfaiu/elium :
Seeiituiiim JiJiaimetn fxi. 21-27/
Id iilo U-mpun^ Dixil Marlba u«7ii« aJ in hunc lauudum n
feria tertia.
J-Jf.mi/ftiam : Seeutidum Johamiein (vi 37-40/
ln illo tvmpoiv, et celera. Onuie ^iiod Uat tittjue ad ia ti
lie.
^ Feria quarltt.
W Eixmgdium: SeaaiJum Jofiaiatem (v. ^l-SU/
^P In illo t«m|K>re, et c«tora> Aiaeii, tuiitMi nnque aJ ree\tntetk
"judicTJ. ^
/>W<t qai ^
£i\i>ujeliii». V 21-24J.
ln illo t«mpu>i;, I tter enscitat ictiiiia ad a tuont ii
vitam.
Feria rtJia.
Rvaiiifdium: Seewtdnm Jahemnem (vL 51-01/
la illo tempore, et eelera. Egu num jiiuiis unjiie a'l iii inDvinbun iii'>
Sabbato.
Ecangdium : .'^ectiniliim Johctmv 'ei. 53-64/
In illo temparc, el celera. Amei-, _ ncn tiajue nd in novisumo dic
Jloe aeqiiens Oiferlorium dicatur t» or/tniliut Mtsna pro De/untlit, w
«II Die AniTnarum lanlutn :
DuiDiue Jesu Cliristc, rez gloriv, libcra auimaa omnii
ilefuuctomm de nmnu infenn, ct de profimdo lacu, liben eaa de oR
lecniis, ne absorbeat eas tartarus ; no cndaiit in obscura tenebTarum \o(*'
<>ed aignirer sauctttD Michael rpprtcsentet eas iu lucem aauctam, qiuu
olim promisisti Abi-alia; et scmiui ejiis.
JJoc eetjuen* Offerturium dieaCur in Uie Aiiimaruin:
O pie Deus, qui primiiui homiuom ad fetemam gloriam veTocasu:
pastor bone, qui ofem [mrditam pio Lumero ad ovile rc)>ortasti : jiuK
juduK, dum veueria jitdicore, libera do murte auimaa eonim quas red«n-
iiiti, ne ti-ad«B bcatiis unimna uoufitenteis tibi, nc derelinquas eaa in tiucai
PoH aiiliilioneiit manuum junclia tnanibus iii medio AUari» inei^
Saeerdoa :
Hostias et precen tibi, Dominc, oSeiimus.
Cliorus reepondeat hoe inodo :
Tu siuM;i{)e pro animabua illis, qnarum liodie memoriam agimua : &t
cas, Domine, de morte tnuuure od vitam.
Bi liilerim dieat Sacerili)» : In epiritu Lumilitatis, privatini taen
aolilo. Deinde dieat Sactrdot : Omte fintres. C/ioru» respondeal tt»
lani/o:
V. Requiem ictciniam dona eis, Douiine : et Itix peq>etua luccat cn
Quam olim Abrabm proniisisti et semini ejiis.
Notanclum etl guod quandocangiie corpu» adeet jwypwjw, el in (mai
bus anniiKTBariia et Iriginlalibiia dicitur : Hoatias ct preces eum rem
Reqmem feternam et Qnua olim ; tl in JDie Aniniarum non dicoOw,
ManiLate ad usum Sarum. 79*
QiuitUlle aiile tiUiit sepulliira! cujutcimque /ucril diealur iatu<l
Boscipc, quiesmnus, Domine, miserlcoi-s Pater, oblationem quam tiW
rimua pro aniiaa famiili tui N. quam hodio de caniali corruptione
iti : et concede, ut ab omnibus humann! conditionis oxcessibua bia
iia expieturj et in requie sempitenift diem resurrectiouis pnestoletur.
/n di« eepullurtB mjftscunrjiis /tierit Sccrelum :
Bnacipe, Domine, pro anima famuli tul hostiam quam Deo Fatii
llisti pro nobis benigne ; et quia causa bomiauin deBcendiati de cteliH,
redeimte, Banctonim tuonim mereatui ailjungi eonsortiijj. Fer tc,
lator muudi, qui ciim Deo Futre et Spiritu Sancto.
In atutieeraario de quQCKnque/Mrit dicalur islud Secretum :
Propitiare, qusasumus, Domi&e, supplicationibus uoBtria pro aninia
loll tui, cnjus Loilie auniia dies agitur; pro qua tibi ofleriinus sacri-
n laudis, ut eam sanctorum tuorum co^naortio sociare digneris. Fcr
linum.
la die trlcennali de quocunque/uerit Secretum ;
Intnere, quu^suniua, omnipotens Deus, et placatus tiur«i|)ere diguarc
socrificiiim quotl tibi offerimus pro anima famull tui (vel fatnuln^
), et concede illi pacem perpetttam et requiem Gempitcruum. Fer
Pne/atio quoliiHftna.
Quando corpua adtMt pnesens el in omiiibus antilrersariii et trigintali-
et cfuaiido uH»no Jit tervilium morttivrum anle Paacha et in Die
, moruffi dieatur kic cantua :
Sanctus, Sanctua, Sanctus Doiuinus Deus Sabaoth. Pleni aunt
i et terra gloria tna. Hosamia in eKcelsia. Benedictiis qui Tenit in
sine Domini. HoBanim in excelsi».
Quando eorpua adeal pricacm et in omnibua aimiwrsariis et (.rrgiiUali-
et guanilo ullimojit lervilium morluonim anle Pusclia et in die
marum dlcatur /lic eautits ,-
Agnns Dei, qni tollis peccata mundi : dona eis rcquiem.
AgnuB Dei, qui tollis peccata mundi : dona eis rcquiem.
AgnuB Dei, qui tollia peccata mundi : dona eis requiem sempiteruam.
Jn omniiiui Mians pro corpore prtesenti et in annieersariis et trlgin-
&u> et qiutndo tdtimo flt servilium inortuonim anle Paseka et iit Dia
itnarum dicatur haec sequens Communio :
Fto quorum memoria CorpuB Ciiristi sumitiu*, dona eis, Dominc,
Et lux perpetua luceat eis. Fro qiiorum memoria Corpus Christi
aitur, dona eia, Domlne, requiem sompiternBm.
minibua aliia Aliseis pro de/uiiietia dicatur htrc Commu7\io :
liQX teterna luceat eis, Domiue, cum Banctis tuis in ieternum, quia
Ues.
I El dicUur aim Versa, aic : Requieni {ctemam dona ois, Domiiie, ot
C perpetua luceat eia, el eum repelitione, Cum sanctis tuia in leternuni
\a, pius e«.
Quotidie anle dieni aepultiirte dicitur iata Poaleommunio :
Pnesta, qujPHumus, oratiijiotena Dctis, tit aniuiam famuli tui xV. ab
Manuale ad ueum, Sarum.
angelis lucis aii!jce]>t[im in prteparata liabitucula dedoci faciaa baiUinnt.
I Per Domitmm.
/tt rfie sepidturte cujuscunque /utrit dieatttr Uta Poitconimunio
PrEBsta, qiueaiimus, Domiiie, ut anima, fiuiiuli tui cujna corpori Iioli*
polKcia liunmuitatis exhibemus, liia iucrificii} expiats, sali-atioDis ta
]>orpetuo munore gratuletur. Per Dominum.
' ' ' de fjuocuiujue /uerit dieatur hac teyueiu P«d-
Fitesta, quaisumus, Domiae, ut auima fainnli tui,cuja3aDiiiveniriiin
(lepositionis diem recolimus, bis purgata sncrificiis iDilulgenltam jnritct
ct i-equiem capiat sompiterQitm. Fer Dominam.
/n die triefinlali de quoeutiqice/tteril dicatur luee Potleommunio :
Prosit, quKsumuB, Domine, animn famuli tui (t>e/ funuln tw)
lUviiii celebratio sciciamenti, ut ejua in quo sperarit et crediidit, Ktenum
ciipiat, te miterante, coiiBortiuni.
INHUMATIO DEFUKCTI.
I
1'ott Mitsain accedat Sacmioa ad eaput de/uneti, AUta indtdut,
Capa teriaa ; at duo el^rici de secunda /orma ad eapiU de/uneti rionfcf'
iikcipiaiU triJ»M viciliut *Antipho7unn tequentem, guam chorut «injiitir
vicibut totain protequatur unque in^fitKin.''
Antiphona.
Circumdederunt me gemitua inortis, dnlorca infomi cireuiudadenui
Deinde poat tertiam repetitionem tequalvr:
Kyrio eleyson. Ohriste eleyaon. Kyrie eleyson.
jVnn dicatur Fater noster, tKe Dominus 'vobificum, •ntque Orcmia'-
_ tcd tantum Oratlo, Saeerdota dicenle modesta voce, videlicet tine tiota:
^^^^ Non intres in judicium, «t ceUra nt mepra, p. 93.
^^^^L Kodem modo dicuntur onties Oraliones aegwentet.
^^^^B JMndt vunpiat eantor XetpontoriHm .- Qui Lazarum i
^^^^fetitra ut »vi>rn, p. G9.
^^^" Vtrtnt. Qui venttirus ea.
F A'( ptrcanUlur a e/ioro CHM* wm Vtrtu, 'tt interim Saeerdot floT
I Ihuribulo eircumeutuJo corpnt, illud, inetniet, Similiter fiat tn Rt^» I
L torlit ttquentibut.
^^^^H Delnde dicilur
^^^^b Kyrie eleyBon. Gliriste elejBou. Kyrie cilej^soD,
^^^^n( tina Dominus vobiscum : sed Cantum eum Oremus.
^^^^r Oratio. Deus cui oraaia vivimt, et cetera ut stfpra, p. 94.
{ Jlejipontorium. Hou mihi, Dominc, quia pecoavi, et eetera uiU
Manuale ad usum Sarum, 81*
Deinde sequattir :
Kyrie eleyson. Christe elejson. Kyrie eleyson, sine Pater noster
wine Dominos vobiscom : sed tanium cum Orcmus.
Oralio. Fac, qusesumus, Domine, hanc ciim servulo tuo, et cetera
mtpray p. 94.
Deinde ineipiat caaUor Pespansorium : Libera me, Domine, de morte,
^eiera ut supra^ p. 82.
Versus. Dies illa.
JSt percantetur a dioro cum suo Versu tantum, scilicet Dies illa, ut
pra, et interim incensetur corpus a Sacerdote semel circum^eundo, et
^ea aspergaiur aqua benedicta ; deinde sequatur :
Kyrie eleyson. Christe eleyson. Kyrie eleyson.
ffic roget Sacerdos circumstantes orare pro anima defuncti dicens :
Pro anima ^, et pro animabus omnium fidelium defunctorum.
Pater noster. Et ne nos. Sed libera.
Non intres in judicium cum servo tuo vel servula tua, Domine :
Quia non justificabitur in conspcctu tuo omnis vivens.
A porta inferi :
Erue, Domine, animas eorum.
Credo videre bona Domini:
In terra viventium.
Dominc, exaudi.
Dominus vobiscum. Orcmus.
Oratio. Inclina, Domine, aurem tuam, et cetera ut supra, p. 64.
Ilic deportetur corpus ad sepulchrum, cantore incipiente.
Antiphona. In Paradisum.
Psalmus. In cxitu Israel de ^gypto {cociii.)
Aliu^ Psalmus, si tantum restat iter, scilicet : Ad te, Domine,
tvavi (osxiv.)
Finito Psalmo vel Psalmisy dicatur isie Versus : Requiem fietemam.
Deinde repetatur Antip/uma ; In Paradisura, et cetera ut supraj p. 58.
Quibus dictis, dicat Sacerdos sine Dominus vobiscum, sed tantum
im Oremus humili voce.
Oraiio. Piae recordatioms affectu, et cetera ut supra, p. 96.
A lia Oraiio cum Oremus.
Te Domine, sancte Pater, omnipotens seteme Deus, suppliciter
eprecamur pro spiritu fratris nostri vel sororis nostrse, quem vel quam
voraginibus hujus sseculi accersiri jussisti, ut digneris, Domine, dare
i lucidum locum refrigerii et quietis. liceat ei transire portas in-
^rorum et paenas tenebrarum, maneatque in mansionibus sanctorum, et
1 luce sancta quam olim Abrahse promisisti et semini ejus. Nullam
Bsionem sentiat spiritus ejus, sed cum magnus ille dies resurrectionis
dvenerit, resuscitare eum vel eam digneris una cum sanctis et electis
uis, deleasque ejus omnia delicta atque peccata usque ad novissimum
uadrantem, tecumque immortalitatis tuse vitam et regnum consequatur
kemum. Per Christum Dominum nostmm. Amen.
Finitis Orationibus aperiatur sepulclmim, cantore incipiente Anti-
thonam: Aperite.
Psalmus. Confitemini Domino (cxvii.)
iTanuaU ad usmn Sainim.
^^^ Finita PiaXnio tota dloatar Antiphoita : Aperite nulii pnrtas, d
ttt KlflV, p. 96.
Qiia dieta dteal Siieeniot Oremas.
Oratio. Obsecramus misericordiam tuam, et cetera ut tV2'ra,p.
Alia OraCio eu»i Uromus.
Deus, qui jufitU supplicationibijs, et eetera ut supra, p. 101.
DeiiuU dicatar benedietio tepulcAri, line Oremu^, Aoe modo:
Rog&mus t«, Domine, omoipoteaa Pater, aancte ffilerce Deus, ut
^dicero et sanctiiicare diguem hoc Bepiilclimm, et corpus iii eo ojllaciih
anm : ut eit rcmedium salutAre in eo quieaccnti et redemptio uiiin!^ ^'
atque tut«la et mimimea cantra uevu jacuia iuimici. Per CUriatuin.
\Atia beitedielio luniuii.*
Adjatoriom noatmn. ~ nnm'" " "^ Diiu. Qui fecit cjclum et t*a»»|
Benadic Domine locum mjus, sicut benedixisti sepnldsj
Abrah«, Isaac, et locoU |
Venus. Oatcmle nobis, Doomie, misericordiam tuam.
Reepoatorittm. Et ealntare tuum da nobis.
Oratio.
Deua qui fundasti terram ct fonnfLsti delos, qiii omnia ddnil
insUtnta fixiati, qui captum laquels mortLt homiucm lnvacri ablulii
reparaa, qni sepultos Abrttham, laaac, et lacob in spelonca dui-Iu^i
libro vitiB Bc totius gloriee priocipes annotastl bencdlcendos : iu *""-
dicero digneria bnnc fanmlum tuum vel ancillam tiiam, ut euni ...
requiescere bciaa, et in ainu Abruha} colloeare digneris : qui DomiL._
ttostrum Jesam Chriatum Filium tuam, devictts laqueis inferorum, m^^
gere et in se credentium Buorum mambra resuscitare jussisti. Qui
Tentiiriis cst judicaro Tivos ct mortuos et s»culum |»er ignem.
Respice, Domine, Baperhano fabricam Bepnltnne, et «lwM<< »ndat in ta
Spiritus tuus, ut te jnbwte sit ei in hoc looo quieta donnitio, et ten^un
judtcii cum omoibiu sanctiB Bit vera Teenrrectio. Te prmtante Donu»
nootro, qui in Trinitate perfecta vivis et regnaa per cnncta ■■nib
Biecnlorum. Amen.]
nie atpergaiuT aepia htnadi^ tupar wjm&Arum, tt iMeauM
tepvlcArum.
Finitit Oratiimibut, potuxtur earput m tepuia/uv, eofUon Mc^fWRU
Anliphoruim. Ingrediar.
Paaimut. Quemadmodnm deaiderat cervns (^)
JHeto Ptatmo r^ietatur Antiphana :
Ingrediar in looum tabemaouli admirabilts nsque ad domnm D«.
Qua dieta, dicat Saetrdot Orattonem hoc modo :
Oremus, &atree ntriiwifn) pro spirita cari nostri, et eetera vt mn
p. 101. ^
Alia OraHo eum Oremna.
Oratio. Dena qni hnmanarum animamm, at caUra ut swra, p. 101
• Thia fonn ia not fonnd in the Pynaon Edition of the Maaut or i
tlie MS. f- „
ManuaWad usum Sarwm.
mftiutU Orattonibug claTi<latu.r sepulc/in
n.superpeclus de/iincli,sicdicendo:
pomiUe prifia
Saeerdott
Dominna Jesua Ctristus qoi beato Petro, et cetera ut supra, p, 90.
Hie aapergatur tumdue aqua benedicla et tnceTiselur, carUore ind-
limte Antip/umam : Eiec requies mea.
Psalmtia. Memcnto Domine David (exxxi,)
Finito Psaimo seqiuilur AntipliOJUt : Htcc requiea mea, et cetera ut
ra, p. 99.
Qva, dicta diceU Sacerdoa Oralionem cum Oremus.
Oratio. Dcus, apud qucm spiritos taortuonun, et cetera ut supra,
»9.
AUa Oralio cum OremuH. Oralio,
Tu, Somine Deua omaipotenH, precibua nostria aurem tuaj pietatia
Lodare digneris, tu miserb opem feras et miBericordiam largiaris,
spiritum famuli tui vel fttmulte tute N^. viuculia corporalibus liberatum
pacem aanctonira tnorum recipiaa, ut locum pienalem et gehenniB
jdonem Tiventium tranaktua evadat. Per Ciiriatmn.
Finitis Oralionibua exaecutor ojicii terram tuper corpus ad madum
ponat, et corpiia thurificet et aqua benedicta aapergat: et duin
s Psalmue canitur, eorptis omnino cooperiatur, cantore incipimte
ittlphonam : De terra plasmasti me.
Paalmut. Domine, probaati me et cognoviati me (exxxvHL)
Finito Paalmo, tota dieatur Anliphona :
De tcrra plosmasti mo, Et carnem induisti me, i^edemptor meus, .
>, resuscita me ia novissimo die.
Qua dicta dicat Sacerdoa aine DomiDus vobiacum, et aine Oremits.
do aniniaQt tnam Dco Fatri omnipotenti, teirani terrs,
iri, pulverem pulveri,iii nomine Patris et Filii et Spiritua
huctj. Amen. •Y*'''' ■^•'^"■^^•^•:J'-^ ^■J-''-/'"^ ^- ^^-U,^-
I Deinde dieal SaeerJoa Jtana Orationem, aine Oremns. f^
' Oratio. Temeritatis qnidem est, el cetera ut supra, p. 101.
I Alia Oratio eum OremuB.
Oratio. Deua, vit» dator et liumanornm corponim reparator, el
ietera ut aupra, p. 101.
Finita Oratione inciptui cantor AntipJionam: Omnis spirituB.
Paalmus. Laudate Dominam de offilis {cxh-iii.)
' Psalmus. Cantate Doniiiio canticum novum (xxlix.)
Paalmut. I^audate Dominum in aanctia ejua (c^)
Finito Psalmo, tota dicatur Anlipftona, seilicel: Omoia siiiritiia
Audet Dominnm.
Qua ditta dlcat Sacerdos sine Dominus Tobiscum, el sine Oremua,
Oratio. Debitom tiumaai corporis sepeliendi officium, et eelera vt
ftpra,v. 102.
I f Mnita Oratione incipiat Sacerdos Antipftoiuim. Et inlonetvir
raalmus Bvnedictns, modo aequenti: totua Paaimus dicatur, et canlelvT
l£c aoUemniter, sicut ad Mahdinas.
I
I
■ MS. adds — "velpallio eooperiatter."
+ MS. — " Incipiat cantor Atitiplionam, Ego sum. Isfc Pnalmus n
Uir hit tollernniter sicut ad Matutiaat, snl hoe modo."
b^'
^K^
Ktd
Ddtninna t
•ptiita too.
Oreinia. Orvtw.
Dena, origo jnetntia, pnter tniscziooidinrain, Bolomen triiUntD, in<hihM
criminnm, de cajns munere Tenit onme qnoil bonam ecFt, et pioce^
re»j>ice propitins surplicom preces. £t tjnaniTis propria nos reputet
indignoa conseientia te noatris flecti [letitionibua, pulaamoa taiDtn
quaiitu]umcunc]uo conceditoT anres taK pietatis. Nam ai ODUfr
timos, in utroque vcremur esserei, quoniamet te pnecipia a pei-«ttoribiu
exoraii, nostroquc, ctsi non merito, boc agendum, te pnestiinti', triliuitur
miiUBterio. Ergo te, Domiiie, sancte Pater, omnipotens scterns Dcii^
qui unicnm Filiom tuum Dominiim noatrnm Jesum ChriGtnm incsniui
de virgine constituiBti, quo retustum solveret proprio cniore peocfttain,
et vitam rcddcrct mucdo, ipso opitulonte, uiimam fnitrLs nostri w(
aororis noetne ^. ab ergastulo ctmioleiiUe materiie excmptAra i
omnibuB piaculis qutesumuH absolras. Kullas patiatar iiisidisB oocn:
santium dajmonum, propter quam mlsisti ad teirBs uaigcnitnm Filium
ttiiim. Libera et absolve eam ab lestuaatia gelieim» tmci iueendifl,
collocnnB in jiaradiri amEcnitate. Non aentiat, piissimc Pater, quod o«]rt
in flammis, quod Etridet in pfeuia, et quod horret in tencbris : ecd inuni-
ficentiffi tttie raunere pnBvanta mcreatur eTadere judidum nltiouis,*!
beattc rcquiei oc lucis ctemfc felicitato perfrui. Per ChriBtum.
Alia Ornlio rum OromuB.
Til)i, Domine, comtncudamus animait
dufunctiis vcl defunctii sicculo tibi <
lundame convei-sationis peccato. admis
])ieteti4 abEtcrgo. Por Cbristiim.
fiimuli tui Tel fatnulte tuae S.
vat, et qua! pei- frHgilitatem
, tn rcnia misericordiaaimB
Mantuile ad vsum Sarum, 85*
His dictia dicatur Psalmus Miserere, cum Antipliojia. Kequiem
iiemam.
Qua dicta, dicat Sacerdos in auditu omnium,,
Pater noster : pro anima ejas N, et pro animabus quorum ossa in
^oc caemeterio vel in aliis requiescunt, et pro animabus omnium fidelium
«functorum.
Deinde dicat Sacerdoa :
Et ne nos : Sed libera.
A porta inferi :
Erue, Domine, animas eorum.
Ne tradas, Domine, bestiis animas confitentes tibi :
Et animas pauperum tuorum ne obliviscaris in finem.
Dominus vobiscunL Oremus.
Oratio. Deus, cujus miseratione animse £delium requiescunt, et
^eiera ut euproy p. 102.
Postea reverentea clerici de tumido, dicant aeptem Psalmoa pcenitenr
iai^if vel Psalmum De profundis, cum Antiphona Kequiem oetcniam.
Sequatur :
Kjrie eleyson. Christe elcyson. Kyrie eleyson.
Pater noster. Et ne nos : Sed libera.
A porta inferi :
Erue, Domine, animaH eorum.
Auima ejus in bonis demoretur:
Et semen ejus hsereditet terram.
Credo videre bona Domini :
In terra viventium.
Non intres in judicium cum servo tuo, Domine.
Quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens.
Dominus vobiscum.
Oremus. Oratio.
Satisfaciat tibi, Domino Deus noster, pro anima famuli tui iV^. fratris
ostri, sanctffi Dei genetricis semperque virginis Mariae et sanctissimi
postoli tui Petri omniumque sanctorum tuorum oratio, et prsesentis
imilise tuse humilis et devotiai supplicatio, ut peccatorum omnium veniam
uam precamur obtineat, nec eam patiaris cruciari gehennalibus psenis,
nam Filii tui Domini nostri Jesu Christi pretioso sanguine redemisti
jui tecum.
Jnfine omnium demissa voce dicatur sic :
Anima ejus, et animse omnium fidelium defunctorum per Dei miseri*
>rdiam requiescant in pace. Amen.
MissA DE Sancta C&uce (Sarum Missal, Burntisland Ed., p. 748).
MissA DE S. Maria per totum Adventimi {ibid, 761).
[issA DE S. Maria a Purificatione, tisque ad Adventum {ibid, 779).
Epistola et Evangeuum de Trinitate (ihidf 736).
MissA DE Sancto Spiritu {ibid 743).
ifanuaU ad ueum Samm.
AxTiccu enraALis SIajobib Exconmuxicatiosis ix usQCi
Oodmeii «t wTHUiMn, it ia ordejned hy the ooonseil of lA
flburdie : Fint of oare holf &d«r tLe Pope of Rom^ mnid his carir
and al bia oracn]. nthoi of alle erdtebtsshopes biahiOpes aod al
detffit, that evvnch maa of holi chirche that hat_8 0ule fer tho fc>{
pholdeshewe among hem fonre sitbes bi xere , thefirticle8that1]^~«nk.i
in the graeral seateoce, that is for to seTTt, the povntes that loD^ l>
the givte curs : tbat oa is the fint sooday of Adreiit, that other tt di
first s<)n(lay of Leatea. and the nexte BoDdaj aftcr Witsonday, sadtki
firste sondav bAst thc Asstunptioii of oure ladj.
Of tlnro maiter of cunTnge, holichirche telleth that oo ia nTd Ai
lcBBe curs, that othn is card the more curs : and tiiis moete opSORi ll
tnngt unto Umd mem, that tliei moire knowe pufitliehe t he miiAi
therof, that no man ahnlde hare materie to excuse fajm hy.
Weotfor SS_ahnl undeiMondA gtte tho bygjnsTDg thia thia «wd^
cai^nge, is thtu miche to seie :'~aa a departjBge fro Ood et aOa gMJ>
werkea. That, we calle the lesse cnis, is of this s^sg^^t^.^that et«nA
man and woroan that &lleth ther inne, it d(-part«ih h«m fn> aite &t
■acr&mentis that bent in hoUchirche, that thej* may none of hem reorjv
till that thei ben &3oUe<].
The more cm^ is miche wcrs, and is of thia atnnghte : fi» it fr,
perteth a man fro God, and &o holichirche, et abo fitt» tlw fiiwpff^
of all ^istetie folk, neucre to be saned be the paasion cf Oris^ ne lo If
holpcn bj the sacramentis that ben done in holiduichci, ne to hm
part in preiere «ither no cristcBe man, as vitnesseth irel sejrit Auftjii-
Clerks seyn thai a child bifore it be criatncd, it hslb a vikkal
■pirijl dwelliDge in the soule. The wi chde wikkede ^irid is godjurI
and cast out thoronh proiere of the prest, hy fore tfae chirtte don
whanne it ^al be cristsed : the wicher sacnunent of bapteEoo is gnmit
and bygTnnjng of allc sacramentis, as was rerelj betoknea uilbe pasMD
ol oare Loi^e Jesu Crist ; bj water that ran out of his srde, iniaD il
fais blod was goa : so tbat by the sacrement of bapteme he his tnJ
Godej chitd, et hc rec«vith tbere part of the passion of OtvA, ai
part of alle sacramentia and prejris that ben don in holichifcho : saJ
also h« recejveth jiart of alle gode dedis that be don among alle crineoi
fiJk : £t. gif he holde uQto God covenant that he maked there, tat»
have IryweUvnge place for evere in the blisse of bevene : but wW
tjTue he trespaco ther so axen the lawe of God, that he his worthi lo
bo acnrsed ot hoUchirch, than is he dcpastir fto God g^ alk gooi
werkes. And he is thajine deljT-erej.a3en unto the fend of heUe,6r
fcho putte hjm fro his sjnne in tbe p^vne withonten h@^ And tbs
fbre is nothvng in al this world that a crislcao man aughte sa pHU t*
■ This form of the Great Cmring, with the"Abe«dntio»ia" thatfoUii»
to page 96, is defective in thc copj of Pvnsn». It is here takm froo
tfae edition of tie Manual printed at-B<awi.."^451ft Tfae referea»
to the " EKtiavigants " and other auuiorities uvo^tted. ^y' jt."-*,i^ \
■ Htro,^
Manuale ad usum Sarum. &7*
drede, &s for to falle bj any wer in to tlie sentence of cursjnge, the
^'Iiidi departetb bvm fro God, tbat is Fadcr, and fro boliclurche bis
•^ioder.
Alao cnrsynge is cleped tbe swenl of bolicbircbc. For rigbt as we
^Q that ibe strok of tbe swerd, it fletb and departitbir le Ivf fro tho
^»ody ; lygbt so tbe strok of tbis gostly swerd, it 7epartetb et
tloth away god fro a man or a womman wbicbi r, tfaat is acursed.
^Hiat ia, tbe Ijf of here soules, tbat tbej and bere werkia ben
«rveremore dede afler : bote ^ tbej baTe special grace of God, for tbo
t^mende bem bere. For aa manv clerkes prove tbat at the daj of
cloiiie^ woldeour ladj Marie and seynt Jobn tbe baptUt, and alle tbat ben
ewner . knele doun alle at ones byfore tbe face of God, they scbulde
Aoaght mowe in tbat tyme tborougb prayere of bem alle delyiicre tbe
Boole of a man or of a womman that dcyeth in any dedly svDue. For
tiiat were expresse npeynncg tbe boli gospelles, wbere Crist seitb bim-
aolnen , that be sbal trewly jeve everich man tbere rigbt os be batb de-
serred here.
And ^ tbe dai of dome sbal be so bard witb alle to tbat deye in
tmy dedly synne, wbat sbal thanne bytyde of fiem en tbatb same tyme,
that ben funden opcnly acursed of God et bolichircHe T^ Tn this grete
peiils dampnation of soule, ben al tho men et^ wommen that I sbal
speke of.
So tbat first and formcst, we denounse acursed, alle tho tbat holi-
chirche falsly depriven of any right or profyt, either by lawe writen, or
elles by good custum whicb that bath ben bolden et used of old tjrme : and
in this poynt falletb .iii. mancre of folk : first afle tbo that stelctb holi-
chirche goodes in what placbe so tbey bcn don for to kepe : Or elles tbat
stelle nnhalwed tbynges out of holy place, or thynges that ben balwed
out of place UDbalwed, et alle to that wytbyn ^ji brcken and destraye
any poynt of fredam that longeth to holicDircbc : et thLs ib nougnt
al oiUi understande of tbe fredames that longcn generaly to al holl-
chirche, bote also of other special frcdamcs, yhicher_ that stirji chirche
hathe morc on tban an othcr, teniperal or spiritual, whethir Hf) it be.
Tbe tbridde poynt is, that alle tho ben acursed that purchache writes
or lettres of ani lewed curt, for to lette the ]iroce5'He of the lawc of holi-
chircbe, of causcs tbat longen skilfully unto Cribtene court, the whichil
ahulde nougbt be dcmed by, non other lawe: et alle tho thatt MU
erchebissbopes, bishops, or any other, that batb jnrediccioii aiid \»ftwt:r
by the kwe of bolicbirche : that they mowe nought vixit/; h«:rfs y/f^i-.Um,
OT di3X.nogbt use bere lawe for to araendet te soules of hoi/i that tbey
have to kepe ; and alle tho, tbat falsly fien awey fro o place til nn oth«;r|
ihat holicbircbe may nougbt chastyse h^-m, nc reule hern aa h«; nholdr^
Also god and bolicbircbe acurseth alle tho, that h-.yti harid in
Tiolence on prest or on clerk, or on any man or womman of rrzlij^ion, Ufih
Xif it be that tbey mowe noxbt elles Faue bem «elven, or r.llftH that it
he in certeyn poyntes tbat tlie lawe 2^'vith leue : arid allo that rnayri
thene shuch dedes by coimseil or by strengtbo.
^ TD8o"w5"denounce alle tbo acursed, that inaliciouMly fAj-hi ur d<'«trojii
the godes, tbat I pngetber tbo maneres, or to graungist of any tutu t,r
wymen of religion, or of crchebissbop, or biKKliop, oth^r of Mty othir
\
88* ManuaU ad iiaum Sarum.
pUce of meniiBs of hoUcliirclie, witboute apecial tevc of heni tkii
tbe goodes to keepe.
Alao tho that falsly aruatc, or by any way take or empresotin «
deitresso luim of hollchirche : wher thorough they furKike \tt
beaeficcfi for meschcf : or wheane thej hnTe apoled to the coiirt of Ko»
or ellcfl Itieii. aomoned thider by cytacion, or tho a ny otfaer coiirt, alle dj
bcn acufaed thut lctt« heni tu pursue here ri;^^ ct oUc that thcrto ai
help or any mancr counseil. ** ""
Alao itlle tho ben acursed, be thci nerere bo grete, tbat prooourc Drn
leve or coniiiiinde, auy othor to s!e, or to roaynie hem. or to bete;
by any other wey to groTC any ordenaire, or jiige bf ttie lawe of lif
chirche, in body or in here goo3es, lor ako myche aa he jaf \»li
eenteace, of B UBj)e«deii ge, or coursjnge, or of e nterd j pit yn ge, a^en kj
or prinoe, raeir, aheiTeve, or bayly ; or a^ena any other oF what *til
he be, boto jif he make aihendes with inne Uj_.viiL daJes, et.alaa)
ben acui^sed, thnt use Buche mennes love or doii here comaundemt
ne thei mowe nought ben aaoiled bote by the court of Rome.
And alao alle tho be thei nevcre so grete, the whiche lliat bcn :
et don out of hoUchirche, or ellea ben paraventurc openly
tHei make by Btrengtho, ot constreyno by any wey any
ordenarie, that longeth to holichirche, either liim that
hem or acursedc hem, or ellee any other, or for drede, or for man
any othef poynt for to aaoile hem of that sentence Bgeyus his
first an fomest tbnt absolucioD is nought, and alle nuche bea acureed
the grete curs.
And also tfao thal have any tcmporal lordshipe, and forbede 1
DOget by manas or by peyuc, tfaat they sfaul nought sello cliaffnre that
uac, unto pi^elatis, ne men of holicbirdic, ne jjeyo no thing of hem '
thei faave to sellc.
Theae poyutcs tfaer bon, and olso many otfan>, that oft«n ful grctlf
greve and anoye men of faoliclurchc : of whicho allc the doeres im
mayntenera iaUe in this grete curs, as witnesscth wel tho lawe of God rt
hoUchircfae : bat« I trowe it be no nede to afaewe mo of Iiem hmT
aod tfaei^fore I passe over ^lJia^tfats tyme to Bpeko of otfaer |tayntcs.
AIso allo tho bon acursed bi al hoUchircfae, that brokc or destoriJ c
tfae unite jt tho pes : friat of oure lord the kyng, and aitlien ot Oi-
JcguiS, by power, or bi bouuseil, bi word or bi wcrk : or elles by aoj
way to kesto or to compace is detfa, or any poynt of trait om^ie of bin
or of his lond : aud allo tho that falsly witfafaolde his hcnlage or any
other rijt, that faym ougfate lawfulli to faavo : and oUo to ben acui^d,
that jeuo medc, or eUes take any inaniere jiftea for to lette pes, et for
to procuro strif in any degre, other more or lasse among cristone folS.
AIso tfaoi beu acursed in bovyii ct in herto , tfaat f«lsl forawen
hem upon the faolidam : aud kuowo ^l tfaat it is fola whDnne tfaei
begynno to swevc, m questes, or in aciscs or in any otlior fala cause : aoi
aUo tfao that hiro sucho men, or make hem to be hircd, or mainteU
hem, or teche hem, citfacr bi word or woik, for to letto trewe matri-
moyne, or lawful eritage, or testameot, or ought elles tfaat his trewly
onleyncd : and also alle tfao advpketth of lawo of hoUchirche, that in
■piee of matrimonio, oc any other trewe cause roake wityngit, and wilh
Manuale ad usum Sui-um.
«pyaemciit Meo excejitiones foi- to ileetroie, or lette, or tarie a trewB
tetlse, tWt it may noujt spedly bc discussed, et endeJ aftei' the coun
ofUwc.
AiiO ajle tho ben accurBed, tliiit for hate or for uiGde . or nny other
GDcheaun scliiundrti fuUly, or defame auy mon or wmtiiiiiiii , sa that thei
be bronght fro f^ood Ikme untLo wikkcd, wbcrfore that thei haue aede
to " proge hcm bi the lawe aud beii therfore gretli greved, et anoyed iu
Alao alle tbo ben aciiried, iu this greta sentence .ini. tymes bi j^re,
_. t ibr malice or for wretthe , of y xirsoui i. or of viker, or of pariipreBt,
or eJles of eny other, with holde tittiea or offringes fro bcre mrissher-
«berche, or any other right that it ttughte lawfuUi to have, either by lawe
vrit^n, or elles by goode customc, or tume hem in to other va or do hem
ID other ]ilace after here owuc willt-, ao that thcy ben noughTdon to that
WBtne place thei shulde be.
Aud atlc tho bcn Bciirsed that procurc, or lette, bi word or dede, any
iBiin or wommun, for to do hore goode willc et here devocioa to God,
B^to holidiircho warc hev.
Aluo bIIc tho men of religion, freres, ct alle othcre wiche that use to
go aboute and prccho goddes word, ^iS thci preche or teehe auy thiug
prinely or npertlj, by any maaer colour wlierfore mau or wommaa
ia ough tumed n. wey ward, ond gath the wers wille for ^p paye hia
thytlies nnd his offrynges unto his parishcLirche, alle aucbe ben acuraed
bi this grete cura, bh it is writcn in the lawe of holychirche.
And in that eume place, tho holi pope Clement the finite, with alle
liis connseiJ, bi al the power that he hadde of God aud holichirche, ba
emoyneCh and clmr^th alle suche reltgiDns mcn, first and fomiest
Sti' JlerO of hei-e ^Bule s. gt haa tliei wille aniwere to God at the
dredful day of dome, and also vppeyne of endeles damnuciun, that
thei preche opeuly ,vili. Bythea be^ere, «nto the comune peple, for to
TDake bem to have coiLBcienB of here tithe a, eju of here offriiigea,
nnto ^tL piiriahchirchea : thatli ia for to seye, tlie firttte Sonday of
Xienten, et the fertho et the luato Sonday of Lenteo, and in the feste
of the aecension of oure Lord, et wit Sonday. And in the nativite
pf seynt Johan baptist: And ulno in the festia of tha aasumption, e'
in the nulivite of oure ladi, wlianne thet be requii-ed and beden c
uien of bolichii^cbe, wj^hc that kepe the place tliat thei precbe inne : and
tliat thei do treuly heobyliQes to alle that here hem, for to enfoi-mo hem
«t t«che hem bi wor3 et bi enaumple, that tboi do treuehe in alle iwyntea
Ollto horo parishchcichis.
Aod right Bo ben thei bounden, bi the same lawe gt be Ihe s
peyne, for to do to alle men et wommen, that thei hero aue schrifle of,
or elles thei Cillin to gret perla of Boule that I spak of er.
And thrtt cristcne men et wommen be harde bounden vp peyne of
dedli xynne, nought al only be the ordeuauuce of man, bote first et
formest be thc ordenaunco and the oommauudeoicnt of al myghty God
him seluen, bothe in the olde lawc and also in the newe, for to paye tiewli
to Ood and holichirche, the tcnthe part of al manore of thyuges that
hem ne with by p^ ere ; also wel the tcntho part of al niiuiere encrese, that 9ti^
tliei wynue trewli by the grace of God, bote with hero trarayle et
I
aiati wtth bere crsftes ; also tlic totitho part cf al manere fialw d
fbnlm Et_l*''t^ both wiMo j[l tamc, c£_of al ni&ucre ^t«tf Oii
growe out of the erthe, wytncMeth wol seynt Aiistyu in liU decre, u'i
is writea in the lawo of holicbirche,
And wbat vQui^juice that oiir Lord Ood tak«th iipoo this wn
bi enchcson of ^m tbnt wil uought jiaye here tithes, and al»3 for b
tbat (itkli titbe, and io wbat iDauere th ^th oure Lord God hath gi|^
.IUI. thyngc» to alle heui that trewiy tithe : Tollcth openliseyiit Jeronie,
in Ihe sMue cause eLqoeation I seide^ere : and also eoynt Aiistyn a
the aame chapitor decime, tbat ia the nest ^jiewyng after. Alao mco </
hoticbircbo have lero bi GoddiB Uwe, for to aeurse alle tbo bi ntat
that wil Rougbt payo here titbea, it ifl writen in many places in tke
lawe of bolicbirche.
And also 50 shiil knowe wel that alle tho hen acuraed, thtit in vi
drawe out auy uian or wominao, that fleth for help _et socnre unto holi-
chirche : or oUes out of any other place tbnt ia halwed, "Bote in eertrji»
poyntes that the lawe jeucth leva Or letto hem to bavc sustenamioi
ther while thei ben thci^e, aud slle tbo tluit jeve tberto help or oonwil
Aiso allejtg^ben acnrsed that Ictte or prooui-e to lette the teatamestt
ftnd tc laste wil of folk wban tbei deye, of thyngea tbat ben here owMi
ILnd Eliftt thei move Hkilfulli beqnethe bothe by lawe of boliehircbajt
by good cuatoine : ■whetber it be teetnment of wyves, or of wydewes, oro
any other vrynimen ; bote al only of hem that ben boimJe n. wher Ihtf
it ia ordeyned «0 by olde cuatorae of tbe contre, ond of_he that ben
, boiiDdea vn to religion, the wjiiche r ahulde bi lawe of holichircbe h»'«
nothyng of here owae, and also that be swome and chai^ with exeei-
ris, and fulfiUe noug h tbe dedes wil as bere charge nxetb,
Also allc tlio Uenacuracd, w hatTlia t evei-e Ihei be, tliat makc statulB
I
or any lawca or any othei"e custoraea ayena the privileges, and tlii
freiiams, et lawea that longeth to holichirchc, et alle tho tfaat ileiiii
holichirche or any men of holichii-che after Euche statutes, and alle V
that wytingli or wilfully write hem or make to be write, bote tiiw
destroie heni for evemore withinne amonetber after,
AIso tho seclcre justiaea or jnges, wbat that evero thei bo, be tbei
nevere so grete, that ben put in office et have to lawe to kepe, wbidw
tyme et alao often as thei be preyed ct roquii?l, for tho do here ofTji
in belpyng of tlio folk tbat have suffred wrongea ot harraca tbor 1«
fore, bote yif thei do trewthe et ristfiilneHso, bi bere c^njng, bothein
lerede et lowede, and principally to men of hoIichir3ie7Bfl the 1«'»
asked and oajierc offys wolde, ellea thci ben acurseJ in tbis grete cur*.
Also alle tho Boculero men which that ba rculeres et loderts o(
oiteea, and of thownoa, jif tbei make any unJeflul taxe», or tatiage^ or
ftny eXHctioncs ou preetes and clerkes, and men of holichircbe, tiA
oonstreyne hem by bore lewed power, or clles le any wey for to do, M
deatroye, the juridicioa of prelates of holichireEe, bote jif tfaei 1««
lu ehes d oynge for overe, which tyme tbat thei be ^oon^ted lawfaUi
therto, ellea thei ben acurHed in thia grete cura, ct niowe noujt h
afsoyled or tbei havo mad ful amendea, bothe to hem tbat thei havo M
grevcd, et also to bolichirche.
Also tho aUe boa tWs o\i«ti\\ ua^med, tbat ben wityngU wed^
Manuale ad ttsum Sarum. 91*
^ tlie lawe of God et of holicliircbe in grees tlint Im forbodc,
1 p«es of CDnsBngiiinita or affinite, or orgMabre^ : et alle Iho
tmd vr>mmeD tbat ben professcd in any reH^on, which that is
iproved liy the lawe of iiolit^irche, et brek out of here ordre, and
' St^'*^ "'' hosbonJes, et also prestea and clerkes tLat ben witliinne
ordress, that forsake bci^e ordi^e and here degre, nnd pitt hem to be
uried, and alle that knowe in matr^nionie, whan it shal bc mad, any
5t defaute or lettyng, bote yf thei be Bum wey tclle Lolichircho
srof.
And alao oile tho men of religion, whether they be monk or chanon,
frere^f any onlre that miniatre or jeue any otlier mennea parjch encaj
ter lereii ov lewed, any of these .iii, sacramentia that I nhal s])eke of,
_ >t js to seye ; the holy sacrement ofjiouslyng, or of anoynting, or
lea of weddyng ; hote jif thei have speciarieve ther to of hcm t!mt
epe thesoules of tho parishens ; or lif thei flMoilte any man or womman
hich that is acursed, either of te Tawe of holichirche writ^-n, or elles
any or diaai re or juge that longeth to holichirche ; or bi any con-
titiition prOTincial or synodaj, whiche that erchehisshop and bisshop
uJce with the connseil of here clergie in help and amendement of tho
Dalesthat thei have for to kepe, b ote the i.haue sjiccial privile ge, a nd Ic^e
OT to of the court of Eome, or etlea jif thei asoylc any man, a pena et a
ilpa, or oTany other gret povnt , which that is rcaervcd : alle suche ben
uned by the lawe of hoU chirche, ct thei mowe nought be ossoiled mowo
r the court of Bome. And ther in the sanie place, the pope comaundetU
id bidden erchehisshop and bisahop and alle othere orilinnires that longen
o holichirche, that which tyme that thci mowe wite, that any religious
aan hath trepa-sed in any of alle theae poyntes, that thei denounche hym
penly acursed fro day to day, in citees et in townes, wher folk heii most
odered, and that thei iie cese nought, ne lette bi no wny, unto that
braknowe thafthei he assoiled bi the court of Ifome. An(t~uIso the
unoneatetL et chargeth alle religious men, firat on ]>eril of here
olee, et also vp peyne of cui-synge, thnt thei neither iu sarmonB, ne
Mkbite noiight ne despise prelfttes no men of holichirche, neTKat thei
Hgjit that thei havc pardonj orjirivilege, or power more than
;ei Jo Jeceyve liere owne aoulea et othcr mennes hothe : or yif
of hem bc in p]ace~ther any testamenf ih mad^that thi j^rocure
lought unto hem scluen ne unto Iicr covcnt tho goodcs, that have ben
klali geten, or nith holden, tlio whioh monte nede be restored bi the
Kwe of God : ne tithes, ne offringes, ne othcr riglites that hen with
lolden falsly fro holiehirehe ; ne, nor other dettes that longen til other
blk ; alle these poyntes ben writen in tbe cfi/i. Rcligiosi, in CletnentinU,
ibat I spak of, er the wbich waa mad hy pupe Clementtlie tlrHte et his
■dinales, et al his geneml counscil ; et it is i'ut in ]a«e of holiclSche,
pei-petueTinynde, to make allo religious meu aQerd to do suche grete
lefo.ut«s, et for grete peynes and harde, wee shul chaatifie hom that
■ertu may nought teche.
Also ye ahul knowc wel, that allo tho hcu ncuraed, whcther thei
be religioua men or other, that preobo, or j3rCG!ire.priveli, or apertli,
jiy of other mennis parshennes for to chese here uepulture ct hero
liriynge amonges hem^et for tho leve et forsako the sepiUture et tho
n» Ky '/•tif/Ajf 1*/ vdna, rvr hi ui; 'vcluif «tij suikirLa ta iiesB m
hm r.f^n'1 wirMl r.t n«n)'-, ''iT^Uiw MiMn£»iL
|IWf(A'l* M m* ipoCr.
kr,(rh tf**n «I*H* ifi
)tif tli" i'mf» "f Ii'irf,
Al«r Blln l.f.'. >>■■« B/nifwt, tlmt nialici<niiji for wynnynge or fif
U»f-..ln '.r «r.v « f.rt.-w.r,, f<.r«ik« P-r ihr. fnifille thc biddynge ondtki
r>"i(iifi,ii(,pili.riii.'.l. i.f iriifii l/,r'l ilin kynx'' '^'" ^ *''^ ''^''' **> priBonetliit
lri'11 i'|iiiril/ niMrwl ''I. ViaX'- llir-riii [Ki .XL, dajex, and alle tho that hdpt
lidiii fin Ui 1.11 il«lyviiti'i| wiihoiit''!! lumciit and wjtyng of heiD tlat
ni<irrM<r| IfKiii, ,.(. iin lil t)ii>i hiivo iiiu'! HrnnnUefi to tiud tmd tho M
Ih vuidr>, allu tlio bon aciii-sed, that piit ssj
wliiir thurouj llio vorey jiatron u lett«d i
Manuale ad umm Sai-um.
, A.lao iille tho that brete any poynt of tho Itynges ^at c hartre
^ aay i>oynt of eti ftrtrc of the fofest . in wliiclie chnrtres ben wnt«a
' fecilama of thisTond, that diverse kynges have graunted bothe tflkl
^ Ie«d and to the lewed ; in the grette chartre ben .xxxv. ptiy ntef.i
the chartre of the forest comprehendith .xv. poyTitcs ; That alle
**UaLopa and bishopa that longen to engelond have acarsod alla
' tlat bi'eka wytyngli any o£.aUe tLise poyntes, the which eentence
' Cto^ge hath ben ofleo confermed bi the coiirt of Rome.
•And alle tho ben aciirsed, that false tho popea luttres or liia seel, or
' other letti'es or Beles that beu autentyk, and alle tho that hem. pur-
e, and alle tho that uso wjtyDgli sucbe false parchased lettres.
-Aod also alle tlio ben acitrsed that stelle, or destroie, or falsli witJi'
■•de cliartrep, or testamenthes, or any other manor lettres, tliat longen
' other raen ; wher for ffiei leae li«ro eritage, or any right that thei
Ode haiie bi lawe.
, -And alle tho that iise falae wegbte.-!, or faLie yerdcs, or any other
B mesui'es for to deceyue the peple with. And alle tho tbat fulae the
la moneye, or clippeth or maketh laHBe b: caiiae of here i>rofit.
And atso aile tho tbat brek or brcnne holichii-clie, or any other
f religiou, or do in holichirche, or in auy other holi place, any
1 BjTine, whcrfor it hath nede cither to bc new e liulwed ur elleB to
I> tGGonsiled.
And alle hcrctikes ben acursed, and alle tho that mayntene hereHie : et
8 tho tbat uscsymonie; et alleuaurerea; and alle tho thnt make whonne
. taken, that it iw nought restored ayen, and alle tho that
iu^i_cra(j ; et alle t!io that bo na cursed bi name : nnd nlle tho
^t wilfu lli glee hem aelvc n.
Xnd none of alle tLcsc mowe be biried amonge no criatenc folk, and
! tJio ben aciirBcd thut mayntene or defende any of lieni, either bi
rd or iledo.
Also we denouuce acurse<l alle opene tlieves et robberea, et alle that
n receyre wityngli, or yeue Lem help or counseil.
And Lem tLab in violenco drawe blod (jfl. her fader or moder , et
mderstondo bothe of bodeli fader et modcr, .intl gostli.
1 alle tLo that wilfiiUi sle her owne child, or caste hem a wey
i chircheti, or atte LospitaJea, ot iu nny othcr placo : many other
l]po7ntes alao longe unto thia grete sentence ; bote I ti-owe to God it be no
''IMae to rehcrce hero no mo.
Bote be autorito of oura Lord God Almighty, and oui-e lady seynte
I Hftrie, et alle seyntes of heveue of nngelea and archaungeles, patriarkea
|:aild prophetes, apostoles nnd cvangeliste.'!, martj^es, confcssores and vir-
lifplies, and alao bi the power of al holichirche, that ouro Lord Jesu Crist
f jaf unto seynt Pcter, we denounce alle tho openli acursed that we Lave
■'rekencd thua i;nto yow, et alle tLo that mayntene hem in here aynnes,
Bflr X^B heif ther lo help ov counaeil, so that thoi be departed fro Goi et al
lllob<^iircLe, et that tUet Laue no parC of the passion of oure Lord Jesa
■Crist, ne of no aacrement that bcn in Lolichirche, no no part of th»
■;prftjere among cristene folk, boto tliat tlici ben acm-sed of God Loli-
mribirche, fro tho nole of the foot unto the crowne of th e ened , slepyngo
l«t ■wftlkyngo, aittynge et stsndynge, ct in al hcre woi-dea and w^kes.
I
X
I
94* Manuaie ad ««tm Sarum. ^
/^ et bobe xif th«i have gracc of Ood, for bo ameade hem kere hj hen Un^l
S for to dwelle in the ijeynea of hdle for eve withoul«a enJe : fia>,&tJ
Sl nota quia Ucel oinnes et kIiu/iiH qui jiotantur vd iiau>dtixii0W^
AdC gtntrali excommunteatione rtat ip»o facto ttjur« accominunHad^l
lantum quod hiec leHteitiia nan indigtal judicui adauniculo, nihdowM^
fotMl cknuntiator, quotiensainqae eam denunaat, n viderit eiqMdim^
terrortin atidiimtium, uti iUa debita aoUemnitale, qua tam de iun f^M
d» amtueludijiia tititur SecUtia in aiiis articulii majoria exeofnumiHn
^ tionit aententiat/idiiiinandii ; viJelicet ciim cruoi «reeto, puitati$ catnjnimlt
/ eandell* aceejiM, el in terram projeelie el exlinctii, et cetcra. |
Seqii.iiHr dt ahtdulioM, et m/>do et audoritalc abtofvendi a nntaiiii-
aMxmmtinicationi» nuyort et miiutre. Et ut gcicndum, qvod ^oKrattr
i» forma eonfemaiM tacramentalig priut eH panitentia injuDgendt,i
eowequitnter abtolutio imponmda, sui hacforma :
£go, auctoritate Dei Fatris omiupoteDtis et beatonim &postoIonB
F^tri et Fauli et officii mihi iii hac part« commissi, absotro te ab Ui
peccatia mihi pcr te ooofiema, et ab aliia de qoibus aon recordaria. la
nomiue Fatria, et Filii, et Spiritus Sancti. Ameu.
In contt. oet. eap. Qaoiiiam cteca, fiteeforina absolvendi tradilur :
Ego, anctoritate qua fungor, absolvo te a {teccatis tuia de quibia a
Cuiitritiis et mibi confessut; et Dominus te absolvat. Iu noiciue Bitn,
et Filii, et Spiiitus Sancti. Am.cii.
St debet pnrmilti oratio, Miaei^eatur tui oiauipoteas Deus, ne fiiti
ijfcelut saeralnenti impedUUur ex pa/rte pcntitenti».
£l post ahsolutioiiem conitnienler ajiponitu.r, In uomine Fatri» tS
_ FUii et 8piritua Sanctl. Amen, ad tncinuamfuni, guod Saeerdoi tm
jiropria aucloritale ahsoli-U, sed qaasi minisl^ : tamen hoc rtlinqMUe
Saeerdotis arbitrio. Nee requiritur ut abeolutimie manus impoeitio, ju»»
boc aueranieiUum non ordinahir ad exeequendtim aliqtiam eaeeUeiUi^
gratia, aed ad remisgionem culpee, et ideo mcgis eompetit er^tcia ngr,
qviafuil inetrumentum jiostrw redemptionie.
Absolutio a mmore exeommuniwtione impeiuienda eel sub hac /o
Excommunieatus excommuideaiione miiiore, eoiijiteatur le esne excommvi-
catum, et eauaam speciaXiter ei^arimat pro qtut exeommunicatus etl, d
pelat ae absolvi, et ftoe a proprio aacerdoteJieripoteaL
Et dehet saoerdoa fuec verba vel similia dicere : Auctoritate qna
fungor, absolvo to ab omni vinculo cicoinmQiJcatioii::'. miQuris : vel M,
R viuculo excommuoicatioiiis qua ligatua es pro toli facto, en^-imeadii
iUwlfaelum in speciali, ct sacramentis ecclesia' te restituo. In nomiiu
Fatris, et Filii, et Spiritua Saucti. Amen.
Et potivi esl (Asolutio a!c imponenda, cuin verho aingularii nunwi
quavi pluralin, secundum theologoi quamvis Hostiensie aliter dicat.
In abaolulifme a majori excommunicalioite aurU qttaltuor ohserrvnJo.
Primum est giiod excommunicalui jui-et »e stare mandatis eccUeim. Sai
haejuramentujii non eetde suhitaniia absotvtionii. Undeet siomittei*r,
(quod tainen Jieri nan debet) non minus lenet ^nolutio. Porro de putni
anjurare dehent judicio relinquatur. Mulieres vero indubilanler jursn
deberU. Secundum eat tU ai quia exeomiiMnicatua pro notaria ojinta n>
Manuale ad u^uni. Sarum,
95»
igiMff) non abeolveretur, nUipritiM m^ciem tmendutio priestctur. Pro
tidta vero q^/wa, aut pro etmtuirMeut, su^icil juratoria eautio, ubi
Tiett n.uMa expensie petuntur. Sed si vero expensie peUintur vel aalie-
aio damni, non debet reu» abnoloi nisi aaliafaeiat, li tatia/aesre valeati
peooat qui Calem absolvit : si tamen de faeto aiiaolvat, absolutus eet,
dufent tmendatiorteni faeere non potest, debet abiolvl, reeepta prius
«0 idonta cautione scUieel Jidejuseoria, vel pignoratitia dt aaliefaaendo
m ad pinguiorein for-ttmam pervetieril. Quam si pratelare non
(est, taUent prcestet juratoriam el abaol-oatttr : talia qaoque ad petir
««m adversarii tcnetur eedere bonia. Terlium eat, qvxid exeommwnieatut
tolvalur per eum qui tiUit aentenliam : vel per sqvm auperiorem, aut ah
Jqua auetorilate cdleriua toruiii, et per Haeerdoleni reameilietur. Ifam
'Mnvia rum Saeerdos poaait esoeommunicwro et ahaotvere a aententia judi-
tU, tamen dicere debel abaoluUi ul ostendat se SaeerdoCi, qui ratione
ivu ipaum abaolvere debet, quantum ad eoUenmem reconaliationem et
jdeaia aatisfactioriem : quia /uec in abaalutiom excommunioati reguirun-
r. £l si mirurr e^ommunicatio requirat Episcopum velproprium Saeer-
tem pro abaolulione obtinenda, multo fortius hoc requiritur in nwyori,
tundum Uoatienaem.
Deinde conauelum eat, ut fiai iibaohUio Aec inodo. Excommunicatus,
tttibus suia apoliaiua, ponat ae ante Januaa ecclesiot prostratum, velfltxia
nibue coram ilto qui debet eum abaolvere : qui abaolvena alba vel auper-
iliiao cum slola indulua, leneat virgam in manu sua, dicendo totwn et
ttegrum paalmum, Misei^re mei Deua Becundum maguam misericordlAm
Wm, eum Gloria Fatri et Sicut erat. Interim verberando poinitentem
§m virga, vidtlicet percutiendo eum aemel tit (juolibel versu, vel magia vel
mua, leniua vei aeriua aecundum ipuintitatcm delicti. Deimde flnito '
ita&AO dieal,
iKfrie elejson.
ChiiBte elej^son.
K^rrie eleyeon.
Pater noster. Et ne nop. Sed libera.
^ Salvum 6ic serTuni tniim, vs' ancillani tuam :
I DeuB meus speratitcni in te.
Nihil prodciat inimicua in eo, vel in ea :
l Et filius iDiquitati» r.on ap,>oiiat nocci^ ei.
I Eato ei, Domlne, tnnis fortitudinia :
I A &cie inimicL
! Domine, csaudi orationem meua :
I Et clamor meus ad te veniat.
DomintiB vobiacnm.
Et cum spiritu tuo.
I OremuH. OriUio.
Deiia cui iiropriuin cst miaeren
tonem nostram : ct hunc Cimului
, vel ()uam, excommunicationia catena coustringit, miseratio tute
ietatis absolvat. Per Christimi Dominum nostrum. Ajnen.
Deinde dicat abaolvena aic :
\ AuctoTitat« Dei Patria omnipotentia et beatorum apoatolorum suorum
Petri et Pauli et Eoclesiie Bute sanct» et nostra absolvimua te lib
iiiwr et I arceie, suacipc depreca-
i tuum, vel banc famidum tuam,
^
96" Manjtale ad usum Sarum.
omui Tuiciilo excommvmicfttionis mnjoris quam incarristi i<
eTpTtmendo illud Jactvnt in gpecia/i\ et restituimiia te
paTticip3,tioiu Ecclcsiic et oinnium fideliiim et ecdosiasticis
In nomiiie I'tttiTs, ct Filii, et Spiritiis SanctL Araen.
. MulCa hie pogiCa non mnt de etietUia tihaolutionis eed dt hew
^onunfur hic ad imlmctiowm simpHcium Saca^otum. QuaTtm»'
ntura ett, qtiod abiolvem post absoltiHonan injwngat abaohito
mamlala, Nam si irrationabiiia tT^ungent, poxfiet a^tditm.
anendum est qiiad in prftdicti» non hiteUiijitur absoleen^ illieilt coi
tart cuni eaxovtmunimto : aed licile faeit, guia /uec ad salatem
pertifieiU, et in hts lidtam eat eum eaeimmuniealia eommunieare
(icipare, nec iententiam inGurril,
Nota quod exeommunieato a canone in aua ahsolHtione prit
injungeadum est, mbjuramenta «lo tfuod eontra eanonem iilvm nui ^
tvntot .' videlieet iTteendiario, qnod nunquam inoendal, nisi tn Mb
juato; et perctitsori eleriei, quod nunquam perentiat nisi in castt litilt
el ita de similibua. In quibuedam autan requiritur eaulio jtiod tk
eetero talia non faeiat.
*Iteni quajula exeommuniealuB /labens justuni impedimentum iv. potti
aceedere ad eum a quo de jure forat ahnolvcndus, el propter pericuiua
Tiwrtis vd aliud simile abtolmlur ab eo qui alias eum nhsolvere nonpotlt,
injungendum est ei ul, quam cito poterit, se praaentet ei qui dejure ^M^
vere debuit vet eonsuetudine, receplurus mandata ejue et stiti^aetuna: <
navi aliter reincidit in eandem sententiam. Et eoilem modo reineidiHi
absobiti a sede aposloliea vel a legatis ^utdem ledis, quibua
iiytin/iitur ul ordinario ve[ alteri se prcesenlent pro pienilenti
et quod satisfaeianl ijijuriam passis, et hoc non faeiunt qtiam citnit
commode poteruni, Item si quis absolverit aliquejn de faelo ab exeonmt-
nicatione a qua dejure non potuit alsolvere, cum hoc ndvertit, lenetvrpi
abaolulum cerClficare de errore suo, el consvlere quod impetret sibi «iwA»'
tionem ab eo qui de jure absolvere potest.
EENEDICTIONES EPISCOPOHXIM ET SUFFRAGANEORUJL
CONTIRMATIO PuEROBUM.
In primis dieat Episcopus :
Adjutorium nostrum in nomine '
8it nomen Domini benedictuin.
Dominus vobiaeum,
Oremus. Oralio.
Omni|]0tens semplteme Deus, qni regenerare dignatns es Iw*
fiiniuloa tuoa ex dqua et Spiritu Saucto, quiquo detlisti eia rcTOisaiooem I
omnium peocfttomm : imuiitte in eos seiitiformem Spiritum SanctUM
Paraciitum de ccelia. Amen.
Spiritum Bapientite et intellectus. Amen.
Spiritum scientioe et pietalis. Amen.
Spiritum consiJii et fortitudinis. »^ Amen.
"£/6 implc coH spiritu timoris Domini. »^ Amcn.
* The copy of the Pynaoa Edition recommenoes here.
n spiritu tua
Mantiale ad usum Sarum. 97*
Et consigna eoB sigDO aanctaa crucis ^ et confirma eos chrisniate
idatis in yitam propitiatas setemam. Amen.
JBi tune Episeopua petai nomen, et ungat poUicem chrismate ; et /aciat
hfronie pueri cmeem, dicens : Consigno te I^. signo crucis ^ et con-
irmo te chrismate salutis. In nomine Pa^ptris, et Fi^lii, et Spiritus
{«SaiictL Amen.
Pax tibi. Oremus.
Oratio. Dens, qoi apostolis tuis Sanctum dedisti Spiritum, quique
ler eoB eorum successoribus ceterisque fidelibus tradendum esse voluisti ;
cspice propitius ad nostne humilitatis famulatum : et prsesta, ut horum
«vcda qnorum frontes sacrosancto chrismate delinivimus, et signo sanctsa
iracis consignayimus, idem Spiritus Sanctus adveniens templum gloriie
1US dignanter inhabitando peifidat. Per Dominum. In unitate ejiisdem .
Eoce sic benedicetur omms homo, qui timet Dominum.
Benedicat vos Dominos ex Sion : ut videatis bona Hiemsalem omni-
ncus diebus yestris.
Benedicat tos omnipotens Deus : Pa^ter, et Fi^lius, et Spiritus
{< Sanctus. Amen.
Bbksdictio ikduhentorum. Sacerdotaliuh.
Adjutorium nostrum in nomine DominL
Dominus Yobiscum.
Ista in omnihus benedictionilrus primo dicantur.
Oremus. Oratio.
Omnipotens sempiteme Deus, qui per Mojsen famulum tuum ponti-
icalia sen sacerdotalia ac levitica yestimenta, ad explendum ministerium
loram in conspectu tuo, et ad decorem tui nominis fieri decreyisti ;
ydesto propitius invocationibus nostris : et hsoc indumenta desuper
rrigata gratia tua, ingenti benedictione per nostrse humilitatis servitutem
»arificare, ^ benedicere ^ et consecrare ^ digncris : ut divinis cultibus
i sacris mysteriis apta et bene^dicta cxistant ; hisque sacris vestibus
KmtificeSy sacerdotes, seu levitae tui induti, ab omnibus impulsionibus
ea tentatiooibus malignomm spirituum muniti ac defensi esse mereantur ;
imnesque eis utentes tuis mysteriis aptos et condignos servire, atque in
ds phicidc inha^rere et devote persevcrare tribue. Per Dominum nostrum.
Oratio.
Deus invicta; virtutis auctor, et omnium rerum creator ac sanctifica-
or, intende propitins, ut hiec indumenta sacerdotalis et leviticse glorise
dmsteriis tuis fruenda, tuo ore proprio bene^dicere et sancti^ficare
t consecrare digneris : omnesque eis utentes tuis mjsteriis aptos, et
ibi in eis devote et amicabiliter servientes, gratos effici concedas. Per
>ominum.
£t aspergat ea Bpiscopus aqua benedicta : et idem faciat in bene-
'ictione cujuslibet specialis indumeiiti.
Benedictio specialis cujuslibet indumenti.
Oremus. Oratio.
Deus omnipotens, bonarum virtutum dator, et omnium benedictionum
irgus infusor, te supplices exoramus ut manibas nostris opem tuse bene-
o*
" Iw
gs* Manuale ad uaum Saiwn,
dii^tioDiii iufiiiidjia : ut liniio a,inietimi, vel olbam, wl cinclorimn
lanuipuluui, vel dDlauvticaiii, ivl plftDet&m, rel plaviale, diiiao c
]ini;pani.tuiii, Tirtnte Sancti Spiritua benct^diccre, et sanctiil^f
uUjue wiiisetj^crare digneria, Et onmibus cis utcntibus gratiwiss
ficationis sacri myaterii tui benignus concode. tit in coMpeotu tao<
(■t iuunueulati atqiie irreprehensibtcs apparcant, ct ftuxilium miserio
tuw aoqniniiit. Fcr Doiuinniu.
Be!{EII1CT10 AUICTUS.
Oi«mu& Oratio.
Bener^dic Poinine i]nKsu.inn3, omnipotcns Deus, nmictum isiQ"
levitici quam sacordotalis officii : ct conoodc propitius, ut <|uicninqD<
capiti Buo impoauerit, benedietionem tuam Hccipiut, sitqne in 6<le ^^
vl sauctitatis graTcdine fundstus. Per Dominum.
Besedictio ALB-E.
OremuB. Oratio.
Deus invicUB virtulis suctor, ot omainm rcrum creator et saiir
tor, tnt«iide propitiQa, ut nlbam leviticfc ac sacerdotalis glorite ti
proprio 1>eneiJ*dicert3, sanctii^ficare atqwo coiiBe«J*crare digneiis, i
que c« utcntes tois mystoriis aptos, et tibi in eu devota et amica
BervicnteB, gratos eflici concedas. Fer Dominum nostrum.
Benedictio cibouli.
Oremus. Oraiio.
Omnipotens sempit«me Dens, qui Aaron et filiis suia sace
miniBterio cingulo cum balteo in renibus stringi jussiati j adeKto m
tionibuB nostris, ut omnea tufc sanctce operationis ministri Iiai
jostitiK circumsepti, renes lumbO!?qae Bancta pudicitia prK<
satagant atque pnevaleaat ; quatenus nec vento elationis, nec
iniquitatis tabescant, sed m^is ac magis te opitulante confirmari
roborari ad tibi placita queant. Fer Dominum.
Bemedictio uAKipm.1.
OremuB. Oratic.
Exaudi uos, Domine, sancte Fater, umnipotens iBteme Deus, n
manipulum sacri mjBterii usui prieparatum beno^dicere, Baacti>{<
atque conserjccrare digneriu. Fer Dominum.
BeKEDICTIO STOLf.
OremuB. Oratio.
Deus, qui stolis prsdicatoribus collum et pectus muoiri ji
exaudi uos propitius : ut quicumque tuorum sacerdotum huic stcJi
subjecerint, quioquid corde credunt iKini proferant, et quod
edocuerint, factis adimplere festineat. Fer Domiouia nostnuD.
Manuale ad umm Sarum. 99*
BXNEDICnO STOUB ET ]£ANIPULI SIMUL.
Oremos. Oremua.
Domine Jesn Christe, Fili Dei yivi, qui pius et misericors ore tuo
KKHo et benedicto dixisti, Yenite &d me omnes qui laboratis et onerati
kiiaiy et ego reficiam yos, et invenietis requiem animabus yestris ; jugum
5xxi meum suaye est ; et onus meum leye : stolam istam et manipulum
•«Ui quem famuli tui sacerdotes et leyit» ad ostendendum se seryituti
A mancipatos gestaturi sunt, bene^dicere, sancti^ficare atque conse-
^crare d^nens, quatenus eis utent^ jugum tuum suaye et onus tuum
Ve sentiant, et animabus suis requiem inyeniant sempitemam. Per te
^Tator mundi, Rex glorise. Qui yiyis.
Bensdictio casuljs.
OraUo.
Deus fons pietatis et justitise, qui tui operis ministros ad extre-
ttmn Testimentomm suorum casula, cujus munimento interius omnia
jftgerentur, yestiri sanxisti concede precibus nostris yirtutem et
^dictionem gratise tuse, ut omnes hac casula induti enumeratis
iu8 omnium yirtutum omamentisi yinculum perfectsa caritatis
omnia babeant et conseryent; quo perficere yaleant sacrificium
t& gratum pro yiyis et mortuis, et quse adipisei desiderant, deyota mente
Inplere yaleant. Frsestante Domino nostro. Qui yiyit.
Benedictio mapparuh, seu linteamikum Altabis.
Oratio,
Exaudi preces nostras, Domine : et haec linteamina sacri altaria
wal prseparata bene^dicere, et sancti^ficare digneris. Fer Dominum
lOBtrum.
Oratio.
Domine Deus omnipotens, qui Mojsen famulum tuum per quadra-
pnta dies omamenta et linteamina facere docuisti, quse etiam Maria
;exuit in usum tabemaculi foederis ; benei^dicere, sanctii^ficare
st conse^crare digneris hsec linteamina ad tegendum et inyolyendum
iltare gloriosissimi Filii tui Domini nostri Jesu Christi. Qui tecum
riyit.
BeNEDICTIO PATENiE.
Oratio.
Oremus fratres dilectissimi, ut diyinse gratise benedictio cons^J^cret
)t sancti^ficet hanc patenam ad confringendum in ea corpus Domini
lostri Jesu Christi, qui cmcis passionem sustinuit pro salute omnium
lostrum. Qui yiyit et regnat.
Oraiio.
Omnipotens sempiteme Deus, qui legalium institutor es hostia-
•om : quique inter eas conspersam similaginem deferri in patenis aureis
ii argenteis ad altare tuum jussisti : benei^dicerey sancti^ficare
100* Manuale ad uaum Sarum.
atque cont^secrare digneris b&uo patenam in adnuniatrationeiii I
riatue Jeeu Christi Filii tui, qui pro noatrum omnium salnte x'
tibi Deo Patri in crucis patibulo elegit immolori. Qiii tecum.
Hic/acial Epiicopus emcem cwn poUice <!e oUo aancto tuptrpe
tt vuxe linial lotam wuperjiciem cum ipw jiolUce, dtcene.
Conr^secrare, et sanotit^ficare dignare Domine paUnam Ii
per iatam anctioaem et aostram saQctain bcnedictionem in CbmtoJi
Domjno nostro. Qui tecum.
Frafatio AD CiUCXII.
Oremua, diloctissimi fratres, ut Deua et Dominus noeter e»liceii
istum in usum sui ministerii consecrandiim cielestia gratix LnspiratiNt
aancti»J«ficet : ot cum ad habendam plenitudinem dirini i
modot. Per Dominum.
BlHEDICTIO CALICI3.
Dignare, Domine Deus nostor, calicem istum benet^di
miniBterii tui pia devotione fomiatum : et sanctiGcatione perfundcre, <{»
Melchi.^icdecb famuli tui sacratum vas vcl ealicem periudisti : et qMj
ute vel metallo e£Gci non potest altaribus tuis dignum, fiat taa'
dictione sanctiGcatum, Per Domiiium.
ffic faeial crueem de chTismale a tabio ^'us i» labium cum pc^iicf, I
fnox Uniat et peruTigat calieem loluni injra dicens ;
Conr^iecrare, et sanctik^licaro dignare calicem iatum, per
aanctom unctionem et noatium benedictioneni, in Cliristo Jeso DonlH
aostro. Qui teoum.
ActioBes noatras, quffisumus, Domine, aspirando prfeteai et adji
prosequere ; ut cuncta nostra operatio et a te scmper incipiat, et per»
ccepta finiatur. Per Dominura,
Oremua.
Oranipotens sempiteme Dcus, manibu» nostris, quKsmnus, opem Wll
benedictionis infuude : ut per nostram bonedictionem hoc Tasciila»
cum patena 6ancti>J«ficetur : et corporia et sanguinis Domiui ncstli
Jesu Chriati novum sepulchruiQ Sancti Sj-iritus gnitia perficiatur. P^
Obristum.
Adjutorium nosti-um. Oremus.
Exaudi, Domine, prcces uoatraa, clementissime Pater, et bax psnt
C&nda vasa et omamenta, sucri altam atque eccIcBisa tum sacrse mjilas
naui prieparata bene»J<dicere et sanctiij^fioaro digneria. Per Dt '
Omnipotens et misericora Deua, qui ab initio utilia et ni._
hominibus creasti, templiique manu hominnm facta nomini tuo
dicari, tuieque habitationia loca vocari Toluisti ; quiquo per &i
tuum MoyHca veatimenta pontificalia et aacerdotalia et leritic>,eti
MamAiaU ad usvm Sarurru 101*
iyersi generu ornamenta ad ciiltam et deoorem tabemAculi et
fieri decreyisti : ezaudi propitias preces nostraSj et omnia hieo
Q specieram omamenta in usum basilicse tuse vel altaris, ad
^t gloriam tuam prseparata, puri^ficare, bene^dicere, sancti-
itque conse^crare digneris : ut divinis cultibus sacrisque
apta et benedicta ezistant^ atque confectionibus corpoiis el
Domini nostri Jesu Christi dignis pareant famidatibas. Qui
^garUur aqua henedicta.
BSNEDICnO UBBOBUX.
orium nostrum, et eetera.
is. Oratio,
idaty Domine, virtus Spiritus Sanctisuper hunc librum, qui eum
> purificet et benedicat atque sanctificet, et omnium in eo leffen-
lenter corda illuminet, et verum intellectum tribuat, sed et
lo tua prsecepta conservari^ et implere secundum voluntateiXl
s operibus concedat. Fer Dominum.
^garUur aqua benedicta,
BEinSDIGTIO THURIBULI.
Diium, et cetera. Oremus. Oratio,
le Deus, qui dum filios Israel in deserto murmurantes ob rebel-
audaciam durum vastaret incendium, Aaron sacerdotem tuum
igne altaris thuribulo tibi incensum ponentem exaadire, eosque
liberare dignatus es ; bene^dic, qusesumus, Domine^ thuribu-
st prsesta, ut quoties in eo thus adolebitur, yotum populi tui
js efficias. Fer Dominum.
Benxdictio incensl
Drium, et cetera, Oremus. Oratio.
le Deus omnipotens, cui astat exercitus angelorum cum tremore,
^rvitium spirituale et igneum esse cognoscitur ; dignare respi-
^pdicere et sancti^J^ficare hanc creaturam incensi; ut omneB
cunctaeque insidiss inimici odorem ejus sentientes efiugiant, et
* a plasmate tuo quod pretioso sanguine redemisti, ut nunquam
1 morsu antiqui serpentis. Per Dominum nostrum.
BXNEDICTIO COBPOBALIS.
3riam nostrum in nomino DominL
fecit cselum et terram.
is. Oratio,
ntissime Deus, cujus inerrabilis est virtus, cujus mysteTia
iraculis celebrantur ; tribue qasesumus, ut hoc linteamen tua
)nis benedictione sanctificetur, et ad consecrandum super illud
L de
I 102* ManuaU ad ttmm Sarum.
oorpuB Dei et Domi&i nostri Jesu Chi-iati Filii tui digDam eSaxD
Per Bundem.
Oromus. Oratio.
Deos qui pro humaai generis salvatioae verbum caro &ctiu m,
habitare totus in nohis non dedignatus es : quique traditori too
oeculum pium dedisti, dum pro -viia. omnium pius mactari Toluisti,
rindone lineo texto to involvi permisiBti ; reapiee propiti
DOBtra, qui tua fideliter charismata amplecti cupimus :
Domine, sanctitjificare, beue»^dicere et coiiaer^crare digabi>i >,
corporale iu usum altariti tui ; ad conaecrandum euper illud rirt I
tegondum involvendumque sacroaanctum corpus et sanguinem lu
Domiue Jeau Chriate : dignisque pareat famulatibua, ut quicqnid m
ritu auper hoc~ immolabitur, sicut Melcluaedech oblatum placeat '
holocaustum : et obtineat per hoc prffimium quicuuquc obtnlerit rati
Te quoque humiliter rogamus ao petimus, ut hoc coriwrale tn» sand
oationis ubertate per Sancti Spiritus gratiam purifices et sanctifit«, >
. te pro nohia omnibus oSerre sacrificium voluisti ; et pneata ut super I
I nnt tibi ^libamina occepta aive grata, aint pinguia, et Spiiitns Saaei
rore perfusa, Salvator mundi, Qui vivis.
Oremus. Oratio.
Deus, qui digne tibi servientium no» imitori deaideras ramnUtoiB;
respice propitiua ad hnmilitatts nostne servitutem, et hoc corponli
nomini tuo dedicatum, et servitutis tute usibua pneparatum, eiiit»
virtutis benedictiune, sanotii^fica, puri^fica et conaet^acra; qtul«ia
snper illud Spiritus Sanctus tuua descGndat, qui ct obtationes populi Ui
benedicat, et corda sive corpora suraentium benignua reficiat. Pct
Dominum noatrum.
BeNKDICTIO PEECOLARtlM.
Deu3 omuium benedictionuni largus inrusor, ac omuia bonm actioa)<
inspirator, qui omnia tabemaculi fcederis omaraenta &d devotionea
populi tuo ore proprio fieri prsecepLtti ; te Immili prece deposcimus, <l
tuec oracula sive precaria sanctitatis efGgiem prtetondentia, et ad denM
orandum beatissimam vii^^em Mariam Dei genetricem adaptata, et li
psallendum ejuadem sanctlssimce virginis psalterium confecta et pr*-
parata, iUa bcnedictione perfuadas et benedicas, qua olim per miD ~
Bacerdotum utenailia tabemaculi perfudistL Et concede ut quicunque
his oraculia sive precariiB ipaaia gloriosissintam virginem supjilidttr
honorare studuerint, aut in fals quocunque loco corara aua imagine pnMi
eSimdere decreverint, aut ejiis patrooinium ptratuIaToriut, iltins precibni
et obtentu, gratiam et gloriam consummato vittc prfesentia tenniiw
obtiaeant, et tuce propitiationiB indulgentiam consequantur. Pk
Dominiun nostnim Jesum Christum, et eelera.
Oremua. Oratio.
Solus et in inodabilis ot incomprehensibilis creator, omnipotWI
Deus, cujus vcrbo ot potestate cuacta sunt creata, cujus dono perc«[n-
mua qua; ad vitce remedia poEBidenius; te suppIiccB obnixis predlnt
deprecamur, ut de sede majeatatiB tuce Iitec oracula sive precaria fideliiUB
iiimulDrum tuorum sanctitati convenientiu, tua benedictione et «eleatt
Manuale ad umm Sarum, 103*
ificatione perfimdere digneris, quatenus beneplacitum munus in his
iuin accipias. Sintque hsec oracula sive precaria in conspectu tusB
itiflB libenter accepta, sicut Abel alumni tui, yel sicut Melchisedecli
tibi placuemnt oblata : ut qui in his beatissimam Dei genetricem
sois sanctis nititur decorare obsequiis, Filius ejus Dominus
Jesus CThristus magna pro parvis recompenset, devotionem ejus
peccata dimittat, fide eum repleat, indulgentia foveat, nuseri-
prot^at, adversa destruat, prospera concedat. Habeat in hoc
bonie actioms documentum, caritatis studium, sancti amoriiF
m, etin fiituro cum sanctis angelis gaudium adipiscatur perpetuum.
eimdera.
ADDITIONAL OFFICES FROM LATER EDITIONS OF
THE SARUM MANTJAL.
IVCIPIT MODUS AS> SIGNAND(J&I SIVE CAMPANAH BENEDICENDUH.*
In primia preahyter indutvs superpellicio et stolay et cruce prcecedetUe
eum dero et popitlo congregatOy dum m^etallum decurrit pro campana
Jadendaf incipit hymnum Yeni Creator : cu7n versu et coUecta de Sancto
Sjpiriiu. Qucmd& vero completa eaty incipit Te Deum laudamus. Et
Ofnnes derici una voce debent cantare ; et infine, Da pacem.
Verme. A Domino factum est istud.
Jietponaorium. Et est mirabile in oculis nostiis.
Dominus vobiscam.
Oratio.
Actiones nostras, qusasumus, Dominc, aspirando prseveoi, et adjuvando
prosequere, ut cuncta nostra oratio et operatio a te semper incipiat, et
per te ooepta finiatur. Fer Christum.
Quando volunt pendere, possunt : sed primitus henedicitury et conae-
eratwr in modum qui sequitur,
Benedictio aquas,
Vereus, Adjutorium nostrum in nomine DominL
VereuB. Sit nomen Domini benedictum.
Oremus. Oratio.
Bene^l^dic, Domine, hanc aquam benedictione cselesti^ et assistat super
eam virtus Spiritus Sancti, ut cum hoc vasculum ad invitandos filios
• See the corresponding form in the "Pontifical of Archbishop
Bainbridge (York)," Surteea Soc. Edition, p. 133.
104»
Manualc ad iiaum Siiru.m.
^
Ecclosiie prffipamtum, Ixx eu fuerit tiiictum, ubicanqae sonaerit gs
tintianubulura, longe rocedat virtua inimicorum, umbra ph;intawn:iraa.
inoursio turfainura, pcrcussio futmiiiam, Ixaio tonJtniuni, calamitad t«»
postatum, oranisqne spiritus proceUamm. Et cum cl&Dgorem illii
audierint filii Christiauorura, creacat in eia devotionis augmentuiii, gt
festiuantcs ad pia} matris gremium, canteut tibi in Gcclesia EanctonB,
doforcntes in sono tubte pneconium, raodulationem per psalt^i
tatjoneni per organum, suavitatem per tympanum, jocunditalen» p»
oymbalum, gentes invitare vaEeaat in templo eancto tuo suia obaeqiDii
etprecibus oxercitura angelonint. Per Doniinam. la auitate ejadcn.
Poatea debet eanlare ho» aex Psalmo» :
Lauda ajtimn mea Dominura (aelv.J
Laudato Dominum quonixun "bonus est (cxlvi)
Lauda Hierusalem Dominum (cxtvii.)
Laudate Dominum do cielis (exlviii.)
Cantate Domino canticum novura ; laus ejos in Ecclesia
(cxHx.)
Laudate Domiimm in saDctis ejus (el.)
£t dum eatUaiitur, debet Sacerdos lavara cloeam da uipraip^da af
bmtdicta citm oleo henedleto, et sale benedicto : quod benediatuT nciil
Ui« Dominico. Deinde dieil orationem eeqiieniem.
OremuB. Oratio.
Dons, qui per beatum Moyson lcgiferum tubaa argenteas fieri pns
pisti, quas dum Levitie sacrificii clangorent, sonitu dulcedinia popnln
monitus ad udorandum te fieret pneparatiia, quarum cUngore Hortstii
od bellum, tcla prost«rueret adveraaatjum : prfeata ut hoc vasculum
EoclesitQ prceparatum aanctificetitr Spiritu Sancto, ut por iUius tac
fidelea iavitentur ad prffimium. Et cum melodia illiua auribua insouiiefll
populorum, crescat in eis devotio fidei ; procal pellantur omnes insldii
luimici ; fragor grandinum, procella turbiaum, irapetus tempeatatnii
temporentur. Infeata tonitrua, ventorum flagra fiant salubritcr oc moJ*-
rate suspeuao, Frosteraaa aercaa potestates dextcra tuai virtutis, nt IiW
ftudicntes tintinnabulum ti-omisciuit et fugiaut aate sancUo cniciB veiil-
lum. Por Dominura. In uiiitate Djiisdem.
Tune debel enm extergtre linteo, dicendo hune Psalmum :
Vox Domiai super aquas. Gtoria Patri et Filio. Sicut entj it
Post fucc tangcre eam debet de dirismale faris sepCieg, et inttu qtia
dicendo :
OreraiiM. Oratio.
Omnipotens sempiterae Deus, qui auto arcam fiEdorifl, per olAngoi
tubarum muros Upidoos quibua adveroaatiura cingebatur exercitni,
cadere fccisti ; tu boc tintinuabuliun cfelesti benedictione perfunden, nt
aate aonitiim ejus loogius effugontur ignita jootila iaimici, petctuao
fulminum, iupetus lapidum, liesio tompestatum : ut ad intcrrogationem
proplieticam, Quid est tibi mare quod fugisti? auis motibos cnm Jo^
ouiico retro acto fluendo respondeat, A facie Domini commota est tena;
ft &cie Dei Jacob : Qui convertit solidam petram in stagna aqus ; rt
mpein in fontes aquarum. Non ergo nobis. Domine, non nobis : »i
Domini tuo da gloiiam. Super ra isencordia tua et veritnto tua. Ut cum
Manuale ad u»u.m Sarum. lOiS*]
TaBculum (sicut ral!qua altftiia vasa) sacro cbrism»te Un
Ungitnr oleo Boncto, quicunqne ad sonitum ejus conyenermt, ab
L8 immicornm tentationibua liberi, eemper fidei catholicae documeata
etcntur. Fer Dominum nostrum. Ixi uuitate ejusdem.
7\me ponit ineeitsario igiiem et iJtymiaiita «t thua et inyrrkam, arigendo
elooant tupra imxmariam, ut toliim illum/tttitum coUigat, dicendo hant
Deus in sascto \i& tna : quis Deus magnua sicut Deus Doster 1
Pialinu». Viderunt te aqus.
Oloria Patri, et Filio, et ^piritui Saocto.
Sicut erat in principio, et nuuc, et semper, et in skcuU asculorum.
Poilea dieit : Domine, euudi.
Dominus robiscum,
Oratio.
Omnipotena dominator Cbmt«, quo Hecundum assumptionem carms
donuieute in navi dum oborta tempestas maria conturba^et, et protenua
ext^tato et imperante disailuit : tu cecessitatibus populi tui benignus
SUGCUTTe. Tu Iioc tintiunabulum Soncti Spiritus rore perfnnde, ut
uite eonitum illius yemper fugiat iniiuicus : Luvitetur ad fidem populna
Chriatianua : hoatilis terrealur exercitus : confortetur in Domino per
eum populus evocatus : atqae aicut Davidica citbara delectatus desupor
desccndJit Spiritua Sanotus. Atque ut Samuelc agnum mactante io
holoctiaetuni tuum, res tiitemi imperii frogore aurarum turbam repulit
■dveraantem : ita dum hujos vasculi sonitus transit per nubila, Ecclesi»
conventum munua servet augelica, fruges credentium et mentes et corpora
Balvet protectio sempitema. Qui vivts. Ejusdem.
Diinde atpergatur aqiia lemdicta, et totus popului praseni. Et
itiyx>iuitur sibi namen per Sacerdotem, apponendo nwmtw supra, et simul
imporuinl patrini el matrinfB : et pQSt preahyterum noviinant tuum
TWinen, eooperimdo clocam Untei».
MOUUS EJICIENIII SBU GBPABANDI LEFR0S03 tNFIKUOS k SAHIS.*
In primit enim inJirmTu seu leprosus veslitus loga c( !iabitu. solito,
grielent in doma sua adventum presbyteri ituri ad domv/m ipsius el ad
Eeelesiam ducturi non habet ignorare, sed eum sie e^^ctare. jViim
Preabyter indutus SuperpeUiceo et Stola, cruee pracedentt, progreditur ad
domum injirmi, verbis salutaribtti allaquens, et prcetendens ei et demon-
alrans quod hac infirmitale corporali saiiitalem anim<e domumqus
aalutis alemce, benedicens JDeum et laudans patienterque tolerant,
teeure potest sperare. £l aliis verbis teeundum materiam mhjeelam pny-
latit, Presbyier leprosum aqua benedieta reapersum dueal ad Eeetetiam,
eruce pnecedenle, el PreAytero seqiiente, deinde injirjno. In EeeUtia vero
ante edfare paimus niger, si Kabeatur, supponalur duohut tretellit dia-
junclit, etjiixla stel infirmus, genibui fiexis, inter treteUos aublus positui,
I
• Tliia is identioil with the 3fd Ordo given in Mnrtene lib. iii., c.
c Jtituali Biturieenti et Sanonensi jiissu Cardinalis Borhunii edilo."
i
106»
MceauaU ad tisum Sarum.
I
nmitiludtmm m<n-lvi gerens, giMmvis vivat corport el fpiriht, Dei
donanU : ft »io Hii dewU poisit Miiaam audin. Qvafinita tl atpttta
aqua benedieta, ptr prtabyterium eum eruee ad loeum ubi moram ddt
trahere Uuceiula» esl. Qtio ibtdeni pervento, tacrce Scripturce nleaia
dooumenlis, eciliait: Memorare noTissima tua, et in Kternum non p»
oabisi tmde Avjugtimit dieit: Pacile contemoit omnia qui se sempa
OOgittt esse moriturum. l'retbt/ler eum palla lerrajn siiper guemliU
jMdum yue pryiait dicendo : Sia mortuus muudo, yivens iterum Deo.
Et eum cnneolam et inpatienlia eorroborans verbia Esaia de DomiM
noitro Jeeti Chrieto dieentie : Vere languores nostroa ipae tulit ot dolorcf
noBtroB ipae (lortaTit, et reputavimus eum quasi leproaum percussan •
Deo et humiliatum ; et dieat .- Si in iufimiitate corporali cansa patienli»
Oiristo n^imilaveris, profecto Epemre potes, quod spiritu cuin Tke
Itetaberis. Uoc tibi coucedat Altissimus in Hbro vitse aacribens tecum
fidelibiis. Amen.
Notandtiin quod PreAyler dehet eum diicere ad Ecoleeiam de tenifh
ad tuam donmm ut defunctum, cantando Re^toneorimn. Libera m,
Domine, ita quod idem injirmu» Jiterit eoopertue panno ni^ro. ^
eelebralur ifissa in exd-tieione ejtudem ad libiCum Presbyleri tvl ii^nm,
led tatnen consiulitm est dieere iitam :
Intniiltts. CireumdeJerunt me. Qiurre in Septuagesima.
CoUeeta. Omuipotena sempiterne Deus, Balus cetema credentium.
Kpielola. Carissimi, TrisUitur quia veBtruni.
Jiesp. Miserere mei.
Ven. Conturbata sunt. AUcluya. V. Qui Banat.
^i 1« Quadragtsima, Tractus. Commovisti.
Svungelium. Intravit Jeaus in Capliamauni.
Qferlorium. Domiue, exaudi.
Seertta el Posleommuiiio in communibus orationibui.
Commiinio. Redime, Deua, Israel ei omnibus anguBtiis nostris.
Mieta tiero eekbrala exeundo txtra lemplnm itare debet ad portam
a^>ergendo tnm aqua henrdieta. Et debel eum recommtndare pepulo.
Priui tamen in_firmus debet eonjiteri in Eecleaia et non plut : et eUM
eondueendo iterum ineipit Seeponeorium, Libera rae, Uomine, cum
aUia yertietdia. Dtinde quatido pervenit in eampitfaeit sieut preedietvm
ett.
Et eoneludit/aeiendo prohibilic
Defeudo tibi nunquam intrare
fumo, et iu soctetiktibus populorum.
Item defenilo tibi nunquam lavare mantts taas, nec etiaro alia tni
necessaria iu foutibua neque in rivulia quarumcumque aquarum. £t
si vis bibere, haurias aquam eum tuo buaillo vcl aliquo vase.
Itcm defendo tibi, ne de cetero vadoa ainc habitu leprosali, ut cognos-
caris ub aliiu : ct uoli decatciatus esse extra domum tuam.
Item defeudo tibi, ne tangas aliquam rem quam volueris emer^ ia
quocunque loco fueris : niai cum qoadam virga vel quodam baculo, nt
eognoscatur quid quieria.
Item (lefuiido tibi, ne do cetoro intrca tabernns vel aliaa domos, n
^Telia vinum emere, vel quod datnt fac illud ponere in tuo busillo.
ManvMle ad usum Sarum. 107^
Item defendo iibi, ne oommbcearis alicui mulieri nisi tuse conjugL
Item pracipio tibi eundo per itinera alicui te interroganti non
■pondeas, niai prius fueris extra iter sub vento, ut non de te male
Et quod non de cetero yadas per strictum vicum, ne obvies
Item pnecipio tibi, si necessitas urget tibi per quoddam pedagium
[per apra vel alibi ire, ut non tangas stipites vel instrumenta medianti^
18 qnibuB transieris, nisi prius posueris tuas chirotecas.
Item defeudo tibi quod non tangas infantulos neque juvenes qui-
mqxie sint, neque eis tcI aliis aliquando des de bonis tuis.
Item prsecipio tibi, ne de cetero comedas neque bibas in societatibud
ifli cam leprosiB. £t scias quod quando morieris, in domo tua sepultus
nM, nisi fuerit de gratia prsecedente petita in Ecclesia.
Sed nota^ quod antequam intret domum suam, debet hahere tunicam
! taUgoB de grueo, aotulares proprioa videlicet aimplices, et aignum suum
'anwUias, unum eaputium et unam togam, duplicia lintheamina, unum
yuiUum, unum iniruaorium, unam eorrigiam, wnum culteUum, et unam
ruteUam. Domus enim debet esse pa/rva, u/nus pvJteus, unum cubile
rnatufn lintheaminibus, auricale, uaiam a/rcam, unam memam, unam
niem, unum luminare, una/in paUam, unum poium et alia necessaria.
Deinde omnUms completis Sacerdos sibi demonstret decean prcecepta
uce sibi/ecit; et vivat in terra in pace cumproocimo. Nunc demonstranda
urU ei decemprcecepta Dei, ut vivat in codis cum beatis, et dicit ei Presbyter
cpulo prcesente, Qucere injra Ula decem prcecepta suo loco. Demonstret
i etiam Sacerdos quod qiu>tidie quilibet fidelis Christianus tenetur
licere devote, Pater noster, Ave Maria, Credo in Deum et Credo in
(piritum : mun,ire se signo crucis saspe dicendo Benedicite. Presbyter
•ecedit dicens : Deum adorate, et gratias Deo reddite. Patientiam babe,
t tecum erit Dominus. Amen.
>rFICES FROM THE ST. JOHN^S COLLEGE MS. MANUAL»
FoRMiE Absolutionis.
Forma ad absolvendum quemcunque per *«««*«
yeccatorum semel in articvXo mortis, audita confessione, injuncta sibi
Uiqua pcenitentia, dicat infirmus si potest Confiteor Deo, et cetera, vet
Uius pro eo : quofinito, peiatur si liabeat injuste quid alicui et imponatur
i ut reddcU, Postea dicat Sacerdos : Misereatur tui (et cetera, ut supra,
>. 48), m^yre solito, Postea dicat Sacsrdos,
Ego auctoritate Dei Patris et Filii et Spiritus Sancti et Domiui
lostri papee, summi pontificis, et totius uniyersalis Ecclesia qua fungor in
lac parte, te absolvo ab omni sententia excommunicationis, suspensionis
>t interdicti si quam incurristi, et sacramentis Ecclesise te restituo.
Absolutionem et remissionem, et cetera.
108* ifanuale ad iLsum Sarum,
yd coiiimiiiuter dleatur tic :
Dommua Jeaua CIiriGtiis per bubju piissinuLm niiscriconliam te ttbMl-
vat. £t egu auctoiitate cjiisdum Domiiii et domiiii sumiiii ponti£cia et
o£Gcii milii commiBsi ct indulti privilegii jier ipaiim pontificem coaoem,
ftbsolvo t« de omnibus tuis peccatis de quibua ore confesaiis et corde coa-
tritus existis ct etia,m oblitis ; et iu quantura totius umvenalis Ecdeifai
clavea extendunt, ct qiuintumsecundumn,uctoritiitem prxuotatam pOKDH I
aut debeu, tc absolvo ct pcenam rcmitto. In itomine Fatria. I
Atia Abtolutia. i
Auctorilate Dei oranipoteDtia et beatorum Petii et Pauli apmto-
lorum et sanatie Roraiuiic Ecclesiffi et auctoritate domiai nostri siunnu
poutificis railii in bac parte commiasa et iu quantum tiebeo, te absolro
& pcBDis tibi in purgatorio debitis propter culpaa et oSensas quai coatn
Dtium commisisti ; ct in quaiitum milii permittitur et claves MHCtB
raatm Ecclesia; extendunt, rcstituo te illi innocentis in qua eras qus&da
boptizatus fuisti.
Benedictio Dei Fatris omnipotentia et Filii et Spiritua Sancti descBt
dat Bupor te et maneat semper. Amen.
SEHvmuu IsLXUDBirDonDU '
Quo tnodo liomo vel timlier indudi debeal. Priino eeUbretur MiM
Jettive iii EecUsia juxta quam indudi dthet et posl Evanffeliutn i^«tti
professionem suam teriptani, et commu.nicei loco tuo, el tWuoJ liahitaH
pro/essioni congruum, quem cuni Saeerdoa bKiedietum et aqua benedi/it
reapersum includendo dederit, dical liane OnUionem :
Exuat te Dominua vcterem hominem CDm actibus svIa, et induat
novum, qui secundum Deum creatua est in justitia et sanctitate veritatit.
Fiiiita aiitein JfiMa, aini duo parali qui Litanias sonore eanlenl.
Sacerdvs vero qui Missam eelebravei-it in Alba eC .Slola et Capa tericoi
maiieat. Finita Litania, incipiat i})ae Sacerdot alta voce hymnMm, Yeti
Croator. Et tic exeant in prooeaaione, pracedente avice, inoento, aqvt
benedicta et ceteria pertinenlUma, proeeasiojialiier uaque ad locum. Bymr
vtoque dieto ineipialur Antiphona, Asperges me vel Vidi aquam, ^roKl
lempns exegerit. Et interim Sacerdoa aapergat domum tnlus et exlra aqnt
betiedicla, Poat hac ineipiatur /itee Antiphona.
Domine, ad te dirigatur omtio mea, sicut inccnsum in conapecta
m^estatia tate.
Bt iterum incentel Sacerdoa domum intaa et exlra. Bia fimtit, li
hoviO vel mulier quee ingrtdi debet virgo tti et lileraa nesdaf, haheatjvain
M cUricum vel virginem quipro eo vel ea ineipiat AiUiphonam:
Ipsi eum desponsata cui ongeli serviunt, cujus pulcbtitudmem sol tt
luna imitautur. Atneii.
Fnalmua. Deua misereatur, totui Psalmut dicalur eum Glori>
Patri
* See tlio corresponding form in the TTse of Tork iu tlie " Poatifiei] of
Archbisbop Bainbridge," Surtees Society, Ed. p. 81, and v., tupra p. 38*'
ManuaU ad usum Sarum. 109*
S^petaiur Antiphona. ffine idem derictts incipiat aliam Anti-
ionam,
Aniialo meo aabarrayit me Dominns meus Jesus Christus, et taa-
mn sponsam decoraTit me corona. Amen.
Pmakmia». Landate Dominum onmes gentcs eum Gloria PatrL
R&jpeiiaJhiT A^niiiphona. Tertio vero idem derieiu Antip^ionam.
I>exteram meam et coUum meum dnxit lapidibus pretiosis : tradidit
]ribii8 meis insstimabiles margaritas. Amen.
Psalmus. Laudate Dominum in sanctis ejus : eum Gloria Patri.
lUpetatur Antiphona.
Bio dieti» aecipiat eum vd eam Saeerdos per manum dexteram, et eie
uotU in domum. Antiphona.
Introibo in domum tuam, DomiDe, et adorabo ad templum sanctum
inm.
Quos eequitur in eandem domum dericus quipro eo vd ea Antiphonas
teipit, etjinita Antiphona idem dericus incipit Responsorium.
Itegnum mundi et omnem omatum ssculi contempsi propter amorem
k>imni mei Jesu ChristL Quem Tidi, quem amavi, quem credidi, quem
ilexL
Ys. EructaTit cor meum verbum bonum : dico ego opera mea regi.
Hoc Responsorio cantato pro eo vel pro ea ex toto dioro cum Gloria
^triy sequitur benedictio super domum cum Oremus.
Adesto, Domine, supplicationibus nostris, et cetera, ut supra, p. 41*.
Oratio. Exaudi nos, Domine, et cetera^ ut supra ihidem,
Sequitur dlia Oratio cum Dominus Yobiscum, et cum Oremus.
Oratio. Benedic, Domine, domum istam, et cetera, ut supra ihidem.
Sequitur Psalmus sine nota, Laudate Dominum omnes gentes.
Pialmus, Laudate Dominum in sanctis ejus cum Gloria Patri, et
Psalmns. Laudate Dominum in sanctis ejus cum Gloria Patri, et
terum Saeerdos cum derico domum exeat. Vir vd mulier sola reinaneat,
t deforis domus firmiter daudatur. Tunc moneat Sacerdos prcesentes
rare pro eo vel ea, et ut dicant.
Pater Doster. Et ne nos. Sed libera.
Ostende nobis. Piat Pax.
Salvum fac servnm tuum vd anciUam tuam, Domine.
Esto ei, Domine, auxilium.
Domine, ezaudL
Dominus vobiscum. Oremus. Oratio.
Deus, quT justificas impium et Don vis mortem peccatons, majesla-
«m tuam suppliciter deprecamur ut famulum tuum de tua misericordia
^onfidentem csBlesti protegas benignus auxilio, et assidua protectione
ionseryes, ut tibi jugiter famuletur et nullis temptationibus a te
leparetur.
Alia Oratio.
Kege, qusBSumus, Domine, famulum tuum N. et intercedentibiis
>mnibus sanctis tuis grati» tuse in eo dona multiplica, ut omnibus liber
^fifensis et temporalibus non destituatur auxiliis, et scmpitemis gaudeat
institutis. Per Dominum.
K! rt^
ManuaU ad umvn Sorum.
DiE VifliTATiosis IspiBMoai-M. rilir .»*''**
F IIO»
^^^^ My dere sone in t!i>d, you liiest faat thi wai to GoJw»rd ; there tbon
ehalt see alle thi furmcr fiideria, ai>ostiIa, mutiris, confesaoris, vir^iii^
&nd alle men aod «omeu that be sauid. And yerfor be of gode
fort in God, aud thoa muat le^en a ston in the wal of cite of beoieD^
wit outen ani noise or Gtrif. And therfore ar thou weadea out of tliii
world, thou must make this aton redi, and tbaji sbalt |iu noujl bc lette.
The ston is tbi aoule wiche tbou makest clcDe ; thc noise that bn
must make hure is the thinking of tbi einne, w^che tbou must telle tlte
jireat ; the stiokc ia ];>enauDce, tbat tbou shalt be sori for tbi ninne
unitbe tbi eelf on tbi brest : and wban thou haat made redi tbus tbi i
then may thou go thi wai in God, and lai tbi ston sjkerlie wit i
noise in the citie of heuene ; and therfor I counsail tbc ^l bou schriii*
tbo clene, aud make the rcdi. And this is noujt only to seke uea bnt
also to hole, for eueri dai a maii nebieth bis detli ner and ner ; nul
of a man it is said, the moro he wexitb tbe more be unwexith; ud
^erfor saitb tbe gospel : Awakc, for tbu wost neuer whan ouro God wil
come ; and fierfor look ju alwai be redi. Aod thu shalt wite, gode nun,
that God uisiteth maoi man for bis sinnes diuersl^ ; somo wit prisonig
Bomo wit diverse sekenes, and if the sinne wore awiii, tban bis sekena
shulde aslAkc. Hereof beritb witnes the gospel, tbat Ood seith tbusto
ton luesela, wban be had belid bem of here lepro : Go, be said, and ainnt
ao moro, oa aunter jow falle wora ; as wbo seith : For ^owre simie ■ff
biul this Bekeness. Aud therfor it is ordeined bo the law tbat tbor aul
no lecbe xivea no bodili mcdicine to a seke man, till he be belid gostli;
and that ne hauo take gostli medicine, tbat is to sai, schrift and bouKl;
ati<l if jc bo wel schrive and ueraye repentaunt, I drede noujt tbat tbi
sekenes sbal a slake wiche he hfttb fbr sinne, or ellis it shal tume Uni
to more blisse after bis deth ; and ^erfor if hia sekencss a slake nou^'
diou fllialt cooifort him on tbis maner :
Ilou) thoii thall eoiifort a man t/iaC lie gruccke nouf/, tchan ht it ukt:
Soiio, lovestc tbou thi Lord God 1 He wil sai, ^e. Tban tbus, gt
thou loue God, thou leuest that he doith, and he skoi^th tbe i^
^erfor thou shalt gladli suffre it. Here of spekit Salamon and eeitli: 1
Sonc, Bpeko noujt ajon the cbastisiag of tbi fader, for it is no sonewhom I
tbe fatier chastisith noujt, and it a cordith wit commiae maner of |
epeche. Ffur if a man see anothcris cbUd do schreudeli in bis &Aa
preseuce, aud the fader chastLsed him noujt', tban wold tbat otbir miB
seie : It is nouxt his sone, or cllis ho louetb him nou^t ; for if '
he were bis cbild or elJis loue<l him, he wold chastiso bim: Knd
berfor be noujt euil afraide of thi Fadirs chaatising of beaeu. I
For he seitb himaelf : Wliom I loue, him (I) chastise. Alao sekenea ol
bodi makith soule heli^, and soule bele is nou^t but of Ood : ^erfor
despipe noujt Godis" acorge, but whan God ponissohe the, thaake him
and love him tJint he emendith thee nud viidemeniith tbe and blanuitk
tlio and jionische the nou^t in his nmih ne in his ivodnes but in bii
gretfl mcrcy. Thimk thi God, and thinke tbat his merci paaseth slle Ut
ft
Mariuale ad usum Sarum. ^^^^^1
. wrethe ; lie is jugge, he iril coiijt danuic the, but lie wil h&uo
i nu the. MercjfiiLli he chastise the, aad ther tliou hast deseruid
B hia wrath and be damned for euer, Jw puttith ouer hia
and Huffi-ith of hia grcte inercye, and ponische tho here bnt a
i, and jerfor despice nougt his gerde of nierci, ne grQcche noujt
ajena, biit suffiro it glaldi, for al the dooiia of God ben rihtfuL
sethen sekenes of God ia hcle to the soule, and wille thou or iiilt
loa sh&l liaue hit, jif thou grucche a jen God, and wit thi grucching
1 makist thi soule more feble, aod bo thou prolitist noujt to thi self
thi gmcching a jen Ihi Fadir, which is tiii leche, but greuist thi
DQ diuerses niaucrs : on is, that thou greuist thi God ; another, thou
noti^t haue so niiche goatiy mede, as thou shuldeat ^if thou eiif&ed
deth pacicnthche. And thou Hhall kuowe thut God Fadir of hcuene
{Mmischo nougt o thing tu^es, and yerfor wit a glad hert thou Ehalt
auffre sekencss that God hathe sent the here, for it shal alegge thee of the
tyixe of purgatorie, so that thou the niore soncr shali come to the
n^^ome of heuane. Thenke that if thc king to whom thoti tiast be
tretour for^euith the thi deth and poniache the but a wile in esi priaon,
Utoa art micliil hold to him : ao thou art to God, to whom tbou hast boa ■
tretour, and ho hath for jive the cverlosting detb, and ponischinge the ^mJ
'^ii a litul nekeness here. ^^M
xf/a- "w» be lae tlie deth : speke to hiiii oii Ihis mamr and tai : ^^B
Mon, j^if tliou thou^thist and wel aeie the inischciuiH of this world,
tliou shuldcat deaire to dye and be wit Ood ; Holi writ seith, Blessed ba
tiiei, tbut die in God. Iioke tbi begimiijig of thi lif, care and norwe ; thi
foribliuing travail ond dene and diseae, and so thu ledest thi lif. Now
"whether is it bettor die wel or lif euole 1 Pardo, die wel ; thou iuaist
Boujt lif fulli wel be no wai in this wrecchid world, for holi writ seith ;
Everi mao is a lior, that ia to aeie, sinful ; and also it aeith that seven»
■itbee in the dai fallitli a rithfulman, and tbat seith Seint Poul, that no
man IJueth wjt out sum defaute, as Catun seith ; and aeith thua to God,
r desire to be dcde, and bo wit (jod for the wickidiiesa of thia worid
mai no man tellc. Heie ia hungcr and thirat, cold aud hete ; travojl
aud werinease, enuie and wrath, glotonie and lecherie, pride and alouthe,
conetiae and fabnesse, niaoBlaujther ond thefte, and many other ; and
Uiere ia no man wit oute alle theae, that he ue hath som of theao, for
«Tcri man ia sinfiil, and yerfur these old filQso phura mad cn euer sorjyo ,
^fhnbere child jgn were boro , and joie wimn thei died aod pasaid out of ■MJfc
the wo of thia world! And Seint Austin whan he shuld be ded, he spak
lo deth ou this raaner : A thou deth, end of alle wickidnes, thou deth,
end of trauail, beginning of eso and al!e ioie, what man mai be theoke the
profitts, and the blissea that thou bringest wit the 1 thou ai-t deaireful
to me for a Cristin man niay noujt euil die, but wel die, ond lif wit
Crist*.
Whan e/ioa!iasl loldkim aUethit, or dlx» ^if lliou hane «o (iniefo sa»
aKe /i>r fiast ofdeth, beifin here, and speke to fcim on Ihia maner whm
t/tou teeit liiat lie neiheth ihe deth : J
Brother, ort thou glad that thou ahalt die in Criatin feith 1 Resp. ^ l
Knowleche that thou haat nou^t wel liued, aa thou shuldestl 1
Jfetp. je.
112'
Mantiale ad uaum Sarum.
Art ttou soritherfor) Resp. jc.
Hast thou wil to amend the, jif lliou haddist spocc of lif 1 Se^.
Leutat thou in. God, Fader Altnighti, Mftker ot heiiene «Qd of
Jleap. je.
Lieuiat thou in the Fader and Sone and HoliGktst, thre persoos tiA
on God t Resp. je.
Leuist thoii that oure Lord Ihu Crist, Godia Sono, vas coosniiilcl
tho HoliGoat, and toke tleache and blode of oure ladi Seint Mane, id
was bome of hir, she being modir and mnjde. Resp. je.
Leiiist thou that he eufirid piiie and deth for oure tTeapas aud nmgt
for his gilt vnder Founce Filate, and that he was don oii the cn», m
died for thc on god Fridai, and whs buried ? Reap. jje.
Thankest thou him thcrfor 1 Reap. je.
Lauist thou that thou may noujt be SBiiid but thorw hi:
Rap. 5e.
Timc dieal Saeeriioa:
Wil thi Boule is in thi bodi, put alle thi trust in his passion andnt,
Iiis deth, and ihenke only thoron ond on non other thing : vit his detli
medil tbo, and wrappe the therinnc, noujt thinlung on thi wif,
thi children, ne on thi rjchesse, but til ou the passion of Crist, aud luuu
the croaae to foro the and sai thna t I wot wel thou art. noujt my G«4
but thou art imagened aftir him, and makest me haue more miDde of
him afkir wliom thou art imagcncd. Lord, Fader of heuene, tho detb of
oure Lord Ihu Crist, thi Sone, wiche is here imagened, I set betwioM
the and m^ euel dedia and tho desert of Ihu Cnat I offrc, for tliatl
ahuld hauo deseruid and baue noujt. Sey a^^en: Lord, the deth of ouK
Lord Ihu Criat, tbe Sone which was bore of seint Marie, laoder sod
maiden, I sctto bctuenc me and tbi wrath. And eat: Into tbi hi
Lord, I betakc m^ soule, for tbou God of treutho bou^list me, anJ Mi
ao tliriea. Seinle Auslin epake to God on t/m jnamer: A mf Lord God,
mf merej, mj refute; the I desiro, to the I flc, I hie to como to tlu;
Lorde despice noujt mo, thow I be wrecched and sinful, but be to ma
hetper in theis mj grete nedis, for I maj noujt helpe aud ajen bie mj
aelf wit mj deilis ; but thou, Lorde, host bou^t me, thou bring me oid
of carc and haue merc^ on me. I truat uoujt on mj dedis, but despeir
of hem ; savc jit I truat moro on thi merciis than in the dispeir of mf
wicked dedca : thou art my hope, thou art m^ God ; tbou art ful of
merc^, a^ein thc I liauc sinned thorw my grete defaute. I ci
knouleche to thc ; I bc seche the of merci, wiche deniest to no man
II.
MANUAL OFFICES
FROM THE
CREFOED MISSAL ATSTD BEEVIARY.
I. — Ordo ad Facibnda Sponsalia.
II. — ^Benedictio Peregiunorum.
III. — Officium pro Defunctis.
MANUAL OFFICES
TROU THB
JEEORD MISSAL AND BREVIARY
I.
ORDO AD FACIENDA SPONSALIA
' mcUrinwnium eontroM potest qxiocunque tempore anni eonsensu
'ntervenientCy de prcesenti tamen ipsa aollemnitaa matrimonii
' contrahi, ncut patet per iaium versum,
es, veterem, circum, qva, rOj henedicta :
16 Adventu Domini indusive usque post Octavas EpipJianiai.
Septuagesima ueque poat Octavae PaachaSy Le., Dominicam in
primo die Rogationwm, i.e., Feria secunda v^eque ad aeptimvm
Fentecosten, exclusive, quia in isto octavo die matrimonium
brari. In aliis vero temporibus anni licite potest fieri et cele-
mnitas nuptiarum.
mtur vir et mvHer ante o stium ecdesias. Stet autem vir a
tiulieris, mulier autenh a desUruTvim^^coram Preshytero amictUy
ne, et stola revestito.
'-at primo Sacerdos tam de viro quam de muliere et etiam a
ntihus, utrum hcec conjunctio inter eos potest fieri, ne scilicei
nitate aut aliqua spirituali copula juncti sint, vel vir cum altera
el mvlier ipsa cum altero viro pactum conjugale inierit.
Hereford Missal in the Jjibrary of University College, Ox-
7ongregatis ad Ecclesiam sponso et sponsa cum parentibv>s
dcinis suis^ primo interroget Sacerdos si sint idoneas personoi ad
i conjugium; scUicet si neque consanguinitate neque affinitate
alibi daia hocfacere prohibeantur.
scito, dicat Sacerdo^ Ugem conjugii, scUicet, qvA)d erunt duo in
; et uterque aUeri^fmoxivs sit ad conservandum sive in saniiate
firmiiaiey et nuUaeausa possunt separari. His itaque /aciis
ir secundum consuetvdinem provincio! pecunia et annulus aureus
itev^, et detur a viro dos mvZieris. Tunc interroget Sacerdos :
is habere hanc feminam tibi conjunctam ) Respondeaty Yolo.
\ Sacerdos : Mulier, vis habere hunc virum tibi copulatum ?
it, Volo. Deinde detur mulier a paire vel ab amicis : et irador
IIO» Manuat Oj^ceti /nm f/w Heivfonl Miwil.
QaSmt diligtniwr inquiiiitli t^Uerro^t Saetrdaa vimvt iilim awa»
y. Vis habcre hatic Diulierem, et ic legitinutm uxorem acdpen,
eam, aicut Christionns liomo debet spnnsum simm, in Sei Gdc et tu»t
iu tafinnitate quatu in sonitate custoilire.
Quo regpondentt, Volo ; hoc ipsnm inqmrat a multrre :
U tnim velit liominem illiim pr» legitimo spoaso liabere, qnosd vixe
•t licut mulier ChristiiuiK debet Kpousiim snum, iq Dei fide et bm
in iDfirmitate qii&m ia sanitAlv ciutoiliro.
Q\ta retpoiidenle, Yolo ; tutK detur a vlro dot mwlicri, ti pof
suprr tefUum vel sttjier librnm annuhta et ar^entnm tive aurutn teu cil
juhentv Sacerdote, et paier vel propinqiite muli'yris aceijnat einn. el In
fuminiper manunt daeteranx, Qutt, eipaelia ett, apertam futital man
tcitieet diteooperlam ; ti vidua ett, wlalani. Quatn vtr renpiat in Dti
et *Mt ternaiuiam tanam el injirinam, et ttneal eniw per maniim rftrtf
«11 »i«i vianu dextera, it dieal itt materna linijun, Satxrdote doeenie ,■
1, Jf. underfjTigo yo A", for wy vvedded vvyf, for betere for w
for richor for poror, yo sekenes & yii helyi-, tyl dey us departe, aa 1
churcho hay tirduyued, Jc yerto y plysth ye my troTvye.
fU ittrian aeeipiul eam per rnaiiuin de^leram in manu sua dexler
ipea dieat, Saeerdole doeenle :
I, X'. underfynjje ye .Vl for ray weddeJ housbtinde for betoM
worsc, for ricUer for porer, yn Beteuess it in helyo, ln he boxum 1<
tyl dey us departe, as hoty churchQ hay ordeyaud, & yerto y plf^^l
my troTvye.
Poat hae dieat Sare.rdoa :
Moiidit Deus virtuti tuie, et eetera ut tupra, p. 28.
Oloria P.-»tri. Sicut enit.
Kyrie eleysou. Christe eleyaon. Kyrie eleyson.
Benedioimus Fatrem et Filium cum Saocto Spiritu :
Laudemiu ot sujierexnltcmus euni in s^nla.
tur in dexteram Jnanmn viri per suam dejcteram, apertam, ti rtrjo
«' vidua est, coopertam ; et dicat kac verba :
" £go accipio te in mcam s]>oiiRam.
" Jii iUa retpondeat :
" Accipio te in meum sponsum.
" Hcec verba manijeale dieantur tii malerna lingua, ut tequitur :
" I, JV. take ye N^. to my wedded wyfe, for betir, for ■worse ; for ri
for porer ; in aetieiies?, >uid in hele ; till deth us departe, as Loly chi
hath ordeyned, and yer to I plyjthe my trowthe,
"£l ilemm accipiat eum mulier per manum dexteram in mani
dexlera, el dical, Sacerdofe docente :
" I, A'. take ye ^. to niy wedded hosbonde, for betir, for tvoise
richer for porer ; iti sckenes, and in hele ; to be busum to je, till
as doparte, as holy cliurche haye ordejned, and yer to I pl;fxth j
trowthe.
" Verba sicramettlalia sunt ista : tunc dieat Saccrdos, /toe m
3faiiiia, et cetera."
Mai
al Officea from ilie Here/ord Mimd.
117'
'lAndemiia Dominutu, quem kudant angeli :
Qtiem Clierubin et Seraphia Saactas, Sanctua, Sanetus proclamwit,
Domiae eiaudL £t clamor. Dominus Toltiacum. Et cum.
Senxdittio auper annvlum.
Oreator et conservator humani generisi, tl celera ut supra, p. 19*.
Sene^dic, Domiae, hunc anaulum, el eelent tit mpra, p. 10*.
Sie Saeerdos cupergat aquam bentdietam super annulum et poalea
^riat gponwus onnulum ciim bribua principaliinia digitia : et snendum
qaod niniqunm ponalur annultis iii tiiijilo seeundum eonsiietudinem
1 priii»* sie diciUur :
Oum isto sDnulo te despouao ; cum i»to auro et argento te doto : et
D oorpore meo te honoro,
Tel dicat in vtattma liiigua, hoe tnodo, Saeerdole doeenle :
^yy jys '■ynj y ye vTedde, ond yyn golde and seliier ycli ye jeue,
1 T»y myne boily ych ye honoure.t
"" ■ ct ponal annu/um in poUieem aponsus sie dieens, lu nomine
et ad secundum digitutn, £t Filii ; ad tertium diyitum, Et
iritus Sancti ; ad quarluin, Amen. Ht ibi dimittatur secundum
Qvaro
o iala quare am
ponatur in quarto digiio eum
Uice compulato, ijuam in secundo vei tertio. laidorus dieii, quia
tedam vena extendit se a dig-ito iUo usque ad eor, et dat inteUigare
liUtteTii et per/ectionem amoris ; nrxx. queesl. v. eap. Feminw infine.
Pono qfiod unus eonjvx eontraxit eum una virgine vel vidua etpostsa
nlraxit cum alia, vd alter eorum /uerit prius nupliue, numquid debent
lienedici. Et dieitur non, per capitulum Cupellanum, ne betiedicHo
in seeundisnupliis; quod tcetatur Ambrosius, dicens: PrimiE nuptia
Dtam a Domino sunt constitutte, secimdie vero permissie, PrimiB aub
ani benedictione nubentium celebrantur ; Becundin vero carent altqua
inedictione. Sed eum plurea benedictionea communea in 7itiptiis celo-
nndis ac super inlraitu Ecdesiix, auper paUium, po»t Missam, super
lorum in sero, quttro qum henedietio sit iteranda in seeuiuiis nuptiia.
^ieendvm esl quod in quadam Oralione qna sie tiieipit, Deus, qui potiestate,
M benedieliones sunt ibi qum idem lutbent initium Deus, Media autem
tnedielio omittenda est, eciUcel islUf Deua qui tam cxcellenti mysterio
imjugalem copulam conaecrasti, ut Chriati et Ecclesiai sacramentum
I nesignares in fcedere nuptiarum. Tn ista henedietione agilur de unitale
'Arieti et Beclesice, quce figuratur iu primo mairimonio, non aulem in
\cwndo. Unde Matthici, xix. ; Apostalus ad Cortnthios, vi. ; — Enmt,
tquit, duo in came una : et Extra. de bigamis eapituto Debitum unius
Eoria ; et koc in primo malrimonio ; sed qui adftceret pluribus, dissolmi
tdue unilatis. Et ideirco tUa benedietio, qnee agit de unitate, seiHeet
lens qui tam excellenti, iLo., omnino e»t omil nda in his nuptiis. Et
iant tam in viro bigamo quam in mtdtere vCdua ; quia earo benedieta
nkit ad se camemnan benedialam. Sed omnes alia: benedicliones dia
" Ed. — '* benedieatur."
+ MS. — "Wjth yis rjnge I ye apowBc,
dowe, and witb mj body I ye Li
thguitur «i m i l > rt <i «oi» m^ ir kim J m m t i pmpm Jgfci
8hw «olaBM antiqntnn teupm» etfonn
niiptiui oapititlo prinui «
i-nelinad* fomm lutpitifnm .^arjrdtm d
Rmnrlintt ■ittn % I>omiiio qni fecit mm
» vahviffam.
thniH AliTKtMm, nros Louk. «t D«ni Jaeob, nl v
■tfmjnngat, implmtqnc benedifttionem snakm in Tobia. Qni Trrit.
j1 lia Omlio. lW«ilic»t vm Dena PUer, et eelent ni
. «( ttfarw Mi «19», [k Jr.
/Ad JfUi>«nf ttxifiam [m«7v« oij ^nidifM JOaru — HS.] JMdkii
[■AnW iliantt hmte /'talmtim, Beati mwi«i, ainc nuta, et fiiaiai «lli
7"»ne {/«nufltrfant vir H mulier ronon aitari;
1 Altari* vtrto ttuUu ad tto» JirjU ;
fferindirat v<* DotninLM tx Hinn, nt ridau filios f
l«ein »1111«* f«rii«l.
OloriH Patri. Kjrin RlpyBon, CKriflte deyson. KTriedeTaoa.
raf-cr iioat^r. Et no no*. Scd libem.
Halviini bn •'■rviim tuum et ancillftm tuam : Dena meoa, apeiaaM
to.
Mittc 4<i« iiiixiliiim do mncto ; Kt de i:)inn tuere eoa.
Kalu oln, Domin», tiirria fortitiidiiiis ; A fade iiiimitu.
tlDmltif, Daaiidi : V.t olamor.
Dtiinliiiis vuljisauiii.
Uromua.
Oralio. Deua Abi-aliom, Duua laaac, Dcus Jscoti, tl eetera ut li^
Orrmua.
Oralio. Rejiiiice, Domlne, pro|ittiiis tiiipor hunc fnmulum tiiuiD, •<
' 1 iif niprn, ji. ai".
^Ma Orttlio. Omnipoteni ii('in|)IU,'rnc Dens, qui primos pareiiUfi ''
n tif fupra, p. 911.
l/tii (Imlio.
lUaiiiii:!, Domino. ilo cwlo wncto tuo supor hnno conTentiooein. "'
Mcmwd Ojffioea from the H^Treford Missal. 119*
nuBisti saactum angelom tuum Raphaelem pacificum Tobise et
fili» BagaeliS) ita dignerifl, Domine, mittere benedictionem tuam
adoleicentes istos, ut in tua yolnntate permaneant et in amore tuo
et «enescant, et multiplicentur in longitudinem dierum. Per.
AUa Oratio. Benedicat vos Dominus in omni benedictione, effici-
€i eeUra ut mpra^ p. 21*.
Fo&t hcBC iniroducHa illis in Chorum Bcdenas pro$iementes eos ad
Aliari$j et skUuta mvUere ad dextram viri cum duobus cereis in
Ad Missam,
Qjfieium. Benedicta sit, e^ cetera, ut in die Trinitatis.
Si in tempore Paschali dicatur : AlleluTa.
Pmdmus, Benedicamus Patrem et Filium cum Sancto Spiritu.
Ad hanc Missam servetur modm et ordo qui in Festis Duplicibus per
CHoris in excelsis.
iHe ducs Orationes sequentes dicantur sub (uno) Oremus et sub uno
Per Dominum.
Oratiio. Omnipotens sempiteme Deus, ut in die Trinitatis.
AUa Oratio.
Exaudi nos, omnipotens et misericors Deus, ut quod nostro minis-
tratur officio, tua benedictione potius impleatur. Per.
Ad Corinthios (yi. 15-20.;
Fratres: Nescitis quoniam corpora usque ad portate Deum in
coipore vestro.
Gradale. Benedictus es, Domine.
F. Benedicite.
Eepetatva' Gradale. •
Alleluya. V. Benedictus es.
Si in tempore Paschali contigerit secundum Alleluja erit de Pascha,
F. Angelus Domini descendit de cselo, et accedens revolvit lapidem et
•edebat super eum.
Sequentia. Alma chorus, ut supra in Feria secunda post Pentecosten.
Secundum Matihceum (xix, Z-6).
In illo tempore, Accesserunt ad Jesum Pharissei tentantes eum et
dicentes ; Si licet homini dimittere uzorem usqtte ad homo non separet.
Oredo.
Offertorium. Benedictus sit Deus.
Secreta. Sanctifica.
Alia Secreta. Adesto, Domine, supplicationibus nostns, et cetera ut
cupra, p. 31.
Prcefatio. Qui cum unigenito.
Post Sanctus prostemant se in Oratione [ad gradum Altaris — MS.J,
exUnso pallio super eos, quod teneant quaituor clerici ad dorsum eorum %n
guperpelliciis tisque ad Pax Domini. Dein dicto Per omnia ssecula
sseculorum, antequ^m Pax Domini dicatur^fractione facta Fucharistia
more solito, dimissa hostia in tribus fractionibus super patenam, Saoerdot
ad iUos conversus et elevata manu dextera super eoSy dicat lias sequentes
Orationes, sub tono lectionis, illis interim genuflectentibus.
Dominus vobiscum. Oremus.
^" «r.
BSO' }fanual OJHces from Ihe Uereford Jlinttf. ^
r Oralio. Prupitiurr, Doniiup, sii[>plicatioiiibua DOstrb, tl (aim h
tupra, p. 37. I
Oroiuua, I
Oralio. Donn, qui )iotesta1<! virtutis '■i-i- d" niliilft ninrli fffwti.M
eriem tit mpra, y>. 37. I
IIm Oratio jmedicla tcHieet Proj^itiai^e dieitur attper iiiifii iifi i jirmWM
*mn(««, fNanftunMoiifiM tdter conjvganlium Juerit alias nuptti», ^ia iM
proKiMut in dtcretii. Sed Deua, qni tam cxcelletiti, non d<bet dki,n
oAtr torwH priut /uerU nuplus, enm ait benedictio ttKramenbdii, fisl
mUK» tmdo ilfrari deb*t. /'xtm. de aeeundis nupiiis, eap. i.<ap.\'tm
«dlMii. I
Pmt keK rtvtrtat m ISaeerdoi ad Altare, et dicat: Vax. Pomini-l
Af&ua DiH. I
TuiK twtgtnU tA Oraltont tpontu» tt tponta, et accipiat tpontutpta» I
a Sattrdutt tt/mU tpoma otcttlaiido eam et iietniHem alium neeipKMim
iptit, wJ eUrioM p9tl ipntm a Sttcerdote paeem accipie?it /erat aliit nm 1
aotilo.
CtmmHnio. Boiiodiciiutu Deum cieli.
Pottomnmvnio. Proficiat.
Alia fiOilfwnmwio. PnestA, qiltfsurous, onmipotena Deta. rl
ttltm wl *K/im, p. 3U*.
rttttajltt benedielio eum ealice, hoe modo :
A^utorium nostnuu i» uomiao DootiQi :
Q«i ftcit «Blum et terram.
Sit nomen Domini bene«lictum ;
Ex hoc, uunc^ ct usque in sicculum.
Ur«mus. Stmdictio.
BonMtioat vw diviuA mi^estaa ct nii& Dcitos, Pater^, ct IWiu^,
^>irittw>|« ft>notut, Anien.
l'otl itittttm pani» tt ^•inum vel aliud bonum potabHe m vatadt
nrq/VnUwr. il gutttnt iii ttomine Domini, Sacerdote primo tic dietKti'.
Dontiiiui vobiscuin.
Beuetlic. l>omin«, p&nem iitum ot hunc potum, et cetera u( nm
p. s;;.
Aoeta nro tiqutnlt cum ^>ontUi el eponta ail lectum pert m in i iti
leetdtit StKtrdot tt benttUeat tMiUamum, dicent: Dominua vobiscunL
Bvnedio UMlamiun tstutn, Domiue, et omnes habitAntes in eo, ^
eiUra w( tnpnt, p. 39.
Dtinde benedielio tvper Uctum.
BcDedic, Doninc, hoc cubioulura, qui non di^rmis, e! cetera ut n^
p.a5'.
Deinde_Sat benedictio super eos.
Bencdicat Pcus, corpor», ve^trK, el eelera ut tupra (ibid-J
Hftnua, Domiui, ait Buper vos, el eelera u( tapra, p^ 36.
Beoedicat voa Pator, et Piliua, el ettera ut tupra (ibid-J
Ilit itaque peraelit ditetdat Saetrdoa et dimiUat eot inpaet.
Manual Officea from the Hereford JlissaL 12V
II.
BENEDICnO SUPER EOS QUI PEREGRE
PROFICISCUNTUR.
JM Psalmiprimo dieatUur :
Qni habitat (xc.) Levavi ocalos (cocx,) De proliindis (exxix.)
Gloria Patri Sicut erat.
Kyrie elejson. Christe eleyson. Kyrie elejson.
Pater noster. Et ne nos. Sed libera.
BalTum fac servum tuum :
Deus meus, sperantem in te.
Esto ei, Domine, turris fortitudinis :
A facie inimicL
Nihil proficiat inimicus in eo :
Et filius iniquitatis non apponat nocere ei.
Domine, exaudi.
Dondnus vobiscum. Oremus.
Oratio. Adesto, Domine, supplicationibus nostris, et cetera ut
9upra, p. 105.
Alia Oratio, Deus, qui ad vitam ducis, et cetera ut sxipra^ p. 27 ^
Alia Oratio, Deus infinitse misericordi», et cetera ut supra, j). 105.
Benedictio perce et baculi.
Oremu&
Domine Jesu Christe, qui inefTabili tua miseratioiiOi et eetera ut
9upray p. 27*.
Tunc imponens coUo ejua dicat: Accipc hanc peram sigiium pcro-
grinationis. In nomine Patris, et cetera.
Dans ei baculum dicat : Per hunc baculum accipias mLicricordiani ot
benedictionem a Deo salutari tuo. Qui viyit.
Subjungat hanc Orationemy illis prostratis in terram.
Oratio. Omnipotens sempiteme Deus, qui est via, vcritas, ct vita,
et cetera ut supra, p. 104.
Alia Oratio.
Angelus Domini bonus comitetur tibi ad dirigcndos podcfl tuos iu
"viam pacis, ut peracto obedientise cursu iterum ad nos rovortaris cum
^audio. Per.
Ad benedicendum crucea peregrinorum.
Domine sancte, Pater omnipotens, qui unicum Filium tuum tibi
oosetemum, cosequalem, consubstantialemque pro humani generis i^staur-
sitione Sancti Spiritus operatione incamari voluisti ; bene^dicere dig-
xme hanc cmcem, et prsesta per invocationem tui sanctissimi nominis,
'ut quicunque hoc signaculum super se habuerit, tuse pietatis protectione
munitus hostium visibilium et invisibilium impugnationes superare
"^aleat, teque miserante tam corporis quam animee incohimitatem per-
^piat. Per eundem. In unitate ejusdem.
^ Deind^ imponens crucem dicat : Accipe hanc crucem signum pere-
^'^tionw. In nomine Patris, et cetera.
>
122* Manual Offi^s f-rom tht Hereford Brcvia-nj.
III.
OFFICIUM PRO DEFUNCTIS.
Anttpkma. Flacebo Domino.
Ptalmut. DUexL
Anliphona. Hcii me qnia ineoktus.
Ptalmtu. Ad DDmiDum.
Atitipfuma, Domiiiua ciiatoiHt te.
Ftalmui. LovavL
Antiphona. Si iniquitateB.
Paalmtci. De profundia.
Antiphona. Opera n
Psalmus. Confitebor ii
AntiphoTift. Audivi vot
PatUmui. Magiuficat.
Dicta Anliphona. Audivi vocem poH Pgaimum I
Ptalmu» Lauda anima nim Oraiionibtu ul eequilar.
Si/iterit obiltu, (iwic dieantur teipientet Orationts :
Oralio. Dens, indiilgentieu7im Domine.
Oratio. Deus, qui inter A[>ostolioos.
OrtUio. Fideliiwn Deus omnium. Qui vivia.
Si lumfiteril obUiia, lunc dicaiiiur seqventes Orationet :
Oratio. Doiw, qui inter Apostolieoa,
Oratio. Omnipotcna sempiteme Dous, ctii imnquam,
Oralio. Fidelium Deus onmium.
Sifutrit corjmg priMens, dicantur aequentei Orationes .-
Oratio. Omnipotens sempiterue Deus, cui nunquam.
Oralio. Deus, qui inter Apostolicos.
Oratio. Fideiium, Deus omnium.
In Laudibus. Sifuerit ohitus, dicantur lequenles Orationei :
Oratio. Frcesta, quiesumuH, Domine ut auima, p. 80*.
Oratio. Deus, cujus misericordiie, p. 73*.
Oratio. Animabus, qufeauraus, Domine,
Si nonfueril obitue, tunc dieaniur sequentee Orationes :
Oratio. Deus, cujus misericordiDC.
Oralio. Frfcsta, queisumus, omnipotens Deus, ut animftm, p.
Oratio. Animabus, quiesumus, Domiue.
Sifuerit corpus prceseni, tunc dicantur seqttenlei Orationei :
Oratio. Pr^ta, quffisumus, omnipotens Deus, ut animan.
Oratio. Deua, cujus miscricordiie.
Oraiio, Animabua, qunsumus, Domine.
Pro corpore pneientis feminee.
Oratio. Qureaumus, Domine, pro tua pietate.
InZaudibui. Oratio. Fnesta, qu^imius, omnipoteDS Deus, u
Ad MATUTltJAa.
Ad Malutinat vero per annum quando JU termtium mortuor
dieilttr, Domine, labia tiec Deus in adjutorium ; led qui primu
tn ordine inapiat Jtfatutinaa hoe modo :
Manual Offlcea from the Eenford Breviary. 123*
AnHphona, Dirige.
Fsalmtut Yerba mea.
Antiphona, Conyerterey Domine.
Faaimua. Domine, ne in furore.
Antiphona. Ne qoando rapiat.
Fsalmus. Dominei Deus meos.
Versus, . A porta inferL
Jietponaorium. Erae, Domine, animas eorum.
JS^on dicUwr ante Leeiiones, Et ne nos.
ZecUonea de Job legantur,
Ledio prima (Job vii). Parce mihi, Domine.
Ifon dicitur Tu autem inftne Lectionum hac die.
Beeponsorium. Credo quia redemptor.
Vergus. Quem yisurus sum.
Lectio secunda (Joh x.) Tsedet animam meam.
Eeeponeorium. Qui Lazarum.
Vereue. Qui yenturue es.
LecHo iertia. Manus t\m fecerunt.
Responsorinm. Domine, quando veneris. Quia peccavi.
Versus. Commissa mea.
IHe morhtorum repetatur tertium, sextum, et nonum Responsorium*
In secukdo Noctubno.
Antiphonct. In loco pascuse.
Fsalmus. Dominus regit.
ArU^hona. Delicta juyentutis.
FsaZmus. Ad te, Domine, leyavi.
Antiphmui. Credo videre.
Fsalmus. Dominus illuminatio.
Versus. Ne tradas.
Fesponsorium. Et animas.
Letiio quarta (Job xiii), Quantas habco iniquitates.
Besponsorium, Heu mihi, Domine.
Versus, Anima mea.
Leetio quinta (Job xiv)» Homo natus muliere.
Besponsorium. Ne recorderis.
Versus. Dirige, Domine.
Leetio sexta (Job xiv.) Quis mihi hoc tribuat.
Besponsorium, Domine, secundum actum meum.
Versus. Amplius laya.
In tebtio NocTURiro.
Ant^hona, Complaoeat.
Fsailmus, Expectans.
Aniiphona, Sana, Domine.
Fsalmus. Beatus qui intelligit.
Antiphona, Sitiyit anima.
Fsalmus, Quemadmodum.
Versus, Anime eorum in bonis demorentur.
1
y^M Ka.f»Tit»il»r JnripA^^wapo** /'*i7mHn» Beaedictus. S(ai\m.Kqv.iX^
Taixr irj-t« *< Atc M»ria, cuot Ptaimo Eialtabo te, Domiiie, tl PmIm.
Ik proftu.di» 34»7tK Glom PatrL ,. ^ ^ .
fAswtor «"TWi 'o» <' habiiu 7ion miilaia diciit I ereut Bequiem
«etMnj^ «/ «(fl^ "^ «y^" '" ''=^?'«^ mortuanim.
SeQL-ITUR COMUEKDATIO AnIMAKL-M.
AntiphoM. Subvcnite, Bnncti Dei, et celera ut aupra, p. 93.
VtrniM. SuBci|fial"
f^ruiii». Tibi, Donune, commeiuUmus, «( ceUra ut supra, p, 7i*.
cs.
Manual Officea from ihe Hereford Breviary. 125*
Alta Oratio. Misericordiam tuam, Domine, el cetera ut aupray p. 55.
AnUphona, Snscipiat vos Christus, et cetera ut sujrra ({bid.J
Fsalmus. In exitu Israel, sine Qloria Patri.
Oraiio. Onmipotens sempiteme Deus, qui humano corpori, et cetera
t $upra (ilnd.J Qui in Trinitate perfecta yivis et regnas.
Ani^hona. Chorus angelorum, et cetfra ut supra, p. 50,
Bt dicatur conjunctim omnes Paalmi usque adPsalmum Ad Dominum
am tnbularer absque Gloria Patri.
OreUio. Diri vuhieris novitate, et ceiera ut mpra, p. 57.
' Tunc dicitur Pater noster. Ave Maria. Et ne nos.
Versus. Non intres in judicium cum servis tuis, Domine.
Sesponaorium. Quia non j ustificabitur in conspectu tuo om nis vi vens .
Veraus. Kequiem setemam dona eis, Domine :
Jieeponsorium. Et lux perpetua luceat eis.
Vermis. A porta inferi :
Heeponsorium. Eme, Domine, animas eomm.
r Versus. Domine, exaudi.
Mtesponsorium. Et clamor meus.
Vereus. Dominus vobiscum.
Oratio. Partem beatae resurrectionis, et cetera ut supra, p. 57.
Alia Oratio. Deus, cui soli, et cetera ut mpra (ibid,)
Alia Oratio. Absolve, qusesumus, Domine, ut mpra^ p. 58.
Animse famulomm famulammque tuarum et animse omnium iidelium
Ainctorum per misericordiam Dei in pace requiescant. Amen.
III.
OEDINES BAPTISMI
From the Sacramentaiy of Leofricy Bishop of Exeter, now
in the Bodleian Library; d.*te of MS., early part of
Tenth Centuiy.
From the Missal of Robert (of Jumi^es), Archbishop of
Canterbluy, A-D. 1060-1052, now in the Public Library
of Rouen.
" Ad Catechizandum InJGbmum," from the same MS.
From a Pontifical belonging to St. Thomas of Canterbury,
copied from a MS. of the middle of the Eleventh
Century, now in the Libi^ary of Douai.
'' Ad Catechizandum Infirmum," from the same MS.
From the ** Rede Boke of Darbye," about A.D. 1066, now
in the libraiy of Corpus Christi CoUege, Cambridge.
" Ad Catechizandum Infirmum," from the same MS.
From an " Ordo Romanus," written in the time of Arch-
bishop Aldred, about A.D. 1070, now in British Museum.
Cqtton MSS., ViteUius, E. xii.
From Cotton MSS., Tiberius, C. 1, British Museum, written
in the Diocese of SaUsbury, and during the Episcopate
of either Herman or Osmund, latter part of Eleventh
Century.
From three PontificaJs of the Twelfbh Century : —
Cambridge University Library, Ee, u., 3 (Winton).
Library of Trinity CoUege, Cambridge (Ely).
Library of Magdalen CoUege, Oxford.
From the Pontifical of Anianus, Bishop of Bangor, 1268.
From a Welsh Manual, probably of the diocese of St.
Asaph, now in the Library of the Dean and Chapter of
Hereford, Fifteenth Century.
ORDINES BAPTISMI.
I.
^OM LEOFRICTS SACKAMENTAJtY ; TENTH CENTURT,
EARLY.
Ordo super Eleotos ad Catechumenum Faciendum.
Omnipotens sempiieme Deus, el cetera ut supra, p. 5.
AHa. Preces nostras, et cetera ut supra, p. 6.
AUa, DeuS| qai humani generis, et cetera ut aupra ibUenu
Benedictio aalia dandum Caiechumenum,
Exorcizo te, creatura salis, et cetera ut supra ibidem.
Hac Oratume eacpleta aceipiat Sacerdoa de eodem sale, et ponat in ore
^^fiuUia dicens:
Accipe salem sapientise, propitiatus in vitam setemam.
Oraiio poat datum ealia : Deus patrum nostrorum, et cetera ut
"^pra, p. 6.
Benedictio Foxtis.
Omnipotens sempiteme Deus, adesto, et cetera ut supra, p. 14.
AUa.
Adsit, Domine, huic lavacro tuse virtutis operatio, ct abolendis vitiis
ionferendisque sacramentis tuse regenerationis impleatur effectu. Per.
Alia. Deus, qui invisibili potentia, et cetera ut mpra ihidem, usque
%d virtus spiritus tuL
Et insujfla ter in aqua.
Et totam hujus aqu83 substantiam, et cetera ut mpra, usque ad
Inem Orationis.
Post hasc accipies chrisma cum vasculo, et fundes ia cruce super
}quam dicens :
In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti sanctificetur et fecun-
letor fons iste. Et aspanrgis super adstantes. Qui autem volueril,
\eeipiat de ipsa aqua et asparget ubicunque necesse fuerit ; et tu/nc
Timum inquires nomen hominis, ita dicendo :
Interrogatio, Quid vocaris 1
jResp. Ita.
Inierrogatio. Abrenuntias Satanse 1
Resp. Abrenuntio.
Inierrogatio. Et omnibus operibus ejus ?
Resp. Abrcnuntio.
I*
Ordines Baptismi. 131*
^tns ; delnde tnier ecapttlas : Da locam Spirifcui Sancto ; et inUrrogat
'^ter nomen dicendo ita :
fnkrrogatto. Qnid Tocaris 1
^up. Ita.
Jniarrogaiio, Credis in Deam Patrem omnipotentem ?
-ie^, Credo.
JfUerrogatio. Credis et in Jesum Christom Filium ejus unicum ?
Ja^. Credo.
InterrogcUio.
Credis ct in Spiritum Sanctum, sanctam Ecclesiam Catliolicam,
iBsionem peccatorum, camis resurrectionem ]
Be^. Credo.
Et accipiet Prethyter eos de par&ntibus eorum, et baptizantur ji^nmt
mlij deinde Jemince^ evh trina niersione eanctam 2'rinitat&in semel
nndoy ita dicendo :
^nterrogatio. Yis baptizari ?
^iesp, Volo.
Oemde dicit : Et ego baptizo te, nomina illum, in nomine Patris, et
ii semel; et Filii, et mergit iterum; et Spiritus Sancti, et mei'g\t
>. Ut auiem eurrexerint a fovUe^ /acit Presbyter signum crncie de
ma cum poUice in vertice ^us, dicene lianc Orationem :
>ea8 omnipotens, Pater Domini nostri Jesu Christi, qui te regcneravit
quA et Spiritu Sancto, quique dedit tibi remissionem omnium ]>ecca-
an, ipse te linit, ilL, et unguat Presbyter caput ipsitts de chrisma dicens:
ie linit chrismate salutis in Christo Jesu in Titam ffitornam. Amen.
?une poeito chrismali in capite baptizati dicit Sacerdos :
Lccipe vestem candidam, puram et immaculatam, quam pcrferas
tribunal Domini nostri Jesu Christi in vitam seternara.
^p. Amen.
Jeinde communicetur a Presbi/fero ita dicendo :
)mnipotens sempiteme Deus, qui regencrasti famulum tuum ex aqua
liritu Sancto,quique dedisti ei remissionem omnium peccatonun, tribuo
ntiuuam sanitatem ad agnoscendam unitatis tuse vcritatem. Tcr.
II.
)M THE MISSAL OF ROBERT (OF JUMIEGES), ArvCH-
BISHOP OF CANTERBURY, A.D. 1050-1052, NOW IN
THE PUBUC LIBRARY OF ROUEN.
Incipit Ordo ad Catechumenos faciendos.
Ut autem venerint in Ecdesiam scribantur nomina eomm <■ ^ *f
in sinistram ; et miitat nhanurn sujyer » ♦ «
Elccede, diabole, ab hac imagine Dei, increpatus ab eo, et da locum
itui Sancto.
Ordineit BapiiamL
^ TW liyna noH m Komine PairU et FitH et SpirUu» SaueK:
Sigao t« ugtwculo Dei Pntria et niu et Spirito» SwurtL
ocnla* taoi, nt vide»» clwiUteta Dei : aarea, «t andiaa virtnta q
ur», nt percijiiM odorcm saavitBtia ejna ; cor, at credaa in enm'
nt oatifit«aris illL '
SignAculmn Dei Patria rt Filii et S[.iritas Soncli too iategro oi
imponi), qnod te MUium faciat omni tem^ro vitae to», ut nulbm k_
tli*t*>l(iB pMrtem vel poteslatem de te ; sed Trinitaa divxj» r«siwlia
in uecul» Bteculorum. Amcn.
Dwiat PrttAytw : Duminns vobisciim.
Omnipotcns soinpiteme Deus, Puter Dotnini noetri,
«npra, p. 5.
diia. Preces noatnu, et eeUra ul mtpm, p. 6.
Atia. Dcas <iiu hnmani geneti», tt etiera ut gitpra iftWiwi.
Iltneilielio talit ad CaUthumenuutJaeieiutum .-
Kxorciio t«, creatnra aalifl, et felera ut aupra ib!<ttin.
• ■ aaripiat Sacerdos d« eoJera aale, et poaat ■
pttif ita Jietnilo :
Accipe laleu sapieittiie, propitiatiis iti Titnm tet«main.
T)cus iiatrum nosti-onim, et eriera ut supra ibidem.
IttTum/aei* erucrm in/rotUe ^u» ;
Dciis Alimhara, tt eettm ut wpra, p. 7. Erga maltslictc.
Iterum faext enieem in/rantt ejtia ;
Deu^ immortnle pDesidiuni, et ctlera ut tupra ibideia.
Aiiili, iiuUudicte Salaua, et eettnt ul supra ibiiletn.
Esorciio te, immunde spirituii, e( celera ut mpra, p, 8,
Hrgo mulcdicte.
• • « » »
Dous, oieli, tt celera nl tupra, p. 8. Ergo malediclc.
o • • • o
Exorcizi> te, imumude Bpiritus, tl celera vt aupra, p. 9.
De iito loeo • lam t^iptr nuueulot quata tuper /aninn
mpl"'tur,/aeieni erueem tujitr capiltt eomm ilieeii» :
yEliTnam ao justissimam, el eetera iit tvpra ibldem.
Sreuntlum Maltlueum (xi. 25 30J.
lu illo tciupore, ResiwndenH Jesua dixit ; Confiteor ti-iqtie >i</^
[.Blcura tcvp.
Pdtef upatcr.
[Ad Catechizasbos Isfaxtes.]
tt tt tt »
Neo t« liitct, Siitfttift, tt etttra ut tiipra, p. 10.
Inile veiv lanijat nare» tl aiirtt de tpulo diceita .-
EOuta, et eelera iit ttipra ibidem.
Poitea langal pecUia rfo oleo exoreisalo eructm /aeieiuh eum ftS^ I
( • tidem dieit : Abi-ennntias Satantel Sexp, AbTfHiiDtiiS I
^fiKit civcem • • •
Et omnibufl operibua ejual «l Uerum/atta cnicein m aeapulat.
Keap. Abrenuntio • * • •
Et omnibua pnmpb cjusl Hcsp. Abrenuntio.
OrdintB Baptiami. 133*
[Benedictio Fontium.]
♦ * • * •
Omniliotens et sempiteme Deus adesto, et eetera ut supra, p. 1 4.
Ibr omnia ssecula sa^culoram. Amen.
Bannm corda^
Habemos ad Dominnm :
Qratias agamns Domino Deo nostroy
Dignnm et justnm est.
Yere dignum. ^teme Deus. Qui invisibili potentia, et cetera ut
Qmi tbidem, usque ad de Spiritu Sancto.
Hic dividia aquam in modum crucis :
Qni Iianc aquam tcsque ad indulgentiam consequantur. Hic aigiui.
Unde benedico te, creatura aquse usque ad et Spii*itus Sancti.
Hic muta sensum qtuiei lectionem.
Hsec nobis prsecepta Ursque ad mentibus efficaces 4^ « « «
ic ponunt cereos et * * * Descendat in banc ttsque ad finem
\mfationis.
Hic mittas chriema in nwdum crucis et commisce cum ipsa aqiuiy et
Uerroget Presbyter. Quid vocaris ]
Credis in Deum Patrem omnipotentem, creatorem caeli et terrsc ?
Resp. Credo.
Credis in Jesum Christum Filium ejus iinicum Dominum nostrum,
tti conceptus est ex Spiritu Sancto, natus ex Maria Virgine, passus sub
^ontio Pilato, cmcifixus, mortuus et sepultus, descendit ad iDferna,
srtio die resurrexit a mortius, ascendit ad cselos, sedet ad dextemm Dei
'atris omnipotentis, inde ventums est judicare vivos et mortuos ]
Hesp. Credo.
Credis et in Spiritum Sanctum, sanctam Ecclesiam Catliolicam,
Lnctomm communionem, remissionem peccatomm et vitam seternam ?
Resp. Credo.
DeinJe haptizat Sacerdos suh trina mersioney tantum Sanctam Trini-
Ucm semel invocans :
E^ baptizo te in nomine Patris, et mergat : et Filii, et mergat : et
piritus Sancti, et mergat tertio.
Ut autem surrexerit a /onte, faciat Preshyter signum crucis de chris-
)ale cum poUice in vertice ejus, et dicat Orationem hanc :
Deus omnipotens, Pater Domini nostri, et cetera ut supra^ p. 1 7.
Et vestitur infans ita dicendo : Accipe vestem candidam, et cetera.
Quando datur candela :
Accipe lampadem quam et irreprehensibilem custodias, nt cum ven-
•it Dominus ad nuptias possis occurrere ei, cum sanctis in aula calesti in
itam a^temam. Per omnia ssecula seeculomm. Amen.
Et si Fpiscopua adest, statim confirmari eum oportety et dirismate
♦ * * communicetur Corpore et sanguine Domini a Preshytero
a dicente :
Corpus sanguis Domini nostri Jesu Christi custodiat te in vitam
temam.
J4' 0)-dlnta Bapliami.
Po»t Coiiiniumonem.
OoiuipoteQG sempiteme Deas, qui regeoerare dlgiiatus cs hitac &
him tuuni ill. ez oqiiu et Spiritu Sancto, quique dedistj ei remisKiaiesl
Potnniuiu jicccatoruni ; tribue ci continuatu samtatem ad c
nnivon^itatw tiite veritutem, Per Doinimim.
Ad Eaptizandu« iNFinUUM.
F}-om Ihe aame MS.
Orallo ad Baplisandum iiifirmum :
Moleliim tuEUii, et cetera.
Benediclio aqiite ad baplizandiim infirmum. PosVjuam .
«rta, benedicet a^uam ftanc hit verliii.
Exordzn, te creatura aquic, et ceCera.
BapCisas el /i»w eum de chriama ih certi^o :
Baptiio te iii nooiiao Patiia ct Filii et Spiritus SiUicti.
Poelea taiu/it eitm de chriama irt capul ;
Deua omnipotcws Pater Domiui nostri Jesu Cliristi qui to rej3
avit, w( aupra.
Poilea commuiilcas eam el dtcl» Oralimiem hmic :
Omoipotena aenipiteme Deus, qui regenorare dignattis <», (t n^ I
III.
I FROM THE rONTIFICAL OP SAINT THOMAS OF CA!JTEB-|
BUilY, NOW IN THE PTJBLIC LIBRARY AT DOUAl.l
COriED FROM A MANUSCRIPT ILVTHER EARLIEs|
THAN THE CONQTTEST.
IsciPiT Okdo ad Faciemdou Catzchumenum.
Jiit ciim latiis/ueril ad £etJ.esiam, miltat manum super c
I Sacei-doa el dxcat :
Recedc, diabole, h1> hac imagine Dei, increpatua ab eo, et dkl
LBpttitiii Sancto.
Et impmuit manitm infrontem et in pectut ejita ila dieeiuJo.-
Signo te signaculo Dci, Patris, et Filii, et Spiritus Sancti.
Siguo oculos tuos, et cctcra itt supra, p. 13L*.
SigQacuIum Dei, et eetera vt lupra ibtdem.
Qratio. Omuipot«ns scmpiterne Deus, et cetera ut aapra, p. 5.
Item aiia Oratio. Preces nostras, et cetera ut tupra, p. G.
Ordines Baptismi. 135*
io alxa. Deiis, qui hiimani generis, et cetera ut supra ibidem,
dictio talis ad catechumenum faciendum,
rcizo te, creatura sftlis, et oetera ut eupra ibidem.
picU Saeerdaa de ipso sale et ponat in ore infantis, ita diccndj :
tio. Accipe sale&i sapientifle, et cetera ut evpra.
13 patrum nofitrorum, et cetera ut eupra, p. 6.
permaaculum.
ns Abraham, Deua Isaac, et cetera ut eupra, p. 7.
go maledicte, et cetera ut supra ibidem*
tper/emvnam.
eus cseli, Deus terrse, et cetera ut eupra, p. 8.
rgQ maledicte, et cetera ut eupra ibidem.
uper masculum.
>ei]S, immortale prsesidium, et cetera ut eupray p. 7.
idjuratio. Audi maledicte, et cetera ut eupra ibidem.
Super feminam,
Beus Abraham, et cetera ut mpra, p. 8.
Super moBculum.
£»>rcizo te, immunde spiritus, et cetera ut eupra ibidem.
Super feminam.
Exorcizo te, immunde spiritus, et cetera ut eupra^ p. 9.
Super masculos etfeminas.
^temam et justissimam pietatem tuam, et cetera ut supra ibidem.
Seeundum Jlatthceum. In isto tempore, Hespondens Jesus dixit:
JoDfiteor tibi.
Pater noster.
Credo.
Ad ccUechizandos infantee : Nec te latet, Satana, et cetera ut supra
hidem.
Deinde tangantur ei nares et aurea de sputOf et dicatur :
Effeta, quod est, adaperire in odorem suavitatis. Tu autcm effugare,
iabolCi appropinquabit enim judicium Dei.
Benedictio Fontis.
^Adjutoriom nostrum in nomine Domini.
Sit nomen Domini benedictum.
Omnipotens sempiteme Deus, adesto, et cetera ut aupra, p. 14.
Per omnia ssecula sceculorum.
Dominus vobiscum.
SurBum corda.
Oratias agamus Domino Dco nostro.*
u£qnnm et salutare, et cetera ut eu^yra, p. 14.
Qui inyisibili, et cetera^ ueque ad de Spiritu Sancto.
Hic dividae aquam in modum crucis.
Qui banc aqnam usque ad et Spiritus SanctL
Jlie mutas vocem quasi legens lectionem :
Hiec nobiB pnecepta usque ad mentibus efficaces.
* Added in a later band.
11««^ «cn huE aaoBniB, Jem Cbrista^ foos luminis, qiii hnno etVMV.
fott imc ttmidicliemtm ptmalmr termu in manvm baptaali
iHemHtr : Aoap« Inrn"''— udentem, vt eeUm vt mpra UtidttiL
&^itmr Onttia. Aaetor hicn ct remuncntor fidelium.
TeHit^ imft»» rt tlim a Hit tvia.
oEfiMtofva adte,>tiiftM emfirmaTi eparUt mm ehritmi*-'
Si Efiteopti» dtett, eommwniettur a I'nibf^
: I>oauiil iwntii Jem Chriad ntfitodial te ii
-« "#
"ir-i.m. ^
T*
keneef Mciu aquam kis vTTitf Zl£urza:i -i
Bapiisat tt lakii et^k £€ ^.^-^m^ov ;>
Bftptizote. Ii: ayn"-'tt rirzai -g FIl rr
naATit, €i oti^tra.
Aocipe TeEum. «f x9s*e.
Te ergo iL.vooc- T»-r^ -^,* sciirv' ? *ri
banc aqaam exorxzir» *r ":»2i*»rtiia2r: ir^. 'ii^ . •r-r:^^
iq)enia angelors^. ^rrnzL iKi«*aiiac ^-Trrr.--i- ? -r.
Kzaudi i:cis, I^.*^ -r*. «ujt-^ riTHr. Tci-rii- '.-ej
littere dignare *&=j'.':.ul i=jssi:izi 11:112^. !#- '9-..^ ^
rotegat, risitei ec itzSiiZiLkZ, lauM iamir.jn^rf ^ > .*
ROM THE -EZLE ri.ZZ :J l.s.^.tT7- ' V
LIEK.VRY OJ '.^irT-, "^IL-TZ ...... l
BRIDOE. Sjt Zl X23.
Signum cr3ii» .SfclTir^-.cia I;caii^i :ii'>f:": «'^: :':.'.-. .:- -:.*r-. -^
K>no.
DominTu T-JiAif^^sL. Yji nr-i j-Or.-i -:•■
OremTis. Oiir.I^.«iK:i wai"i->r:j* I.*t^:.*- rivr r,'--»iT:r. . -.i>* "
Preces! nosnrau». e^f ^Af^i • i^.-; '-. : *.
'ExOTcizo t/r. CVAVSTh. Vl^k «f ^-/«ri ;:? r. r**: .:.>-».
Aocipe sal^m saj.-iftfJ*- -r^c{'I-i;:'-% ^"- -=.--*..-: i*'-*:-?.,!:".
DeiLs fiatram i^Atir>r:2L. << «fera w^ r./^? .:■.:-•-.
Detis AbnJ^m, • q^i Moyii, *A rft^A^ri \i r^if/rz. - T. Erj-, 2ai»*rt..-^
Deos cali, Deaa terr», «< «tera tt/ nrpra, p. ^.
DcoB, immoitale pranidiam, ti wi^ra ui jy/>r9, j>. 7,
Sucd Tenuit anpOT te ci
vt tsngent «os rttqiit ai
•S^ CTrt iti in nuna taa dexten,
Ordines Saptismi.
Omnes sancti Apoetoli et EYangeliate : oratc.
Om&ea sancti Discipnli Domini : orate.
Omncs B«acti Innocentea : orate.
S&ncte Step}i3iiG ora.
Sancte Dionjsi ciim sociis tnis : ora.
Bancte line : ora.
Saucte Clete : ora.
Sancte Clemens ora.
Sancte Sixte : ora.
Sancte Corneli : ora.
Sancte Cypriane : ora.
Saucte I^urenti : ora.
Sancte Hippolyte : ora.
Sancte Vincenti : ora.
Sancte Ger>-asi : ora.
Sancte Frotasi : ora.
Sancte Oswalde : oni.
Sancte Kenelme : oia.
Sancte Albane ; ora.
Sancte Eadmunde : on.
Sancte Eodwarde : ora.
Sancte jElfredhe : ora.
Omnes s^oicti JIiirtji-t's, orate.
Sancte Benedicte : ora.
Sancte Martine : ora.
Sancte Hilari : oro.
Sancte Ambrosi : ora.
Sancte Silvester : ora.
Sancte Augustine : ora.
Sancte Gregori ; ora.
Sancte Birine : ora.
Sancte Switlinno : orn.
Sancte Dunsta&e : ora.
Sancte Jiuloce ora.
Sancte Clrimbakle ora.
Omned sancti 'Coufussoi-es orato.
OnmeB sancti Monachi ; oratc.
Sancta Fclicitua ■ ata.
Sancta St^liolasticn, oro.
Sancta Maria Magtialcna: etn.
Sancta Agatba : oia.
Sajicta Agnes : ora.
Sancta Cecilia : ora.
Sancta Lucia : ora.
Sancta Brigida : ora.
Sancta Mat^reta : ora.
Sancta Eugenia : ora.
Sancta Eulalia : ora.
Sancta Christina : ora.
Sancta Petroiiella : ora.
ee^aa:t
asciamti r^vb. KAEOi. ^ e^trm ari fV*, f. 14.
njam. Vn- 3>
Ordinea Baptisnii. 141*
Adjuro te, CTeatara aqiue, at sis mandatio et parificatio ad reg;enc-
Io9 filius snu Deo Patri omnipotenti, Qui vivit
Fecundetnr et Banctifioetnr fona iste salutifero chrismate, in nominc
oini nostri Jesu Christi qui Tenturus est.
Conjimctio olei uncttoois et aqura. baptismatiii, in nomine Patris et
i et Spiritus SanctL
Conjunctio chriamatiB hujus sanctificationia et olei unctionis et aquce
bismatiB, in nomine Patris et Filii et Spiritus SanclL
Effetn, quod cst adaperire, in odorem Buavltatis. Tu autem effugarc,
lole, appropinquabit enim judicium DeL
Abrenuntias Satanre 1
Abrenuntio.
Et onmibus operibus ejus 1
Abrenuntio.
£t omnibus pompis ejus 1
Abrenuntio.
E( ego te linio oleo salutis in Christo Jesu Domino nostro in vitiiu
mam.
Credis in Deum Patrem omnipotentem 1
Credo.
£t in Jesum Christum Filium ejus unicuml
Crodo.
Credis et in Spiritum Sanctum, sanctam Ecclesiam Catbolicam, sanc-
im commuuionem, remisaionem peccatomm, camis resurrectionem 1
Credo.
Viabaptizari? Volo.
Et ego te baptizo in nomine Patris e o • ct Filii • • «
ipiritns Soitcti.
In nomine Patris et Filii et Spiritua Sancti.
Dens omnipotens, et cetera ut supra.
Accipe veatem candidam, et cetera ttt tupra.
Accipe lampadem, et cetera ut stijrra.
Corpus Domini nostri, el eetera ul mpra.
Ad CaTECHIZANDUM IXFinMUU.
From t/ie same MS.
Medelam tnam deprccor, Dtmine, et celera v( wupra.
Exorcizo te, creatura aquie, e.t celera ut eupra.
Et ego baptizo in nomine Patris et Filii et Sj^iritus Sancti.
Deos onmipntens Pater Domini noatri, et eefera vl tupra.
Accipe vestem candidam, el ceiera ut rupra.
Accipe lampadem ardentem, et cetera v.t mpra.
Ordinee Baptismi
TI.
►H COTTON MSS., TIBERIUS, C. 1, BRITISH MTJSEUiL
Ix Sexta Fehia.
irim aulem dum kctiones teguntur, J^redn/feri eateehizoiit infantet, \
•X ealechizati, et prceparent ad baplisandwm. ExptetiM aufem '
a et orationibu» vitjiliarum Paadice per ordinem eum canticia ad
_ .. j diem perlinentibii» et cum reliquo offieia, statim vmiientes duo
t^^^i, lencnlea ampvllaa in manibua suia de ehrismate et oleo tancto
jB^per&M, e( atantea in dextro eomu allaris, proeedant Pontiflci sive Prea-
iQftero obiriam, pergenli adfontes. Sccnndua vtro acholee tcnet vas avrmn .
^ monu sua sinistra super plctnetam, tmde Ponti/ex mittat ehrisma in 1
f^Htem. Tum deinde sc/iota deseendit ad fontcs ad Litaniam faeiendam, f
^'ptetanUt parati Pontijieem, £l jnsai faciunt Litaniam septenam,
Sive versua.
Bex simctoniin aDgelorum, totum mundum i\cljuva.
Or» primum tu pro nobia, Virgo m&ter genuinis ;
Et ministri patris summi ordines iingelici,
Snpplicate Christn regi cjetua Apoatolicua.
SuppI(ic)etquo pertaagnorum ssnguia fuaua martyrum.
Implorate, confeasores, consonieijue Tirginea,
Quo donetur maguEe nobia tompus induIgentiK.
Onme.s sancti atque justi, vos precamur cenini,
Ut pnrgetur crimen onme vestro sub juvamiue.
Hujus, Chriatc, rector alme, plebis vota suscijw,
Qiti plusmnsti protoplaatum et genus gigucutiuiii.
Fac intema fuatia bujua sacratum mysterium,
Qui profluxit cum cruore sacro Cliristi corpore.
Pr»'£ta Patria atque Nati compar Sancte Spiritus,
Ut te totum Bcmper omni diligamua tempore.
Deinde procedit Ponli/ex de Eecksia benedieendo cum omiU decore et
Ordine sacerdolum cum Lilama quina, proseqvente eum clero vel popula
\isque ad fonles. SiutentaluB a duobus Diaconibits preeeedentibtis aitte
«um nolariis eum duobu» eereis arderttibua gui afite fuerant ilfumituUi
itaturam hominia liahenlihua in altum cum Ihuribulis el thymiamatibua.
Et xUi duo eerei vel eereoatata illo die aetiiper ante ipsum proxedant Uf^ue
dum omnia fuerint Jinila. Et vt ventum fuerit ad Agnus Dei semper
iilud eantcnl usque dum Ponlifex quidttm iUia annvat iil aileanl, Eteplela I
aul^n Litania ante fontes, attante omnielero velpopulo in cireuitufonlis j f
facto liientio, beitedicturusfontem hora nona ut moa est, dicit Pontifex.
Eesp. Quouiam apud te eat fons vitte, et ia luraine tuo videbimua J
Inmen. DeiiuU dieat Domiuus vobiacum, qiiod nusyuam tdiaa i
officio dicatur, respondenlibvs cunctia Et cum spiritu tuo; et dicat%
OremuB. Et dicat orationem super fontcm. Omtiipotona aempitema 1
Dcns, adesto, et cetera ut aupra, p. H.
H* Ordlntt Baptim ».
XtitnlB ^oai altm tow .* Vv omnw a»caU aaKoIottuii.
DmmIwm hiMmiiiiii Ehmam eodk.
Aqp. TTtliWiW til Ttnniiniin Ontiu ftgunus Domino DeoK
A^ PigBiiW «t jmtiun ert.
PrwfitffsL V«w dijnttiiL Qoi ramibtU tMfiM «J Siiiritu
Sie firi^Miw antoni faeiat eum maitu (tui liiriden» aquant in i
Qw baiM ■ifMiii RgOMnndia im;u« ad iadulgcaluiin
UniB hoafiM It ^ajm dal et in quatuor flnnuntb(i3.
Hit limiiat «fiMt m fiMtt iuw Jkz&i Ame ,;C^raM
Tvtui temmk ngut M^ «^ Da pctn projoxii.
ffie tcrlMM tfMMM /kmI .■
Hm noU* paeoe ^ Mrruriibw w^r*'* "^ tacatihaa et&txeea.
Bie dtpcmatm- rt rt t u hmoJtchu t» /imf«M, tt SacaiiM liieat «Im 1
)
1 in banc plroittiilinaii (botis Tiitia SpiritRs tni.
Bie JHtuf^t trilme ricibiu infcMlemjtaia hane fijfttraat •j' :
TMamqae hiyua «qHB «nbBtaatiam rageocrandi efl<Batu feeiiocltt.
Bie tolimtUur emi:
Uic oBinium p«cc«u>nun maciiIiE deleantor 1M71H ad Q<ii rratnnu 1
tal
Jlit omnibtu expleti», in prentHtia fleri fAdiaeontis mmen» nu
tutremm Hnde mitlalur cAnona iii Jvnteiit, tt ^undeiu in id Je ait^avUii
tUfi*/ue, id ett de Ueo tnmelo alqtie d« chrimtatt, donat I>iaconc U iSt
PemliHei.
Ponlijet ttm /mndat ehriatua de raseuh aarto intra ftmtem eaft
ipkxm aqKam in madttm eniei* dieetu teixta n)M .'
Stfctificetiu' el fMTindetur fons iste ren&sceutibus cx eo in nUo
Kittniata.
El ettm ipto vaee aurvo taiteilal ipeum eAristna eutn oqva, el gptuyot
eam MiaNU taa per omaem fontem, et taper popvium eireum^Mttm.
Ilitefaeta, omHti populae yoi voluerit, aec^iat benedictionem utuitquiejm
iH eam »\m de ipta f»7«a, anfe^uam iii baptitettlw pareuii, ad epati/eii
i/km in domiba*, rt eineie, tt coMpw^ vtHfrttttibiu tui*. Deinde Pont^^ |
b^ttisat unum, aut dimt, vtl tret, ttea qMottvor vti quatitum ti plaeatril,
!■'■ ' -' ' ' .j.iidrm to a qiio luicipietldu» eit, inlerrofjat Pontifir
Retpondet : N,
Interrogat iten PoHtifex:
Credia in Dcum Patrem omnipotentom Creatorem CRli et temet
Rap. Credo. |
/(«»1. Credis ct in Jesum Christum f^nm ejus onicum DraiiDiitB
nojtmm natum et passum t j
Ot-dhits Baptismi, lt5*|
Setp. Ci-edo.
Jntenvgatio. Credis et in Spii-itum Sanctum, sanctam EcclesiAn^ J
^Uiolicam, sanctorum communionem, rcmisaionem peccatonim, CBrnu ,
wurectioDem et vitam Ktemam post mort«m.
JU*p. Ci-edo.
Jnterroyalio, "Via baptizari )
jewp. Volo.
7"«»!« aceipil eiiiit et diclt :
Et ^o buptizo te in nomine PatriB, et jnergai mnel; et Filii, >
tat iterum; ct Spiritua Sancli, et mergat terlio: et reddit eum \
Dtimie Pre^Uri aut Diaeoni etiam, »i neceue Jueril, el Acolythi
\umtes H vealibue mwndi» vel candidis, iiigrediuntur in Jbntei intro
aquam ; et baplisenlur primo maeeuli, deinde Jemince tub kae irUer-
'ione : Quis vocaris 1 Re«p. Ille vd Ilia. Credis iu Deum Fatrem
ipoteutcml lieuleupra; elaeceptiainfa7Uibuaaparenliliu»velpalrinit ,
m, baptizanl eo» eub irina mersione tanlum sanetam Trinitatent
t inoocanles, ita dieendo : Et ego buptizo te in numiue Patria, et i
tat eenul ; et Filii, el mergal ilerum ; et Spiritus Sancti, et merg<ri
'ttem surrexerint a fimte, illi qiii eoa tuscipiunl levantes V
ia^ante* in manibus luit o^erunt eos uni Preebijlero ; ille vero Pregbyter
' '4 de eJiriemate crucem in verlice eonim cum poltice ila dieendo :
Deoa omuipotens, Pater Domini nostri Jesu Christi, qui te rege-
neravit, et eelera ut tupra, p. 17.
Et nnl parati qui eos euacepturi titnt cmn linleia in manibus eorum, el
aeeipitaU ipaos a Pontijice et Presbyteria vel Diaconilut qui eoa baptizant.
J^onttfex vero egrediiur afonle in saerarium kabem ibi sedem comporitam
«ef m eccUeia ubi voluerit, et tedel »n ea ; et cum vettiti fiterint itijantei,
mnfirmei eos, et deportentur ipn injantet ante «um, et del aingulis stolam
eandidam et chriemale et deeem ailigjiaa, dicens :
Accipo vestem candidam, sanctam et immaculutam, quam pei-feras ante
tribunal Cbristi in vitam leternam. Pax tibi. Amen. Et lic veatiuntur. i
Induti vero ordinmitnr per ordinem, xicut acripli sunt, in circuilu; j
tteumomneibaptixatiJueriiUinfarttes, statvantur per ordinem, etjuniona \
guidem in braehiit dextria tenentur ; majore» vero pedem ponant mip«P J
ptdem dexlrum patrini aui sive matrince auee. Et nemo carnalem JUium f
aut JUiam de baptitmo luaeipiat vei ad cmjirmationem habeat, ui lit \
ditcretio inter carnaUm et apiritalem generationem : et gui nojt eat con-
Jirmatus nutlum ad conjtrmandum Itabeat. Et dal oratimiem Pontijm
mper eoi, eo^ifinnans eoe, Si vero Episcopus adest, statim con/irmari eoi
oportel chriamate, el poatea communieare; et ti Episeopus (deeet), commu- I
nvxtUur a Preabytero Corpore et Sanguine Cliristi, dieente ita .- Cotptw |
Domini nostri, el eetera ut supra, p. 17.
Interim achola juaaa Jadt Litaniam ad Jontea anCe altare, primo
leptenam; et apatio Jacto faciaTU alleram guiTiam. Ita enim inclwatur.
Stat primieeriui unui in dextro choro et dicit cum ipso : Kyrie eleyBon,
et respondet secundtcerivs cum ainistro choro : Kyrie eleyson, uigue lar,
Deinde Kyrie eleyaoii, usque ter, Ileec aunt aeptem vicei repetila,
und» et leptena dicuntur. Poit hase Christo audi noa uique i^liei. Xt |
14^ OrdtTm Bopfwmi. '
tie ftr ordintm. Uoe ordiM intervaUo /acto, m^uunJut h( praditii
m( Litaiuir qtUna, id eit quinquie» rtpeliUe.
PoTtti/ex venitnt ad infantu, Unmte Ardiidiaeono ekriama, imtii
»e<tpulia el brachii* ex p<mno linto, elevala et impotUa nupm i^
eapita omnium, dat orationem tuper eot cuni invoeatiane tepi^
gratia: .S//iVi/iM SaiictL
Spiritus Sanctus cniperreiiiAl in vos, et Tirtua Altissiiui abe pm
oiutodiBt voA.
fyxp. Amen.
Dernd». Dominiis vobiscntn,
tte^. £t cuiu Spiritu tui). Oremos.
OmnipoteaH Bempit«nie Deus, qui ivgeiicrara dignaLus n, rt a
ut wupra, pp. 96*, 97»
Orctnns.
OratioHt expUtti, iitterroffanliiiu» Diacoaibaa nomina tittgvlet
Pontifex titxelo poUiee in chritniate /aciat cracem in/rontibat tinguict
Ua dieettdo :
Oonfimio et oonwigno t« in nomine Putris ct Filii et Spiritiu Si
Pai&cliti. Amen.
Pax tecum.
lUtp. Kt cum Epiritu tua
Ilerum ctmjtrmatit ontnt^a dicaC hoe Fergvs :
Euoe sit benedicetur omiiis hnmo qui timet Dominum. Amen.
Benedicat vxibis Domiuns e.i: Siou, ut videatis bona Hieruf
omnibus diebns vit«e vestrs.
Jletp. Ameu.
Custodiat voe Dominus in timore suo saDctissimo, qui vivit et n
l)eus iu sjecula Bieculoruni. Ampn.
Pax vobiscam. Et cum flpiritQ tuo.
Oralio poal eonfirmalionem : Deus qui apostolis tuis, el eetei
tupra, p. 97».
Tune prontmtiet Diaeonitt: Humiliate vos ad benedictionem.
Retp. Deo gratias.
Et Epieeoput det benediclionem tuper eon/irmatot, dieent :
Benedicat vobia omnipot«na Deus, qui cuncta ex nihilo creav
vubis in baptismatA per Spiritum Sanctum remissionem omnlum ti
peccatoram. Amen.
Quique eundem Spiritum Sanctum in igneis Unguifl discipulis i
ipaius illustratioae corda vestnt perlustret, et in suum amorem ji
accendat. Amen.
Quatinus ejus dono a cunctis vitiis emundati ipsiusque opituL
ab omnibus adveraitatibus defensi templum ejna effici mereamini. A
Quod ipse pnestare dignetur, qui de Patre et Filio prooei
gloriatur Deus per omnia stecula SKCulonim. Amoi.
Benedictio Dei Patris et Filii et Spiritus Saocti descendat
Et pax Doraini sit semper Toblsoum.
Et cuni spiritu tuo.
Et Diaconut dieat, Ite in pace.
Jietp, Deogratias.
Ordinea Baptismi. 147*
Hoe avUm omniiio praseavendum est ut non negligcUur eonfirmailo,
U iune omne bapiisinum leffiitnium Christianitatie noniine confinnatur.
Quibus eaqfUtie^juesi tneipiunt a/onte in Eedesiam Lituniam tertiam
ordina supra scripto, et eampana tangantur^ et ingrediantur ad
Hsaam; ei cum dixerint Agnus Dei, ibi breviter sileanty et magister
-^ ^jAtf&uuiii dicai excelsa voee^ Aocendite, tunc primum iUuminentur onines
"^■m neophytorum quos tnanibus tenent, et iUuminettir Eccelsia de conse-
'^raio igne,
^ Ea vero quce eequuntur^ id est Ghriste audi nos ei Kyrie eleyson,
4amdiu debenJi sollemniter morose repeti, ut minisiri queant jrroeedere.
Nam minisiri ita ddtent esse paraii ante osiium sacrarii, ut atm
wioffister seholarum dixerit Accendite, absque inora procedant ruqtte ad
aliare ; ei procedtU Pontifex cum ingenti decore cum thymiateriis et
duobus eereis unde superius diximus, et stent sicut antea a dexiris et a
mnistriB akaris. Litania expleta dicat Fonii/ex, Gloria in exceLsis Dco.
VII.
FROM THREB PONTIFICALS OF THE XIIth CENTURY.
Cambridge University Librari/, £e iL 3 (Winton.)
Library of Trinity CuUeye, Cambridge (Ely.)
Library ofMagdalen CoUege, Oxford,
Ad FACiENDuac Catechumenum.
Cum venerint catecJiizandi anie ecclesiamf scribantur nomhui eorinn
oh acolytho, et vocenturper nomina sicut scripta sxtnt, et mascidi statuantur
in dexteram partem, feminoi vero in ainistram, Primo omnium ahre-
nuntiatio facienda est secuiulum Niceti ejmcopi testimonium in libro
quinto ad Competenies. Non enim ad confessioncm ante venitur, nitti
prius fuerit diabolo renuntiatum, Tunc fiant scrutinia, nt ej^idoretur
aaipius quam firmiter post renuiitiatiomm Satanoi sacra verba datccfidei
rctdicitus corde defixerint.
Inprvno dicat Presbytertrinam abrenuntiationcm suh nominclnfantis :
Abrenuntias Satanee 1
Eesp. Abrenuntio.
£t omnibus operibus eju» ?
Jiesp, Abrcnuntio.
£t omuibus pompis ejus?
Jiesp. Abrenuntio.
Deinde exsufflet infaciem ejus ter dicens :
Exi Satan : i-eddo honorem Dco vivo et vero ; mlde honorem Jesu
ObrLsto Filio ejus et Spiritui Saucto Paraclito.
Deindefaciat crucem infrontibus diceiido :
Signum sancUc crucis Domiui nostri in frontc tua pono.
Arai mi^mthi «dijW dicet ht rtnm .
Baoat^— iJiiiliremnaliiMioqiiiliaatlteiiuiM. ii
ipostuji! tak, (1 a
Jnu«.'i>; DiiiKnat: fliuniliste
Sl Sfwvfnu dti benfiiHioiim svpft eojijirmatoi. diani.
Batrdiett toIib oniiiJ/Kitais Deas, gui cuncU
rchu to haptismilr per Spiritasa Sanctam remi^o
pecmtotmo. Ameit.
Qainoe eoarkDi Spiritiim Smctum in igaeii UDgaa diidpiiliini
ipaoa illustntiooe wnla T«Cra jierliulrrt, et in svma aniDnBi^
■Mvoilat AmeD.
QoatinDS ^ns ()oiio s eaariia Titiis MDuniiati ipaiiuijDe
H, omaibaBtdrtmtntihas deftnsi tetnphm pjds effici rDereHin.
Qaod ipie pnwtore digaetnr, ijiii de Patre et Filio prwiH
cJonUar ZJwu per omni» s«tJs swju/omiid. AoieiL
Beneidietio Dei Pttris et FUii et Spiritaa Suicti desrendit
R pM aimiDi «■( «emper rofcisciuD,
Et cDiH spintn to*
^/ PiaroHM difot, Ite in paee.
Dmgtntiu.
Ordi7u:s BaptUmL 147*
OMJuno nrweBSoendiim est nt non ti^lnjatur coi*.jii'uuzt"j»
lioflltiinim U^itmuM ChristumitatU rujmuie Xiijinuatyr.
mfbtiMfjuMn inapiunt afonle ia £i:d^iitim Litanirru U-rtuzm
Ui$ 9iKpm ser^fto, et eampamE ta/ujantur. «ff i/i^dianiur -id
ti eMM dixmni Agnus Dei, i^t bncitt:r nl»!ant, it moiji^^r
teai ejpedta «008^ Accendite, tunc primnni illumirumtur o/f "*•''
quo$ moHibui teTuntj et iflumi/ustur EcoiU''i d^ ■:•. fj»-
fv fMK eequuntur^ id e/ft Chrisce aadi nos *t Kjrli eLevson.
faioif eoBemJhiter moroee repfili, ut minfjtri 'i^ii^.iKt prve^d^rri.
mttri «Cfl ddtent esee p*xrati tmte o/itim/k jacmrii, ut 'rrn
mkailantm dixerit Accendice. al*iu'! m*.r.i pr*:<H'iaHt n*.y ; :d
ei prooedat Ponti/ex cum inffenti d^tcor". cy.t/k thyr/iiat^.i.* *t
wne$ WMb mperiue diximtUj ^t st^nt fitrut antea a dixtris -t :\
flbaruL Liiama expleta duat Pontirix. GI:ria in exoeLn« Iv .
VII.
'M THBEE PONTIFICALS OF THE XIIth CENTURY.
Cambridge Universittj Lihrary, Ee iL 3 W::::.:^.'
lAbfory of Trinity CoUeye, CambriJje (EIv. , ^
lAbrary ofMagdalen CoUe^, Orjord,
Ad PACIKNDITI CaTECHUMEXUM.
Jwnvenerint catecliizandi ante ecclesinm, ^cri\<i,U r ,- ..m,'/. • ^.-^'in
solyMo, ei voeenturper mmina eicut scripta SHnt. et j.m * :,,U st"'- ant- r
fexUram partem, femin(B vero in slni/ttra/n. Pdi.. . ..„0,1*.,,, a'/--.
Meofacienda eet seaitulum Xiceti fpi^ropi ^e**i'. /..-/« i.. /,v.-
tioadCompetentes. Non enim ad cow:^^:. ..,.,< -./. ,v,.>.r ?..>■
ujumi dwbob renuntiatum. Tunc fa/.f ^.r-.fwc/a, -.f ^yXr<*r
imejuamfirmiter po8t ^^^^ ^,^^ ^.,^; ^f[ ^r.-
. meUui oorde defiaeennt.
Meap Abrennntio.
Et omnibus operibus ejits 7
Jbqv. Abrenuntio.
Et omnibus pompis ejus ?
Me^, Abrenuntio.
Ohiuto Rlio ejns et Spintui Sancto Paraclito
Demde/acuu m«r«« in/rontibus dictndo'
■^um aanctc crcca Domini t»/v»4..j • r '
j/omini nostn m fruiitc iua ik>ijo. .
r
Ordinea Bapttanii.
Kt iii pectore sinvilUer dicmdo :
HignuHi salvatoria Domiiii iiostri Jesu Chmti iii pectore tao poDO,
Deinde tenena ■manum guper capui infantis, dicat orationem hane:
Omnipotans semptteroe Detis, Pat«r, U cetera ut aupra, p. 5.
Preoea noiiti-as, quseHumtia, Domme, el celera ul aupra, p. C.
Deus, qui bununi generis, et cefera ut aupra ibiiiern.
Iiide vero benediaa aal : Exorcizo te, ci^eutura saliB, e( ctUra ut Kyn
I ibidem.
1'oalea vero iitlerrogel nomen ejm, el ponut ile ipso tale in on y'i*
ila dieens :
Ac<upe Bal sapieDtitp, ut habeas vitam letemiim. Amcn.
Oralio po»t datuvi mlem :
Deu!4, patruin nostronim, et eetera ut svpra. p. 6.
Ilentiii/aciat ^itcem in/ronle eju» et dicat fume oralionem.
., p. 7.
I>eu3 Abi-aham, Dcua Isaac, et celera ul mpra ibidet
Ergo maledicte ilialjolc;, et celera ul siipra ibidem.
/leTit avper Tnaaculuin,
DeuB, immoi-tale pnesidiuni, et cetera ut siiprn, p. 7.
Au<li, miiledicte Satona, el cetera vl aup-a ibldem,
Ileram/aciag crucem in/ronte ejit», et dieaa oralionem /lanc.
Exorcizo te, immuade spiritus, el eetera ttt gupra, p. 8.
latas tres oraliones snperiorea aiiper maseidos tantum, «t i
ijnce sequuntiir mper /eminas, /aeiem ci'ucem in/rontibus tonim,ttilic
urationam /lanc.
Deua «eli, Dcua teme, et eetera ut supra, p. 8. Ergo, maledicte.
Deu9 Abraham, Deus TBoac, «l cetera ut s^ipra ibidem. Ergo, malediete,
Il~.m : ExorciKO te, immunde apii-itiis, et cetera ut supra, p. 9.
De isio heo in antea tam super Tnasculos quam siiper /ttniw
aqualiler eompleas, faciem crucem iu/rontibus, et iinpowna manuia f^
cnpila eorum dicens :
jEternam ac jiiBtissimam pietatem, et celera ut siipra, p. 9.
Ifoc expieto dieat : Dominua vobiscum. Et cum ypjritu tuo.
SiMjuentia saiKli Evangelii secundum Maltfucum ('.W, 25-30.J
lu illo tenipore, BeapoiideDs Jesus dixit: Confitoor tibi usqittei^
Deinde manu imposita dlcaliir Puter noster et Ci'edo in Deiun.
BENEDICnO FONTIS.
Finitia lectionibua et oralionibua et catecltvuiHs in/an^bus,
cruca» et vexiBa et emngelia et capate et reliqna ad benedicUonmfi'^
■ nectsaaria, et duo aciJyUti tenentes ampidlaa de chrisinate et oho pb^
ta>tcio, et tertius vaa auTKum vel argenleum, unde miltilur cMtma *
/ontem, praeednnt Pontijicem, Jpae iwo sustentalua a duobvs Diam^
auhsequitur clerunt cum Litaniis ad /ontem pracedentem ; tt duo iW
portantw iUo die aemper anle eum, ttsque dum omnia jlnila
Finila Litania dicat ForUi/ex.
Omnipotcns sempiteme Deua, adesto, H eelera vl tupra, p. V.
Doininu.'! vobiacuni. Et cum Spiritu tuo,
Sunum conla, tt eelera ut svpra ibidem.
Ordines Baptismi, 149*
Y.D. Qui invifiibili potentia usque ad gratiam cle Spiiitu Sancto.
b< dividatur aqua in tnodum crucia.*
Qui hanc aquam ueque ad et Filii et Spiritus Sancti. JIic mula
s«m quasi ad legendum,
Hfec nobLs pneceptaservantibus, tu Deus omnipotens, clcmcns tulesto ;
Kiignus aspira,t u^qua ad mentibus efficaces. Ilic pone cereum in
nte dicens : Descendat in banc usque ad Qui venturus est.
Fimta benediciume Subdiaconus suinena vas uiule mittitur clirisvia ia
*^tein, effundefM in illud de ampuUlie utrisque vel de oleo sancto atque
w^ismate, donet Archidiacono, et tUe Pontifici, quifumlat infontem Itnta
ce dicena :
Fecundetur et sanctificetur fons iste renasccntibus cx eo iii vitain
:>emam.
Baftishus.
Et eo tenente infantem a quo suecipiendus est, dicat Sacerdoa : Nec te
tet Satana, et cetera ut supray p. 9.
Deinde tangat ei nares de aputo, et dicut ad aurem dextram : EfTeta,
ind est, adaperire.j: In odorem suavitatis. § Tu autcm effugai*e,
«bole ; appropinquabit enim judicium Dei.
Deinde dicat exceUa voce : Exi immunde Spiiitus, et da locum
piritui Sancto.
Deinde faciat a^u^em inter scapulaa de ipeo oleo cum ^wUice dicens :
uge, immunde Spiritus, da honorem Deo vivo et vero.
Deinde vocato ^us iiomine dicat : Abrenuntias, et cetera ut supra, p. 1 6.
II Et ego lino, et cetera ut supra ihidem.
Deinde interroget Sacerdos ita : Quis vocails. J^esp, N.
Interrogatio. Credis in Deum, et cetera ut mpra ibidem.
Deinde baptizat Sacerdoa aub trina mersione taiitum Sanctam Trini-
iem semel invoca^ie, ita dicendo :
£t ego baptizo te in nomine Fatris, et ma-gat semel; et Filii, et mei*-
it iterum ; et Spiritus SanctL Amen, et mergal tertio.% Ut autem
',rrexerit a fonte^faciat Presbyter signum cnicis de chrismcUe cumpoUice
. vertice ejus dicens oratimiem hanc.
Deus onmipotens, Pater Domini nostri Jesu Christi, qui te regcne^
,vit ex aqua et Spiritu Sancto, quique dedit tibi remissioncm ])eccato-
im omnium, ipse te liniat^** et cetera \U sujfra, p. 17.
* Ely Pontif. — **IIic cum mnnu tangat uquamy
t Magd. Coll. MS. in margin — " Suffla in aquam tribus vicibus in
odum crucis." Ely Pontif. — " Ilic spiret in aquam in modum crucis ^,"
X Magd. CoU. MS, in margin — " ad Mres."
§ Magd. ColL MS. in margin — " cul auretn sinistra^n,"
II Magd. CoU. MS. in margin — " Deinde faciat crucem in iHctore et
iter scaptda^ ejus de oUo sancto et dicat :
ir Magd, Coll. MS. in maigin — '^Et statiin accipiat eum compatcr de
*fUe."
•* Ely Ponti£ — " Ilic liniat eum clirismate.in vertice dicens.^
Ordi-ne» BaptUmi.
150*
* Elveatllur iT^amTeaimetUugutdieenUFrtAtfUn: AccifieYcdca,
tt eelera »( mpra, p. I7>
t Hie a Saeerdote Umjx/da detur : Accipe lampadan, ef etUra «I
tupra ibidem.
Si vero EpiieopuM adett, eonfirmari oportel eiun ekritotate it poi»
coinntunicare; et n Epiteopua deeat, eommunicetur a preabylero dieeitt* itu
Corjius Domini nostn Jeeu Christi ctutodiat t« in Tit&m gcter&uB.
FROM THE PONTIFICAL OF ANIANUS, BISHOP OF
BANGOE, 1268-130*.
Benkdictio royriuu ix Sabbato Saxcto.
Domiaus vobiscum. Oreiuus.
Omuipotcns sempiteme Deus, adesto mEignse pietatis tuK mTjteni^
et eetera ut tupra, p. 14.
Ptr omniR Kccula seculonim.
V.D. seteme Deas. Qoi in^-isibili, usgiu ad de Spiritu Swcto,
Hic tlividat aquam iii iiiodum cruci».
Quiluuic aquam rcgeueranilis u^Tue titf totamterram rigaTapw«[it
Ilie ^ieiat manu nia aquajn defonleper quattuor parte».
Qui te in deserto usqtie ad SpiriCuB Sancti.
Hie muiat vocein qua*i ad iegendvnx.
Hffic nobis prieccpta uvfve ad tu benignus ospira.
Hie aiij/la tn aquam Iribua vicibua in modum crwtit,
Tu has simplices oquas tuo ore benet^dicito uaqtu ad purifiaiili*
mcDtibnB efficacea.
Hicpoiiat cerevni in/onle dicms:
De-acendat in baoc pJenitudinem vaqve ad infiuitiam renaacatur.
Finita benedittione mittat oleian aanctum in rnodum crueia in fonlM
iia dicent : ConjuQctio olei unctionis, et cetera ut sitpra, p. 16.
Heinde millat timilitw chTitma iti fontem et dicat : FecunileUi
et Mnctificetiit, et cettra ut siipra ibidem.
BAPTISMU9.
Et eo lenente in/aniem a quo euteipiendua eat dicat Saeerdot, Nk It
latet, Satana, el eet»ra ut tupra, p. 9.
Heinde ta^ujatei tiarea etaures cum digito de aputo, et dicatad tatrmi
Efieta, quod est, odaperire; ad nm-ea, in odorem suavitatis. Ta autMii
e( eetwn lU tupra, p. 10.
* Magd. Coll. M8. in margin — "TiinG imponal ei Sacerdoa canJida»
!»tem et dical." Ely Pontifical — "Et eumvealteits ditat hane Onttitm»!^
+ Ely Pontifical,— " Et dane ei eereiim in dexlram manum dieat.'
Ordines Baptiami. 151*
Dnnde voeaio eju8 nomim dicai: Abrenuntias, SatansBl Beip,
hJ^nmintio.
liem ifUerrogatio, Et omnibus ejus t Setp, Abrenuntio.
Inierroffoiio, £t omnibus operibus ejus 1 Hetp. Abrenuntio.
Deinde/aciai erueem in peetore ei inier eeapiUas de oleo eancto et dicat:
Sp> limo te oleo aalntis in Ohristo Jesu Domino nostro ; ut habeas
item ntemamy et viyas in ssecula sseculorum. Amen.
Demde inierroget Sacerdoe ita : Quid vocaris 1 Reep. : N.
Credis in Deum Patrem omnipotentem, creatorem caeli et terrse 1
Beep, Credo.
Interrogaiio, Et in Jesum Cbristum, Filium ejus unicum, Dominum
oatrum, natum et passum t
Beep. Credo.
Inierrogaiio, Credis et in Spiritum Sanctumi sanctam Ecclesiam
ktliolicam, sanctorum oommunionem^ remissionem peccatorum, camis
Mmrrectionem, et Titam stemam.
Beep, Credo.
Interrogatio : Yis baptizari. Beep, : Yolo.
Deinde baptizet Saeerdoe eub trina mersione tcmium acmcta/tn Trinitatem
wnel invocando, et ita dicendo : £t ^o baptizo te in nomine Patns, et
\ergai eemd: et Filii, ei mergat iierum : et Spiritus Sancti, et mergat
Ttio,
Ui auiem eurrexerit a/onte/aciat Preehyter dgnum crucis de chriemate,
tm poUiee in vertice t^jus dieem : Deus omnipotens Pater Domini nostriy
e^era utwpra, p. 17.
Ifie detur lampcu a Saeerdote dieente : Accipe lampadem, et cetera ut
ppra ibidem.
IX.
ROM A Ma WELSH MANTJAL, FIFTEENTH CENTURY,
PROBABLY OF THE DIOCESE OF ST. ASAPH, NOW
IN THE LIBRARY OF THE DEAN AND CHAPTER
OF HEREFORD.
Ordo ad catechumenuh faciekduh.
Imprimie inquirat Saeerdos ex obstetrice utrum sit in/am maeaUue
l/emina, Deinde si in/ane eit haptizatue domi, Licet enim baptizatue
'^rii propter periculum, tamen Iwheat sequens eervitium prccter mer-
ynem aquce, Hie quceeitie /aciat Saeerdos signum erucis eum poUice in
onie in/antis ita dieens : Signum Salvatoris, ei cetera ut supra, p. 8*.
Etpostea inpeetore in/antis iia dicens: Signum Salvatoris, et cetera
\ supra^ p. 8*.
Deinde Sacerdos tenens dextram mcmum super eaput ir/aniis dieat :
Omnipotens sempiteme Deus, Pater Domini nostii Jesu Christi.
Ordiiu» Baptirmi.
r Imin fMwwl wm tQHDi ^ J
_ «« JV, .- Qxi«m ad
fidei, et eeltra «t mtfra, fk S.
PreeM ncHtimi, et etlera «f aMpra, pi C.
Dem qai kuuai, (< mI0« «t «Hpnt AmI.
JTtfDrcuMiu Mtti.' Exotcno t^ CKKtan salis, ef ccfera ul Mpn
Aqper anMfwitn» timtttM thu Onaam.
Deoi, iomMttale pnesiiiiimi, et eeiera uf «vpm, p. 7.
SMper maaevbtm tantum tiite Oremos.
Aodi maledicte Sni-jma^ tt eelera ut gupra ihid,
Exoreimmu tuper matcultirn latUum tine Oremoa.
Exorciio te, immunde epiritus, et cetera ut tupra, p. 8.
Jleee Oratio sequmt ditatur tuper/eminam latiium, tic dieatU^Satff-
dote\ : Dena c*U, e/ cetera ^d nipra ibtil.
Alia Oratio euper Jrminam tatUum: Deun Abraham, tt etttraKl
Exvreiwmu» tuper/eminam tantum tine Oremus.
Exoraio te, immoiide Bpiritiis, et eetera u( tupra, p. 9.
Ergo, mxJedicte Satana, tt eetera ul tupra, p. 6.
j?x hine vero dieantur lam tuper maKulum qtiam ftiper /enaniii*
oratume» tequentet sin^ Oretnua.
Ilic /aciat Saeerdo» cmeem iit /nmle in/anti* lenent manum tupv
eaput ejuM dicem : j^i«rnaju ac justLKsimani, et cetera ut tupra, p. 9.
Alia Oratio liiie Oremua.
Ncc te lalet, el cetera ut tnpra ibid.
Evangelium taneti Mallhcei : In illo tempore, Oblati suot Jeauiar'
Tnli, et eetera ut tupra ibid,
Deiiidt tpuat Sacerdoi in manu tua dextera, el tarigcU auret in/a>:lii
eum pol/ice dexlro de ^nito, et dical :
Ad axiret. EfTeta, quod est, adaperire.
Ad naret. !□ odorem Euavitstis.
Ad aurem dexteram, Tu autem efiugare, diabolc, appropinquat eciu
jndicium Dei,
Poslea dicat Saeerdot cojnpatribut vt ipti dieant Pater noster tt Av»
dCredo.
Similitcr et tpie Sootrdot dicat euncliM audienlSnit Pater nosWr fl
Ave et Credo.
Kt fiia dictit dicnt tuper ii/anlem : In nomine Fatris et Filii ri
Spiritua tDanctL
Et tic introducat in/ani«m in EeeUnam.
Benedictio Fontis,
Dtinde procedal Saeerdot ad/onttm benedicenduni, et ad orwntew (* 1
vtriui dieat:
DomiDus vobiscnm.
nipotens sempiteme Doua, adesto, et eelera vt tupra, p. 14.
VJ). KterDc Deus. Qui invisibili tisjwe ad Spiritus Sancti
0rdvM9 BaptimnL l53*
^ic muiei voeem more prmfaiiams, dicem: H»c nobis utque ad
^«Bte ter aepirei m aquam m modum erucie : Tu has simplioes ueque ad
Uie HiUei de cereo in/ontem in modum crucie^ eie dicene : Detoendat
«kleffectiL
Bic mUiat oereum in aqttam ei /aciai inde crueem : Hic omninm
'^ecitonim ueque ad emandetur.
Bie eaOrahaJtar eereue : TJt onmis homo ueque ad renascatnr.
Hic muiei voeem quaei legendo, dieene : Per Dominum. Qni r^nat.
^ Finita benediciione /oniie, mittai Saeerdoe oleum in aquam erueem
'^aendo ipea biBione qua eet m vaee olei, eie dieene : Conjunctioy et eetera
Mtii^mBi p. 16.
I^einde miitat eaneium chriema, crucem/aeiene de ipso ehriemaie cum
pMlittione quce eet in vaee ehriimatie, eic dieene : Fecnndetur, et cetera
Uei^fraibid
Tertia vioe eumai Saeerdoe eimul oleum ei chrismOf etfadai eignum
nrueie in aqua, eic dicendo : Cohjunctio, ei eetera ut eupra ibid.
BAFTlSinJS.
Deinde ponat Saeerdoe manum dexteram euper eaput, et invoeato
unnine ejue dieat ad in/antem: N.^ Abrenuntias Satan
Reepondeani patrini ei mairinoe : Abrenuntio.
Jtem Saeerdoe : Et omnibus pompis ejus f
Beepondeant patrini et matrinas : Abrenuntio.
Tertio dicat : £t omnibus operibus ejus f
Reepondeant pcUrini et matrinoe : Abrenuntio.
Postea tangat Saeerdoe pectue infantie et ecapulae de oUo, crucem
aciene cumpMieej dicene : Et ego linio te, ei cetera ut eupra, p. IG.
Deinde inierrogei Sacerdoe nomen in/antie, dicene ad in/antem : Quid
'ocarisl
Reepondeant pairinL N,
Hic interroget Sacerdoe^ dicene : Credis in Deum, et cetera ut eupra
bid.
Fatrini, Creda
Item Sacerdoe : Credis et in Jesum Christumy et cetera.
Patrini, Credo.
Tertio interroget Sacerdoe : Credis et in Spiritum Sanctum, et cetet-a,
PatrinL Cr«io,
Tunc interroget Sacerdoe : Quid petis t
Patrinu Baptismunu
Item Sacerdos : Yis baptixari t
Patrini, Volo.
Deinde aceipiai Sacerdoe in/a/niem in manibue euie, et interrogato
umine in/antie haptizet eum eub trina mereione, [eemd] tanium eanctam
rrinitatem invocando : Et ego baptiro te in nomine Patris, et mergat
^id ; et Filii, et mergat iterum ; et Sancti Spiritus. Amen, et mergai
ertio.
>m6 eenJititm, i
1S4P (MinM JbjitumJL
rww; patrmt m e tip imi tm u^mltm lenaU «— «to/xitiL Ct
iBiiimhf aJimU mte^Ut SadrjltM tfc cAruniaic in poUin mu dioM
D«as FUer DocBiai ao«tri Je«a Chmti qvi te ra^menvit es tqoift
6)piritn &iieta q«|iie dedit tibt ranimaoem oduuuih poccuorun ipH
to liiuat (hriniiMhi ■Iwtii, A«e fadM Saetrdo» «^wh criMu in nrtifi
^Mvi A ^^ abtMi^ «Hi jM Jli i x , in eodem Ftlio auo Jcea Chrutg
DaniM wliu> m ribnn ■Jittmiii, Amcn.
/Wm ui rfMf Mr n|ffaN> otr t Mwa/i, &icmfofa i)U«mi7inla MHM
JT. Aedps vnlaBi « ndi d w i — ctei at inunaculatuii, qnm jnrfatt
uta kribvBal Doariai iMMtan Jmu Cluieti, ut hAbeos Titam
rivM in *- '
MMra alnpra «Mrf.
t pnttatt Jimnt, «tafnn «wi tf nw ao eton oporM, M pak
9tu gfrti l M(, JM J i wrf a .- Ooc|mi> Domiiil Dwti^ .
4
•«0,4
V.
ORDINES AD FACIENDUM SPONSAUA.
L From the Pontifical of Egbert, Archbishop of York, Surtees
Societj, Yol zxviL ; and the Pontifical of St. Thomas of
CanterbuTjy now preserved at Douai
n. From the Sacramentary of Leofric, Ssec. x. ineunt ; and MS.
daud. A. iii., British Museum. Ssec. xi.
III. From the " Rede Boke of Darbye," now in the Library of
Corpus Christi Coll^e, Cambridge. Ssec. xi. med.
lY. From the Pontifical in the library of Magdalen CoUege,
Oxford. Ssec. xii,
V. From the Ely PontificaI| Cambridge University librarj'.
Ssec. xii
YL From the Pontifical of Anianus, Bishop of Bangor, aj). 1268.
VIL From the Parish Missal of Hanley Castle, Worcestershire,
now in the Cambridge University Library. Scec. xiii
YIIL From a Pontifical once belonging to an Abbot of West-
minster, now in the Bodleian Library (Bawlinson, 425).
Ssec. xiv.
IX. From the Harleian MS., No. 2860, British Museum. Ssec.
XV., early.
X. From a Welsh Manual, probably of the Diocese of St.
Asaph, in the Library of the Dean and Chapter of Here-
ford. Seec. xv.
OftDl
NES AD FACIENDUM SPONSALIA.
I.
^BOM THE PONTIFICAL OF ARCHBISHOP EGBERT.
SP05SALIA.
Oraiio IfcUrimoniu
^ Benedicat tos Dominus, et cnstodiat vos Chrifftus, osteudatque Domi-
^ Tnltom suum ad yos, et det vobis pacem, impleatque vos Christus
« ^^ benedictione spiritali in remissionem peccatorum, in vitam setemam
^^ siecula siecolorum.
AUa,
^^ Respice, Dominey de caelo super hanc conventionem, atque sanctam
^'^Qamque tuam benedictionem super eos profiinde.
Alia.
Benedicat vos Pater et Filius et Spiritus Sanctus, qui trinus est in
^omero et unus in nomine.
Benedictio thalami.
Benedic, Domine, thalamum hoc, et omnes Iiabitantes in eo, ut in
^unore tuo vivant et senescant et multiplicentur in longitudine dierum.
^er Dominimi,
Alia.
Benedic, Domine, istos adolescentulos, sicut benedixisti Tobiam et
Strram filiam Kaguelis : ita benedicere digneris, Domine, ut in nomine
tao vivant et senescant et multiplicentur in longitudine dlenim. Per.
Benedietio anntdi,
Creator et oonservator humani generisy dator gratiee spiritalis, seteme
DeuSy tu permitte Spiritum Sanctum Paraclitum supcr hunc annulum.
Por.
Benedictio lecti,
Benedic, Domine, lectum istum, et omnes habitantes in eo, ut sit in
eis sanctitas et castitas et lenitas et plenitudo legis et obedientia Deo
Patri et Spiritui Sancto (eie), Per.
Benedicat te Deus Pater, sanet te Dei Filius, illuminet te Spiritus
Sanctus, corpus tuum custodiat, animam tuam salvet, cor tunm iiTadiet,
sensum tuum dirigat^ et ad supemam vitam te perducat. Per.
Benedictio Domini sit super uxorem tuam, et super parentes vestros,
ut videatis filios vestros et filios filiorom vestromm nsque in tertiam et
quartam generationem, et sit semen vestrom benedictum a Doo Israol,
qni regnat in secula Eieculorom. Amen.
158*
Oifitjws ad Faclendum Sponaalia.
FROM THE PONTIFICALS OF ARCHBISHOP EGBERT
AND OF 8T. THOMAS OF CANTERBrRY.
Deus Abrahaiii, Deus Isaac, Deus Jacob, tl eetera ul tapra, p. 20*.
Benedic, DomiDe, thulamiim hunc, tt eetera ul supra, p. 39.
Benedicat vos Dominus Deus; custodbt vob et misereatur veatri:
OonTertat DomiuuB vultum suum vobis et det vobis pocem. Fer.
Jlia. Respice, Domlne, de ckIo super, el eelera ut mpra, p. 23.
nv
The Douai Pontificul adds :—
Benedicftt voa Pater et flliui
L suinero et u
a m nomme.
et Spiritus Stuictus, qui tiiiius cit iii
II.
FROM LEOFRICS SACRAMENTARY, S.w:. IX.. asd COTTOS
Ma CLAUD. A. IIL, BRITISH MDSEFM. S-ec X.
Oralio pTQ eoyugaitdis."
Exaudi nos, Domine, sancte Patcr, oouiipotens aitei-ne Dciu, tt
iDstitutia tuia quibus propagationem humani generia orUiuastJ, beuigiini
ttdsiste, ut quod t« anctore jnngitui', te auxiliwte servetnr. Per.
I ExBudi nos, omnipotena et niisericors Deus, et cetera vt supra, p. -'9-
iSujwr oblala. Suscipe, qussumus, Domine, el ceiera v,l tupra, p. 31.
Prcffatio V.D. Qni ftedera nuptiarum blando concordi» jugo rt
inaolubili pacia vuicolo nexutnti, ut mulliplicandis adoptiouum filiii
sanctorum connubiorum fecunditaa pudica servaretur. Tua eniiu, DMuiM,
providentia, tua gratia inefiabilibus modis utrumque diajieDs&t ut i\viA
^neratio ad mundi edit ornamentum, regenoratio ad Eccleaite penlutit
augmentum. Et ideo.
Honc igitur oblationem famulomm tuorum quam tibi ofTerQnt jM
femula tua ill. quam pcrduccre djgnatus es ad statum maritalcm
diem nuptiarum, pro q\ia majcstati tuie fundimus supplices prMei ut
«am propitius cum viro auo copulare digueris, qussumus, D^nnino, ut
placatus, et cetera ut »upra, p. 33.
Anteqaam dicaliir Pax Domini, illcat hame Orationem.
Propitiare, Domine, supplicationibus nostris, et cet«ni ut aupra, pi 3T.
Beiddictio, Deus qui potestute virtutis tute, et cetera ul eupra Ond.
Pax Domini sit semper vobiacum.
Communio, Beuedicimus, et celera vt gupra, p. 39,
Ad Cotnplendum. QuKsumua, onmiiwtena Deua, institutA, et etttn
itl lupra, p. 39.
Thie prayer is not in MS. Ckud, A. iii.
Ordinea ad Facitndwni SpaiMalia. 159*
. ^tS. COaad. A. liL adds before the Gommunion the Benediction : —
•^ciiedictio Patris omnipotentis et Filii et Spiritui Sancti super tos
jfc^^medi
. <And at the oondosion : —
fe^. Deos Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob, benedic adolescentes, istos,
^nuna semen Yit« setem» * wifch which words this fragment ends.
III.
'^OM THE "REDE BOKE OF DARBYE," NOW IN THE
LIBRARY OF CORPUS CHRISTI COLLEGE, CAM-
BRIDGE. Bjbc. XL Med.
Super iponsoi henedictto.
InYOcavit me, et ego exaudiam eum. Qui habitat.
Szandi nos, omnipotens miserioors Deus, et cetera ut supra, p. 29.
JjeeHo ad CorirUhioa (Ivu 15-20^. Fratres : Nescitis quoniam corpora
leeira wque ad id corpore vestro.
Dirigatur oratio mea. Aileluya. De profundis.
Secundum Matl/uBum (xix, 1-6J, In illo tempore, Yenit Jesii» in
Inen Jad»89 trans Jordanem ueque ad homo non separet.
Suscipe, qusesumus, Domine, et cetera ut supra, p. 3 1 .
Vere dignum. Qui foedera, et cetera ut aupra, p. 158^.
Hanc igitur oblationem, et cetera ut supra ihid,
Benedictio, Deus, qui potestate, et ceiera ut aupra, p. 37.
Pax Domim.
Qusesumas, omnipotens Deus, et cetera ut aupra, p. 39.
Manda, Deus virtuti tuse, et cetera ut supra, p. 28.
Benedic, Domine, adolescentulos istos et semina semen vitoe setenise,
\t cetera ut mpra, p. 28.
Respice de caelo super hanc conventionem et sicut misisti Tobise et
^iaxBd, filisB Raguelis, Raphaelem angelum pacificum, ita mittere digneris,
[>ominey benedictionem tuam, et cetera ut aupra, p. 21*.
Deus Abraham, * Deus vivorum, et cetera ut eupra, p. 28.
Benedicat vos Deus Pater ; custodiat vos, et cetera ut eupra, p. 20*.
Benedic, Domine, thalamum, et cetera ut supra, p. 39.
Benedicat vos Pater et Filius, et cetera ut mpra, p. 40.
Benedictio annuli,
Creator et conservator humani generis, et cetera ut mpra, p. 27.
, Beati naines f*
i. p. 23.
. '-P-21-
! Ijnc Dw J«oob, ait Tobiscmn - >F*
. Xtva Pj^«r ; «BtAdiat rco, Jesus Chnitni,
. fnniittqat Dominos f^cieni, et f^
Ordinea ad Fadendum Sponsalia, 161*
i. Benedioy Domine Jesa Christe, hanc famulum tuum et hanc
Q tuam sicut bencdiziBti filios filiorum Israel per orationem Mojsi
es per mare rabram in conspectu Pharaonisy qui sicut salvi vene-
& in conspectu tuo salvi fiant in die judicii. Per.
Afisgam, Benedicta sit sancta.
Imus. Benedicamus.
udi noB, et cetera tU wproj p. 29.
CorifUhioi. Fratres : Nescitis, et cetera ut supra ibidenu
dale. Behedictus es, Domine.
edicite^ Alleluya.
edictus es, Domine.
indum Marcum (x, 1-9^. In illo tempore, Jesus exsurgens usque
separet.
rtorium. Benedictus sit Deus.
eta. Suscipe, qusesumus, pro sacra connubii legc, et cetera ut
). 31.
equam dicatur Pax Domini dicat /laa Orationes.
s, qui potestate, et cetera ut supra^ p. 37.
Domini sit semper Tobiscum. Agnus Dei.
osculetur sponsua aacerdotemf et postea euam sponeam.
imunio. Benedicite Deum, p. 39.
'communio. Quaesumus, omnipotens Deus, instituta, et cetera ut
ndem.
lictio tluilami. BenediCi Domine, et ceiera ut supra^ p. 89.
V.
THE ELY PONTIFICAL, CAMBRIDGE TJNIVERSITY
LIBRARY. S^. XIL
BeKEDICTIO AnNULI, SpONSI ET SPONSiE.
rimia ponatur annulue super scutum et aurum et argentum : et
Uur, ne eint parentes.
rimis. In nomine Patris et Filii ct Spiritus Sancti. Amcn.
edic, Domine, annulum himc, et cetera ut supra^ p. 27.
itor et conservator, et cetera ut supra, p. 27.
/10 legitur dotalium : deinde detur femina, Quce si pueUa est,
ur manu discooperta, si vidua, tecta : et ponat Sacerdos cum viro
n primum in poUice dicens : In nomine Patns ; et poat in indicem,
; deinde in medicum, et Spiritus SanctL Amen.
licat sponsus :
sto annulo te sponso, et meo corpore te honoro, et de ista dote te
c amho adpedes Sacerdotis te prostemantf et Sacerdos dicat :
ida Deus.
ia PatrL Kyrie eleyson. Pater noster.
\untur preces ut supra, p. 28.
s Abraham « Deus yivoram, et cetera ut supra, p..28.
)ice, Domine, de ckUs, et cetera ut supra ibidem.
L*
□ui. cc II Mnlyiii fnit cx niUlii
i iwxA sx T^oiiisciuii, et if^ "
OrdiflMs ad Fadendum SponacUia. 16S*
-XenedicUo^ Benedicftt yos. Deiis Paier costodlat, et eetera tU eupra^
«•.
JiUrando ab oeiio tugue in ekoro decantetur Pdalmtu iete : Beati
km qui timeiit (cxoemL)y ueque in finem, Gloria Patri. Sicat erat
tje ter. Pater noeter. £t ne.
fialyiun £m) servnm tuum et andllam tuam.
3Gtte eiBy I>omine, aoxilium de sancto.
3Srto eisy Domine turris fortitudinis.
Domine^ ezaudi orationem meam.
3>eii8 Abraham • benedic adolescentes, et cetera tU eupra, p. 28.
,AnedicUo, Benedic, Domine, de celis hanc conventionem, ct
t% p. 21*
OnUio. Respice^ DominOy propitius, et cetera ut eupray p. 21*.
3enedi(iio euper lUos.
Benedicat tos Dominus omni, et cetera vi aupra, p. 21*.
(han autemperoentumfuerit in Canone ueque et ab omni perturbatione
UU ee Sacerdoe, et euper eponeum et eponeam dicat hae orationee :
Oremus.
Propitiare, Domine, supplicationibus nostris, et cetera ut eupraf p. 37.
AUa OraUo.
Deus qui potestatem, et cetera ut eupra, p. 37 — ^innocens, et ambo
beatorum requiem sanctorum et ad r^oa cselestia pervenianty et
oant filios fiUornm suorum usque in tertiam et quartam genera-
lem, et ad optatam perveniant senectutem. Per.
Ezaudi nos, omnipotens, et cetera ut eupra, p. 29.
Soscipe, Domine, qusesumus, et cetera ut eupra, p. 31.
Qasesumus, omnipotens Deus, et cetera ut eupra, p. 39.
Benedic, Domine, thalamum, et cetera ut evpra ibidem,
Benedicat Deus corpora, et eupra et cetera, p. 25*.
Manus Domini, et cetera ut eupra, p. 26*.
VII.
;OM THE PARISH MISSAL OP HANLEY CASTLE,
WORCESTERSHIRE, NOW IN THE CAMBRIDGE
UNIVERSITY LIBRARY. S^c. XIIL
Ikoipit orik) Sponsaliuh.
Primo legitur dotcUium : deinde detur /emina viro, ei a/mbo coneen-
Int. Si pueUa eit, deeponeetur obvelata manu ; ei corrupta, diecooperta
nu. Poetea dicat Sacerdoe hoc vereue : Manda Deus, et cetera.
IfUerim ponantur euper ecutum vel euper librum annulue et aurum
ue argerUum, quas eponeuepoet dabit eponece:
Pealmue. MEUida Deus, et cetera,
Gloria Patri. Sicut erat.
Kjrie eleyson. Christe elejson. Kyrie olejsoD.
flffmwH» iM u i in ii — i igfMMv, Eb anMB feKm:: P^** "* *^
I>»tf
A4 Mrn*m jr-»/<»»« honjb*.
4ieai» bilaflNBa
Atiiii *■>'• |.r,."r,na jioriiiiili rirr.nu
M h^nn^^liMrn ihfpiiitar ; 'Intrpia toU* ipwUHB caq
jptTiflifim m«iTil.iii pt ncrpnriB, •tr|i»i prooreatioMB Owri
pfMrft flnlt-tim «itM THrtrai l»t>ontin bclMt toi ptir min
inmtn tntfti^KTnttt NlftiflAnlmntfdnrnm ia arik. Per i
Ihiri* A>>r«h«m, OniHi lauo, Dnu Juob, Dew *ifantB, il fl
«< *(M'r/(. [• SA.
l(M|r(M>, Ihrmlfin, 'Ia cikIo, «f ftltra u4 ivpra, p. 21*.
Dwiit AlTktitm, l>nitN IiMc, Dnu JMob, bsnndic, «(
p, B(l*,
Tuntf (nlrinfuml tio» Hiuxrdat in Kmlanarti, et dentur i
U% winUft*, *' dieal Saatfdo» hana Ptalmum cum clerieit,
t>»ntml mU a/liirt.
Ilmill ciiiinM ijnl tlmnnt Domliium (exxvii.) Oloria Pat
KyrU olfiyiifili. Ohrlito nloyiMn. Kjria elpyaon.
■'Ntnr IiimlKr. Kt Hfl tiiM.
HhIvmiii fho iHirviim tuiim et annillBin tiuim : Dotu
Mlll^ oU kiixlllnm ilo Miiiiio : Et de Sion.
(Tiiii |iiii li) vlrtiitn tii» : Kt aliun{Untiik
T)ia MH. IwVM ipaooi for IheM oroMM, bnt thej' hmn iwt i
i
V.
ORDINES AD FACIENDUM SPONSAUA.
I. From the Pontifical of Egbert, Archbishop of York, Surtees
Societj^ Yol zxviL ; and the Pontifical of St. Thomas of
Canterburj, now preserved at Douai
n. From the Sacramentary of LeoMc, Ssec. x. ineunt ; and MS.
daud. A. iii., British MuseunL Ssec. xi.
III. From the " Bede Boke of Darbye," now in the Library of
Corpus Christi College, Cambridge. Saec. xi. med.
IV. From the Pontifical in the library of Magdalen College,
Oxford. Ssec. xii.
V. From the Ely Pontifical, Cambridge XTniversity Library.
Ssec. xii
VI From the Pontifical of Anianus, Bishop of Bangor, aj>. 1268.
VIL From the Parish Missal of Hanley Castle, Worcestershire,
now in the Cambridge University Library. S«ec. xiii.
^III. From a Pontifical once belonging to an Abbot of West-
minster, now in the Bodleian Library (Rawlinson, 425).
Saec. xiv.
IX. From the Harleian MS., No. 2860, British Museum. Ssec.
XV., early.
X. From a Welsh Manual, probably of the Diocese of St.
Asaph, in the Library of the Dean and Chapter of Here>
ford. Ssec. xv.
I
■ JCxvmkI
^Cn»! =s t ai aMtt.
Ordines ad Faciendvm Sponaalia. 167*
^Fnlu?. Oremua.
^^eoM Abraham, et ceiera ut supra, p. 20*.
Omtio.
t)^ qngBnTnnii, Domme benedictionem tnam snper hanc famulnm
^ et snper hanc £i.mnlam tnam propitins, ut tibi snbditi fiant,
It jngiter tibi deserviant. In nomine Patris et Filii et Spiritus
BtL Amen.
Thme (upergtU aqua benedicta eoe et tliurifieet, Foetea prcecipiat
mre Eedeeiam, Tune Saeerdoa, induta caeula, dicto Confiteor,
nat Mieeom de TVinitate Benedicta» et eetera.
X.
)M THB WELSH MAKUAL, PROBABLY OF THE DIO-
CESE OP SAINT ASAPH, IN THE LIBRARY OF THE
DEAN AND CHAPTER OP HBREFORD. S^ XV.
Ordo ad facienda sponsalia.
ficUtuintur vir et miUier ante oetivm B cclesice coram Deo et Sacerdotc
mda, Vir cnUem Het a sinistris muLieris^ et mulier a dextris viri,
bemde in primis fial admonitio a Sacerdote ne aliqua distwrhaiio sit
' eos. Postea dieatur dos ejus. Beinde dicat cunctis audientibus in
tamatema:
7iE habere hanc mulierem in sponsam, et eam diligere et custodire,
. aponsns debet sponsam ?
^Uspondeat mr : Yolo.
^iem ad mvUerem dicat :
Tis habere hunc vimm in tuum sponsum et ei obedire et eum dili-
et servire, sicut sponsus debet sponsam )
Uspcndeat miUier : Yolo.
feinde detur /emina a patre suo vel a5 alio amico. Quce si pueUa
apertam habeat manum, scUicet discoopertam ; si vidua, manum
tm; quam vir recipiat in [Dei^ fide et sua servandam eicut vovit
n Saeerdote, et teneat eam per m>anum dexteram in sua manu dextera
icens, docente Sacerdote :
ch N. take the N. to my weddid wyf for faywre for foulore, for
ere for porer, for betere for wers, in siknesse and in helthe, foi*te
ns departe, and only to the holde, and tharto ich ply^tte m^ treuthe.
tem mulier dicat :
ch N. tak je N, to m^ wedded husbond, for fa^rore for foulore, for
r for porer, for beter for wers, in siknes and in helthe, to be boner
>uxsum in bedde and at bord, and only to ye holde, forte deth us
ie, and ther to ich plitte the m;^ trou^e.
rtc ponatv/r super scutum vel super lilyrum aurum vel argentum seu
r et annulus.
_ I, dktor gntue npiritslu, Itf-
^Hr ■tmK ■te»: ta^ Dnan^ nittc hmo^wtirtinnr m tuun sopcr
kaa» aoaabM^ n^Mt^ rt qaa nna goataTerit aai aniuta Tirtult
■ nlDtem. Per Chridsn.
P.S7.
A ■ M>r i r yi
mmfima * waKm mmmm Aai, dtttKM prmbytuv :
WjA ammHik i^;T««cdd>; gold aDd nfaier ich je
«ilk mf Mi aA 7« »ig»hiy ; »1 «ith il mf wwdd^
jeufi : »ni
* Kote 00 Durgui — " Slftnda Deos, et eeUra."
Ordinea ad Fadendum SponaaUa. 169*
«I «^*^^- Bespioe, Domine, de cselis, et bene»{«lic conyentionein istam,
^^ tt< fuprct^ p. 21*.
^emns.
^^^y^^^' Hespice, Domine, propitias super Hunc famiiliLm tuum, et
^^^svpra,]^ 21»
w Onmipotens sempiteme Dcus, qui primos parentes, et cetera ui avpra,
^ 89.
fieae^«licat tos Deus omnipotens omni benedictione, et cetera ut
•^p.^l»
Kmtia Oraiiionibua qtUB dieebantur auper eoa proatementes ad gradum
^ww / iniroduetia iUts in preehyterio, eciHcet inter chorum et cUtaref ex
^^frte Sedetioe auetrcUi, et etatuta muliere ad dextram viri, videlicet inter
^tnMn et aUcvre, etaiim indpiatur Missa hoc modo :
(Mcium. ' Benedicta sit Sancta Trinitas.
PaalmuB. Benedicamos Patrem et Filium cum Sancto Spiritu.
Qremus.
OraUo. Omnipotens sempiteme Deus, qui dedisti, et cetera ut eupra,
p. 29.
Oratio, Exaudi nos, et cetera ut supra ibidem,
IsicB duoe Orationes dicuntur sub uno Per Dominum.
Ad Corinihios (l vu 15-20.^ Fratres : Nescitis quia corpora ve8tra.
Gradale. Benedictus es, et cetera ut supra, p. 30.
Versus, Benedicite. Alleluya.
Versue. Benedictus es.
Sequentia. Alma chorus Domini nunc pangat nomina summi, et
^iera ui supra, p. 22*.
Secundum MatthoBum (xix. 2-6^.
In illo tempore, Accesserunt ad Jesum Scribse et Pbarisei usqu>e ad
3uod ei^ Deus coDJunzit, homo non separet.
Credo in unum Deum.
Offertoriwm. Benedictus sit Deus, et cetera ut supra, p. 31.
Secretum. Sanctifica, qusesumus, et cetera ut supra ibidem.
Aliud Secretum. Adesto, Domine, supplicationibus nostris, et hanc
>blationem quam tibi offerimus pro famuUs tuis quos ad statum maturi-
:atis et diem nuptiarum perducere dignatus es, placatus ac benignus
issume. Per.
Frcefatio. Qui cum ITnigenito.
Fost Sanctus prostemani se sponsus et sponsa in oratione ad gradum
dtaris, extenso pallio super eos, quod teneant qiLattuor clericiper quattuor
'omua, in superpelliciis. Deinde dicto : Per omnia ssecula sseculomm.
dimen, antequam dieatur Pax Domini sit semper vobiscum, /ada
^ractione eucharistice more solito dimissaque hostia super patenam in
ribus/ractionibus, dicat Sacerdos conversus ad iUos, hcts sequentes Orationes
tub tono lectionis : iUis irUerim genufledentibus sub paUio supradicto,
loc modo : Dominus vobiscum.
Oremus.
Propitiare Domine, et eetera ui supra, p. 37.
Oremus.
Deus, qui potcstate virtutis tuiB^ et eetera ut supra ibidem.
VI.
OEDINES
AD VISITAiroUM, AD COMMUNICANDUM, ET AD
UNGENDUM INFIBMOS,
AD COMMENDATIONEM ANIMAEUM,
ET AD INHUMATIONEM DEFUNCTORUM.
I. From Leo&ic's Sacramentary in the Bodleian Libraiy, Ox-
ford. Ssec. x. ineunt.
IL From tlie Missal of Robert, Ardibisbop of Canterbury, 1050-
1052, now in the Pablic Libraiy of Boaen.
in. From the Pontifical in the Libraiy of Magdalen CoIIege,
Oxford. Ssdc xii.
IV. From the Pontifical of Anianus, Bishop of Bangor, A.D. 1268-
1304.
^^^V JJ) VJSITKitTiVU, AD GOMMUNICANDUM, ET AD
^^^H UNGENDUM INFIBMOS,
^^^B AD COMMENDA
^^^B ET AD INHXJM
^TIOM LEOFRICS SACKAMENTARY. S.»c'. X. Imzubtb. 1
BODLEIAN LIBRARY.
ORDINES
AD COMMENDATIONEM ANIMAEUM,
ET AD INHtJMATIONEM DEFUNCTORUM.
Incipit Obdo ad ViaiTANDUM ET Ubguesbum Ikfiruiuu.
~/.
I orel pro illo,
Primilua avdiat Sacerdos c
bsiedicat eum dieens :
Oreraus,
OmoipoteQS Deus, qiii dixit, qni me confessua fuerit ci
confitebor et ego eum coram Patre meo qui io cxlis est, ipse te benedicat 4
et cnatodiat semper, detque tibi reiaissioncm omnlum peccatoram e( I
vitwn leternam. 1
Et horUlur ei ttt dedinet a mato et Jacial bonvm et per pcenitentiam I
indietam reconeUietur. Deinde sipeceata eriminalia /labueril, Episcopia 1
aut Pre»hi/ter dieal super eum Orationes ad dandam panitentia
Exaudi, Domine, preces nostras, et confitentium tibi parce peccati^ 1
ut quoB conBcientiffi metus accusat, iudulgentia tam miseratioma ab-l
solTat, Fer.
iSt autem Episeopus ad /uerit, imponai capiti manum sive SacerdotitM
five mjuseu.nque injirmi ad reeoneiliandum. AUoquin Fresbyler recondi^
lians preahytero manum superponere non dAet : ceteris vero irifirmia "
stiperponat capiti tnanum dicens Oratioiies ad reconeUiandam :
Adesto, Doniiae, supplicationibus nostris, et me qui etiam misoricordia
tua primns indigeo, clementer exaudi : et quem non eleotione meriti sed
dono gratiffi tme constituiati operis hiijuB ministnim, da fiduciam tui
mnneria exsequeadi, ot ipse in nostro ministerio quod tuie pietatis est J
operare. Fer Cbristum.
Deinde eaneTuIi eunf scplem Psalmi paniteJdialcs cum Litania :
Domine, neiniratua(i.) Beati qiiorum. Domine, ne in iratua (jiVJ
Miserere (t.) DomiDC, exaudi (i.) De profimdia. Domine, esaudi \ii^A
Inehoante autem Litania dieat Sacerdos : I
Farce, Domine, parce famulo tuo, Hl. quem redemisti, Cliristc, sait*^
gaine tao ; ne in «temum irnscaris ei. Amen, tribus viciius.
17i* fl^^^^^^^^P XKtnma «t SqnJturas.
g«lTUiu Cm; serTam tanm.
IXtmiDna iwtuerTet eora.
X>oiiiuiils opem (ent illi.
PoouQiu costoilut t« kb omiii ulo.
|>ominiis custi^iJLtt.
Angelis suu muMlet.
Fer&e grwsoa illiua in aemitis tuis.
Domine, »TerI« Etciem tu&m a peccatb fllim, ot omnes imquiUte
(jusdele.
£sto ei, Domtiie, tuTns fortitadinis.
OooTerten, Dmniiie, Bliqnando.
Hilul [sroficut inimictu in eam.
Mitte ei, Douine, «nTrlmin
Dooaiae exaodi
UiMnre mei Deus (i.)
St^iutur Oratw.
Onuupotena Detu, qni iii «""■1"" nnigemti sai mi»t Spiritnm fiuu-
tan aeciuidiua promiasionem «mm disdpnlis Bois, effoiuiit super te
ipiiitBm pMsdiitam septalbmiem de ctelis ; replealque t« spiritn timoris
m, sniritn nftfntiir ^ paetKt ia. spiriUt ccmsilii et fortitudiius, spirin.
ff pwiti» et inteUectiu^ qui excoqnat omnem rabiginem p««i»toTnia
' L, nt nnllis ^un pneteritc iDiqnitatis vel fragititetis confxiiKisru
18 ; aed indacat itt omnem, aicut idem promiait Filins Teritatera
: cnstodiatque te a totius pravitate ncquitiic et muQdaiin con-
r«natioDt>i ^eu camalis immuaditise oantBgioQe ac mentis impur» afl«cta
et om:iiiL-.i i;ii!!iii-i-riiMi t-isibtlium ct inviabiliain scilieet infestatitinibns
vel incuren, perducatque te ad gratiam et gloriam regoi Bui cajna Tiitos
et imperinm permsjiet iu sscola sttcalomm. Amen.
AUa Oratio.
Omnipotens mitiBBima Deos, respice propitios pieces noatru^ et liben
cor &muli tni ill. de malarom temptatione cogitationnm, nt Sanctl 8[aritiis
dignom Geri habitacnlum inveniatur. Fer.
Deinde fpargil cupiam bentdictam mp«r iSum M tuper domum gut,
die«ru hane Oraiion«m :
Exandi noa, Domine, sancte Fater, omnipotems Btenw Den^ et
mittN^ dign&re sanctam Angelnm tunm de csUs qni costodiat, foTeat
prot^t, ^-iaitet et defendat omnes hatiitant«e in hoc habitaealo. Ta.
Siguitvr EpiMoia. Tristatar aliquis vestnim.
Et Bmnffdium. In illo tempore, IstraTit Jeoos Caphamaam.
Omnipotens Deus, qui per oe beati apoetoli tni Jaoobi hnnc minirteriom
infirmis hominibua faoere prscepiati ; conserra &malo tao iU. toamm
doDa Tirtutum, et concede ut medelam taam non Bolnm in corpore sed
ebuun in anima sentiat Per.
A lia. Domine Dens, qoi per ftpostolorum tanm locatoa ee, Infinnator
quis in vobia, e( eetcra vt inpra, p. 46.
Alia. Oremns Dominum nostrnm Jeeiun Christam, et edera «t
tvpra, p. 41.
Ordinea Undionis Extremce et Sepulttirce.
175»
) gie perungtmt tingvii Saeerdolea infirmum de oleo saneliJicatOfM
I erueem in coUum et giMw et pectue et inter scapulaa et par-l
X sensus corporeoa et iit supercilia oculoruTn et in naree inlus etforiM \
irium aummitatein sive interius et in labia exterius id eat de JoT-ix, I
!, qure per quin^e sensus menlis et corporis /ragililata earniti
inhteseruTU, hac inediciTia spiritali et Domini miaerimrdia \
itur vnelio. Oremuia.
Lstam DnctiDiieia et Domini beDedictioneui mundentiir ab Qmnt J
x>Dtagioac peocati ac BanctiBcentur manus et 03, cor quoque, ta<?tiu 1
lodelicet sciisus, vLsus, auditus et gustus, totumquo corpus et anima tua; ^
Dtidoneus efficiaris ad vocaudum in nomine ejusdem Domini Dei nostri:
raddat tibi Dominus loititiam salutarb sui et Spiritu princijiali te coa-
firmet ; Sanctam quoque Spiritum innovet in visceribiis tuia, et ite auferat
iUam a t« : sod beuedictio Dei Fatt^na et Fii^iii et Spi»j<ritaa Sancti
descendat super te, quce copiose Bupcr te dcfluat et in extrema corporiB J
toi descendat, Interius exteriusque t« repleat atquc ctrcumdet, ac sit 1
nemper tecQm nunc et in SFecula sccc».lorum. Amen.
St sie dsiiiqua unguatur osgrotua primitua ad aurein ejua dexlrmi s( 1
iaJrtmU at ad aurem ainiatram, dicenlibua aingulia Sacerdotiliua ita :
In nomine Pati^ris et Fii^Iii et Spiritus»^ Sancti, accipe sanitatem 1
Bientis et corporis.
Se^ituT benediclio.
Braiedicat te Deus Pater .- sanet te Deus Filius : inluminet to |
Sptritns Sanctus : corpun tuum custodiat; animaia tuam salvot ;
taum irradiet ; sensum tuum dirigat ; et ad supernam vitam te perducat. J
Ad oculoa. Alia.
Ungo oculos tuoa de oleo saactificato, ut quicquid illicito visu deli- |
qniifti, liiijuB unctioue olei expietur. Fer,
Deinde in utraque seapula.
XJnguo has scapulas de oleo sacrata, ut ex omni parte spiritnali pny- 1
tecttone munitus jacula diabolica viriliter contemncro nc procul possiB*
cum robore Bupemi juvaminis repellere, Fer.
Ad nares. AUa.
TJnguo nares haa de oleo Baci^3, ut quicquid noxa; contractum eat 1
odoratu auperfluo ista medicationc sanotur. Per.
Ad labia.
Unguo labia ista consecrati ojei inedicnmento, ut quicquid otiosa efcfl
etiamcriminosapeccastilocutione, divina clementia niiscrante expurgetuffl
imctione hac. Per.
Deinde in peclore et retro.
Ungo pectua tuum de oleo Boncto, wt liae unctiono protectus fortitOTl
stare valeaB adversus aerias catervaa, Per.
Ad manua ungendutn,
Unguo baa manus de oleo conaecrato, ut quicquid illieito rel noxio I
opere peregerint, hac unctione evacuetur, Per.
Deinde in verlicem.
Ungno oaput tuum oleo sanctificato in nomine Patria ot Filii et|
•eTi;;>r!- io minAr -s i^cru. *( «fera [
JiflA
- . -.—.^. ^r.'!^: :'. -iUiitis r»3ie-iiuni ei; tiub EwriLE nnmerj
,.jj_j^.;
-.:i-:r— .i -iui^u.' T-Jj ■.. ".-Janin k.iia •mvavam et ciiaceiie n;
X-icUJE.
,;ajn i. a •j-i;i=i .a -.r^n) -^i ^i^iajii la anima ien.Liat, Per.
"Tj^.vrmi :tei-^tv.-^ De'js. rc .■«tem ■** fltDm. p. 4,.
MUl.
Sc-^'-':-. -.■niLH.?. tivmamm laam 'itZ.. ^t -.■^(^i ui .to/jm, p. ii^
Ml'i.
Ie'U! i'.u -;'i'r.!'" ~i'j F ,-"•■""■ -( -■stera a( jnpm ("6iii.
Doml
ne. an.-R 3-\ier. OTUuooctaia stcrne Deus. (\ai fr:^ilitattfm coc-
■jmini(,tic.!!Ui' •j'dr'ifi'1, ■:t pviiat )acnjii.-ia.m in, ot/iu rice aijM
fl-.-f
)
Fiar, .-.ommis-io ■iT, .:onaecrvtio corpotia et sanguiius Domini nnstn
■'"'»11 •".hriitti Qiihia cr. .-jmnibua accipieatibad in remisaioQenv omahun
tm ec ritam Ktemani. Amen.
Ordinea Uhctionis ExtremcB et Septdturce. 177*
Et sic fadafU iUi per aeptem diee, si necesritcu Juerit, tam de commvr
ione qnam de alio officio, Debent etiam ex ministris eanctce Bei eccleaice
tfirmis cum summa reverentia per einguloa dies decantare Tesperae et
laMinas, Oratio,
DeuB, miserator onmimn in te credentiam, exaudi preces nostras, et
iper infirmantem taum famulum ilL, caelestem infunde medicinam.
^er.
InCIPIT OilDO IN AOENDA MOBTUOBUM.
Mox autem ut eum viderint ad exitum propinquare, communicandus
H de eacrificio sancto, eticmsi comediseet ipso die, quia communio erit ei
efensoT et adjvAor in resurreciione justorum, et ipsa eum resuacitahit,
^oet communionem perceptam legendce sunt passiones Dominicce ante
Trpua infirmi seu a Preshyteris seu a DicLconilyus, quousque egrediatur
mma de corpore, Primitus enim ut anima de corpore egressa faerit,
cnaiur supercilicium, et canantur septem Psalmi pcenitentiales, et agmda
H Litanict, prout tempus fuerit Finitis avJtem sanctorum nominibus,
wx incipicUur Responsorium :
Subvenite, sancti Dei : occurrite, angeli DominL
^. Requiem setemam.
Sequitur Antiphona: Suscipiat te Chri^tus, qui vocavit te, et in
inu Abrah» angeli deducant te.
FscUmus, In exitu Israel (cxiii,) Sequuntur et alii Pscdmi v^sque
\d Ad Dominum cum tribularer (cxix,)
Orationes super Defunctum,
Pio recordationis afiectu, et cetera ut supra, p. 96.
Alia,
Suscipe, Domine, animam servi tui iU. ad te revertentem de ^gjpti
Murtibus et proficiscentem ad te. Emitte angelos tuos sanctos obviam ei,
st viam justitise demonstra ei Aperi ei portas justitise, et repelle ab ea
>mnes principes tencbrarum; agnosce, Domine,creaturamtuam non ex diis
dienis creatam, sed a te Deo vivo et vero, quia non est alius Deus prseter
jQ, Domine, et non est secundum opera tua. Lsetifica, Domine, animam servi
:ui iU, ; ne memineris iniquitatum ejus antiquarum et ebrietatum, quas
luscitavit furor mali desiderii. Licet enim peccaverity tamen Patrem et
Filium et Spiritum Sanctum non negavit, sed credidit, et zelnm Dei
babuit, et Deum qui onmia fecit adoravit. Per.
Alia.
Tu nobis auxilium prsestare digneris; tu opem, tu misericordiam
largiaris; et spiritum etiam famuli tui cari nostri iU,, vincidis cor-
poralibus liberatum in pace sanctorum recipias ; ut bic locum psenalem
et gehennse ignem flammasque Tartari in regione viventium evadat,
Qui regnas com Patre et Spiritu Sancto per omnia ssecula s^ecidorum.
Alia.
Suscipe, Dominei animam servi tui iU, quam de ergastulO; et cetera ut
supra, p. 57.
Alia.
Non intres in judicium cum servo tuo, Domine, iU.y quoniam nuUus
1 I rjT — «fc^»«. I i jT «
- « 97U9^ Jt«
Ordines Uiidionis Extrcvicc et SepuUurcv.
179»
£t ler Eyrie.
Oremus. Deus, qui univereoruin cs creator ct conditor, qui cum sia
•tooTum beatitudo saactorum, pnesta nobis petentibuH, ut spiritum fra.tFiH
aoBtii ill., a corporis iies.ibu3 absolutiim in prima resurrectiotie fncias
pnnentBrL Per.
£t »k kvatur eorptu da eccleKia et deporlalur «sjjie ad loettm acpul-
iurce cum Antlphona.
Aperite mihi portoa justitite, ot ingceaaua in eas confitebor Domino.
Hac porta Doniini, juBti intrabunt per eam.
Faalmut. Confitemini Domino (cxvii.)
Oremus. Te Domine, sancte Pater, omnipotens ttterao Detis, suppU-
cea deprecamur, et celera iii snpra, p. 81*
Alia Anlipliona.
Ingrediar in locum tabernaculi admirabilia usquo ad domum Dei.
Paalmut. Sicnt ccrvus desiderat (xli.)
Setjuitur Oralio. Oremiia.
Diii vulneris novitate perculsi, et eetora ut aupra, p. 57.
Et ponitar in sepuldiro.
Antiphona.
Hkc reqiiiea mea In Biecuhim sEeculi; Lic Labitabo, qnoniam ekgi
vid («,
:i.)
Ftalmua. Memento, Dom
Seguilur Oralio. Oremus.
OremuB, fratris carisstini, Deum omtiipotentem pro spiritu cari nostri
) hujua stcculi libcrare dignatus est, cuji
! traditur ; ut eiim Domini pietaa intcF
n sinu Abrabre, leaac, et Jacob collocare
1 prima reHurrectione, qiiam facturtis cst,
nduiati me, Redemptor incus]
UL, quem Dominua do laq'
oorpusculum hodie sepulti
euictos et electo» buob, id est
dignetur, et jiartem liabeat ii
deprecantibus nobis. Per.
Seipiilur Antiphoiia.
De terra plasmnBti mc, et came
Domijie, reBuscita me in novissimo die.
PaalmuB. Doraine, probaati (cxxxvii.)
Oremui. Opus miaericordiie tuie est, Pater, omnipotens leteme
rogare pro aliis, qui pro nobia non aufficimtts ; HUBcipe, Domine,
servi tui, iU., revcrteutem ad te, adsit ei aogelus testamenti tui
j libera eum, Domine, do principibus teuebrarttm et de Incis
a, ne famulus tuus, ill., ptimie nativitati? vel ignorantiic con-
kdatur erroribus; agnoscatnr a tuis, et misericordia bonitalis tua
ad locum refrigerii et quietis iu sinit traniferatur Abrahee. Per Doaii>
Oralio post sepulttini corpiti.
Debitum humani corporis, et cetera ut nipra, p. 102.
AUa.
OiunipotcDs gempiterne Dcub, qui humano corpori a tc ipao anin;iiia
inspirare dignatus es; dum, to jubente, pulvia pulveri rursum redditiLP,
Tu itnaginem tiiam una cum siuictiB et electia tuis.Ktemis sedibuB pnecij>iiVB
sociarL Per Domiuum.
Alia. Deu3,apud qnem mortnomm spiritm, e( ceUraut iwpra, p. 99.
I
I
&Ktm ooctri iU., pnaniiiqvA I
pietAte dcMendena, patiunhtrav I
qni Tina et r^naa in ecco>* |
n.
FUOM THE MI83AL OF ROBEET, AKCHBI8H0P of
b CANTEEBtJRY, I05O-1052, NOW IN THE PUBLt*^
^^L LIBRARY OF EOUEN.
VisiTATio IirrtBin.
Oeji onjinii aeo ciihebypbnys ro jeneofjeime ofiSe co rmeiujeiii»*'
riiirjiimine' Oii Kjierran hal^ian ^a sacepbaa psecep mib asun «'f'
jnurjieope piSnran ^oii huse' -] Jioime hi in heon jejan piSmni»'^
'ncc huB )>a!j' unrjiiiiiian Jjonne cpeSan hi jfjupa" Pax huie boun-X*
" Jftfn onjyiinoD Jione «■ afpenjes me -j ponne fppenjon J)a?r pjec*?J*
"ip |»oni! iintpumnn ;j oj;cp his hus Jione sealm sinjenbe misopej*'^
iba-
Ordinea Unctionis ExtremcB et Sepvlturoi. 181*
[potens sempiterne Detis, immensam pietatem taam deprecamur,
Ltroitum humilitatis nostrso himc famnlum tuum iU, in hoc
io fessum jacentem, visitatione salutifera visitare digneris ; et
tasti, Domine, Tobiam et Saram et socrum Fetri puemmque
lis, ita et iste pristina sanitate animse corporisque recepta
n tibi in ecelesia tua referat actionem. Fer.
:pa J?an nntjimnan beo his anbycnys jecyb' "3 «pt J^on letania*
Kyrie eleyson. Christe eleyson. Kyrie eleyson.
Pater de cselis Deus, miserere nobis.
Filius Bedemptor mundi Deus, miserere nobis.
Spiritus Sanctus Deus, miserere nobis.
Sancta Trinitas, unus Deas, miserere nobis.
Sancta Maria, ora pro illo.
Sancta Dei genetrix, ora pro illo.
Sancta Virgo Virginum, ora pro illo.
Sancte Michael, ora pro illo.
Sancte Gabriel, ora pro illo.
Sancte Baphael, ora pro illo.
Omnes sancti Angeli et Archangeli, orate pro illo.
Onmes sancti beatorum Spirituum Oixlines, orate pro illo.
Onmes sancti Patriarchse et Prophetse, orate pro illo.
Sancte Petre, ora pro illo.
Sancte Faule, ora pro illo.
Sancte Andrea, ora pro illo.
Sancte Johannes, ora pro illo.
Sancte Jacobe, ora pro illo.
Sancte Philippe, ora pro illo.
Sancte Bartholomsee, ora pro illo.
Sancte Jacobe, ora pro illo.
Sancte Matthsee, ora pro illo.
Sancte Thoma, ora pro illo.
Sancte Simon, ora pro illo.
Sancte Juda, ora pro illo.
Sancte Matthia, ora pro illo.
Sancte Marce, ora pro illo.
Sancte Luca, ora pro illo. .
Sancte Martialis, ora pro iUo.
Omnes sancti Apostoli et Eyangelistse, orate pro illo.
Onmes sancti Discipuli Domini, orate pro illo.
Omnes sancti Innocentes, orate pro illa
Sancte Stephane, ora pro illo.
Sancte Line, ora pro Ulo.
Sancte Clete, ora pro illo.
Sancte Clemens, ora pro illo.
Sancte Sixte, ora pro illo.
Sancte Comeli, ora pro illa
Sancte Cyprianei ora pro illo.
i~ai»
Oriima
ttVTS: «r
nm.
»g.— -.ac.-MH tnfTTZTTnT 1^mgIET3L KIZXIL ^lJlJ» 'Jt ^.^l-Iirr*.
rKt i.^:L. liJL
_ ir ^j*
• •■ >M
i£=.k.
t w .
^nii r.-.- rr..'^''^
■^ -• *•-■:.-:. -. ^
»-.T.
•'.'.-
'-*--J
*"1r
t:;
J.
— r^ ^^7- ri:
4B |iif lihiilhi' *] OB !«■ ^oqwigW ^ OQ us Debbc!' Jxjime cpdSc
■^fmjfMr I
' Patrn et Faii et SjMntia
■ «t pn^itirUm, ot non Uteat in '|
' I, Beqiie la medallis neqne io f
■ Imwm ; wei in te Iwliitet Tirtns Christi altissimi et i
■ ptf hiija opaatknem mj^terii et j«r hane
ecfttioneiii, Tirtute Suirti
et meliontam recipera
poon ^ )« eajan rmjpafr ))is jebeb'
Ungao ocoIoB tnoi ile oleo lanctifiaito, «t txtera ut mpra, p. 1 75*.
paaae ^a ))& eajian mnaii Qtan rmy)i pis jebeb*
Ungo «nres tuu Bacrati olei tmctione, ut quicquid delcctatloiia nociva
fttlditiis admiMnm est, medicina spiritalia eracuet- Fer.
ponne )»a )>a nosu pope peapbe "J uamn fmyp )>ij- jebeb'
Unguo tuoa tinrei dt> oleo aacrato, et cetera uttupra, p. IT
Ordvnea Undionia ExtremcB et SepvMurcB. 185*
ponne j^u ]?a pelepas pi"8utaii fmyp J^if jebeb*
TJngno labia ista consecrati olei medicamento, et cetera vi eupra^
175*.
jTonne Jm Jwi hjiaee ^ J?one spypan fmyfi J^is jebeb*
XJngao te UL^ oleo sancto in nomine Patris et Filii et Spiritas
icti, sicat Samuel David regem, et cetera ut mpra.
ponne J?u J?a sculbpu fmyp J?is jebeb*
TJngao has scapolas vel medium locum scapularum de oleo sacrato,
ex omni parte, ct cetera ut supra, p. 175*.
ponne J^u J?a bpeofc fmyp J?is jebeb*
Unguo pectora tua de oleo sancto, et cetera ut supra, p. 175*.
ponne J?u fa hanba pi^Sutan fmyp J?is jebeb*
TJnguo tuas manus de oleo consecrato, et cetera ut aupra^ p. 175*.
ponne J^u J?a pec fmyp J?is jebeb*
Unguo hos pedes de oleo benedicto, et cetera ut supra, p. 176*.
8pa hpap fpa J;aec sdp ejhe fpjrSofc fpd smyp man J?aep fpi^Bop*
Unguo te oleo sanctificato, in nomine Fatris et Filii et Spiritus Sancti,
• more militis uncti pneparatus ad luctamen possis superare aereas
tervas. Per.
^pcep Jyaepe fmypunje J?as jebebu'
In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti sit tibi bsec olei unctio
l parificationem mentis et corporis ad munimen et defensionem contra
ciUa immundorum spirituum. Per.
AUa. Domine Deus salvator noster, et cetera ut aupra, p. 51.
Onbypie J;onne jobep hehoman ^ blobej' J?us cpe^enbe*
Domine, sancte Pater, omnipotens seteme Deus, te iideliter depre-
mur, ut accipienti huic fratri nostro N. sacrosanctum corpus at san-
dnem Jesu Christi Filii tui Domini nostri tam corporis quam animoe
t salos. Per.
On J>»pe pyllebnyrre Jyippepe J^enunje*
Omnipotens sempiteme Deus, qui subvenis, et cetera ut supra^ p. 46.
AUa.
Domine, sancte Pater, omnipotens leteme Deus, qui benedictionis
iie gratiam segris infundendo corporibus facturam tuam multiplici
iotate gabemaSi ad invocationem tui nomi' lus assiste; ut
Jhrrnn «allun ]mB ^fef^QctMa g y g guni &■■ niKplH ^ 3
DomintM Jfsnu dtrMtva aptni m «t, «< cMra ■< wj w Mt p. ^
^Uhb BHMtfMCtvDmuRcMr, MB«KM,it(«tonHeM9>«Ui
>M» irwnjHi>tel>rn».grii:»dSiiw».i<«ww<— waa.
>lfak fc— aM«t»DwPrt«r,(priin.p cin »ipio^tfg»
>Aii BtaadlM t« Dmb Pattr, «««tatiiK, rf iMhra «C a
Ttrtntam omniiiiii Dvna, «( eMnv Bt MqvfW| p. 47.
Ornnipot«iiH Minpit«nM Doh, qoi rabwm^ «( «ttn> •( Ji^n^d
KpiMofn. Frstres : TriBUtnt aiiqnH ranntia.
mit»^ aamm Imic nfimoy ct lIlMn enm,
i, ufyAar fal «ou wlil uil iti tw, ia tr^ktiine apn
mllinn. Alkhiln.
* «i, fJomJna, kaxiUnai j« «neto :
Rt <Ia Siiw» tPBfP mm.
f!vnnffif/iiim. f n illo tempnre ; Intnvh Je«ua Q^ifauitai
OftrUirium.
\ftm\iif, <\nt tmltlkOini MvcTbtia et onitione pUeitoa es, qoi aocna
Totrl ■ f«bre valicU libemNti ; et nobi* i>ri> infinDo lappUcuitibas adotii^
Dmtiln*.
()t'UttoneM in anfftiatut nro psccntw ntqn-? offensioDibas famali tai inl
Imo ilomo (Mjn«i*tr<nti, <nnnipot«M Denis nlilatos accipe, qnem aote eon-l
AdiiniM |>nr viman prophetnm clixiiwe : Immola Deo sacrificiimi hadill
t\ rixlfln Altiaiimd vota tna : invocamo in dic tribulationis tiue ; eripiiml
t«, iit niagiiifldatiUi mt>. I'or. 'I
(hminunio. Hiioaurre, Domino, inlirmo liuie, ct medica enm BpinUli <
m<'ilii»miu», nl priatinn lanitati a t« rentitutus, gratiarum tibi suiiu
rvfontt actinnHiii. I'ur. 1
Att Oompltnilum.
Omiil|H)Mii> Minpit«nio Dcun, qui idco delinquentibns ocCTrioni»
trhmU (H>rrl||iiuili, ut non nit In uifi quod puniat ounBum jadidi; cb hoe,,
)i|ii l'ftl«r, exiiowimiiN, iit hoa nocii^iiui jiro aacriQcio lnudia quod &mnlas
liliii «tlvrltiir vir^ ucirrvplicniB, Sttnii DUm, (|iui.'!>umua, Domine, kb
«hiiillui* liillnhlUilllmii, iiiio, tc mctlicant<', ct pkmitadinem Bttlutb
IWljilat rt liils iH<iii|tor jUMiiitiiibUK pnreat. Per.
Atii*. l>i<ua, i]iii fomulu tuo Bxcchiw, et cel*ra ut ngrra, p. 16.
Alia, l{(i>j>k<«, I>mnine, fiiniulum tuum, tt cettm ui fupra i^idtnu
Atia. |)i'ii», iiiii rActurw tuio, et M<im ut mpra, n. 47.
Ati», Ihw; >HH humuio g(.>n«ri ot aittutis remtylium et ^ntte letenB
OrdiTieB Unctionis Extremce et Sepulturce. 187*
Uiera oontiilisti ; oonBerra &molo tuo Ul. taaram dona yirtutum, et
ionoede, nt medelam tuam non solum in corpore verum etiam in anima
•entiat. Per.
AHa, Yirtatum csleetium Deus, et cetera ut ev^a^ p. 47.
• Aliok,
Dominey sancte Fatery omnipotens seteme Deus, qui fragilitatemy tt
ceiera ut wpra Hndem,
IS AOENDA MORTUOBUH.
IndpiutU Orationee in Agenda Mortv4>rum, Cum anima in agone
Mti exiiue diesoltUiane corporia visa faerit laborare, convenire atud^mn^
firairee vel oeteri quique fideles ; et canendi eunt septeni Pealmi pcsniten-
Mee : 4w> Domine, ne in furore tuo ; et duo Domine, cxaudi ; Beati
quonunj Miserere mei Deus; et De profundis; et agenda eat Litania
proui permieerit ratio temporis, et eecuridum qvx>d ♦ ♦ ♦ egreeeuri
perspici potuerit vel cestimari.
lAiania ut suprapro infirmo; postea inchoetur ah omnibus Antiphona :
Subyenite, sancti Dei, et cetera ut supra, p. 55.
Quo finitOy dicat Sacerdos hanc Orationem sive Commendatio7iem
oro eo:
Tibi, Domine, commendamus^ et cetera ut supra, p. 55.
Alia, Misericordiam tuam, et cetera ut supra ibid,
Si autem superviaserit, camurUur PsaHmiy id est :
Ad te, Domine, leyavi (xxiv,)
Dominus illuminatio mea (ocxvi.)
Miserere mei, Deus, secundum (L)
Miserere mei, Deus, quum in te (lii.)
Vel agantur Litanice vsque quo anima corpore ierrenas corruptionis
tbsolvcUurf in cujus egressu dicatur Antiphona :
Susdpiat te Christus, et cetera ut supra, p. 55,
Psalmus, In exitu Israel (cxiii.)
Oratio. Omnipotens sempiteme Deus, qui humano corpori, et cetera
U eupray p. 55.
AnHphona. Chorus angelomm, ei eetera ut supra, p. 56.
Psalmus. Dilexi quoniam usque ad Ad Dominum (cxiv.-cxix.J
Oratio, Diri yulneris noyitate, et cetera ut sujyra, p. 56.
Tunc roget pro eo orare Sacerdos :
Pater noster. Et ne nos inducas.
Bequiem setemam.
Anima ejus in bonis.
Et non intres in judicium.
A porta inferi.
Oratio. Partem beatsB resun*ectionis, et cetera ut supra, p. 57.
Tunc la/oatwr corpus d^fwncti.
Oratio post lamtionem corporis antequam de domo efferaiur :
Suscipey Domine, animam, et cetera ut supra^ p. 57.
Tunc Responsorium, Subyenite, sancti DeL Et (cum) cdiis Re-
ponsoriis defunctorum deportatur: et cum appropinquatumjuerit ecclesice,
anitur PscUmus, Miserere mei, Deus; eum Antiphona, Beqidem oetemam.
I MtUnt rtqtiV!Mrl cta-pui il^'uwti, qttoadMqu» pro pl
r, et oftrntur ah imnibut quiAii» vitum/utril.
Pt)tt eeUbnUioium J/um H«I Sactrdo^jttxta/eretrum ei ditai:
Onmipotentis Dei misarieonUam, et eeUra ut tujrra, p. 176*.
Auti^Uma. Qni Lazarain, et cettra. V. Requiem iet«nuinL
£t far Kyri* eleyaon.
OrtOio. Deun judiccm uDiremtatifi, et Mfra ift mpra, p. 1T8'
Antiphona. Heu mihi, Domine. Y. AnimA m«b
Et ter Kjrie eleyson.
Deus, qui univcraorum, tl cetera tU supra, p, 179*.
AiiiipAotut. Kc perdidem mt. F. Mberere mei, Deos.
Et ter Kyrie eleyson,
Oratuy Faic, qoiedTuinia, Doniiae, et ctlera ui gtipra, p. 94-
Xt me hcelur corpus de eceleria.
Antiphona. Aperile illi.
J*mJmtu. Confiteiniiii Domino faerii.)
OnUio. Vae reconlBUoois aScctu, el celera ut supra, p. 9G.
Antipkema. IngredtAr.
PeatiHus. Quemwlmodum (^xii.J
Sojttilur. ObsecT%mits misericordiAm tuom, omnipot^ins, el ttltn^
«•pm, p. 97.
^NAjpAoHo. H»e roqniea mea.
J^tatmtu. Memsnto, Domine (cxxxL)
Oratio. Dmu, &pnd quem mortuonim spiritns, et celtra ul npra, i
p.99.
^^^ntiphona. De terra plfksmasti me.
Psiiltnus. Domine, probasti me (exxaxiii.J J
/'.' , '..Aru corpua JffuiicCt cuni Antiphona,
V. Ani mft ejus iu bonis.
1'. Re([uiem «'ternam.
Antiphojui. Lieto ammo.
Psalmus. Miserere mei, Deu3 (l)
Oralio pott stpulttim eorptts.
Oremua, fratres carissimi, pro spirita, et eeterct ut tupra, p. 101.
Alia. Deua, qni justia supplicationibus, et cetera ut tupra ibidttn.
Alia. Dena, vit» dator, et celera ut titpra ibidem.
Alia. Deus, qui himianarnm animarum, et eetera tU tupra ibiden.
Alia. Temeritatis qiiidem est, et cetera tit tupra ibidem.
Alia. Debituro humani corporis, et eetera ul supra, p. 102.
TuTK roget pro eo orare Sacerdot :
Pater noster. Et ne nos.
Itequiem Kteroam.
A porta inferi.
Fartem beatte resurrectionis, et eetera *U mpra, p. 102.
Alia. Absolve, Domine, animam, et celera tU tupra ibidem.
Ordifua Unctionia Extremce et SepuUurce. 189'
III.
rBOM THB PONTIFICAL IN THE LIBRARY OF
MAODALEN COLLEGE, OXFORD. S«c. XII.
YlSITATIO IHFIBMOBUM.
FinitU mpiem F$almi8 eubfungant :
Kyrie eleysoiL Fatcr nostcr. £t ne noe.
Salyum fac eerviun. Mitte eL Esto ei, Domine.
Domiiie, ezandi.
Dominiia yobiscum. Oremus.
Deiia qui famulo tuo Ezechiffi, et cetera ut mpra, p. 46.
Bespioe, Domine, famulum tuum, et cetera ut mpra ihidem. Oremus.
Deiu, qai facturse tu», et cetera ut eupra, p. 47. Oremus.
^DeoBy qui humano, et cetera ut supray p. 176*.
ffie eonfiteatur, et ab omnUme abaolvatur. Deinde a cunctis fratrihus
oecideiuT ; et iterum hai coUectoe dicantur :
OremQfl. Domine, Deus nostcr qui ofTensione, et cetera ut supra.
Oremna.
Adesto^ Domine, tmpplicAtionibus nostris, et me qui etiam misericordia
fcoa primuB indigeo, dementer exaudi^ et cetera ut supra, p. 173*.
OremuB.
Pmiay qusesumus, Domine, huic famulo tuo dignum pfienitentife
finctamy at ecclesifla tu» sanctse a cujus integritate deviarat peccando,
admiflBorum reddatur innoxius veniam consequendo. Per Dominum.
Hiediees:^
Dominufl vobiflcum. Oremus.
Omnipotenfl sempiteme Deas, qui per beatum apostolum tuum
diziflti ; Infirmatur qois ex vobis, et cetera ut aupra, p. 49*.
Deinde inunges eum ita dicetido :
Per ifltam nnctionem et suam piissimam misericordiam indulgeat tibi
Bominofl quicquid peccasti per visum^ per auditum, per gustum ct i>cr
iDicita Terba, per odoratum, per tactum, per incessum, per illicitas cogita-
tetionefl et per ardorem libidinis. Amen.
Foeiqtiaminunxeriey ablues manue tuas ; et ipsam aquam uhi laverlsy
fiidee vd in ignem prqjici vel in aacrarium de/erri. Deinde dices :
Dominufl vobiflcum. Oremus.
Deufl miflericorfli DeuB clemens, et cetera ut supra, p. 49.
Majefltatem, tuam, Domine supplices deprecamur, ut huic famulo tuo
l(i|Dgo flqualore psenitentifie macerato miserationis tuce veniam largiri
^eiifl, ut nuptiali veste recepta, ad regalem meneam unde ejectus
fanat mereatur introire. Per.
*0n margin — ^**Virtutum. Domine, sancte Pater. Pervenint.
Adflito, Domine."
t (hi mai^gin — '' Deus, humani geneiis.''
L3 auxiliuin, ut rcdditi
Q ecclesia tua referat ocliotiem.
Ordvna Unctionta Exiremce et SepuUurv.
Hlc eommunieet infirmum. Se^alur.
DouuQua vobiacum. Omnu».
Oniiii]>">t«iia sempiteiTie Deus, salua stema crQdeatium, exau^
profumido iuo,proiiuomisericordii)Bt«ieinipl<— ' -."i; — ..< ~:ii
sibi Muitat« gratianim tibi ■ ■■-"- *■■" — ■''■
Oreniu».
Deus, iniirmitAtiK bumiuifc siagiilan! pnesidium, ausilii tui wfi
in&ruium nostrum oslendo virtutean, ut ope misoricordue tuit i,dJBW
«odwite tuie aaoctaj rcpnesentari mereatQr. Per.
Co>UIENI>.<lTIO Akole.
RespanK/num, Subveuite, mncti Dei, el ctlera.
V, Bequiem o-ternam. In conspectn.
OremuB. Proficisceie, anima Cliristiana, cl« hoc mundo, et (tltn i
tupra, p. 55*.
Suscipe itaqne, Donune, et eeUra itt eupra ilidevt.
Si adhu.e nntraiii/eeerit 7nigrandi,UfjaiUur ptutioties ab ano Udtanm,
eum aaltm tttortuut fueril, eimimeruletvr anima hoc modo :
Rtaponeorixin^. Subvenite.
Y. Eequiem ffitemam.
AtuiphotM. Subveiute, luuioti Dei, et et^ra.
V. Rcquiem ffitcrimm.
Tibi commeiidamus, el cttera ^il gupra, p. 55.
Miaericoidiaoi tuam, et eeicra ut »vpra ihidem,
Jnde itkopiai Cantor : Suscipint to Cbristns qui te vocavit, et io ^J
Abrahw angeli deducant to.
Psalmus. In exitu iHi-iiel {cj:iii.)
Oratio. Omnipotena Deus, qui bumano corpori, et eettra »l "ii"'- \
p. 55.
Ciinlor. Chonis angelorum, e( cetera ut aupra, p. 66.
Pmlmw. Dile^ quoniam faein.) vtgne atl Ad Dominum fei:l'J
Diri vulneria novilate perculai, et eeteea u( ttipra, p. 56.
Hoc roffet Sacerdo» orare pro eo :
Pater noster. Et ne nos inducas.
Kon intrea in judicium cum ^erro tuo, Domino.
Requiem teternam. A porta infori.
I Dominus vobbcum.
Oremust. Partcm beat» resurrectionia, el eelera ul mpra, p. 6".
Deus, cui Boli competit, el celera vl evpra, p. 57.
OremuB. Suacipe, Domine, animani famuli tui rcvertcnt«m ail ''''
voiite cielesti, et eetera, p. B8*.
" On margin — " Diecedente convenlu, er-itx tamtn et aqua bent£'"
ili relinquantur. Cwn autem mortuua /uerit, puUetur taimla, tt 0*
Mumma velocitatt convenientes /ratrea incipiaut Commendationem Ji»*''
'■■> verbit."
^
Ordincs Unctionia EoctremcB et SepuUurce. 1%V
Inhumatto Defuncti.
^Post hoc agant ctgenda mortuorum. Post agenda ai opua fuerit
piant psalterium :
Dum hcec fiunt, laveUtr corpus. Cum vero lotum et veatitum et depo-
n injeretro /uerity accedat Processio, et Sacerdos aspergat illud aqua
dictaj et incenset et dicat :
Pater noster, pro ejv^ anima, Et ne nos. Non intres.
Eleqaiem SBternam. A porta inferi.
Dominns vobiscum.
Suscipe, Domine, animam servi tui ^., quam de ergastulo, et cetera
upra, p. 57.
Suscipe, Domine, servtmi, et ceiera ut supra, p. 60*.
Post hccc porletur corpus in Ecclesiam cantando Antipltonam Sub-
ite, sancti Dei.
Suscipiat eum Christus, et cetera ut supra, p. 92.
LoccUo eoy sedeant undique fratrea per circuitum incipienies a Psalmo
intermiserant. Quando vero portari debet ad sepulcrumy celebrata
t8a> pro eo accedai Proceselo ad corpus defuncti cantando Verba niea
r. v.)y etfiat ibi siatio.
Sacerdos autem Alba induius cum Stola aspergat illud aqua benedlcta,
eniant dvjofraires ante aXtare quod ibi est, ei dicant Kyrie eleyson.
Deinde : Non intres in judicium, et cetera ut supra, p. 93.
Suijungant prcedicti duofrat/res :
Pesp. Qui Lazarum, et ceiera ut supra, p. 69.
Bequiem setemam. Et locum. 'Kyrie eleyson, ut supra.
Dum canitur Responsorium, incenset Sacerdos altare^ quod ibi esty et
tea cotpus, deinde dicat :
Deus cui omnia vivunt, et ceiera ut supra, p. 94.
Iterum illi duo dicant Pesponsorium : Heu mihi, Domine, et cetera ut
yra, p. 74.
Anima mea. Dum veneris.
Kyrie eleyson, ut supra.
Sacerdos incenset altare et corpus. Deinde dicat :
Oremus. Fac, qucesumus, et cetera ut supra, p. 94.
Iterum illi duo dicant Responsorium:
libera me, Domine, et ceiera ut supra, p. 82.
Timor magnus ac tremor erit, dnm discusseris, Domine, actus cujus-
e nostrum. Quando.
Dies illa dies irae, et ceiera. Quando.
Nunc Christe te dfeprecor ; miserere peto, qui venisti redimere per-
nim ; veni salvare. Dum venens.
Oratio.
Creator omnium rerum Deus, qui me de limo terrse formasti, et mira-
iter proprio sanguine redemisti, corpusque meum, licet modo putrescat,
sepulcro facies in die judicii resuscitari ; exaudi, exaudi me, ut
♦On margin — ^^Pergentes fratres obviam alicui corpori dicant hos
ihnos: Miserere mei Deus secundum miserioordiam. Deus innomine.
iserere mei Deas, et qui ifequuntur,**
^^^■192* Ordwes Undionia Extremie et SepuUura
^^^M Minuvm meam in siau Abrabffi patriarclite tui jubeas colloctLii. I.ilKn
^^^H lae, Doioiuo.
^^^1 FinilU Verailnis, dum iUratar Re»pon»orium, Saatrtlos iiuxnset iihim
^^^H etposUa eorput ; deinde rogtt pro eo orari ila dicendo :
^^^V Fat«i' no6t«r. Et ue. Noa iatrea. A. portn.
^^^^1 Dominus vobiacuiu. Oremns.
^^^1 IncUua, Domine, nurem tuam, el cetera tU supra, p. 64.
^^^H Potl htK^ incipiat ca^ilor:
^^^H lu P&rodiaum deilucftnt, et eetera tit gtipra, p. 58.
^^^H PttUmii». In oxita Isniol faciii.J et Ad te, Domine, lemvi (xrk.),
^^^H <i (puK Jvtrit,
^^^H Tuno axal procMtio, deindt priore», el post omnea porletur cmjW'
^^H| «^uricCi; et ctHrt exierint, pultentur omnia si^ia. £xjilela MiM
^^^1 Aidifhtma dieat Saeerdo» :
^^H Pi» reoordAtionis, et cttera vi fufira, p. 96.
^^^■^ Tttnc apariat«r eeptdcrum, et a^ertjatwr aqjta benedicta, et
^^^H oantcre ineipiente :
^^^H Aperita mihi portas justititc, et atera Ht ttipra, p. CO*.
^^^H Obaecramus miscricordiam tuiun, ct eetnra u( eapra, p. 97.
^^^H Tunc duojratres, albie induti, operiejite» ora stut amictiAu»,
^^^M floipu», et coUocenl in tepidero, dum cantor ineipit :
^^^M Antiphona. Ingrediar.
^^^P Fsalmut. Quemadmodum (xli.)
^^™ Orem\is, fratres earisBimi, pro Spiritu, at oetera ut aupra, p, lOL
r Deus, i^ui juatis aupplicatioiiibus, et eetera ut »upra ibid.
CaiUor. Antiphona.
Hiec requics mea, et oetera nt avpra, p. 99.
Psalmu», Memento, Domine (eaxxi.)
Asperffatur alque incmectur ;
Deus, vitfc dator, eC ceCera ut s^ipra, p. 101.
Oremus, Deiia, qui humanarum animaram, et cetera ut supra ibid.
Cantor. Do terra plasmnalj, et cetera w( supra, p. 100.
Psalmus. Domine, proliaatime (exxjmt.)
Posfea opcrlalur terra, Sacerdote primum jacxente :
Oi-enius. Te, Domine, Boncte Pater, supplices deprecamnr, H etttn
vl eupra, p. 81.
Cantor. Non intres, et cetera. Quoniamnon,e(£e<emu<Aupni,p.93.
Psalmus. Domine, exaudi, ii. (cxlii.)
Oremua. Deua apud quem mortuorum spiritus, et cetera ul «wrcj
p. 99.
Canlor. Antiphoitu.
Omuia spiritus luudet,
Psaimti». Laudate (exlpiii.-cl.)
Omnipoteutis Dei miserioordiam, et celera ut supra, p. 178*.
Oromns, Tu nobis, Dominej auxilium, et cet&^ ut aupra, p. 177*.
Cantor. Koquiom reternam, .
ConvenCus. Et lux. l
CanCor. Ouine quod dat mihi Pater ad mc veniet, et eum qui «oit
ad me uon ejiciani foi-aa. '
^^^ Benediotus Ccus, Deua Israel. (S. Luc. i. C8.) J
^ J
Ordines Undioni» Extrema et SepvXlurcr.
193*
Finila AiUiphona, imperet Saeerdoa orare pro eo dicendo ;
Pnter nost«r. Non intres. A porta inferi
Domiam vobiscum. Oremiis.
Domine, aancte Pater, omnipotens (eterne DeiiM, qui unicum Filinm
im, Dominum noatrum Jesum Ciiristum, incanuvri couatituisti, qno
tolum Holveret proprio oruore peccatum et vitam redderet mundo ;
opitulante, auiniaim fratris nostri ab ergastulo cteaulentx materite
xmptam ab omnibua piaculis abaolve. Non patiatur insidias occursan-
dsmonum, propter quem misisti ad ten^aa unicum Filium tuum.
% et abaolvo eam a tetra voragine inferni, quem redemistt pretio
Unigeniti tui. Libera et absolve eam ab iestuantis incendio
benme, coilocans in Faradiai amtenitate. Non sentiat, piisaime pater,
lod calet in fiammia, quod stridet in pienia, aed magnificentiie tuic
mere pneventa mereatur evadere judicium uUionia, et beatie requiei
lacia fetemie felicitate perfrui, Fiiestaat« eodem.
Temeritatis, quidem eat, Domine, el eetera ut supra, p. 101.
Debitum humani corporis, et cetera uftupra, p. 102.
£xsequiia rit« celebratia membrisque feretro expositis, tumulo ex
}re composito, post larael exitum de E.gf pto, deprecemnr clemantiani
A Fatria pro epiritu cari noatri, quem Dcus de laqtieo hujua mundi
lenvit lugubri et letali ; ouius posae ubique eat et poteatas innumera-
lis; habena divitias spirituales apiritui huic subveniat Dominua aub-
K», ut ardore careat fetemi ignis, adcpturns perpetui r^ni refri-
rium. Coram rege suo gratificetur in gaudio gcnit^, in aublimi solio
Itnim pneelectorum, in medio justorum, ia splendoribus sanctorum,
lede majeatatia magnie, in lumine regionia vivorum. Fer eum qui
t venturua.
Pofi htec incipiat eanlor pro hi» rjtii in, ccenielerlo requlescunf :
MMerere mei Deua (l.)
Bequiem tetemam. £t lux.
Jlie dical Sarerdoe in auditn omnium :
Fat«r noBter, pro animabus fratrtim tiostrum qui in hoc ciemeterio
quiescuat et pro animabua omnium fidolium defunctorum,
Et ne DOB. Non iutrea. A porta inferi,
Dominus vsbiscum. Oremus.
Omaipotena Hempiteme Deus, annue, qutesumus, precibus nostria ea
e poBcimuH, et dona omnibua qaonim corpora liic et iu cunct^a
imeteriia sanctorum requieacunt, refrigerii sedom, qiiietia beatitudineni,
lininia claritatem; et qui peccatomm auorum pondere pnegravantur,
■Dpplicatio commendet ecclesiie.
Iiule reoerlantuT caitlore ineijiiente teplem l'»i
Vmqite pemenerinl in e/iorum, pro»lernal ne itt ter
tmam.
Finitia teptem Pealmia siJgunganl ;
Bequiem letemam. Pater noster. A porta.
Batufaciat tibi, Domine Deus nostor, pro aui
_jTia nostri, Banctte Dei genctricia seraperque virginis Marite et buiic-
laimi confessoris tui Benedicti omniumque aanctomm tuomm, et celera
nipra, p. 85*.
Dominua Tobiscum. R«quiescant in pace.
la ptmitmtialee,
I Saeerdoa ttiper
. (amuli tui If,,
IM* OraKne» UndumiM EsdTmm et SepuUutxt.
AhmATJBm te, £tmier iT., Tioe suicti Pebi, eui Domnini Ufc
rrrtLililiiii ^g^^^^^ mique aolTcndi ; ut in qnmutam toa ezpcAit eeaaifai
et ftd BOB pertinet w if— «w^ jpt tilii ftmmp«fcgpm Dena Qremior tam Tfti*
fliJns^ et onuiiixm peccatomm toomm indaliar pn^itiiu^ qu. tM f^
recnftt per omiua sacalm scciilonun. Amen.
IV.
FBOM THE POimFIGIAL OF ANIANITS» BISHOP OF
BAXGOR, A.i)L 126&-1304.
Obdo ad 0(nannncA3a>n IsFiRMtiL
/■ipriauf pultelwr otfM/Miia eopifiilty tijratre» qidpommt tn eeelM
«mpwMmt. /facn» &eeriai pngpa n i m omnQnu mMcerdotalSmM mim^
mtemiUpneUr coMiawtj al dwo /rairei pro eereU dqMjr ia ndie ei terthu pn
c r i t c cM poriamdo wmperpdUeeU indManiMr, Frainiue vero tn ekoro comgri'
^aiie «f Bwitulrw ui c^efMfli eif prap ara tiMf Saeerdoe aecqnai eaiieem tvm
paieta : ef poaai in iOo reveretUer eorpue Ckrieii, eooperiaiqm iMSa
mwmJiefiwia.
Quo /orfa, koc ordime procodoHt. Praeeedai fraier gm poriai aqeam "\
IfcyedUSoiA^ ei »qiiaiur qvi portai erueem ; tertio qui poriani cereoi;
dri »ie ^'j-wrYi"*. Sfqmintitr a^*i\mi/re» proceesionaiUer plane dieendo
/">:" 1 . Mis-creiv inei. De"?. Qy.or-rn 7:n?;4 portat ampuUam cum
• .. :: .'..:•, ::.■; ^^..i. C iri a- t^: .i j^^r^rr-sritinn jucrit ad loTii^n
■ ' ' 's.::: :' ~- .:.'. >.: :""i;> (:*'.i-t^ .^.Vtf ; Pax huic domiiL Hisp^y..-
«. -. i • L: i^niciis i.i ::iL::::i-us m ea.
I ■:'.:. i- > ■•:—.'- .'**-••'• f .T :' 'T-;/: m, ii\ m-:-.ivvi cn<cis aspeTyat {-rti
:-..:" : . ' ': ". . . :..:> .f:».- A>perees. Miserere. Glorb
r.:::.
L :' .': " . .:"•'" Tr' .v\ -' t.' :^v::.vf-.r cT?'-c"i «Ti tfiV:if Coiintoor * *
S ■:-- ^ .:...:•.-.: '.'-^:', ,-:• i j:<:-\.1^, Orati?.
D:'^:i..:- Jes::> «. l::i<:u.<. q:;i dixix discipuiis siiis. Quavunqtie liga-
v-::::< > :>:r :-.rr.\"?^ erji:: i:j^.i:a e: in ctlo. et qua?cunque solveritis stiper
:: rrar:: i:r :r.: < "-':vi ^: in c^rl."^, do q-ionim n:iinero quamvis indignos no5
e->e V /.:::, ::k-: :e :.':s.'.v.»: y-er mini>:erlum nostrum ab omnibus
T-iv."?^::? ::i>. rj.^:-:::::'r:e co:ri'jitivr.e. l-.vutior.e et operatione ne^Iiffenter
»,::-::, «:: a ::■. ^:"' -.:> :^:/a: .-r.;::. ab>:'I'atum j«enlucere dignetur ad regna
/^:.v:i O^ :.-: .:':.* -•.'-:.-:' C.'::^s Dcmi-ii * * calice, cl inrirmns
^ .. . «.
l*:::.i::o, e::: >:.::: d:.r:::;s ut intres sub tectum mcum. scd tAntum dio
'» r:- . <■: 5Aiiabi:::r Aiiii::^ mea.
I* . ..i^ .Si.v.:V-.^ ".}..!. jt €: F:.-:-..iristia7^i Ji>^?w :
A ::pe. :V.\:cr, vi.i:::^.i:^ c.rp^ri^ Domiiii nostri Jesu Christi, qni w
c.is;: i:.i: ab Ljste mali^o e: {^rd-jcat ad \itam artemam.
(hdines UndimiM Ejiremm et SepuUunt, 195*
Deinde Muai digiiM gupar caUcem cum rino ei aqHa^ H propiniet
», nikii dieen».
., Poet eommmionem dieoU SaeerdiM :
Doiniiie, wicte Patery ommpoieiu stenie DeuSy te fideHter depre-
^ttnrar, at aodpienti, ei eeUra ul supnXj p. 52.
Hie peraetie eo ordine quo renerun/y eimul la ecdetiam reterianiur^
^ipsndo Fea/Unum : Ifiserere mei Deos.
Obdo ad Usguesdux IsTntxujc.
Imprimu puleeiur eampana capiiuU^ et/raires quiposeuni in eecletia
eMmmani, QuHmo eonffregatis ei Sacerdoie cum minisiris praparatis ui
SnprOf Saeerdos aeeipiai oUum sanctumy et deinde ordinaie procedani
cmn Psedmo, MuKrere mei, DeoB ; sieui in Communione Infirmorum deter-
^wunaium eii,
'Cum auiem pereentum /uerii ad loeum ubt jacei infirmusy Sacerdos
iniramdieai; Pax hoic domuL Responsio: Et omnibus babitantibus
Deinde stans ante €egrotum dicai : Adjutorium nostrum in nomine
SominL Besponsio : Qui fecit cselum et terram.
Dominus Yobiscum. Oratio.
Introeat) Domine Jesu Christey domum hanc sub nostra humilitatis
ingresBa stema felicitas, divina prospeiitas, serena Isetitia, caritas fruc-
tooaa, sanitas sempitema : effugiat ex hoc loco accessus dsemonum ; assii^t
angeli pads; domumque hanc deserat effugata discordia. Magnifica
■uper nos nomen tuum^ et benedic >^ nostrse conversationi ; sanctifica
noatne humilitatis ingressum, qui sanctus et pius es et permancs cum
Fktre et Spiritu Sancto in saecula sseculorum. Hesp. Amen.
AUa Oraiio.
Oremus et deprecemur Dominum nostrum Jesimi Christum, uti benc-
dioendo benoj^dicat hoc tabemaculum, et omnes habitantes in eo ct
det eis angelum bonum custodem; faciat eos sibi servire ad consido-
landum mirabilia de lege sua : avertat ab eis omnes contrarias potestatos,
eripiat eos ab omni formidine et ab omni perturbatione ; ao sanos in hoc
tabBmaculo custodire digneris, Qui cum Patre et Spiritu Sancto vivis et
Exaudi nos, Domine, sancte Pater, et cetera ut supra, p. 41.
Deinde in rnodum crucis aspergat cegrotum aqua benedicta et postea
domum, dicendo : Asperges me. Fsalmus : Miserero moi. Oloria
Patri ; et repetatur Asperges mc.
Deinde immediate dicat mgrotus Confiteor. Quo dictOf omnes aatanies
Saeerdotes eum in simiUabsolva/nty et ex tunc clerici astantes dicayit legendo
septem Psalmos panitentiales cum Litania. Sacerdos vero, dum illi
legunt Psalmos, instincto poUice in oleo sancto dicat abaolute :
In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti oxtingiiatur in to omnis
virtus diaboli per impositionem manuum nostraram, immo \wr invoca-
tionem omnium sanctorum angelomm, archangolomm, palriarclmnnn,
prophetamm, aposto' '^artyrum, confessomm, virginum aU^uo
omnium simul sancf m.
OrtUna UiuUonU Exirema ti StpuUitrm.
d* olcomndo t
Qtu faelo, /aoMl mgian
jid o nJ ot. Per tsUm nociMoeiii Mactam «j^ et >b
iMi»iiinrni« p«rat tilii DonaiLiis ^oioqiiid ociiKinim *
Bttf. Anwa.
Mmutri wero ttmgtmt looBH imaKtmn ckm tbifpa npauM «■ M
M wmMda, *t me/aaatpoit qitamtAH tMdtHMm.
\ 8im i l % l tr adMtra, ad<M,ad numu», adpede*,H adUtmbot, ut mprt]
" r «■MnhM ptractit tt a daida Ptatmis e( LUmm Itdk,
KTtia d«jioii. ChriMe defMD. Kjrie eLBjwwi.
nter BoM«r. Et ii« no<L
SklTnm Eu: semuB taimi.
Mitte et, Dainine, mngjlinfn de Mncta.
Esto ei, Domine, tarris fortitndiiiis.
HthQ proficiAt ioimictia in eo.
Domine, exaodi ontionem me&m. Dominua Tobisciun.
Oratio. Domine Deiu, qai per apoatolnm taum lociitas ea, Iu£rminir
i|a» ia vobia, et eetera u( tvpra, p. 46.
Alia Oraiio. Bespice, quKaamiu, Domine, £imuluu tuimi JV. a
iafinnitate, et etttra ut tupra ihidem.
Alia Oratio. Domine, sancte Fater, omnipotetia Kteme Detta, im
benedictioois, et ettera ut rupra, p. 185*.
Oremiu, DominuB J«3us Cbnatua apud te sit^ sf eetera vt ti^
a proiicialu r ii
Itit peraelit, to onlint q*iQ H
L rint ad eedenam rmtrCantar, exeepto quod crux rentaneal eoram it
ObDO CoitHEiatATIONIS.
Inprimit Jianl Lilania Intvee ia hune modum :
Kyrie cleyson. Oliriate eleysoa. Kyrie eleyson.
SuDcta itaria, ora pro eo.
Omnea sancti Angeli et A.rchangeli, orate pro eo.
Sancte Abel, ora pro eo.
Omnis chorus Justonim, orate pro eo,
Sancte Abrsliam, ora pro eo.
Sancte Johanuea Baptista, ora pro eo.
Omnes saucti Patriarcha; ot Prophet»;, orate pro eo.
Sancte Petre, ora pro eo.
Saacte Paule, ora pro eo.
Sancte Andrea, ora pro eo.
Omnes sancti Apostoli et Evangelistte, orate pro eo.
Omues Baacti Innocentes, orate pro eo.
Saucte Stephane, ora pro eo.
Omnes sancti Martyres, orate pro eo.
Sancte Silveitei', ora pro eo.
Omnes soncti Pontifices et Coufessores, orate pro eo.
Ordinea Unclionis Extrema et Sepulturfs. 197*1
Sancte Franciace, ora pro eo.
Sancte Benedicte, om pro eo.
Sancte Paule, prote hereraita, ora pro eo.
Onmee saucti Monactu et Ueremitte, orato pro eo.
Sancta Liicia, ora pix) eo.
OmDea sanotE Virgin,ea, orate pro eo.
Onuiea Sancti et Sanctce Dei, orate pro eo.
Propitiiia esto : parce ei, Domine.
Fropitiiis eBto : libera eum, Domine.
Ab ira tua, libera eum, Domine.
A mala morte, libera eum, Domine.
A periculo mortis, libera eum, Domine,
A pffiuis iDfemi, libera eum, Doniine.
A potestate diaboli, libera enm, Domine.
Ab omni tualo, libera eum, Domine.
Per nativitatem tuam, libei-a eum, Doaiine.
Per sanctam crucem tuam, libera euni, Domine.
Fer mortem et Bepultunum, libera eum, Domine.
Per glorioBam resurrectioncm, libera eum, Domine.
Per admirabilcm aacensionem tuam, libera eum, Domine,
Per gratiam Spiritus Sancti FaracHti, libcra cum, Domine.
In die judicii, Ijbera eum, Domine.
Peccatores : te rogomuB audi noB,
Ut ei parcas : te rogamua audi nos.
Kyrie eleysoa. Obriate eleysou. Kyrie eleyson.
Deinde pro vicino inorli, cum in ago7te sui exiCvt anima vita Jiierit
Mri, fiant kee Orationcs.
Pcoficiscere, aoima Christiana, et cetera vt avpra, p. 55*.
Oratio.
ODmmendo te omnipotenti Deo, frater cariasime, et ei cujns es
Creatara committo, ut cum humilitatis debitum morte interveuiente
beisolveris, ad auctorem tnum qui te de limo teme formaverat revertaris,
^lredieati itaque animie tu!B de corpore splendidus angelorum ctetus
occunat : judex apostolorum tibi senatus occurrat : candidatonim tifai
tnartyTam triumphator exercitus obviet ; liliata rutilantium te con-
fessorum turma circumdct : jubilantium te virginnm cborus excipiat, et
'beatte quietis in sinu patriai^cliarmn te complexus aatringat. ^Uiia
Htque festivus Christi Jeau tibi conspectus appareat, qui te inter asaia-
tentes sibi jugiter interesse decerHAt. Ignores omne quod Lorret in
tctnebris, quod stridet in Sammis, quod cruciat in tormentis ; cedat tibi
teterrimus Sataoas cura satellitibus auis, in adventu tuo, te comitantibus
asgelia contremiscat, atqiie iu tGteraie noctis chaos immane diffugiat.
Sxanrgat Deus et diasii>entur inJmici ejua, et fugiant qui odenmt eum
& &cie ejus. Sicut defecit fumus deficiant, sicut fiuit cera a facie ignis,
UC pereant peccatores a &cie Dei, et justi epulentor et oxultent in
«ODspectu DeL Confundantur igitur et erubescant omnea Tartareea
l^ionee, et ministri Satance iter tuum impedire non audeant. Liberet
ta a cniciatu Chriatua, qui pro to crucifizuB est. Constituat te Chriatua
Filiua Dei vivi intcr Paradisi superamoena virentia, et inter ovos buu
te verus ille pastor agnoacat. llle ab omnibus tuis {peccatia) te absolTri
198* Ordiiu$ Uneiionia £jctrema A iS«puUunr.
•tqne ad dextcwn koxox in electoram taomm te sortv eortttibut.
BaleBiptarem tniiBi &eie jid (aciem rid«u, et pnesens semper ustiteia
HasiifBatMnnam be&tia oculis aspicias Teritatem. Comstitatns igitninla
■f"™ baBtoram conteropUtinnia Dirin* dnleedi&e potiaris in i
Soadpe, Donine, ■ecrom tnam in bonnm locum sperandK ealntioui
nbi ■ DUMricordia tna. libera, el eeUra ut supra, p. &C ; tndii^ <t
neot bentiKimsmTeclftmTirgLDem et martjTem toam de tribm toniiaalil
ntlociHmis libensti, nc libera animam sern tui liujus et tecom &(ii
ia bonis conpndere CKlestiba&. £«irp. Am«n.
Oonraoiidamna tibi, Domine, aninuuQ &iauli toi y., prec&miiniU U,
Jen Cbzistc^ snlTstor mondi, ut propt«r quani ad terram miserioordiKr
iinif»iiMlistii patrikicbsrum tuonim sinilius insiiiiiare uon rennu. Ag-
aowe, Domiae, creatumn tuam non ex diis slieius creat*m, sed ■ te D«o
tIto et Tero, qoia non est aliua Deua pneter te, Domine, et non ta
aecundum open tu^ LKtifica, Domine, auiniain ejoa in confpectii too;
et ne meroineris iniqaitstam ejos uitiqusrum et ebrietstum qou snKi-
tarit ferror m&Ii deaiderii : licet eoim peccarerit, tamen Fatrem et
Tilinm et Spiritum Saoctam con negavit, sed credidit, et telmn Dais
t« habait, et Dominam qoi fecit onmia adoravit. Seip. Amen.
D^licta iuventatis et i^orantias ejuB qoieB O ne m emineris, DOTiin e,
sed secundum mLKricordiam tuam memor eato iliiua In gioria cluilstii
ttue ; aperianior ei cseli ; colbet«ntur ei angelL In rcgnum tmun,
Domine, senrum tuam aosf ipe; Soscipiat eum sanctuH Micbael arehas^ni
Do, qui militix caeleatia mernit principatum. Teniant illi obviam «ncti
angeli Dei, et perdncant eum in cintatem cieleatem Hienixalem. Suaispt
eum beatua Fetrus apostolus, cui a Deo clavea regni ctelestis tnuUtz nuiL
AdjuTet eom sanctaa Faulas, qui dignus fait esse vaa electionis. Intn-
oedat pro eo sanctos Jobanne^, electus Dei apostolns, cui r«Telata sunt
secreUi CKlestia. Orent pro eo omnes sancti apostoli, quibus a BomlM
data est poteatas ligandi at<{ae eolveadi. lutercedant pro eo omoM
Bsncti qui pro Cliristi nomine en boc sieclo tormenta sustinuerint, nt
Tincalia caniets exutus pervenire mereator ad glorism regni c«lestii
PrKstante Domino nostro. Qui cnm.
Si anxialur adkue anima, dieanlur M Pfalmi :
Beati immacalati (aeviii.) vtque ad Ad Donitnum cam tnbalu«(
Ccrir.;
Egreata aulem anaiM de corpore dtxaiur hoc Reip.: Subvenite ssncU
Det. r*. Suscipiat. Re^. "Uequiem setemam. Deiiide "Kjna elef'
ton. Christe elejson. Kjrie eleyson. Fater noster. Et ne no^
Vt. Requiem Ktemom. Vt. A porta inferi. Tt. Bequieacat in pu*
Domine exaudL Domiuus Tobiscnm.
Oratio. Tibi, Domlne, commendamus aniniam, et cetem vt nff^
p. 55.
Tunefralrti (fvStut praceplum e»t lavent corptta yut, tt pottea "•*
duant eum tunicam, cinffulum tl braecat : el porumt eurn in /eretrv, d •
pracepto majorit, cofinoeati» omnibutjratribut, tlent ordinatt u at^
^fintrijuxta (^wpomtionem m(q'qrig. ^^^
Ordines Unctionis ExtremtB ei SepuUurce. I99'
Xt Saoerdot iiKipiat abeoltiie dieendo :
^iie eleyaon. Christe elej-son. Kyrie eleyaon.
pter nofiter. Et ne nos.
& ffiterni erunt justL
Ib tradaa, Domine, bestiis aalmas confitentes tibi.
p ITe intres in judicium cuni servo tuo, Domine.
\ A. porta inferL
LSequieacant in pace.
"" ■ 1, esaudi orationem.
iniun vobiscum.
nipe, Domine, uiimam famuli tul If. quem de ergastulo, it celtra
1, p. 57.
itjralres ordiiuiU vadant et corpua in eecUsiam portent caittando \
nite Bonoti Dei, et cetera ut tvpra, p. 55.
«npiat te Christufl, (( cetera nt aupra ibidcm.
[■nam dona, eis, Domine, et lux perpetUR luceat e;
S^potUo corpore in Ecclesia prteparent se fratrea ad eantandum 1
Et sollentniler canletur * *
Obdo ad Sepblibhbum Cobpds.
Finita Mitia, Sacerdos sine Casuia eum miniatrts, Subdiaamitt eum
ee tt omnes • gradtt suo veniant ordinale cum, lutninarHnis, et slent a
^reuiitu/eretri in modum rotce. Bt Siicerdoa a capile ineipial absolute.
Non intres, et cetera ut atipra, p. 79.
Poslea iiicipiat eanior JCesponsorium, Subvenite. Dum eanitur
Btgponsorium, Saeerdos aeeipiat thitribulwm de 'manu mimslri, et ineenset
corpuM. Finilo Responsorio, cantor stalim incipial .-
Kyrie elejson. ChriBt« eleyson. Kyrie eleyson.
Scuserdos dicat cutantibus cdla voce, Pater noBter; et omnei sub silentio
iHeont, Pater noster. £t ne aos.
Dominua Tobiscum. Orenius.
Deua, cui omoia vivunt et cui noa poreunt moriendo corpora nostiu
Bed mutantur in melius; te supplices deprecamur, ut suscipi jubens
animam famuli tui N., per manus aanctorum angelomm tuorum dedu-
cendam in siniim amici tui AbrahiB patriarclia! suacitandamque in
aoviwimo judicii magni die; et quicquid vitioinim diabolo fallonte
contrazerit, tu pius et miaericors abluas iodulgendo, Per p' —' —
Dominum nostnim.
Finila Oralione canlor incipiat Responsorium :
Ne memineria peccata mea, Domine, Dum veneris judioore BnaulumJ
per ignem. Dirige, Domine, Deua naeiis, in conipectu tuo vitam mcain.'!
Dum veneris.
y. Kequiem jetemam. Dum venerie.
Et dum eaiiXat Sacerdos Hesponsorium, ineenset corpus ut priia.M
FinUo Responsorio, iiteipial catUor aieut supei-ius, eum suo Choro t ''
Kyrie eleyson. Chriate eleyion, Kyrie oleyson.
K
100* Ordtiws Vnetwti» Mxtremm H 8tptiJiv.ra.
St Saeirdot aient priaa diatt arcumttantHniM aUa n>o( ; Fftter ni
4t emne» («6 til«iaio tficont, P»ter noater. £t oa dok.
Donuniia vobiocum. OmDua.
Ske, qiuBBamus, «< etltra uf rupra, p. 94.
JIMla OratKme, micv»i>I raiOor iJApoMorMtm .-
liberm, et etlera iit tupra, p. 62.
r. DUs illB, 9t ttltra. Dnm t
r. Beqiu«tD KtciDftm.
Mt^muorium. Libe».
Ihim canitur Rapontoriuntt Saeentoi ineentel eerpva rieul j
finiio Setpotitario, eantor ineipiat alte tieut frriut eum auo Chon ;
Kfrie eleyson. Christe eleysoct. Kjrie elejson.
Dtinde dieeU Saeerdot eirewnttantibut alta voee, F&ter no«t«r; •( onmil
tuh tilmUio dieanS, F»ter noster. Et na nos,
Y. Requiem letenum.
r. A porta inferL
Stipontorium. R«q«tesCMit in pace.
Doniinas exaudi. Dorainua Tobiscum.
Oratio.
Absolve, qnmsumuR, Domine, animam famuU tui JV., ut defunctQS
«tculo tibi viTat, et qnae per fragilitatem camia hum&na convenatioiie
eoinnuBit, tu venia miaericordiasimae pietntis indulg«<. Per Christuin,
Finita OratUmc, dominut prmiktu» Saetrrdot pratipiat Jratribvt ut
aceipifmCjerttrtim el deportent d^wnclumad lumulum; el dum portatvt,
clerici eantent has svhtequentta Antip/ionat.
Antiphona. lu Paradijum, «( eelera ul lupra, p. 58,
Chorua ELngelomm, et ceUra.
Cum aulem feneriitt ait luimihim, Sacerdol eum /eretro tlet juxla
tumulum, et caniatit Arttiplutnit dieat Aanc OratiQnen i^toluH :
Deas qui fiindasti, et eetera ut lupra, p. 88*.
I>icto Oratione, aeeipiat aquam btnadiatam, *t atpergat eerput
dtfuncU el tumulum; et pottea limiiiter iruenteL QtiAae peraetit,
ineipiat catUor tn pertona d^ruAi hanc Anttphonata, Aperite ; tt moa
ponalur eorpus in tumvhim: itdumeantanturtuhtcriptaAnt^lionmeum
tuie Ptabnit teptHatur corput.
Aperite mihi, et etttra ut tupra, p. 60*.
Ptahnut. Confitemini (eoxii.)
AtUifiluma. Ingredi&r, it oetera wt lupn, p. 97.
Ptaknv». Quem&dmodum (^)
Antiphonet. Hiec requies, et eelera u( tupra, p. 99.
Paaimitt. Memento (esexxL)
Antipkona. De term, et oelera tif nmra, p. 100.
Paahntit. Domine, probuti (esesexe i x.)
AntiphoTui. Non intrce, at catera ut tvpra, p. 93.
Ptalmut. Domine, exaudi (exUL)
Antiphona. Omnia Bpiritoa laudet Domianm.
Ptamui. lAudnte Dominnm (exhiii-d,)
AntiphoTui. Ego snm reaurrectio, el eetora vt tupra, p. 89.
Ptabnui. Benedietw. (S. Lue. i. ^)
"' Ordinea Vnctiortis Extremfs tt SepuUv/ra. 201*
{
I Et tnfmnt dvm iala A nltphona cajttanlur etim aui» Paahnii, Saeordot
mieat haa Oraliimea :
I Oremiis, fratres carissiini, el eettra ut tupra, p. 101.
|| Item dieartlur alice mhteqtunCcs Orationea :
^ Dena cui omnia TiTunt, et eetera ut aupra, p. 94.
Oratio. Temeritatis quidem eat, et eetera ut avpra, p. 101. .
Oratio. Opua eat misencordiffi, et eetera vt lupra, p. 170.
Debitom humani corporifi, et eelera nt lupra, p. 102. '
OmnipDtesit sempiteme Deus, et cetera ut mpra, p. 64.
Hit otnnibtia expletig, postquavi tepultu» fuerit, Saeerdoe cum aqva
\enedicta aapergat tumulum, et dicat alta voce, Pater noater ; et omna
iui tiUntio dieanl, Fat«r noster.
Oraiio. Satisfeciat tibi, Domine, et cetera w( tupra, p. 85.
Dominus vobiacum.
Animft ejuset animw omnium fiJelium defiinctonim per miBerioor-
iiam Dei requiescant in pace. Jiesp. Amen.
St ttaiim cantor incipial :
Memento mei, Dcus, qnia ventua est anima mea, Neo aapiciat me
riBHS hominia.
F. De profiindis clamavi ad te, Domine ; Domine, exaudi vocem meom.
Kec aapiciat.
Kequiem reternam.
Cum quo revertantur in ecdeeiam. Cumque pervenerint in eocletiam,
ttent in eeclesia, scUicet in Choro, et finito Re^onsorio Sacerdot dicat
lieutpritit: Pater noater. £t ne nos.
Tibi, Domlne, commeudamua, et cetera ut aiipra, p. 64*.
CoUUBKDi.TIO AVIHISUM.
Cum portatur eorpus ad eecletiam, cantetur hoe Hesponiorium :
SubTenite, et eetera ut titpra, p, 92.
V. Suscipiat, et celera ut aupra ibidem.
faalmus. De profundia (cxxix.)
Jtesponaorium. Libera me, Domine, de morte ictema in die illa tre-
menda, Quando cteli moTeDdi eunt et terra, Dum veneria judlcare
Bseculum per ignem.
F. Dies illa diea ine, calamitatia et miseriie, dies magna et amara valde.
Ad Ijitroitum Mcclesice.
Anliphona. In Paradisum, et eetera ut aupra, 69.
T. Bequiem iet«mam, et cetera ut supra ibidem.
Tunc Saeerdoa aspergat eorpua et tkurificet, rogans pro eo orare
dietnt : Pater noater. Et ne noa.
A porta inferi.
NoQ intres in judicium. Dominus Tobiacum.
Oratio. Suscipe, Dominc, semim tuum, et eetera iit supra, p. GO*.
J^ost Misaamduo cUrici dieant ter }iana Antiphonamad gradut edtaris :
Anliphona. Gircumdederunt me gemitua mortis : dolorcs infemi
circumdederant me. C/torua idem repetat :
Kyrie eleyson. "'■"■ite eleyson. Kfrie eleyson.
Ordinei UncHonia Extr&nue et SepuUura. 203*
Psalmus» Domine, probasti et cognovisti (cxxxiii.J
Oratio. Temeritatis quidem est, et cetera lU supra^ p. 101.
AnUpluyna. Non intres.
Fsalmua. Domine, exaudi (cxlii,)
OraHo, Deus, vitffi dator, et cetera vi aupra^ p. 101.
ArUiphonci. Omnis spiritus laudet Dominum.
Ps(Umtt8. Laudate, Dominum, de cselis (cxlviii.j cxUx.^ cL)
Ncn dicatur Oremus.
Debitum humani corporis, et cetera ut eupra^ p. 102.
AnUphona. Ego sum resurrectia
Psalmus. Benedictos.
FinitaAnUphona Sacerdos roget pro eo dicens :
Pater noster. Et ne nos.
Requiem fletemam. A porta inferi.
Non intres in judidum.
Dominus vobiscum.
Oratio. Deus origo pietatis, et cetera ut supra, p. 84*.
Oratio. Tibi, Domine, commendamus, et cetera %U eupraj p. 84*.
Pater noster : pro anima N. et pro animabus omnium in hoc
csemeterio quiescentium et pro animabus omnium fidelium defuncto-
mm, ut habeant vitam et requiem cum sanctis.
Postea revertentee diccmt : Miserere mei Deus. Et ne nos. A porta
inferi
Ne tradas bestiis animas confitentes tibi: Et animas pauperum
;uorum ne obliviscaris in finem.
Dominus yobiscum.
OraHo. Deus cujus miserationey et cetera ut supra, 102.
Anima ejus et animse, et cetera ut supra, p. 85*.
Tibi, Domine^ commendamus, et cetera ut eupra, p. 74*.
YU.
PEREGRINORUM SERVmUM.
I. From Cotton MS., British Museum. YitelliuSf E. xii.
Ssec.
II. From same MS.
IIL From the Pontifical of Sampson, Bishop of Worcester, A.D.
1096-1112, in the Library of Corpus Christi CoUege,
Cambridge. No. 146.
lY. From a Pontifical in the Idbrary of Magdalen CoUege,
Oxford. Ssec. xii.
V. From the Ely Pontifical in the University Library, Cam-
bridge. Saec. xiL
VI. From the Coventry Pontifical in the University Librarj^
Cambridge. Ssec. xiii.
PEEEGEINORTJM SERVITIUM.
L
FBOM MS. VITELLIUS, E. XII. S.ec. XI. Circa a.d. 1070.
Benedictio Pbrm et Baculi.
Domine, Deua onmipotena, tumam generis creator atque redemptor,
ll cetora ul mpra, p. 103.
Confortator et corroborator, el cetera ut eupra, p, 107.
Accipe perim, el cetera vt evpra, p. 103.
Accipe baculum, el cetera ut aupra, p. 107.
Cum sint univeraa nobia incognita, tibi, Domine Sabaotb, per
omnia nota et arcana pcctomm cuuctorum viventiiim, vifiibilium atque
invisibilium, tibi sint pateiacto, deprucamur obnoxii flexia poplitibna
tnam clementiam, potcntiam, indulgetiliam, ivmiBaionem, misei^ationem,
eompassionem, ut hunc famulum tuum ill. tuam pietatem exorantem
raaque delicta deflentem, necnon ad iter piEnitudiiiia euntem et asjlum
sanctissinue tute habitationia pro suis faciiioribua requirentem, quoniam
dixisti, Petite et debitur vobia, quiei-ito et inventetis, pulsate et aperietur
Tobi^ respiee, quwsuraus, majestatis tuaj (siej, et fragilitatem noatraa no
intaearia natune in hoc quod deliquimua, ultra modum mensurie ; et huic
fiuQolo tuo ilL confer gratiam de sanctuario tuo, nt nunc novo lavacro
pfemtentiie peregrinationisque » ndatus tuoque oleo misericordifc deli-
butuset alma ei-uditione Sancti Spiritua imbutus sine ullo languore et
contrarietate mereatuc sancti Petri omniumque Apostolorum, uecnoQ
Bonctorum pervenire interceaaioue, animo, corpore, secundum quod optat
ad propria in Domino tutua. Per eundem.
Conservet te omcipotens Deus, qui Adam do limo terra formavit et
humanum genua perditum nonagiuta uovem ovihus in deserto dereliotis
requisivit et in cruco euapensus redemit : concedatque tibi per iter
hnjas peregrinationis incedere, ut cum Jaoob patriarcha * et Bachel
aBBumens in apiritali commercio, ad terram repromissiohis tronaito maro
rubro merearia pervenire. Qaatinua jEgyptum relinquens allophiloa,
BQperans Jordanem supcr dnodenos lapidcs transiens, Hiericho poet-
ponena, adire queas cajlestem Sion cum palmavictorira Itetaus.
Quod ipse prieatare dignetur qui ex virgine cat nnaei dignatua, ac a
Magis peregrinis adoratus, circumcisus et bitptizatua, in moute temptatu^
in cnice elevatus, mortuus resuscitatus, demuraque ad aatra conscendena
polonun auis fidulibus promisit munei-a ietemorum prtomiomm, qui cum
Fatre et Spiritu Sancto vivit ct gloriatur Deus, pcr infinita stecula
BBcalonim.
I
I
A fffa * huc pena*. il «tm wt nqwtt tUfaat.
PR-fiaBO *"™'"—. ei cdera mt tupm, p^ lU.
fl |0m volncnBL Et cunt siiinta toOh
g^QlssDaB^ ^oica na, U eetav»t Hipra, p^ 101.
ni
FBOU THB POSTIFICAL OF SAafFSON, BISHOP OF
WORCESTEB, *-i>. 1096-1112, MS& Sa 1«. OOBPira
CBKI^ COLLEGE, CAMBRIBGE.
BEsnxcno Fsu r Btccu.
« J«an Cbiiili^ qoi tm. iiw&bUi, d m(mw trf ntpra, p. 3T*.
Aod-iie loae pcmm, sigiiiini peRgrin&tioaid. In nataina FiinB (t 1
Filii ,-: Sj.iri-a? Sin>-ll '
ZJo&u etiam baetiium, et dieet :
Per hanc bacnlam aocipiaa, et eettra ut mpra, p. 104.
Omiiipotens Deaa, qoi est vijL, e( cetera ut mpra A id tm.
FROM A POSTIFICAt IN THE LIBRARY OF HAGDALEN
COLLEGE, OXFORD. S^ XIL
Tkit 3fS. Aot tAe faOomng tJurt form of tiiit ogibe, btU not ui (/.i
original Aand of lAe JfS. : —
Senedietio bacuU. Deos, sine qao nihil poteat beoedicd vel ocoue-
crmri, buac Iwcalam benedicere digoare, at quotieKanqae &maliu tniu
if. gestukdo et te in corde tenendo per hnnc siuteatatar, tue boie-
dictioius abertAte reple*tar. Per,
Sie detur pera. Accipe hanc penm, et eetera ui tvpra, p. 101.
Bic baculus. Fer hnnc faacalam, et eetera ui nyra AictML
Oratio. OmnipoteQS Deos, qoi eet Tia, et cetera ut nipra ibidm.
Peregrinorum Servitium. 208^
V.
FROM THE ELY PONTIFICAL IN THE CAMBRIDGE
UNIVERSITY LIBRARY. S^. XIL
Benedtctio auper eos qui peregre prqfici^curUur.
Psalmtis, Qui habitat (ax,J
Psalmus. Leyavi oculos meos (cxx.)
Psalmus. De profundis (cxxix.)
Gloria Patii. Kyrie eleyson. Pater noster. Et ne nos.
Ego dixi, Domine : Sana animam.
Salvos fUc : Deus meus.
Cunvertere, Domine : Et deprecabilis.
Esto ei : A facie.
Mitte ei : Et de Sion.
Domine, exaudi : Et clamor.
Dominus vobiscum.
Adesto, Domine, et cetera vi mpra, p. 104.
Alia Oratio. Deus infinitse misericordiss, et cetera ut aupra ibidem,
Adperaa dandas.
Accipe peram signum peregrlnationis. In nomine Patris et Filii et
ritus SanctL
Quando baculam dederls. Per hunc baculum accipias, et cetera ut
ra, p. 104.
BcTiedictio ad haculum ct peram.
Domine, Jesu Christe, qui ineffabili, et cetera ut mpra, p. 27*.
Tunc deivtur eisperce.
In nomine Sanctse et Indiyiduse Trinitatis, Sit tibi Christi jugum
Qsuetum et leve, ut sa» protectionis munimine custodiat te ubique
litantem, quatinus ad portam salutifene remissionis misericorditer
rearis attolli atque setemss beatitudinis gratia feliciter perfrui. Per
ideni.
Ad baculum.
Accipe baculum sustentationia vel defensionis Domini nostri Jesu
risti, quo sustentante gressus itineris tui firmiter pergere valeas, pro-
amotis yenenosis impulsionibus serpentis antiqui. Per eundem.
Asperges me, Domine.
Benedictio perce et haculi peregrinorum,
Deus omnipotens qui mundum, et cetera ut mpra, p. 103.
Ad dandam peram, Accipe lianc peram, et ceiera ut mpra ibidem,
Ad baculum. Per hunc baculum, et cetera ut mpra, p. 104.
Dominus yobiscum. Oratio.
Omnipotens Deus, qui est via, et cetera ut mpra ihidem.
Benedictio CRUCia
Rogamus te, Domine, sancte Pater, onmipotens eteme Deus, ut dig-
is l^ncdicere, hoc tuse sanctse crucis signum, ut (dt huic £unulo tao re*
lium salutare, ut ait Boliditas fidei, profectusbonomm opemm, redemptio
marum, protectio ac tutela contra snya jacola inimioomm. Per.
o*
FROM THE COYElfTRY PONTIFICAL, CA&tBRIDOB
UNIYEBSITY LIBRARY. 6-ec. XIIL
As BEKEDICE!fO03 PeKEGRINOS.
Att dandatn mtct)».
Suscipe jugam Christi, quod est fiilellbus suU lere onus, signo aaneta
crucU iQEifDante, quatesus fide Abrahte exeuntis de terra iosignitu
t«rntm virentiuin merearia possidere, ubi eat Gdeliiuu animaraui gnit^ssi-
mm portui, pntstante Doniino nostro Jesu Christo.
Vnttio. Oumipotans Deus, via, TCtibu, tl etlera ut supra, p. 104.
t ._„
^^|i|}ropitiu3 comitare, «tque sicut ubique cs, ita ubiquc adtsse dignare ; ut
^^^ ^tatiis necessarii itineria pronpcro gressu ywractis, univcrsos rcperinnt
■ijspilrs, ac debitos tno Domini exsolvant grutes. Per.
//te atperffalur aqina JKntdieta super eos, el potiea :
^^^^ Kyrie eleyHon. Pnter noster. Et ne.
^^^^L Egcidixi, Domine.
^^^^r Bnnti immaciilati.
^H Yi.-X8 tU.19.
^^^^ Utiuiim dirignntur viic noslra,'.
Exsurgo, Domino,
Dominc, csaiidi. Domiuus vobiscum.
Sequilur Oralio. DeiisiDfioitiemisericordiip, «f Mferii ulmpra,p. 103-
Jienetliclio pene el bttrdonii.
Oralio. Deiia invictie pot«nti«e, el celera ut avpra, p, 27*.
JJtiiiilo peraiii dical :
Accipe hanc peram, h&bitum peregrinationLi tua?, In nomine Fatris
ct Filii et Spiritiis Sancti.
Daiulo buriimiem dicalur :
Accij)e liunc burdoiieui, sustentationem itineris peregrinationis tuK,
In nomine Patris, et celera.
BZKEDICTIO 8ANCT.R CRUCIS ITUHIS IK
AIJAU TERRAlt AD EXFUGKANDU
Ro^amus te, Doniine, sanctc Pater, omnipotena feteme Deus, utbene-
dicere cligncib hoc aignuni tuie crucis, ut sit huic iamulo tuo Y. remediuDi
Hingiiliii-c, soUditas fidei, pei-fectio operum, i-edemptio aninne, protectio ae
tutela contra sTEva omnium inimicorum jacula. Per.
DaiiJo entcem dicat :
In nomiiie Domini Jesu Christj, qui passus est in cruce pro redemp
tione nostra, in remissionem pcccatorum, Pncstnnto eodcm.
/^
VII.
BENEDICTIONES CLYPEI ET BACULI
AD DUELLUM.
•ROM THE GLASGOW PONTIFICAL, BRITISH MUSEUM,
TIB. B VIIL CiBCA A.D. 1180.
Idi Paalmi dicerUur super hominem pugnaturum :
Deus in adjutorium (Ixix,)
Benedicam Dominum (xxxiii,)
Judica, Domine, nocentes me (xxxiv.)
Qui habitat (xc,)
Symholum, Quicunque vult.
Preces.
Ne reminiscaris.
Kyrie eleyson.
Pater noster. Et ne.
Domine, non secundum peccata nostra facias nobis.
Domino, ne memineris iniquitatum nostrarum.
Adjuva nos, Deus salutaris noster.
Salvum fac servum tuum, Domine.
Mitte ei, Domine, auxilium de sancto.
Esto ei, Domine, turris fortitudinls.
Non timebo millia populL
Convertere, Domine, usque quo.
Domine, exaudi orationem meam.
Dominus vobiscum. Oremus.
Oratio auper acutum et bacuium,
DeuB omnipotens, qui mundum, et cetera ut mpra, p. 103.
Sacerdoa det ei scutum dicena ;
Accipe hoc scutum, et cetera ut sujyra, p. lOG.
Dahs haculum dicat :
Accipe hunc baculum, et cetera ut supra ihidem,
Super accipieniem, Confoi-tator et corroborator, et cetzra ut suprOy
>. 107.
Dans illi henedictionem, Confortare, et cetera ut sujyra ihidem.
•♦
vm.
ORDO AD PURIFICANDUM MULIEREM,
FROM THE PONTIPIOAL OP ABOHBISHOP OHIOHELE,
NOW IN THE LIBRARY OP TRINITY OOLLEOE,
CAMBRIDGE.
•
Primo md/u/oi m epiicopuB more DuplieiM FfMti m heo mhi pmptirmio,
#1 impooUii Capa cttm Mitra (teeeptoque baeulo paiioraU, procodai ad
osHum JEeclesuB, prcecederUiJbua ipsum a^ua benedicta et duofua eerofera-
rOt ; ei eundo eum miniitrie euie dieai Feahnoe Bepmiiee :
Leyavi ocnlos meos (cogx).
Ad te levaTi ooulos meos {xxiv.) eum Oloria Patri.
£i eubjungai :
Kyvie eleyson. Ohrisie eleTSon. Kjrie eleyson.
Pater noster. Et ne nos.
Esto ei, Dominey turris fortitudinis :
A £Eude inimici.
Salyam fac, Domine, ancillam tuam :
Deos meus, sperantem in te.
Mitte ei, auxilium de sancto :
Et de Sion tuere eam.
Domine, exaudi Et clamor.
Dominus vobiscum. Oremus.
Omnipotens sempiteme Deus, qui hanc feminam de pariendi pericnlo
liberastii in servitio tuo tibi fac eam esse devotami ut temporali cursu
fidditer peracto, sub alis nusericordise tusa continue requiescens quietem
perpetuam consequatur. Per Ghristum.
Deinde cupergai eam aqua benedicta^ dicendo :
Jn nomine Patris et Pilii et Spiritus Sanctl
Quo facto accipiene Epiecopue mtdierem per dexteram manum in
manu sua iniroducat eam in Ecdeeiam aic dicendo :
Ingredere in templum Dei vivi, et ora Pilium virginis Marise, qui
^dit tibi fecunditatem prolis pariendse, ut concedat tibi vitam etemam
et vivas in ssecula sseculorum. Amen.
Deinde prcecedat Epiecopus cum minietrie euie mtdierem eic iniro*
Ord4) ad Purijicaiuium ilulierern.
21 4»
iluelam utque ad altare, vhi Muta KAUmniUr debel celebrari ; el hx «wi^
dUat eum miniatria autt kot Paalmoa:
Deus misoreatur nostri {Iwvi).
Beati omnes qai timent Dominum {cxxvH.) cum G-loria f
Kyrie eleyaon. Christe elej-Bon. Kyrie elefson.
Pater noster. Et ne noB. Sed libera.
SalTam fac : Deus meus.
Mitte ei : Kt de Biou.
feto ei : A facie.
Domiue exaudi : Et clamur.
Dominus vobiacum : Et cnin. gpititu tiio.
4
Omuipot^na sempit«me Dcus, majestatem tusm auppliciter exonuuus,
\ iit sicut UDif^eiiituB Filina tuns cum nostrffi carnis substantin in t«mplo
flBt prffieent«tus, it» muliercm istam post pnrtum purifica,tam tibi clemen-
ter morte doTtcta facias pncseatim. Fer Gbristuiu.
Ttinc proeedal Bpiieoptu in iliiaa. Qua dieta betKdicat panem koc
inodo : Benedicite.
£c»p. Dominus.
Bcnedic, Domine, istam creaturam panis, sicut benedixisti quinqne
panes iu deserto, ut omnes ex. eo guatantcs tam corporia quam animn
recipiant Banitatem. In nonmie Patris et Filii et Spiritus Sancti
Anu^n.
Deinde proeedent ad mtdierem det tibi panem, el dala benedietione
tva, recedanl omTxta in pace.
Nota rjuod midieret potl prolem emitsam, quandoeunque Eeelttiam
intrare voluerint aclarce gratiaa piiriflcari possunt, et nnita proindt
peccati mole gravantur : nec Eceleeiarum ilHs aditut est denegandug, ne
pana iUia eonverti videatur in cvlpam. Si tamen ex veaeratione wluerint
aliqwimdiu abttintre, devotionem earum non eredimvs imprdbandam.
IX.
BENEDICTIONES MENS^.
FROM LEOFRIC^S SACRAMENTARY, NOW IN THE
BODLEIAN LIBKARY, OXFORD. S^. X,
Benedictiones ante cihum.
Deus, qui nos ad deliciaa spirituales sempcr inTitas; da benedic-
tionem super dona tua, ut ea quse in tuo nomine sunt edenda, sanctificata
percipere mereamur. Per.
Alia, Benedic, Domine, dona tua, quse de tua largitate sumus
sumturL
Alia. Protege nos, Domine Deus noster, et fragilitati noetrse neces*
flariam praebe substantiam. Per.
Alia. * « e nos, Domine, donis tuis et opulentife tuae largitate
sustenta. Per.
Alia. Tua nos, Domine, dona reficiant^ et tna gratia consol « «
Per.
Ad ciburn henedicendum.
In nomine sanctae et unicse Trinitatis, quod nobis est aUatum Creator
omnium bonorum Deus benedicat.
Servis suis adposita ad nos sint benedicta.
Creaturam suam Christus Filius Dei benedicat. Amen,
Quod nobis cst appositum Dei Filius benedicat.
Adpotum henedicendum.
Qui mutavit aquam in vina Falema niinc quoque nostra benedicat
pocula.
Omnipotens Deus nostra benedicere dignetar nos, et nostra benedicat
pocula Christus. Amen.
X.
PRECES IN LOMHnCIS DIEBTJS DICENDJ).
FORMS OF BIDDING PRAYER.
Cf. supraj pp. 123 and 134r.
I. From Leofric's Sacramentaiy, Bodleian Library, Oxford.
Ss&c. X.
IL From MS. Gospels, now in the Treasury, York Minster.
Ssec. xi
IIL From a Sarum Missal in the Bodleian Library, Oxford^
Barlow MS., No. 5. Circa A.D. 1400.
IV. For the Diocese of London, From Harleian MS., No. 335*
British Museum.
V, From a Sarum Frocessional, now in the Library of the Dean
and Chapter of SaJisbury Cathedral; formerly in use
in that Cathedral. Ssec. xv.
PEECES IN DOMmCIS DIEBUS DICEND^.
FORMS OF BIDDING PRAYER.
C/. supra, pp. 133 and 134.
I.
PltOM LEOFRICS SACRAMENTARY, BODLEIAN LIBRARY,
OXFORD. S.EO. X.
Oreimus, fratres carissimi, Domini misericordiam pro fratribus ac soro-
ribus nostris ab oriente usque ad occidentem, ut et illi orent pro nobis
imusquisque in diversis locis, per Christum Dominum nostrum.
Oremus etiam pro unitate ecclesiarum, pro infirmis, pro debilibus,
pro captivis, pro paenitentibus, pro laborantibus, pro navigantibus, pro
iter agentibus, pro eleemosynas facientibus, pro defunctorum spiritibus,
et pro his qui non communicant, ut det iUis Dominua dignam agere
paenitentiam, per Christum Dominum nostrum.
Oremus etiam Domini misericordiam pro spiritibus carorum nostrorum
pausantium iU,y ut eis Dominus placidum refrigerium tribuere dignetur,
et in locum quietis ac refrigerii sanctorum suorum intercessione eos
transferat, per Jesum Christum Dominum nostrum.
Offerimus tibi, Domine Jesu Christe, hanc orationem ab ortu solis
Tisque ad occidentem a dextera usque ad sinistram in honorem et gloriam
divinitatis Christi et humanitatis, in honorem et gloriam omnium
graduum cselestium, Michaelem Gabrielem archangelum, in honorem et
gloriam patriarcharum prophetarum apostolorum ac martjrum, pro
omnibus virginibus fidelibus pssnitentibus, pro omnibus matrimoniis, pro
bonis non valde, pro malis non valde, pro omnibus merentibus orationem
et deprecationem nostram.
IL
FROM MS. GOSPELS, NOW IN THE TREASURY, YORK
MINSTER SiEa XI.
Dutan pe jebibban job ealmihtijne heopena heah-cyninj ^ fca
ODapian "3 ealle jodef Imljan ^ pe moton jobef ,/Clmihtijef piUan
jepypcan )?a hpile pe on J^yUan Isenan bpe punian ^ hv uf
jehealban & je^cyl^^^ pi^ ealpa peonba cortnimja -lekueiiciit^
anb ungefenelicpa. Pater noster.
220* Forms o/ Biddvng Prayer.
Jjutan ye jebibban poji upne papan on tiome 'j pop upne cjiuns
■] popne apceb ■] fT"^ ealdopman 'J j:oji ealle )fa be uf jehealbatt
jrpib 1 Fpeonbfo^-pe on peopep healpe mto fyffe haljan ftope ;j j»n
ealle J?a ^5e uf pope jebibbaS binnan anjelcynne -j buton anjel-
cynne. Pater noster.
^utau pe jebibban pop upe jodfybbaf -j }:op upe cumpeiSran -j
pop upe jilban ~j jddfpeoftpa ^ eallef ^xi polcef jebed Jjc J^af
haJxan ftope mib aelmefan feceS mib hhte "j mib tijeSmge -} pop
ealie ]>a Jie pe Beppe heopa «luseffan be):onbe paepon Bep hpe anb
ieptep hte' Pater.
Bidde pe.
Fop fof • pjjfif faiile bidde pe Pater noeter •] pop ms\ raere
Taule -j pop ealle ba faula )ie pidluht imberpenjan ■) on cnft jelyp-
ban ppam abamef dsege to Jjyfumbiege. Pater noater.
I
FROM A SAErM MIS8AL NOW IN THE BODLEIAN
LIBKARY, OXFORD {Baslow M8., 5). CiRCA A.d. 1400.'
S( itatim poat asperstonem tertat se Sacerdoa ad popuhtm et dicat
preces in lingua matema in ecelesia Sarvm koc modo :
Se Bchullen stonte vp and bidde joure bedes to outq Lord thu
Griet, and to oure ladi seint Marie, and to alle pe compsine of
heaene for J>e stat of holi chirche and for oure modur chirche of
Bome, for oure lord ]>e pope, for Jje patriarke of lerusalem, for the
cardenala, for Jie archebischop of danturbury, for al archebischoppee
B the English forms in this MB. in the offioe for
" • f et poelea dical hoc modo :
" Godemen and wymmeii, as for the most party of jow ^at here beth,
habbuji y herd of bnnea that habbej) ben yoaked BolempneHche hare
as the lawe of holichurche wol for wuche banus askyng no iRttyng nis
jit j founde, bote for more sykemesse of jow and eke of me jit y aske
be banes by twixt JV. and If., wiche mon hath y spioke with here to
babbe here to hia wyf aa ^e lawe of holichurche wol r\nd ^rfor ieh
amonischo and comaund 30W by auctorite of holy churcbe bojw mea
and wymmen, that here hap apon fie perel of oure soulus aa ^e wol
onswere at J« dai of dome, that jif )er be eni man or womraon that
JcuoweJ) any letting by twene hem as by wey of kinred or eny con-
Forwis o/ Biddhig Prayer.
221* ,
nnd bisohopes, and nomcliclie for be biscbop of N., for ]>e patron of
J)ia chirctie, and for joure gostliche fadur, and for jirestua and.
clerkes that berin seruej' or haue i serued, for al men and wyrmnen
of religion, and for al oj>er men of holi chirche, and for al t>ilke }?at
habbej) stitt of boli churcho in kepinge, ]iat God for his meroj'
graunte hem sucbe grace so hit nieinteyne and kepe pat God be
]jGrwi{i apaid. Sc schutle}> bidde for tho holi Innd aiid jic boli croSj
J>ttt God send hit in to criaton men bond wen his wille ia.
See schuUe)' bidde also for pees of )>i8 lond, and for oure lord pe
king and for \>e quene, and for dukcs, erles, and barona, and for al
Jiilke Jiat habbcj> Jie pees of Jiis lond to kepe, J>at God for his merci
Bend hem gode coneeil and grace lier aftur to worcho.
See Bcnullel> bidde for j'c meir of Jiis toun, and for al J^e com-
raumte, and for oure parchens J>at beojj bcre or ellca were in watur
or in lond, Jiat God for hia merci grauut hem grace saf to goo and
6af to come, and spede hem in alle bere nedes.
See schulle)> bidde for pe gode mon and J)e gode wif Jiat J>ia day
brouTt Jie loof and Jie candul, and for alle thilk that furat bit bigan
and lengust halt on.
And for alle wj-mmcn ]iat bebe in oure lady byndes that God
for bia mercy ao bem vubynde aa nit be best to lyf aud to soule, and
for alle bat ooj> trcwliche lier tyj^es ond her otfringea to God and
to holiciiircbe, and for alle Jiilke Jiat dojj noujt Jiat God for bis
meroy send hem grace to com to amendement.
Se scbulleb bidde for alle tbe seko of Jfis pariche bcre or elles
where and prmcipallicbe for alle J'ilke J>at liggejj in dedly aynne y
bounde, J>at God send heiu such helpe as hit beo best to lyf and to
soule, and for alle J>o J>at beoJ> in good lyf J>at God graunt hem
groce to bold bem f er inne, and J^ilk J>at bco^ not to turne hem to
Unendement.
Se Bchullej) also bidde ^at God for hia mercy suche widdringea
tnicte j made priueilich or oponlich of tbat ^e know suggc^ now
or elles neuur.
" Eadem monilio — SaeerJoU docente :
"loh N. take thee JV. to my wedded wjf for betur for wora, for
richere for porere, in sekeneB and in helo, til deth ua departe, as holy
churche os oi-deiuef, and Jier to y plijte tho my treujie r mamim
rttrahtndo.
" Deinde dieat mulier Sacerdote doeenlc :
" Ich J^. vndurfonge Je A''. to my weddud boiisbonde for botere for
wor^ for richero for porere, in sekenesse and in Leltlic, to be boxom to
tbe, as holy chui^clie ua ordeyncfi, til def ub dej>arte, and Jiei- to
7 piixt Jie my treuf e ; vianiiin relra/iendo.
""Wip this ring y the wedJe, and thia gold and suluere y the sei-e,
and wib my body y the worschipe, and wij) my worldhche catel ii '
1
I
I
>
«^—-
■arcss -riL -iria:''
-r- ^-.c -'^
Ez ssasd taL
tVri ^ gt.fi-rr at -»-i-^ £: *T^
lii.
>J^-.
- iL.; i^rTs r-..:s
z-: iZLiL^i^- -ui
lu^ -^^
fli--.
,- Z^ T. 7w=L
^— -'^^-
;- :^-^ ;-r^:^ti na.
~ ZkLI
!■! iiT Tiz: :^ -:
., _, 7- ,._.-,_.;,
r- —
-T :=:ii::i ■Ti.-n^
cf::L ---1- £
: ::■--- -^T_;.
r< iL
i;tf ^:":_^-.z:.
:Ti=.i.f.
I':^
: :_ r±rr^rs L:
:Li T-.:r ZTtdu=
. Si^;-i S;-iH:=j taonmi
.-.ri^";-- ■
ll±-=L -^—■Li.
. ii'iiJ:L'L_- ;■: :
ii^Ciri^ r::i; prw qaibas
--:i— £.-:
~:-n:=.i^ :.^^-i;L'
- '.— <i.' -.--'- —,:
■.r.i e: ;:r^.:r:!; s: te lcli
-_— i-. _
. ^iJL- .: :.:s r.
:; -ihi-^ riz:
:.;.-.i i...rt.-r.;^e pt-raciant,
:; Tii.-^"
■^~^j^---^-
■^-- =^--— '^
F^ t .ir-K=Jn IXaniiiBin
" '^n.
1-^: ■ i=.r„:.r
:_::: ::■- -^
■ i£.£res 5c^^, :.:.T OQK
-iz-~:c:ii-::. ::r5i
?;— j.;.^*?. :";r ic-are god-
--:.- s ,.
.s, :"r C'-^---: zl:.
: ^- s;L^rS. ir:-i :
:r iZ-e ic-::^ fciniKS sooka.
S,— ..
:_ L-^':..L:L; :.:
■ ii-f "n; ? '^ts
-■i.ab:.--sr«T::I.ii,te
joe. iz.:. ::t a_c ^e sonJei
■ .-.■ : . r
."l_-; -■::.; :rLL
;z" :rLr i;:: r!
:' :r :■ ZL-i-r^
iZT =.i^-:rs r*>il to fe
— ■ '■-■
' " • -'■-;*---
.>::•:■: ■-i.zrzz y
iJir :i5V::v,:ede
\
Forms o/ Bidding Frayer. 223* "^
!e schiille)r also bidde for alle |>e soulea j^at ben in payn of pur-
gotorie, ])at Qod for his merci for ^oure bedus be ra}>ur bringo hciii
to blisae and to reste, and for alle j;e soulcs je hiui hed of her godua
wher fore 500 beoj; in dctte fort bidde and for alle cristen soults
Pater noster et Ave.
I'mlmui. De profundis.
ruter noster, Et ne nos. Sed libera.
rOR THE DIOCESE OF LONDON. FROM HARLEIAN
MS., No. 335, BRITISII MUSEUM.
H<xp
■s aequentea dicuntur in ■
quando Diiplex Feetum
nibiia Domiuicie diebut ad allnm ]
Dojiiinica eumierit, quia tuue uon .1
Jlfiatam,
Ze Bhall knell down ou your kaeis and praie devoutle and niekle to
the Fadei-, the Haa, and tha Holi Gost, thrc persons and o Gode : To jre
Loly made and moder scynt Marye, and to all tho holy coiirt of heveno,
■pecialy fur tho state and pees of all holy churche and all Cryston kyng-
doma and especiall for tbe kjngdom of Yglond, that Jhu Crist of heven
kynge and prynce of pees graunte rest, unitc aud j>ce3 amongc all Cristea
pepyU.
Ye shaU praie also speciali for the holi lond and for the holy crosBO
U|H)n the ■whych owr Snviour Chriat Jbs sufferd peyn and passjon for
OWT redempcion, that he be his mygth and mercy brynge ic owt of tha
bondish of the bajthyn meu into the rouU goveraaunoo and worahip of
Kriston meu, when hia wyU is and the soner for praiei'.
Yee ahall praie also for the pope of Eoome speciaiiand all his cai-dinall,
for the Ptttryake of Jenisalem, for owr lorde and fader the erchebyshopo
of Cantet'bury and for owr tkdcr and lorde the bissbope of Loudon and
all other crcliebisshope and biashope, speciali of thiu londe, that Jesua
Crist yeve hum myth and strengthe to mayntene the Staat and lawe of
holy Chirche, and for to rcwU weU hemself and after that prestes and
clerkea and all mcn and women of order and Oristcn people Jesu to serva
and plees.
Also ye shall pr&ie for ahbottes and prioars nbbatis and prioria ; for
monkes, chanona, frera nnd nunnys and for aU othcr men and womcn of
religion, that Jcsu Crist yeue hcm graee hym to serve and well to kepcn
her ordre, and for to end lyf in elennes.
AJso jo sliule praye apicialy for the patron and for the parson of this
chirche aud for all ye prestes and clerkes which scrvcne Gode in thia
cfairche or in any othcr, that Gode of his inyche mcrcy hem lielpe aud
mayntenQ to hia worshype, and graunte liem grace so to do in this
worlde, vat it may be the savaciou of here sonles »nd of aUe Cristono
folk.
Also yc shule pray specially for trow tythcrs and dovout offereni,
I
J
^.
224* Forme of Biddi-ng Prayer.
wbich trawlj' }iafa her tythea axn\ devoLty oflerK, tliat G<xl of Iiis godnCB
eucresce beme gostely ajid bodeljr.
Alao ye Hhulle [iray for tbom wbiche gythe or be qwetbe un to thU
chirche any omHineut«, aa buc, bell, cbalesh, vestyiueBte, lanipe or \j2fi^
or ony tbyiige, that God reward tliam gostyly and bodely.
Abo yee shall pray bertely for our tcggh lorde, Kyuge of iQgelond,
Qiid for our lady the Quene, aud for our prynce • whom Criat save
gostly ; for dukt», crlis, barons, knygthtes, Bquyers, and for alle gude
comwunerB of this lond, tbat God youe hem alle grace so to do aud orden
Bo, yat it be bo soTeraynlly litcynge to hyro luid profyt and salyHciou of
lii* londe.
Yee Hjiall praie also for all palmers and pilgretns, for all manere men
and wymnieii which any gude gate hath goae, goth or ebull go, that
Godc yeue beoi grace wele to go and wele for to oomc anJ unto us parte
of J>e gude gatoa, dedea and pmyeni ond tliame of ours.
Yee shulo also pray apecialy for tbe wclfayr and prosperite of tliia
worsbipefule cyte of London, for my rytb worahip and reverente iiiaister
our maier, wilh all my iiiiiiBt«i8 his bretherue aldermen : fur tbe
BcbercfiyB and all ay oflycer^ and dwcUei'B iu the ahanie ; aud speeiaUy
for ouro parishOs bere preaent, yche man piiiyeth for other aud for thom
which bc abaent aud waJde be preaent and may ^notb ; and for tham tbat
niay and wil notb, yat Gind amende tbam ; iiud speciale for acek and
all tbat or de^esyd in body or iu aoute, tbat God of his gudnea coiiforte
tham goatJy and bodely : and for women tbat ben w* cheldem, tbal Ood
grauute to tbam e gud delyperaunce and purificacion, to tbere cbildem
crystendome and confimiacion.
Also yee Bbale praye for oU lande tilland and lei; ferand ; for meu and
womeo wliich briggeis or way makyjtb or mendijth.
AI=o yee tiliale praye for tbe fruete tbat is iu the erti.c, aiid tlmr. i^ fi.r
to be into ye erthe, that God graunt it &uctificacion imto criaten men
suatinaunce.
. Alao ye shall pray for tbe gudm&n and gndwyff that tbis day brogth
j or sent brede unto the chyrch, of y" whicb boly brede ia to be made, and
for tham that first be gon and lougest holdeson ; for tbam. and for ub
and for atl we betb to pray in speoiall or geuerall, and for ail Crist«u
folk, ich man and woman for cberite sajtb devoutle :
Fater nost«r et Avc Maria.
Et ne. Sed libera.
Ostende nobis : Et salutare.
Sacerdotea tui : Et sanctL
Domine, salvog fac regem, reginam, et principem :
Deua meus, sperantes in te.
Salvos fac servos tuoa et aucillaa tuas : Deus meus.
Salvum fac populum : Et rege.
Domine, fiat ; Et abuudantia.
Domine, exaudi : Et clamor,
Dominua vobit^cum. Et cum spiritu tuo. Oremus.
Ecclesi» tuoe, Doraine, precea, et eettra.
DeuB, qui earitatis dona add^ndo et [laceca tuam uostris concede tem-
ibus. Fer Cbriatum Dominum.
Forma of BiddiTig PTayer.
Hmc oreC el commendel Sacerdag anitiiaa omnium Jiddium de/uiu
pnetbug svortim parochianorani.
Tee shale pray nbo for your fiaders soules, and your modera Boiilcs,
for your godfadir eoules and your godmoder aouJes, for your bredem
Bonles, your auatir soules, fov your eniH soulcs, your auntia aoulea ajid for
all your elder soules. i
Also yee sliall pray speciale for the soules for whych ye have had anja
godo by yefte or by qwest, whereby that ye have your iyvjnge and yooi
matjnaunce.
Yee shall pray alao for all the Boulea ■which have yone or be qwetlil
aoy gudo to this churche, wherefor it is bettcr mayntende. I
Also yeeshule pray for all tho aoules of the whych myndes' erekepyda
and holden iu thb chyrch jerly ; and for all the soules whose bodyaft.I
»iid bonea resten in thjs chii'ch or in thia church yeei-de or in any otheivJ
AIso ye shall pray speciale for all the Bouies that beu in the payns o
pnrgatory, that Gode for hia mei-cy brynge hem out ther of to the blissej
that ever ehall laat.
Also yee shiiU pray for all thoo soules for the wLich yee aiid I \
Iwaden and holden to pray for, for hem and for all Cristene soulea iob J
man and woman for charite seith a Pater Noster and a Ave Maria.
\
FROM A SARUM PROCESSIONAL, NOW IN THE LIBEARTr 1
OF THE DEAN AND CHAPTER OF BALISETIRT, J
FORMERLY IN USE IN THAT CATHEDRAL.
XV.
We shalle make oure prayera to God bcsochyng hia mercy for alls I
lioly churchye, that God hit kepe io good eatate. In eapecial ouro motlier 1
churehe, thia churche, and alle other in Criatendome • •
For archybysBlioppea and hyaahopea, and in especial for my lordc ths I
fcyeahop of thia aee, that God bym kepe in Uia holy aervice.
For my lorde y' dean, my inaatera the chanona, vikers, prestes, and J
clerkea, and alle other mynysters that this chui^che servyth.
For the holy land that God hit deliver oute of hethenbandea.
For oure aoverayne lorde the kyng, the queene, and allo her children, I
and allo other lordes, dukes, merkeises, hevlea, aud barona, and alle tho 1
that havc thia land to goveroe.
For the pees of thes landos Ynglaud and Fraunce, that Ood i
perpetual pees bjtwix theiu.
Aad for tbe goode eatate of the lord verdon, now my lord therl of ■
L
• On margin — " annivoraBria."
Foitns of Blddlng Pmyvr
220«
SlirowvBbvuy, that findy j* continuall lyglit at the lu« aiitei- •
• • • • • Bnd alle tliia chnrclies frendes, ouie
brotlieru imd auHteni, and alle oar paresshcna, wyth alte tbo tfaat «ny
gooJ dooth to this cUurche, aud alla trewe Crystyn pepill.
1'ater noster.
Ilie rtvtrtat ae Sacmlog el dieat Psalmvm Dcua mieei^eatiir nostri,
ax tttraiftia parU ehori cum Gloria Patti et Sicut erat Sequatur, Kjrie
eleyson. Chmta eleyBon, mHh Preces amd Colttct aa A'o. m. eupra,
Item converaua adfpopiUam dieat Sacerdot :
We Nhallo pniy and beseche God of his mercy for alle trcwo Chrystyii
sowles. In especial for nllc hyaahopca sowles, whoa bodyea resteth in Ihis
holy plkctf.
*a«
For thc bysshopeB bowIo Robert, tlic hysshopes sowle Jocelyn, 4c,
• AH the i-cst is for epecial individuals — bysshopes, kyug>?, erles, Ac,
with long UstB of namcs anJ nunieroiis era^ures.
I
J
'^
INDEX
OF THS
MANUAL OFEICES.
■♦♦■
Pages
o 129, 107*
schalis -------- 43*
Qedictio -_..-.. 93«
benedictio - - - - - - - ib,
ita, vule lucludendorum benedictio.
late de ------ 119^ 3^*
Denedictam ad faciendam - - - - 1> 6*
iis infirmorum ----- 17, 1 4», ] 34*, 137*
as puerorum - - - - - -16, 130*-154*
b casei benedictio - - - - . io8, 29*
Prayer, vide Preces in Dominicis diebus dicendce.
enedictio --.---. lOO*
c benedictio ------- 103*
iu die Paschaj benedictio ----- 28*
)enedictio -----.- 99*
nenum ad faciendum - - - - - - 5, 8*
edictio (vide Mensae) ------ 108
^enedictio - - - - - - - . 98*
baculi proficiscentis ad duellum - - . 1C6, 31*, 211*
datio animanim, cum in agonia fuerint 55, 128, 52', 56*, 171*
datio mortuorum - - - - - - 92
itio puerorum ------. 96»
ium benedictio ------- 101*
jregrinorum qui ad Hierusalem proficiscuntor - 104, 209*, 210*
the Grete, vide Anathemate de,
ovae benedictio --.-.. 108
, vide Clipei.
marum benedictio ----- 109, 30*
vi militis benedictio ------ £8*
um Nativitatis Domiui - - - - . 117,7*
um de conceptione beatee Mario; - - - 118, 7*
unicatione de - - - - - - 119, 122, 86*
e defunctorum, vide Vigilioe.
Qovi benedictio ------ 107, 29*
S28* Tiidex (o the Manual C
Horrea benedJcUo in - - - - - - 108
InceuBi bcnedictio -.-.... loi*
Includendomm benedictio - - . . - 37», 108*
Imdumuutoruni sacerdoUlium benedictio .... 97«
Inhuiuatio dufucctoruin - - - - - 85, 80*, lTl*-203*
Iler agentibua pro .--»..- 1(H
Leproooa moUus ejioiendi a aanis , . - . . I06*
Libronim benedictio ------- 101*
Liutheaminum benedictio .----- flg*
Mauipuli benedictio ------ qs*, flfl*
Mnpparuni ieu llntheaminum altariB . - . . . 99*
MeuMc benedicUonea (viiU Cibi el Potus beQedictionet) ■ - 33*, 2!&*
MiHSffl pro defunctiH -..---- 75*
Naria bonedietio ..___.. 32'
Oculorum infirmornm bencdictio . . . . , 32»
Omnia benedictio aJ - - • - ■ - 108, 28*
Panis in diebns Dominicia benedictio ■ - - . 103, 6*, 31"
Parascevea in die - - - - - - - 109
PateniE beuedictio .-.---, 99»
Perte et baculi benedictio - . . . 103, 86*, 121", 205'
Peregriaoram vide Pene et baculi.
Pomoruin benedictio .---,- 107, 30'
Pomoram in die S, Jacobi benedictio . . - - . 30*
PotuB beneJlctio --.---. iQg
Preces Dominii-is diebua dicendm ... I23| 134», 219*
Precularum benedictio .-.--.. 102*
Purificatio mulierum .----- xir., 23, 213*
Sabbato Sancto Paschie - - - - - - 1 11
Salis et carnia benedictio .----. 105
Salis et aquie benedictio, vidt Aquam benedictam ad faciendam.
Seminis benedictio ..-..., 30*
Sepultura mortuonun vide luLumatio defuactorium.
Sponsalia ■ ... - 24, 17', 116*, 157*-16£)'
Stolie benedictio -.--,. 99»^ 99*
Thuribuli beuedictio - - - - - - . loi*
Vasorum Bacroruni benedictio -.,.-, loo'
Vigiliie defuuctorum - - - - . -60, 60*, 128*
Visitatio infirmorum , - - - - 43, 44', 110", 171*
Unctio extrema ■ - - - - - ■ BO, 48', 171'
17359-S
<^
McCdbquohile & Co., PiuHTaBS, Bi»k Stxebi, Leids.
^^^^^
iiiiiiRiiiiiiiiH^^H
3 biDs oas 111, i4Si| ^^H
r
Stanford Uniyeraity Libraries
Stanford, Califomia
RetBra tUa book on or bcfore date doo.
(\PR23i3ra'
1
Live Music
Archive
Librivox
Free Audio
Metropolitan Museum
Cleveland
Museum of Art
Internet
Arcade
Console Living Room
Open Library
American
Libraries
TV News
Understanding
9/11